Full text of "Claudii Ptolemaei ... Almagestum seu magnae constructionis Mathematicae"

See other formats






u lUJKK 


CLAVDII PTOLEMAEI 

PHEIVDIENSrS ALEXANDRINI 
AIMAGESTvM sev magnae CONSTRvCTIONIS 
MATHEMATICAE OPVS PLANE DIVINVM 
LATINA DONATVM IINGVA 
AB CEORCIO TRAPEZVNTIO VSCL VE CL VAQ.. 
DOCTISSIMO. 


iF I N-A E 

MATHESEOS PROFESSOREM ECREGIVM 
IN ALMA VRBE VENETA ORBIS REGINA 
RECOCNJTVM 


ANNO SALVTIS M D XXVIII LABENTE 



N equifpiani aliui Calcographus/ Venetiis au t ufqu a 1 of oru m 
Venerae dicionis impune Almageflum hunc imprimar per De/ 
cennium/Senatus Veneti Decrero cautum eft. 




o.-/e 




r AO (M J 7a 7. 






PROHAEMIVM 

AD SANCTISSIMVM DOMINVM SIXTVM PON. MAX. 

ANDREAE TRAPEZVNTII CEORGII FILII IN 

paternam ALMAGESTI ptoiemaei 

TRADVCTIONEM PREFATIO. 

EVOLVENTI MIHI NVPERLIEROS 
Patris mei Georgii Trapezuntii uirioptiiiii/& omni 
docirinarum genere infignis/Beatiffime parer/obtu 
litfemagnailla Ptolemaei coropofirio; Qua alma/ 
gelhim uocantabeoinlatinum e Graeco conuerfa. 
Sed inimici &c1ione att^ odio ex inuidia conflato 
nondum emiffa.*qua(utattigi)ftarim percufrit ani/ 
mum acerbus ille & pene fopitus ac euulfus do// 
lor uemftate.CLui omnem mihi ueterem calamita/ 
tematcpmiferiarum acerbitatem cum.ulumc^ieno/ 
uauit.Namfcelidffimum illud trapezuntii ingeniu 
uitacp omnis Sanftiffimeaclalaboreftp fui&fiudia 
pro comuni eruditione fpon te fufcepta/quo tempo 
refnidualiquoreaearidebebant/ineoperditiffimxanimorumdeclarationes/acin 

iuiiarummoles/ab his/quos fummis beneficiis deuinxerat/extiterunt.N6enimeos 
reliquis in utibus petuagata lam trapezuntii fama/eruditorum confenfu celebrata 
adeofoIlicitabat.SedPtolemseioperis omnium difficillimi eifc^ minime cogni/ 
ti fplmdore plurimum agitabat.Cum trapezuntiana mdufiria in gloriam nominis 
fcmpitemamaatinishominibusTumpnmum refulgeretrAtc^ cumipli e^literarfi 
ubertate 8c ingeniiacumine docHs illa tetate uiris pftare featbitraretunea uerocon 

uerfioneabunoTrapezuntioSe&ciIe fupereri uiderentsomneeorumftudiumfe/ 

onemc^ omnem adacerbiffimas in eum uexationes coportarunt.I ta partim fua 
ipfi potetia Partim Mercendariorum conduftu/non hbros Trapezuntianos obrue/ 
rp modo cupierunt.Sed communem quo <5 illum innocetilTimi hominis fpiritum 
de hominum genere optime meritum per fumum fcelus omnibus pfidiisincerclu/ 
fis eripere tentauerunt.CXuorum compreJTo odio ex inuidia colledoiam erumpen 
te nili in articulo teporis concidere Maluiffemus/a ceruidbusnoftrisfurorem illum 
Scythicum omni ratione depellere oportuit.Hasinuidiietempeftates pei potentes 
inimicos condtaras.DiuusilleAlfonfus/Regumomniufquospf^s omnium me/ 
moiialongiusrepererepoteft)Pr»ftantilIimus/cumactepiflet Sta tim Trapezunti/ 
umperliteras ad fe/NeapoIimc6munedoflorum refugium Poriumcptutiffimum 
accerfiuit/Erdefponlainannosfingulos non medi oaipecunia/comicerbenignsech 

fufcepinTot igitur tatifi^ calamitatibus & &mili:e cura oppreffus dilacetatufq; Tra 
j^unrius/Traduftionemipfam plurimis annis elaboratam compreflit. Cuius edi/ 
tioab eo eximebatur/ut remiffa aliquando uel fecelTuinuidia/uel humanitate fopi 
ta/uel uetuftate confumpta fua tandem cum Animi tranquillitate &fortunarum le 
inregrationenoftris hominibus diuulgaretur fed decurta ta/potentisdnimid feciio/ 
ne uica/Morte Antea preuen tus eft q infcribere qu*cfe poffer.Quo mortuo uariaipe 
tei familiaris cura difbaifhisiio adhuberein libri dicationem omnium potui. Sed cu 
iam omnis ea follidcudo ftudiumcf huiufmodi defeibuifle uideatunConuerti me 

tandem adliteias longo interualloieuocaias:Atcg quotidiano conuidohominum 

quiamehocMunusnonpoftulabant/Sed efflagitabant/non fumpaffus debere diu 
tius CXuiniamiaattreflandueisietinendumc^dimitteiemsCumfepeigiturdiuctt 

ipfe mecuin cogitarem Cui potiffimum id laboris dedicarem unus Tu ex omnibus 
pr;dpibus/Q.ucjs noftra stas Alit digniflimuscjccurrifti/Cui paternas uigilias Me/ 
rito defpondexem/Digna enim mihi uifares eft & fummocene digna Pontifice: vt 

A 5 



PROHAEMIVM . 

hscCccIdtium ctrfporainfeiiora turbantium DiuiiaPtoIemsidemonftratio tibi 

infcribeietuirQuihumanaiutnreiumomnium pariter & diuinarum Pontificatu 
inieris/lU* uirtutes tum fingularift^rdigio ac pietas tanta/C^an ta dei optimi Ma 
rami Vicarium decet/eam dbi dignitatem lam pridem prcmittdatjad quam Cce/ 
leftium contemplationum uidetur dedicanda effedofiiina.CLaftueltotiiis Philo 

fophis/uelaflionisuitae/uelpraeclaiiirimamm tuarum laudum gloria mihi nunc 
non explicanda/Sediecefenda effet/omnibus liqueret prcfeflo/naturam ipfam Te 
unum exoibus delegiffeslnquo ornando omnes fuas uires dotefc^ fuas oes eSuw 
deret.Ea enim in te bonitts e^ fidei cultus/ea iuffitia/id religionis fiu dium/ea de 
nitjlandimoniautcura nullus Tibi non anteferri fed necomparan quidem pof/ 
fiuvideo te in horum temporum foelidtatem diuinitus Pontificem Animum et- 
fedeclarammquituaringulariuirtutepropetpdjuin^SoIuseffedfli/utdumomni 
umhonommgenerafpemeiesjomnium tamen dignitatum culmen pro fummis 
tuis uirtutibusadipifcereris ut non ad fummam Impemmaieftatem Ambitionum 
ftudio/SedcuncHsApoftoIxd Senatus fuffiagiisjomnium PrartereaCentium attf 
populorum confenfu&defideiio uocauere/quoquidemtuo&do/Ccetexisaduera 
uirtudslaudemafpiiantibusdiuinuinimitandituiexemplumprsfcnpfiilijat(^ad 
dignitates fedandas eafdem <5 pure Callet^ Adipifcendas uiamformamqj contuli 
fti/Atcurafingulareilludtuum ingenium ad Veritatis fludiu contulifles/omne^ 
tute uits tempus ad rerum diuinarum rationes exquiredasiianfmififles/breui adeo 
temporeomnemPhilofophiseacTheologire cognitionem abfolutifliroe at<p lo/ 
cuplentiiTime haufifii/ut nec^nofha necp maiorum noflrorum attaceaut ingenii ac 
cumine&celeritateautdifputtdone di memoria/autfubtiliflimarum rerum &poe 
neincomprehenlibiliumpetceptione/quifqtibipToximeacceireiit/quibus artibus 
&difdplinaapudomnesita£amafioruifti/Vtcumnihiliamribiaddecus/Nihilad 
laudem operisfupereffet/quoillulbioi&acceptiorper omnes populos uolitares: 
Vitam tamen integenimamadiunxilli/publicam utilitatem ptiuato ufu pistuliiU* 
Quiomniadificlaiiffimainteunofueruntq in fingulis finguk/ Multo tamen 
fateor tuauitz infiitudone fuifTe clariora Atc^illa magis tua uirtute augeri:^tu 
abtllisaudusinueniarisilam uerofibenignitatem/Ciemdiam/Liberalitate/Inno/ 
ccdi/Magnificcdaatdngerelicebiir:quisteulloUudisgenereprseftandor/aut fpl«i 
didiorinuenieturiquo unoliteiaiukcrano&uirtutuoihananofolu Romana ec/ 
clefiaplicatecianquille^regitur.Sediplaquoc^ Vibstuisafpidis& mentis auda. 
SC illulltatapriftinam dignitMem fibireftitutam Istatur.Quis enim noniune Ireta 
bimtTantainteAnimiMagnitudinemCTantosergaDeorumlmmortaliumtem/ 
pla^cinVibis elegantiam pecuniarum aceruos elfe piofiifos.Cum ha»ctua edift/ 
da Studio fingulari/ Splendore admiiabili/Muldtudine infinita/Tam celeriter SC 
eipleueiisSi inomaueriscq^ui plura breuiTemporeMagnificenrius efFeceds/qca/ 
tedmemonanoftrapontifices in tam rerum diutumitateaffecerint.Tefliseft Diui 
Petri Aduincula in ueted curia Templum parietibus SiSardo tedoin admirabilem, 
locunditacem fumptuofo opere exedificatumiTeflis ipfa duodecim Apoflolo/ 
lum Ecclefia diruta antea. Nunc tua ope ad amplitudinem Mcecenatif^ operis 
Splendorem reuocata.Teflis Terra Cctlu^ moderatoris diuiPecii BafilicaQu* 
tuodudu&Impenfaauroinadiacur.EteleganiioreOtnatu illufirata circunlpici/ 
tui.TeftisDiui St^hanidi Vitalis/ieliquoiumt^ deorum ades 8C delubra/Vxbis eti 
am folitudine obfolett^Tua unius opera & impenla Locata/ Collocupletata & 
Omarioraqerantin hominum oculis colloata/TelHsfacrarium illud Matris Dei 
od poiHm liamineam/nouo opere fomidbus Marmoratis inlbudum. Cuius adi/ 
tus diuininuminisreligionemrimmo Religionem ipfam piefefert. Pontem uc/ 
10 ilium tuum fcElidbusaufpiciis exdaris ^aquafundamentisiMuimuri Tiberi/ 
no impofitumadeo Tiburtino laprdepraftaniem/ ut tantamole nihil Antiquita/ 
ti remittatur; Cum non Janiculum modo ipfumtuemmvifctt tota &artificio & 
impenk 8c utilitate illuftretur. CLuis 6tis digne effene poterit; prafenim eum 
YalentiaaumPontemlaniculum&vibisiiifulam continentem tantopere ante/ 



PROHAEMIVM 

IcdlatfValihidmariaraueroillam laiKfti iptnrus/hoipftaIeni(^ egrototum fedem 
cot^i '®fsreaaTy’Densripamtamelegantiffimeat<p laudffime ardificatam:qua 
nihil ad ufum melius/ad fpedem pulcriussad gloriam diutuimus defideiaturs 
Qnantamruiatiimiamplitudinem/Mifericordiam/Caritatccj denotati Sed quid 
ego aut uiarum defoiptioneni/aut arearum laxitudinem/aut ediiidoru & templo/ 
IU tonus uriaisfplendoremiam fusuetufladsamplitudinem ac fuauitatem agno/ 
fcenrispluribusexequartautfingulamemoremfcumipfiusduitatisurbs tota/tan/ 
iamdufmodiinreb9pro£ufionemac ftudiumtuum in primis adeo drcumfcrat/ut 
deformata anteanuncperteluculcndffime exomatamon latari modo detuo pon/ 
cficatu/Sedgeflirepropeomnibus uideatUK&quo diuturnius id ei in hac fumma 
tranquillitate pacis otii perte fit/diis pnelidifatisacomoiu reflori &^modeiatoii 
deo pientiffimecoprecatia/Adhanc igitur mi gloriam recognofcendwn&littei4/ 

lummonumenrisrmmortalitaricomendadi/ omnes qui grati effeuolent/qukqd 
Ihidii ab eis impendi poterit/ Nauare operam pro uiribus deb^/neolBcio in tefuo/ 
8c quidem cum uirio defuiffc uideantur/qui fi cui uel &cul tas defuerit/uel tempora 
denegauerint/uel domefticacuia retardaucrit/uei ratio alia traduxerit/ nihilo rame 
minus uolun rare Semente qusbonocui^pKEfioeftjteferre tibi pro benaneritis 

gratiasdd>et/Egoueroneinquoc»:eroscommoneoaccuferipfe:&nelongi9mea 

uagetur oratio/ad ofFidum tandem reuertai meumsCTAlexandriam pater beatifli/ 

fimePtolem«inoftriurbem:totiusprouindae*gyptiopuIentiflimam fedem ma 
«medaruiireferuntjQu^rametfirerum omniuiocunditate & Vbeitate abunda/ 
ret: conditorifq;fuinobilitateurbesomnesanteiret/libealiumamenartium ftu 


dio&dodrinadefiorefcente:in grffriaadeofioruit/utuelfmedidnaudoftior ha/ 
beretur qui Alexandriar operam fe dedilTe &teremr/Mul tos tulit ea Ciuitas doftffi/ 
mos homines glori» celebritateafcriptoribus exornatos: Ariflarchu/grammatiem. 
HeTodianum:Dfdimum:Amenium:Stoicum:Antipatmm:Diogenem!ArcheIafi» 
Diodorumrmorum etiam grauirateacuitaAntraiodorumC»laiispKeceptotem:& 
alterum quem Cordylonappellantjqui cum Catone&uixit diuriflime&apud ea 
pladdiflimefiinAiseft uia/Neftorem itemachademicum Marcelli Odauiq^ Peda 
gogum/Cum plures prxterea alios in omni doflrinarum genere petfecudos:& em/ 
ditos/fedbonaomniumueniadixerim/eduxit(Antoninoimpeiante)huncPtol*/ 
m»u Regia IHrp» Oriundum/ omnium lanephilofophomm quos illa aluit & Iit/ 
«eris&ingenio&uittute&dleprindpem.QuicuminCleopatramPtolatmeorum 

regnum fub o£lauianoreda(3a in prouindam sgy^to defiiffetjpriuatus ipfe/ regio 
tamen animo & ingenio non ad lordida arrifida/non ad uiram defidiolam / no ad 
feceffum in folitudinem fe addixi t/uerum in illo tunc celeberrimo Alexandrin» ut/ 


t)isgymnafiohaudobfcurisfacultatib9:torumfeadlitreras,contu!if/ar<p in prim» 
in philofophiapr»clarahuman» foderatis parente/Auflore illo fuo natur» inteip/ 
teAriftotele contenta/deindein mathematicis difdpiinis (quibus uaganria Ccelo 
lideracognofcuntur)& quibus fuccunedum uiddrat:pluiimum infudauit eratecp 
omnem contriuit/nam quom ipfo ueri inuelti^ndi amore raperecur/uiderete^ gb/ 
lefiia corpora in hoc co^rato & a^<fiabili mtindo/agira tione continua:& (fil^/ 
ri fluitante nunqua iiarian fupera ilLa complexus eft: qu» ratis ordinibus/ immuta/ 
bilifc^ conflanria/& certitudine demonlhationis recfHliimecognofcuntur/atcg pei/ 
feSiffime fduntur: ubi perpetuorum corpomm intetualla/magnitudines: con/ 
uerfiones/anfradus uarii multiplicefcp natur» : perinde animo & ratione cet// 
nuntur:at(^ illa qu» oculis fubie<9a perfpiduntui/ut uiueiein terris homines; 
& cum diis ipfis in tanto diuino Corii ornatu ueifari uideantur/quarum cslelhum 
lemm Motuum^ fdentiam prifd illi exquifito ingenio uiri agitarieme certa Et ue 

lirate commoti:&primaomniumquefiuerut&omniumulrimainuenerfil/Explc 

uit ueio &peaitus abfoluit Ptolemzus unus omniu dodUnm9 &iogenii fub^ta 
Ceuffeoacerrimus/ut inafiiorum fpeculationeme natur» finu/natuiam ipiam 


PROHAEMIVM * 

exdrierit/prouocaueriKAiartaniencp deduxeritsisenimfolisiuns^ Magnitudine 

uolutione/Propordones/inaanenta detrimentai^iatisa maioribus comode na/ 
ditaextiaflent,Eirandum uero ftellarumiatio:&motus noinititutis certis 

&doarina/SedmftrumentisetiamabHiparcopeiqiuftas non ratam & perpetua 

demonfttationis uiamaffene uoluidhuic quotg hqmonon libifedaliis narus 
ita conDilere/quo deinceps nihil adaftrorumconuirmnonenvdifciplineeflet atn 
piius a quo/qpofhilandiwta <5 hisfuis libiisambicus/flationes/ Cutfufi^ Cderu/ac 
eorum momm omnem &fiacumCres profeao cognitu dignas omnium^ difficilli 
mas)fubtilifliraeagreffusinueftigauit/reiaeabalusinuentacomprobauit/depiaua/ 
aconexitJutfolusdeadmiiabilitateCsElefKum rerum nullis anguiHisautconoffis 
difpatadombusiUigatuscommodilTimefcTipferit/acute enodauerit/cumulatifli/ 
melatiffecetit/Ati^eamdifdplinamCrzcishominibusquosnondum ea Csleftis 
fdentis doriaattigeaunonipfius fdentizterminisjfedfui ingeniifinibus abfolu 
nflimeimporcaucrit^ cum nihil diminudrNihilfuperuacui/nihilpritet lem/ab 
eo fcriptumlit.Nullus ad eius inuenta Si fcriptapotuerit afpirare/Harumigitutta/ 
tamra^ximaramtp rerum momenta Si ladones gtsds litteris ab eo explicatas / A 
f atie autem meo(ut dudmus)in eius tantis calamitadbus kdnas editas/tus fandH/ 
tudini defpondeo/ut fub cuinuminis tutela confecratz ardorem iuicis relhnguat 
&inc5mune udlitatem propter quam tand labores fufcepti funt:fdicibns tuis au/ 
fyidisdmagenturjAcfi quando dbiabhacterum omnium procuratione & mole/ 
^imauendicarerecrearetj licuerit: Poflisnouohocoperemumeris lineifcf inter/ 
ftinclodiuinumPtolasmeiingeniiimdiuinis in rebus cognofcere/Q.uamobte fi 
labores noftriama&nfKtateptobabunf.EnitarprofeaoreliquisTtapezondanis li 
briinonduracuicpinfcripris/Meaintepietace/rurfustuo^innosmeritoru ratione 
prefentibuspofterifc^conftare:Qnifipr3faccc^tisbenefidispartem gratiam referre 
Bon poceio:idialtem quod implerepoffum profiteor Si repromitto: Nullu filicet 
fufceptomrabenefidorum offidum apud meintei monturum/quorum magnitu/ 
dinem memoria colafempiterna.Accipiatergo tua fanctitudo benigne_(ut folet) 
opus multis lucubrationibus a patre meo elaboratum / qct & fi aliqu£us p tua poti/ 
fida dignitate non dignum fore uidebitut Tui animum Tamen offeienris &abdita 
lum fdentiam rerum his euoluram libris minime abs te afpemari £do non enim ho 
minfi>9 crimini autfiaudifuit Deum immortalem famiis uafis/cultuc^ tenuifilmo 
coluifiei&fimul menonprsteritMagnumillum Alexandrum/Antigoni Atthaxa/ 
xemofierentisfiudiumnugnopeiecompiobafie. « 


TABVLA 

HAEC SVNT dVAE INALMAGESTO SEV.XIII.IIBR1S CLAvDTI 
PXOIAEMEI MATHEMATICAE CONSXVCTIONIS HABENTVR. 


XIBER PRIMVS 


Ca^ 


Prohetnmtn/Siue Prdoquiunj/Erologus 
£>eordinehuiusdo&in2j&confinj3ionefpcculationuni 2 

Q.3fpheriaimefiGlbbi(5modocceluindrcnuoIuitui 5 

<X3Taiaquo(5 Sphericafitadfenfumquantumaduniiierlasgtes 4 
CL^-tenainmedioccdifitafit j 

<X 3 reiiaquafipundumeftadceIefiiacompaata 6 

CXSterranuIIomotuprogreffiBomoueatur 7 

CXScJupIexincceloprimorumotuumdifferentiaeft 8 

Depanicukribus deprehenfionibus:ibi.Sed uniuer&Iesgdemp/ 
libafionesfummatimatq;percapitaitabreuirer. 

De quandtateredairu lineam qusin diculopeiducuntuncum U/ 
bulis Arcuum&chordarum jo 

DeAfcuquieftintertropicos ji 

Theoremata quz ad fphsricas demonRrationes pismittuntur 
& de figura fec1orisfpha?rica u 

Dearcubus qui funtinteisquatorem Sfdrculu obliquum 15 

Deafcenfioiubusinfphsraieda 1^ 


UBER SECVNDVS 

De untuerl^i orbis tenamfitu quia nobis habitatur 
Quomodo maxima diei data magnitudine/dantur horizon/ 
tis Arcus qui ab requinoifiiali &ciraiIo obliquointerdpiunf 
QuomodoCeifdem ipfis fuppofitis)eleuadopoli detur 
Quomodo inueniendum quibus&quando 0in uerdce fit 
Qu5 Cnomonu/squjno£lialis tropicxcp umbrer meridieb9capia€ 
Expofifioproprietatuperfingulospajaiellos 
De Coafcenfionibus fignoru & xquatdris in fphatra dprlj i n 
Expofitiodecamorianiafcenfionufeutabulaafcefionup^.giadus 
Deiisquajparticulariterad afcenfionesfequuntur 
Deangulisat <5 arcubus qui in zodiaco circulo & meridianofiunt 
DeangulBat(garcub9g abeodcobliquooibe at<^ horizonte fiat 
De angulis at(^ aicub^us ad eudem drculuab illo fiunt qui eft 
perpolos horizotis. 

LIBER TERTIVS 
De magnitudine Annui temporis 

De magnitudineanni SCMrdcularibusO*qualibuf» motibus 
De fupputationib^squaljsdrcularif^ motus 

De appuenteinzquai itare folait 
De particularibus insqualitatis ©portionibus 
De tabula^ difieietis insqualitatis 0 copofitione 
Depofitionetabulamm motus ©diuern 
Deinueniendoloco medii motus Q 
De motus folaris © computatione 
DeDieinatuialis ioatqurditate 


14 

16 

% 

18 


24 

24 

27 

28 

29 

io 


T4BVIA 

Cliber avARTVS 


A quibus obfemationibus 5 Acddentia examinanda funt 

De periodicis 5 temporibus 

De ') moribi5^*qudibus fecundum partes fuas 
ExpofitioReguliumqusmedios > piogreflus continent 

Seu Tabulsmedio^atqualiu^ motuum^ J ^ 

etia in fimpUci fuppofitione tam excen mataris g epicycli 

fuppofitiocandem&ciataK«renriam ^ 5 

Prims acfimplidslunarisintequalitttisdemonftrario _ 6 58 

DeEmendatiohemeiio 9 jl 6 gitudinis&fffqualit 3 rismoniu 5 7 40 

DelodssqualiuJmotuumtemporeNafaonaflari 8 41 

Deemendarionemediorummotuumlaritudinis > &deIo/ 

dsipforumlnprimoNabonaffariAnno 9 41 

E^Kjfiriotabulaeprimsaelimplidsmsequalitatis) ^ _ 10 41 

Q.dnonpenesfuppofitionum fedcoputationumdifFcietias^in/ 

yQtTali fatis quantitas diucria efl fm hypparcum ll 4X 

tlBER aVINTVS 



De confliudionc inftrumenti quod Aflrolabium uocatur i 

De fuppolirionequsaddupiicOinsqualitatem pertinet i 

De quanti tate hui9 insqlitatis ^q penes diftaria fua a © aaidit 5 
De proportione excentridtatis lunaris Circuli 4 

Delunarisepicydidedinatione 5 

Quo per lineas a motib^periodids Vetus ^ motusinucniatur 6 

ExpoGtio uniuer&lis tabulae lunaris inWqualiatu 7 

Canon uniuerlalis lunaris inaequalitatis 

Seu tabula diuerGtatis ^ uniueii^is 8 

Deuniuerialicalculolunari 9 

CLdnulladnaGatio*at<^ <^penesexcetriculunaediculum 10 

Deafpedibusdiueilitatis^ ii 

Deconftrudioneiftmmentiquoafpeausdiuerritatiscapitf n 

Lunarium difl^tiarum demonGratio jj 

De quantitate diametrorum 0 Si lunae Si umbix qux in 

O' et d^perfpiciuntui 14 

De Solari diltanria&iis quzGmul cum eademonfiratut 
DemagnitudineO&^&teme 16 

I^eparticuIaribusafpeftuumdiuetGatibusQ&lunx ly 

Detabula diueifitatisafpeifluum iS 

De diuetfitatibus afpeduum difcemen<£s 


4 ? 

• 4 ? 

44 
4 ? 

45 


45 

46 


47 

48 


yo 

yt 

yt 

y* 

yj 

Si 


iCEmpedodesduidaeircaterraad^J diflantiamaireruit 
Quida ueiomathemarid diligentius pfauantes dedes odies 


EiatoflhenesfoIemdi(lareaTena,3o8dladi05iMyiiadas A^ario^ 


Lunam uao a Tena.7S.Myriad^ fladiorum 
• LIBER SEXTVS 


780000« Stadiorum 
97fOO* Miliaiioiu 


Deconiundionibusat^oppoiltionibusfoUs&Iuns i 




TABVLA Cap4 

Q.UO media?: coiuftionu at^ opponu cc^)oned*iInt tabulae, 2 

Defynodisatc^pleniluniis ^ 

Q.UO periodicas & uerascoiucliones &0pp6nes'c61ideiare oportet 4 
DeecIypricisO&^teiininis 5 

De ditoriaeclypticonun Menfium 6 

Detabuliseclj^pticis y 

Tabulaecljfpliumluminarium S 

lattninariutnedfpfiuni computatio 9 

Solarium edypfmm computatio 10 

Deindinationibusquxineclj^libusfiunt n 

Tabuladeclinationum &indinationum n 

Xnquifidoindinacionum 

LIBER SEPTIMVS 

Q .3 ftellz non erratica femp eundem inter fe fitii feiuen t l 

CLflnoeiraticarumeriam fphatra motu quodam ad fucceflionem fi/ 

gncrumprogreditui. 2 

(X^in^olisdrculiobligadfucceflionenoerratica^jicfpheiamouef 5 

Demododefcriptionisfixaium 4 

De conftellarionibus in Sphsia folida ^bricandis ^ 

LIBER OCTAVVS 

Expoficio tabularis cofielladonishemifpherii Aufiralis i 

Deladeidrculifim 2 

Defphera Solidafebricanda 3 

De propriis erraticarum afpedibus. 4 

De coortibus &in medio cceli locationibus cooccafibufif fixa?: 5 

Deapparitionibiis& occultationibus fixarum. 6 

LIBER NONVS 

DeordinegloborumG&lJesterarucgftellaruenaticaru. • 1 

Dediffidllimofuppofitionumodoin.j.planetis, . 2 

Deperiodidsreftitutionibus,5.planetarum 5' 

Tabulse medioru motuumlogitudinis &in£qualitatis.^.planeta?t 4 
Deiisqpmittunfaddodiinamotuu.^.planetatum 5 

De modo&differentiafuppoJirionum 6 

Demoftiatiemaximse 2 logitudinis Semotus eius 7 

CL 3 Jftfill^bispximaterrjEin unareuolurionefit 8 

Deproportioneacmagnitudineinsqualitatu 2 9 

Deperiodids 2 motibus 10 

Delocisperiodicorummoraum 2 n 

LIBER DECIMVS 

Demonftratio maximslongitudinis flellat 2 j 

De epicydi$ magnitudine 2 

DeproportionibusexcentridatisftcU*2 5 

Deemendationeperiodicoru;?moruum 4 

De lods petiodicoru momum ftells ^ 5 

Hsc pmittun^ ad ea q de leliqs planetis demonftianf 6 


10$ 

104 

104 

104 

los 

106 


Dcmonlbadoexcentridtatis&inaxiinslongitiidmis y 

Demoiiflratio magnitudinis epiq^cli. <? g 

Deemendationepaiodicoiuinmoruum <? ^ 

Delodsgiodicop j raotufi tempore NabonalTan. jq 

IIBER VNDECIMVS 

Demonflradoexcentridtatis & maxima logitudinisflell* , 

Demonftiado magnitudinis epicycli 91 2 

Deemendationeperiodicorummotuum^J j 

Delodsperiodicorummotuum^f ^ 4 

Demonftratio excentridtatis 1> & maxima longitudinis eius y 

Demonlbadomagnimdinisepi.ij ^ 

Depeiiodicoium.lj.motuuemendatione. 7 

Delodsperiodicorum.^R.motuutjjeNabonaflari 8 

Quomodoa periodicis motibus apparentes ac ueii capiantur 9 

De &dendisinzqualitatumtabulis 10 

De compuBtione motus longitudinis.5.planetarum ii 

LIBER DVODECIMVS 

DeiisquspratermittuntutadRegreffus planeta^demonflrandos 1 
DemonftratioRegreffuum.'^ 2 

DemonftratioRegreffuum.:5? - 

Regreffuu <?" Demonftiatio 4 

Regreffuum Jg demonftratio ^ 

Regrefluum 5 Demonftratio 6 

Computatio tabulie Stationum 7 

Tabula Stationum.5.planetarum«' 8 

Maximarum a Odiftantiarum.?dt<5 % ^ 

LIBER DECIMVSTERTIVS 

De rupporitionibusqadmotusIatitudinis. 7 .pIanem 5 ipcrtmcnt i 

De modo motus latitudinis fecundum fuppofitionesindinationu 
atc^ obliquationum* 2 

De fingularum inclinationum magnitudine , 

De coponendis particulariu ladtucunis moiuu tabulis a 

Tabulalatitudinu.^.planetarum ^ 

Calculus Remotionis.5.planeta5ifm latitudinem \ 

^*JPP*titionibusat^ occultationibus,5.planetarum 7 

^ciCTiam Apparitio $ at(g 5 prc^iiacufupp 6 nib 9 ^ungucf 5 t 8 

D^naad pmticulares a © diflatias apparitionu at^ occultationu o 
Tabuj»appanaonura &occultationum.5.planetarum la 

Condufio totius uoluminis 




ALMAGESTI 


MAGNAE COMPOSITIO 
MAEI ALEXANDRINI LIBRI 
ZVNTIO E GRAECO i 
L. GAVRICVM C 




i'i»i ’■ 




LIBER, i 


confonms fotiuS natualis fubfianris proprietas a piogreffiui motas tfbbdirioni/ 
busapprsehencktm/ueluricorruptibileqmdematc^incorruptibilea re^aatq? dr/ 
^aikri^mueautcatc^l^eautpairiuu aut aamimabeoquod eftad mediaat<|s 

amedio.<rAMuiadtTiommaaiorium^decoremh»: prec^tens aUis/nos pro/ 

nterdiuinammremmfimiliw.dinem&mauiam/&aetmaxi^ 

t- emamm^mni/aua 


fiMtui3,piopter&culandic6[u«udmemdcauOT.ivosigiminoiceamoiesipc 
mkdonMeimfmpitenBmm continue augete uolmtes.^ 
tahacteiusfumtabiis didicimus quiueieac exquiSte ta difaplinis tnhrfeiunt, 

Sipfitanmmaffeneatcsaddeieconabimul.Quammfeie tempus, quc.dttein^ 

SUlos itetMt,addeiepotell.Quiigitui3d ptefens/lnce damis pei^mus^a 


!iancfdencumdegultamnciaaiiusp«apact.uii^^v‘-wa^..~--.j-.a.a....- — 

conabimur, verum ut abfolute negotium hoc habeatur, cunife qu^ ad inlpicien/ 
da cjeleftia conferunt ferie fua exponemus. Sed ne longa nobis oratio contexatim 
lidea prifds exaSeinuentafuntieabreuius enanabitnus.Quseuero uel no/ 
el no comode tradita funtiea pro facul tatenoftrai^larius ei^onemus. 


4£Dc ordine huius doftiins. 


Cap.II. 


«R OPOSITIAVTEM negotii huius illud prece^t: ut uniuer» 
^Sialemtenetotiushabimdine adtotumccElum perfpidamus.P^ti<:ii 
s)B' aiium uoro qus deinde fequuntur j Primum eft : ut de obliqui mculi 

" ai&Ioco^ihabirabiliuconderemusj&adhscdifferetiaqiordmepe 

3 indinationes p unuquec^ horizota alterius lod adal^ ntiH^c 

eofideratio fipracefferiffadHoreadcofideradareliquauiaprjdiebit.Altemut de 

Colari motu atq» lunari:& deacddentifaus fuis dochinam afferamus. Nam mli^ 
b$c prius tenueritmon erit poffibile ftellarum perdpeie acddentia.Ita cumad 
tremum fiat fenno delleliis.Q^quidem ad orbem ftellarum pernnent: quas n< 
xas appellare Colent/iureprie^ent.Sequentuiautem qua ad erraticas ^oanddc^ 
accomodancur-Horam ungula tanqprindpiisadinueniendum&qu^fundamc 

tis ufi,parti m iifqua perfpicua appaient.Partim certis prifcorum noftrifcj c^ferua 
tiooibus/demoftrare conabimur:6C confequenter eis lineari demonftiarionum uia 
ati6eacc6modabimus.Vniuer^eigiturquodpcecedithuiuijmodieft.Quod c* 

Ium fphsericu eft/& gl^ modo penioluitur.Quod tena quoip f m uniuerfales fii 
as partes accepta/quoad fenfum fpherica eft atc^ glcbofa. Situ uero in medio toti 
us (xeli^cenrro fimillima collocatur .Magnrtud^e autem at<^ diftantiaad fixarum 
ftellarum fphxra tang pundumfe habet/nnllot^ progrefliuo motu mouetur. De 
quorumftnguiispaucabrauter(utinmemoriareducatur)nc^perfbing^ fut« 

^TQsodfphzricumefVglobic^modoccdumccaHioIuitur. ■ Cap.III» 

«R I M Aigitur prindpiaab huiuftnodi obfeiuarioe ueti fimiliter a pru 
ufds hominibus inuenta mihi uidentur. Solem enim & lunam aliafc^ 
■fteliasab ortu fempeiad occafumin squi diftantibusin ter Ce citculis fez 
^riuiddiannicautmcipientesabinferioribus quafiab ipfa terra ftirfum 
“feritur.Paularimcj inalcioia cofcedere uideami/rurfufc^proportiona 
liter cirdiuolui at<^ defcendeie/quoufcp omomoCquafiin terram indderinOpere/ 
ant.^ITTcporetpaliquo iteriecto/iuifuc^ perfpideoatquaft abalio prindpio oriri 
atc^ ocdderei&adhsecKmpora&adh^orcmimoccaluumc^Icxa fimiliter at<^ 
dr Ane orto in uniuerflun tediresfed ftellanmvqusfemper cernuntur / ciicuuoiiu 
tio iquidrcaidem femperuertitur cctrum/ut ccelumlphsricumeffe crederetmia 
' xiineillc*compdIebat.Necei]arioenimpundriilludcoeleftisfpharrepolus efBoi 
: tui^Qim ftelkmm qusiplicentro propinquiores rimtin mrn nn b ii.^ fifgj Us pucJ/t 


AIMAG£STI - 

lantor.Qs* uero r^otioresfei prdporti<Hiem difentiae/njaiores drculof feciS^ 
donecad eas/qus ocadunt diihndas ueniant/quarum etiam propinquiores iliis q 
fempetcemunturbreuiotitem{«reoccuItariuidd)an£.Remotiores autem fpoi/ 
tiot^ter maiore.Propterhsciginirfolapredi<Samopinionemprimohabueiul/ 
'deindereliquaquocpconfequenrgrintellexenintyquumomniafimpliciffrqugap 
parent contrariis opinionibus fuo teftimoniorepugn^.Nam li quis ftellarum mo 
tumre^adinfinitum£eiiifuppo{ueiit/udutin6nuIIiputaruntjqugnam uia & 
.qug ratio excoritari poterit^Quaie ab eodem quoddis initio ferri cemantur/quo 
«nim pado ftelfe in ifinitum profefise i^edi poffent;’ Aut quomodo r^effiu ea 
mmnecemeietui.Autquomodo magnitudines eatumiinieniimncn tniniieren^ 

• tur.Vt tandem nullg uidaentur.Nunc uero contra maioresquidem in ipfo uiden 
•tur occafu& fenfim ita occultatur.Vtab cerr® fupetfideiplius quafi olsicet^tegi 
uideantui/incendiautem iplasa tenannfufcpin termm extinguiabfurdum omni/ 
noatqueinationabileuidetur«Namquis eamin magnitudSiibus 8 C quantitati 
bus earum in diftantiis/lods/a tcg tempoiibus/feriem/^u &:abf<5 ratione fieri coa 
•eederetf Praeterea partem quidem aliam tens incendendi naturam hab«e.AUaue 

roextinguendi/Iminoautemeandemaliisineendehdi/aliisextinguen«ii/etiaftel/ 

larum e^demaliis incen&/iam autem extinflas cflealias nondum.Siquis inqua 
hgcomniaridiculaconcederepquidde apparetibus fempsdicemus^qugnecon 
untuinecocdduntiAutquadecaufequgincenduntur&extinguunturnonubitg 

tilico oriuntur ud ocddun t.Qns uero id minime ^tiuntur/fempei fupei tenam 
ubique funt. Nameedemnon poffunt aliis incendi extingui<5 fempeudii* 
nunqiftorum aliquidpad/Aperte naqj patet eafdem ftellasapudalios quidem ori 
liat(5 oeddere. Apud alios autem neutrum iftorum &cere/Et ut b^itet pd/ 
.Jbingamquamcuejaliammotuscceleftium figuiampreter glcbolamquifq fup/ 
pdfuerit.Neceffeeritin Quales diflantiasatenaad fiipeiioium partes corporum 

•ficri/ubicun® &quomocfocun<^fimmipfiuspofueris/ut&ma^tudines&difta 
'dgfiell^adinuiceinequales eifdeinfingulisdrcududioibusuideatur/quafirap 
•domagisimodo minus difiarent quod acdderenequaq uidemus.Nam $iux» 
'horizotes maior magmtudo Adia^ uideat' :no difladspaiuitas id &dt/£ed huiuf/ 
moditmaobe nrn eua^oiatio^uuintginfumnofitu&ftdlasiplas erhal er^iplutf 

illa quo^ ut fphgrica effe coeldKa fenriamus.C6pdlut ^nulla fuppofi 

tapreteiiftaftiu£lurginftmmeto^c6uaiirepolTunp5cuc<ekftium motus nulla 
re^hibeatur&fecillinteomniuuoIuafur.Figuiajjquot^omniunvinfup^ciefaus 
qdcdrculans.infolidisuerofphgnca&dllimemouetur^Quu^capatiores ex di/ 
uerfis figuris equalehabdibusambituillefinnqugpluiesartguIoshnlyCircuIusg/ 
dcplanis/SpK^uerofolidiscapadoroibusinuenit^Caeluautccteiiso&uscorpo 
«bus ^atius^firSedadhacientcda naturalia edaquzdaimpdlunt/ uelud/A 
<oiporibiuumuerfur^tilio 9 !partiumagisgfimi]iagthereft.Supctfidesantcc^ 
p 09 :qu*'umiliup^iu!\mtfimilespartesh^er.Solsuerofuperfiaesin planis q/ 
dc ciicularis:in.folidis autfohsericafimilmpartiu funt.Quuigitur«het folidus fit 
globofum eff^ec^eeft.tCPrgt€iea terrefliiaquidem corruptibiliacp ctnporaex 
rotundis uniuerialiternatuiaquauis ex diffimiliu partium figuris cdlhtuit» Aethe/ 
rea uero diuinai^ omnia exfimiliupartiuatcf fphaericaiu.Nam fiplanaud conea/ 
uaeffentmoonmifausCqexdiUerfisten*lc)ds/ineodc tepore cof{TOut)circuIari* 
effefigi^uidaetuiyquasobiesquu«lier(iationabiIeeftetia)qh*cc6tmeMiata 
t* fiinilis fimiliu^pitium fit fjteticus & circularitei equ^tertp feiatut. 

4 rQu od terra quocg fphaerjca fi t ad fenfum quatuaduniueifas partes. Cap,IIH, 

~ SvOD ETIAM TERRAfmctnnespartesaccepta^harricafitad 
■fffifumsficmaximcintdligemus:Solememm&lunamaIiaf<5 ftdias 
«'oidere licet non fecundu i<fem/in omnibus terris ofiriafg - occideteifed 
aptius fempei orioiialibus/pofterius autem ocddentaliku. Nam que 
Almagc. a 


in «>3cm tempore fiunt ecHpfes&maximcIunafa/ttomeifdemhoris idef! e<jira 
liteiametidiediIlantibus3pudomnesconfcribiinueniemus:fedfemperapud^/ 
entalioresdsfematascofcriptafcpihoraspoftetioresilJasfuifrequffabocddftaJibiK 
obfeiuat*fLint-Cu<5horanim etiam differentia terrarum diflantis proportionalis 
iftueniaturmon abfurde terras fuperfidem globofem effe guiipiam affirmabitjqm 
ffimilitudo partium qu* per omnes partes propter rotunditatem accipitur propoi/ 
ticHiali ter femper iis qui deinceps funt fe ipiam d»idt quod accidere nopoflet / fi 


{ularis. 'fimulquiintenafuntorirenturatcfoccider^.CTriaguIaiisuerofieffetautqua/ 
tuor angui orum uel cuiufuispIuriumangulorum)figurae omnibus fimiliter/g eay 
Quod tton &.d€mre<aamlineambabitat'quodnullibifieriuidetur.<rQ«cxlautemnecchvlin/ 
c o l uw n a f a. .^<J^£{Jgnlformamhabetita^rotundaquidemfuperficiesadortum atif ad oc/ 


le aliqui putarent,mde perlpicuum eft/quod nullaunq Ilella lemper couexam ha 
bentibus Uiperficiem,cemeretunfedaufem omnes omnibus orirentur at(^ occide/ 
tent/aut eedem & equaliter ab utroc^polb diflan tes omnibus femp apparer^.Nuc 
ueto quanto magis ad feptctrionem progredimur tant^lures auflraliorum quide 
•fteliarum occultantut.Borealiorum autem cemuntur.CTVthincpateat^etia hac 
teirz globofiras obiices proporrionaliter ad lateralesfadens partes fphsiicam fign 
*^T*®^'jtaundi(^oft^t.4rAdhscfioibusautgbufdaaldcribuslocisaquouis&adque 
«isangulurauigatesaccedimus/paulatimmagnitudineseo^accrefcereuidentur/ 
^piafi^ipfomariemergatquzanteafubmer&ppcouexaaqueruplideuidebanf« 


CTQnod terra in medio cceli fita eff« 


dio madi fica rf 




PERSPECTA/ fiquisdeincepsdelttuferrsccrtiusdice 
iificarf I 1^^^ teuelitficprofecSoqusiuxtaipfamapparentjacdderefoIummodoin/ 
I 1^ ^^ telliget/fitamin medio cceli quafifpter* centrum pofuerit4Nam li 
^^SE^licfercsnonhabeat/autoportebitquodipla iitext» axem& equali/ 
ter ab utrocp polorum diftetsaut in axe/ita ut ad unum polorummagis accedat/aut 
nec in «e ne^ ab utroc^ polorum atquaiicei diftet.Ad primum igitur ex his tribus 

£tum,ilIamaximepugnant.Namfiiurfumautdeotfumextraaxem intelligatuii 

a^det ut quum i duo femp« inequalia quod fupra tena 8i quod fub terra eab ho 

« 2 ontediflepcrentur,nuquainrertafphscraequincMaiuhat.&ob!iqua uero fphte 

laud nuqua,ud non in medio tranfim abalteio foHHdorum sfliuo dicoatq? hye 

n^adadterum.Namhaecfpadainsqualianeceffariofieient.Nonenim equino 
idialis/maximu^paraleUorumdrculomm-quimpolisdiculationisdefcribuntui 

Amdereturabhorizonte in duo squaliter.Sed unus squidillantium ei uel borea/ 

Iwmmagisuelauflialium.Sec^udomnesfimpIidteiconftathiecfpatiazqualia 
dTeubi»qm&dieiabiBquin«HoinCTementadonecadmaximumdiem in zfli/ 

tia^ lollhois pemeniatuizqualia funt dierum deaementis/ad minimum ufa 

foUbBonimhTemaliumdiem.CSiuetoadortumueloccafumideftadaliquoru 
p^erurf^ accedere fupponatuicNecmagnitudines&fpatiaftellarumfmorieii 
<^e&Qccidentalem,hoMonta*qualiaeademtpeifdemerum/necabortuadme/ 

ndiem tempus squale ilU ent temponquod a meridiead occafum eftjquz omnia 
wquzapparentoi^norepugnant.CAdfecundam autem opinionem qua fic 
in axepomtuxutadalteram polraum magis accedereintelligatur.IranirfiaauiO 

tm irfpondetetjquia fehaberet,& in Sagulis dimatibus.honzontiI{u, 

perfraesca5lip^duasq^rupeitenam&<juirubteraeBfin aKum at® aBS 

accdiumSadfapfcSiaainmcemSnnpeiiniqualesdiffcentereficeretmecniff 
lnioaafdiim,^olplu!SinduasatqijalespoBhfepaiaie.Inobli.]uadcmeauteiii 
Jiutpiopi^moiempdumfemptrSuilmanifcaumpaitemCqLifupefei cfl-i 
topainmuHec6£ OtbtoHm omnia augeret. yndeacddactutmaSnusquois 


AIMAGESTI 

dtcuIus^ipomediumfignonjmeftiiKqualiterabhorizontispIamtiediuidere 

tui/quoci minime ita fe habae uideietui.Sex enim femper omnibus fuper tenam 
apparent figna/& fex reliqua tuncnon appaiera.Deioae rurfus cum illa fuper tet/ 

ramintegreappamcrint/tuncTeliquanonuiderentur.uthincperipieuum fiatpor/ 
tiones quo<^ zodiaci in duo squalia diuidi ab horizon te/quoniam iidem femicii/ 
ciili modo fuper tenam/modo fub rena integri fun t,& omnino nili tena ftib ipfo 
aequinodiali fitaeflet. Sed ad feptetiionc uel meridiem ad alterum polum appro/ 
pinquareteueniretutneadfenfumquidemimequinodialibus didjus orientales 
Gnomonu uitdsrs in squidiflantiMS ab horizonte fuperfiddius ad redam cum 
occidentalibusliiieam flerent/quod ubi<fconfequiaperteperfpidtur.Hincautem 
patet, nullum etiatertiam opinionemlocum haberenami^ primis repugnant/ipfi 
quocprepugnMtr&utbreuiterperftogam uniuerta feries qu* indeaementis in 
crementifcp dieru&nochum p^pidturmifi medium terra fitum obtinere pona/ 
tur/penitus confunderemr’&adh®clunsquo 9 defedus eft/eclipfift^ in qbufcuc^ 
pardbus csli acdderct non poffent in cppolito folis loco fieri.Cum f^ius terra no 
in oppolidone fed in minoribus femicircuio fpatiis feiplam illis opponeret. 

Quod terra quali puncbm eft ad celdHa comparata. Cap. Vl« 


pViDD VERO pundifquantumad fenfum pertinet)proportiotic xmamfrfpeftufiw 

jhabet teuaad fpatium quod eft ufcpadftdlarumC qug hxxuocatut} mamentiuiecopuB 
I ’ (^i^^^ (|^P^^^*^*^^?^odludargum^o ef}:q> ab omnibus tens partibus ma habere. 
li^^«^l^^tudines fldlarum atcp diftanriatin eifdem temporibus arquales li/ 
muef<^ uidetui , quemadmodum obfeniationes in diuerlls dimadbus fads olien 
dunt.Qnibus nec minima quidem difaepantia inueni tur/acddi t q> gnomones in 
^acuc^ terra: parte ponantmy& armillarum centra & fphsrarum/idem poifunt ac 
li in centro terra uerad/peifpe(Siones.n.&drcnduciiones umbrarumira conueni/ 
entesfuppolitionibusappaientiumconferuant/qucadmodumfiapundoquod i 

media terra eft fierent.Haec ita fe habere illud etiam ligno eft/$ fuperfides quse un 

dcp a trifibusnoftriseducantut/quashorizontesappellamustotamcselifphanam 

in partes aquales diuiduntfemper/quod non lierei/Siaddiftandacsleftium fenfi 
bilis effet terra magnitudo. Sola enim fuperfides' qua per tena centrum educeret 
tur/fphari diuidere poflet aqualiter.A quaeu<^ autc duceref planitie tena/pp fub 
terraneas partiones maiores hisfacerevqusfub tenainueniuntui. 


ITQsodtemnuIIomotuprogreinuomouetut. Cap.VlI. 

E^^^Ser eadem vero demofiiabitur.Nul!o modo tenam ad pre ^ 

enim 

In alium finim preta medium haberet)acdderent/qua 

^^^^Jreliquiscau{asmotusgrauiumadmediumquaiat/&uftramihi &cere 
uidetur.Cum re ipla manifeltifBmum fit & tenam medium mundi locum poiTf de 
re/ponderolai^ omnia fieri ad ipfam.CTllludautem adiltiusieiintelligenria £a/ 
dllimu eft at® paratiftimumy^ cum fpharica tena 8C i medio todusfut diximus) 
demonftrata fit/in omnibus fimplidteipartibijseius/giauium coiporum indina/ 
tiones & motus proprios,«dreaos(ad illam femper &ubi<p fup^dem angulos 
fieri)quaper defcendentium contadum aquali ter edudt.^Patet enimfquoua 
fic fe res habet)$ li grauianon impedirentur ita$ a fuperfide tene non re|«cutet 
rentur omnino ad ipfum centrum peruenirent;^referom quia linea edam qua rct 
^ad centrum dudoadiefiosfe illius planidd femperangtdos accomodu/qua 
mipfoindfioniscontatiufphaiamatringit.<rQsiauteniincredibile putauerut 
necharerealicubbnecferri tantum terra pondus/ii mihi uidcntur non ad propria 
tttem todus/fed ad paffiones fuas ipforum le^detes hac comparare/attp ira plu 
(ii&un)abeiEaie.NoQ enim mirum eis uifiuninhocputaiem/11 animaduertereat 
Almage. a j 


LIBER I 

hahc teiri mignitudinem uniuerfo continenti compaiatam coipori punfli pro/ 

portionem habeie.Ita enim poffifaileuidebitm.quc^ proportioetninimum efta 
maximo(quod fimilium jartum eft)fubftineii tequalitet undicp, inclinatio/ 
ne ac fimili compulfu/quuni nihil deotfiim aut furfum in mundo ad ipfum fit, V e 
lutinecinfpharaunqtalequidintelligerequifpiapoterit^uauisquseinip&aea 
tur/quan mm adpropaum natualem<^ motum fuum/I«iia quidem SC qu® fubti 
liumparriumfuntadexteriora/&quafiadciicuferentiam eleuentur. Videantur^ 
motumadfingulommfuperiora&ceie/quodideoitafitquoniamquodhiperca/ 
put noflrum eftiquodcj furiiim uocatur/ipfum quocp quali ad continoitem fupet 
fidem taidit.Grauia uero groffarum^ partium omnia autem ad medium & qua/ 
fi ad centrum feritur ad inferiora adere cemuntur.ldcj ideo quoniam eft contra 
quod fiib pedibusnofte eftdeorfum (5 uocatumpfum quo^ tendit ad centra ta 

Kideontmabf^caulacircamediumhsecabincurfuaJtenus adalterum Scfimili 
undi(^at( 5 *qualicollifionecompenlantut/quasobres non irrationabiliter tora 
teas firmamentum ita maximum lefpe^ eorum effeperdpitupquaadeamrta 
minimi ponderis impetu fenmtunu t quiefcens unditf, cadentia in ipi^ redpiat» 
^Qncd fi comunis cieteris poderibus fingularifig motus ipfiquo^ineffet.Patet 
quia propter tan tum (fiii magnitudine)exceffura uniuerlandum defetetunprsue/ 
niret, Cseterifcp relidi in aere animalibus/dico aliifc^ ponderibusiipfe- uelodfnme 

extra calumquocp ipfum exdderet.Vetumhsecridiculofifrima omnium «itelle/ 

ftuuidentur.CTNonnulliautem(quumnihiluerjfimi]iusobiidiftis arbitremur) 
hscquidemconcedunt.Nihilueroputantfibirefifterepoffe.Siccelumfu^igra/ 

tia)immobile fupponant'& tenaab ocrafu ad ortum in eodem axe reuolui fingu/ 
lis diebus una pcenereuolutione/autetiam utiu^ quandocu^ moueanturdumo 
do circa eundem axem(ut diximus)8i uttiuftj motui conuenienter. <TH(b quiw 
pe fugit quantum ad apparentia quidem in ftdlis pertinet/nihil foribi probibere/fi 
quis fimplidus confideret fic ifla fehabere.Ab acddentibus uero quas circa nos Si i 
aereacddunttidiculofijm ualdeiduidd>itut>Nam ut eis concedamus ^quse fub/ 
tilillimarum partium ac leuiffima funt/auftnullo modo mcweri quod preter natu/ 
tam efiiaut non aliter q eaqus cotiaiiefunt nanus. Quii qus in aere bat nunufc^ 
fubtilium partium fintaperteatc^prsoculisuelodus qteueflna omnia ferantur/ 
Cd<^ grauifftma groffilTimarumt^ partium proprium motum ficueloccsqiialera 
£idantCcu(^ipia terrefiria ruifus)uec ab aliis quidem ni apte hc* nu^ mouen po& 
fe omnes concedantilludnegarenonpofluntieuolutionem tens/fi fic uoluerty 
tur omnium fimplidtermotuuqusdrcaip&fiuntueloaflimamfore/quippequ* 
tantam inbreuiteinporereuoludouemabfolueret.Vtcufiaqusin^& non {unt 
uno femper m oni terrs contrario moueri uiderencur-I ta nec nubesmnq nec aliud 
quic^uolitantiumautproieftorum adortum ferri cemeietur.Sed omniaipfa terra 
prcucnirct motuitp ad ortura ita refifteret.Vt csteia uniuerfk progredi ad occafum 
dereiiifla uiderentur.Nam Si fi aera dicant fimilita squaliq; udodrate cu ipfa dr/ 
«dud/nominus tame^usinipfoaereconaefinmtiempet pofteriusab utnufaj 
moturelmquerentur.CTvdfictiam ipfe quafi aeri coniunfla/una cum ipfodrcra 
ducciemrmullumtamenprsuenuealiundeautpcEne^uicemeietur.Sedmane 
lefempemta ut nec in uolarunecina^aliudabalio prsueniretui/qus^omnia 
ficapene fieri oculis cemimus/ut mdla tarditas omnino: nullatg uelodtas(quoni/ 
am terra fixa non fiet acddeieipfis uideatui. 

iTQnod duplex in «do primorum motuum dt fferemia efi. Cap.VlII. 

Moemeeleftei SVPPO SITIO NES neceffarioad particulaies do&inas/ 

tadtipiid<li& R j^^Illip&runufccHifcquentiaprslifaaffeacadhsc ufi^ fummatim dixiffe 
rtndaicpmri. Hjf^^^jjwf{idat.Abip&enimeorum^confequenter& deinceps demonflia» 
^^^^agbunruradeaqusapparentconuenientiafic confirmabuntur compro 
b«buntui9:utrefiKariiiequeant.Sedadhscilludquo9ut nntni»rfaljiitr| quj^da 


V ALMAGfiSTI 

■putaiequifpiamnohihiariaprelibanduiJv$du2pDinoriiinmotuumincaIodif 

ferenasfunt.Alteaquaokinoceafiunaboiruferuntui,finiiJiterfenjper&aque 

udodterinsqddiftiitibusinterfedrailisquiapoiisfdlicetfphsnedefaibunQit 

illius qus oinnia equaliter dicndudc.Hora maximus diculus ffquinoctialis uoca/ 
tut/quo^ folus ip£e ab hcnzote qui Sc maximus eil in duo xqualia femper 
tut.*: lolis inuohido qus in ipfo fi wrquinoiftium ubitf ad renfimi teia qua 

ftellarufphwecontHpredichimmofuminaliis qin polis prima drcunductionis 
ygreffus&duntquofdi.Hacitafehaberefupponimus/quiaexquoddiano quidc 
^peiluuniu^ltrnplidfercEldHainuniformibus&zquidiflantibusaquiuoclia 

ii drailo/iodsipfis oculis ortus mediitgcofli afcenfus&tddeoccafus facere cexnu 
tur.quares ipfius pdmi motus propdueft/ex&equHcffi aut obferuatiaieati^ con 
dnua cata* omnes fiell* eas diftarias quas iter fehab^ cofeiuaie uidetur/&|>pde 
tatesfuas quas hab«:adlocaprinuinotas^riaeode modo maxime, fole autem 
at^ lunam erradcaf(^ Hellas jjgrefliones &ceie quafdam cernimus/^ li uarias attg 
interfe insequales omnes tamen uniueriali tei ad ortus relidaf^ partes a lematibua 
eafd^diflandasfteliis/&abunaquafilph*iadrcududis.fierga huiufinocH ena/ 
ticarupgTeffus ftelJaruin *quidiflandbusab*quinodiali circulis fieietndeft circa 
eospolcKaquibusprimaeffidtdrcuducdosladsiede quifpiapoffet una eandc(^ 
omniumeedrcuuolution«qu*pdmafequeref’:aedibilena 9 uideiefpgreffum 
earu nq|)pter o^ofitu motum(fed quoniarelinquerteir fiett)Nuc uero fimul di 
ygreffionibus aa ortum/ad feptteione eda uel meridiem accedut/ica ut ne quanti/ 
cofpioatui/uthoc acddb per pulilones quafdam 
m^fisfien uideatur/quom'aquaturaadhancexiftimadonemin*qualiterfidQuis 
ordiMt^uodabobliquoad «quinocHaledrculoeffidtur.Vndeis circulus unus 
at^idem oC errad carum proprius effe comprehenditur / quauis quali exquilitus a 
mom folis defcribitur/in quo femper & luna & erraric* quin^ uerlantui.Nec mi/ 
iumumabintCTdfoperiprumadutra<^partemacceffuexddant,Vetum quoniam 
rn^rnus hic mculus effe cognofdt uT4Nam & in squinodliali / Si borealior Si au/ 
flralior jplo fol fit/Si in uno eodec^ ille(ut diximus)enadcarum omnium progtef/ 
fusadortumfuntmec^efuitalterumimniuei^imotuhunccoDftitueie quidt 
«polos obliqui drculilic intelIecH/& quapiimumotumoueretur«Sieigodefctf 
b^er utrol^ predidorum drcul omm pol os.Maximum d tculu intellexenmus/ne 
«na^o uttuq} illorum squinodialem dico at(^ obliquum in duo xqualia &ad re 
etc^e^itan^I qs quatuor/in obliquo drculopunc^ fient/duo quidem ab aequi 
no^ii oppqutainter fe qu*uocanf sqnodialia/quo^ quodadfepchnonca me 
ndie procedit uemale/quod huic oppofitu eft autunalenucupatut.E t duo quae fiut 
aarcuio inter utrofq; polos defcripto/&ipiaoppofitairerfeh*cfolftida]ia nomi 

nan tur/quo^s quod si squinochalis meridi* eft/hj^emale: quod ad leptetiione efti 

ualeuomto^telligiturautem unus illeprimufi^ motus qui caetaos continet om 

nes quali defmptus atc^ determinatus a maximo drculo/qui per utroftp polos de/ 
Icnbitur/cu-cuduchjfi^ reliqua omnia! occafu ab ortu drcududt.Nixuscp eft in M 
noct^u cuoili polis:quafiin eo quem meridianumapp^ant quieatefolum dif 
lertabillo $non femperpcr obliqui circuli polos defcribitur/&adh*c quia conti 
nuei^osadhoiizqntemangulosfacereinrelligitur.irAleddianus auteuocatut 
quoniam h*c politio utru(^ quod fuper terram 8C quod fub terra eft femilplaEria 
in duo sqi^a fecans media dierum ac nodium tempora continet. Secundus ue/ 
XOat<^ mul tiplex con tmenuquidemaprimoiipfeugro erratica TumfphyragnroTti 
uinconMet hicfertur quidem,apredido(utdiximus)ReuoIuitur autem in cotia/ 

m in obliqui drculipolis/qui etiam fempet nixi in drculo/a quo prima defcriptio 
whoc eft in eo qui per utrop^ pqlcs eft radonaHlirei una cum ipfo ciicuducuturt 
« poenes motu fecund* latitudinis in contiaria/eundem femper limm cum defai 
ptoper^foscirculomaximoadzquinodialem obliquoconferuant.Sed uniuer/ 
“hs quidem OTlibatio lummatimat^ per capita iu Iweuiter ( qu* ptxnrittenda 
«aotj cxpoUiimus.Nunc uero partiariaics demonfiatiaies aeteffuri/quaium 
Almage« ^ ^ 



critMmeffe.Aibia™ajeamqMKCusmtapi»*tepolosn,t^^ 
Kdsfmpn mcuU.quto fitmtnpiehmdimi.Neceffanum etiam uidemus , ut 
Dnusquimie;lummlmeammnegodumqu*mciicidopcrducunmi;.Eonaliius 
pJSu quumnoteoiBtfitlineisfuiguludanonlbtute. 

CDeqimoattieainimlineammquitindlculopeiducunnii. &p.IX. 



ADrACILIORlM ufum quandlatis eamnvpollea abu 

las&demus&dicufaentamdiaiU totam mq6o.pom^ iuide, 

mus 8i cuic» aioii mediumgacbmmciemenmieaasCtibtenllshne 
as aiomoibimus, iddl quot pomonu Cuntm =ponemns;quaft da 

^wStntompuan5isnumeiommc&modiatan}in.i:o.paiteidimdatui. 

iSSSanonflLimusquomoaoqnummepofflbJefitpeteudempauoi, 

theoremaabieuemac&demimelligentam quanniatum chold|ium&nemus. 

™SumearamuMgnitudinescemushab«mus.VOTmetiampeilmeaium 

ImS!W>aumuiam&aepoinmusmaacompiehmdeie.v™ 

uerialiternumCTOium uiafmfexagenarii numen modum. Ne fi^donudifficul/ 

as nobis imOTdimentofit.AlultiplradonesuaoattBdinifiones fic faaemnsiue 
A.B.G.Cuiuscentrum.D^iamerrumuero.A.C.& ex cenaop.pcrreftos angulos 

ad.A.C.diametiu-D.B.linea producatur.Diuidaturcp.D.C.induosequdiappun 
aum.E.&conmgatur.E3.cui.E.F.conftituatui squdis &conuigatur.F.B^KO 

'F.D.quidemlineamdecagoni.B-F^utempentagonilatus^e.Namquoma-E)./ 

G.ie(ftilineainduosqiiaIiapCTpun^m.E.diuiiaeft/&:ipft.D.F.lineareaainlo 

•gumadditur/quadjangulumquod fuper.C.F.&:.F.D.contmetur/Vna cum qu^ 
diatolinese.E.D.quadrato illi squaleeftquod ex.E.F .Irnea infedum effiam^ 
CLuare illi etiam quod eftex.E.B.squalis enim pofitaeft.E.B.lmeaipli.r.E. Sed 

•quadiatoipfius.E.B.quadrata.E.D.Si.D.B.lineaium aequalia funt.Reflangulum 

«go^£ub.C.F*&.F.D.c(Mitineturfimulcum quadrato lines.D.E.aquale illis 

quadratis eft/quaeex.B.D.&:.D.E.lineiscon{Htuuntur.Quarefi.E.D.lineyquadi3 
tum coe utrin<5 auferas rdiquumquodex.C*Fu&AF.D.ieftangulum conditui/ 
turquadiato.D.B.Aequale e/quare quadiatoetiam.D.C.LinaMgo.F.G.finpro 
portionem habentem medium & duo extremain punflo.D.diuifa ell/Qnoniam 
ergo {exanguli & decagoni(qu2 in eodem ciiculoin tra defciibuntui)Iatera fi eaa 
dem rectam continuamcfifaciuntlineam/fm proportionemhabentem medium/ 
&duo extrema diuidutux.Eftc^linca.C.D.cumabipfccentro fitfexanguli latusf 
eritprofe(flolinea.D-F.decagonilateriaequa3is.Similiter quoniam pentagonila/ 
tustantumpoteftquantumfexanguli&decagoniqu^ineodan circuiointrade/ 
fcripta funt.Eftq».B.F.lateiis recfianguli aianguli.B.D.F.quadratum/aequaIe duo/ 
busquadrads.B-D-Unestgfexanguli&.D.F.qiiaedecagontlatuseft.Rdinquitur 
neceflariout.B.F^qualislateiipentagoiufit.CrQlioniam ergo(ut diximus)cir/ 
culi diametrum.iro.portionum effe fupponimus.Erit propter illa quae modo 
demonftraa funt.D.E.!inea cum eius quzacentioeftmeietas/fit partium.5o.& 
quadiatumeius.900.B.D.autem cum a centro fitpairium erit.6o.& quadratum 
dusfit partium.56oo.quadiatum uero.E.B.!inea?.f.quadratum.E.F.earundem 
45oo.Q.uare.E.F.hnexlongitudoentprciximeparrium.674.55.&reliqua.D.F. 
earundem.57«f.y5.decagoni€rgoIaru5quod.56.huiufmo<^iporrionumaicuifub 
*enditui:quales circulus habet.56o.erit.57.4.55.ta]ium quales diameter haber.iio 
^Rurfiisquoniam.D.F.partiumeft.57.4.55J&quadiatumeius.i375~4.i5.eftau 
temeaamquadracumlinex.D.B.36oo.earundem qui numeri fi componamur 
quadratumline£.B.F.confiituunr quod efi.4975«f.J5.€rit.B.F.line® longitudo 
partium proxime.7o.3:.9.quarelamsquo<:p pentagoni quod talibus-^.gradibus 
jub^iditui.quajes oiculus habeu36o. Talium eft.70.3:.3rfjuahumcu3iDeteiu:o 


CAYR« 


AIMAGESTI 5 

tei autem ^fe fexagcmi quocp latus qucxl.^fubtedif gradibus’ & femidiame 
tro/squale eftpoidonueffe^o.Simi]itei quoniam quadiaalatusquQd-9o.giadi 
bus fubcenditui triplum eiufdem potentiaeftcum femidiametriquadratum Iit 
5600. colligetur qua drarilafpri <^qiiadTafiiTn.^oo»kteris uero trianguli«Jo8oa. 
q[uareI<Mi^tudocord2qu2^.giadibusfubtenditurtaliueritproxime.84.5i.io. 

qualium iameter.no43u2uero.no-gsdibusfubtenditur erit earundem. 105.55. 

J5.<TSedite iK^is fatales funrpeifeip&sacc^tje.Perfmcuuminfupetetitda 
tisquibufdamlineiskdleillasetiam <kri qus reliquis ad femidrculum arcubus 
fubtenduntURcum quadrata ipiarum compofita diametri quadratum efficianf. 
(Nam quoniam uerfji graria)quje.56.giada)us iubtenditur.57.4.55.portionum 
dem onftrata eft & quadratum eius.i575«4^o.diametri uero quadratum por/ 
tionum .14400. erit chorde quareliqui ad femicirculum gradus.i44.rubtendun 
tUKquadamm.i5o:4. partes. M.56.feie& longitudo eius eamndem.n4.7.57. 
proxime in reliquis quckk fimiliter» 

Q^uadrata. 


Corrdainm piimDm. 
COua alicui* araischor 
da/nocafictchorila aiao 

Rfidui d< remidrcula. 



’ CTOedecagoni. ^0.0.0. E.D.1 

CTDtcagoni. 1575.4.14. D.F.i 

CTExagoni. 5600.0.0. B.D.^ 

CAVR* CPentagoni 497?*4*i5» B.F.j 

CTetragoni 7100.0.0. B.A.i 

iTTrigoni 10800.0.0. A.E.| 

^Diametri 14400.0.0. A.G.I 

CTLateris.E.F. 4500.0.0. |E.B.| 

^Sedquemadmodum ab illis reliquat particulares etia dabuntur deinceps demo 
Aabimus:lipriusperuti]eadhocnegociumtheoremaexpofuerimus.'Sitenim in TheoKma2. 

drculo.A.B.G.D.quadrilatera.Proutfortecontigeritjfiguia defcripta:& protra/ . 
hantur.A.C.&.B.D.demonlhandumquiaquodfub.A.G.&.B.D.lineis contine/ 
tuiaqualeutrifcgfimul illis eft qusex.A.B.In.D.G.Etex.A.D.in.B.G.confti/ gnlmn/quodfubiLbii* 
tuuntui.litenimangulo.D.B.G.Angulus.E.B.A.«BquaIis:liergocommuDemad/ eiwdiameaisreftangulQ» 
damusangulum.E.B.D.erittotusanguius. A.B.D.squalis toti angulo.E.B.G. 
3equalis:fedangulusquo<5.B.D.A.zqualiseftang:iilo.B.G.E.eundemeniarcum 
fubtendunt:trianguliergo.A.B.D.&.B.G.E.jequa!iuminterfeangulorumfuntj jumpatifcraccquu. 
quareproportionaIiterfehabenr:ficut.B.G.ad.C.E.Sic.B.D.ad.D.A.Ci.uarequa/ 
drangulum quod eft ex.B.G.in.A.D.tequaleilli quadrangulo ell quod ex.B.D.& 
G.E.conftifuitur.<rRu!fusqiioniam.A.B.E.an^us;angulo.G.B.D.5equalis ell 
&fimiIiter.B.A.E.ipfi.B.D.G.Incirculoniangu]us.A.B.E.sEqualiumeftanguIc/ 
fum cumtriangulo.B.D.G.quarepioportiona]iterficut.A.B.ad.A.E.fic.B.D.ad 
D.G.eft igitot quadrangulum quod ex. A.B.&.D.G. lineis conflituiturxquale 
quadrangulo linearum.B.D.&.A.E.fed.B.G.&.A.D.linearum quadrangmum 
quadranguloilli zquale demonfttatum elhquod ex.B.D.&.G.E.lineis confiitui/ 
tur. Erit ergo totum edam quadragululn quod eft ex.A.G.In.B.D.*quale titrifc^ 
quefunt:ex.A.B.In.D.G.& ex.A.D.In.B.C.quoderat demonftrandu.Hocifaex 
polito fit remiciicuIus.A.B.D.G.fupei diametrum. A.D.& daehwgx .A.B. &. A. 
G.ab.A.puncloprotrahantiir:lit<5 utiac^ ipkrum dat® magnitudinis talium^ 
rtionum quales in diametro dmtuijro. & coniugatui. B.C.dicoipkm quo<^ 
eam.B.Gdatam efTe.Ducantui.n.lmez.B.D.&.G.D.quas edam iratas effeiK/ 
cefle elh quoniam reliduis ad lemidiculum arcubus rubtenduntursquoniam ergo 
mfemiciicuIoquadiangulum.A.B.C.D.infcriptumelheritquadrang:ulum quod 
fit ex.A.B.In.G.D.unacu eo quadrangulo quM eAex.A.D.In.B.G.zq^e qua/ 
drangulo illi quod ex.A.G.In.B«D.c 61 Htuic.Ellautquadiaguluqu<xint ex.A.B. 
in.D.C.datuetgordiquaetiaquodeex.A.B.In.B.G.datucfemidiamcteiquo^ 

A.D.dataelL‘data ergo edalinea.B.C.Hincmanife(iueilliduoaicu5:&linex quae 
^fubtendunc'dabuntui:<kbic'etii linea qua (koru illorum arcuu exceflus uib/ 
tenditur : ex hoc theoremate patet 9 alias quoc^ lineas nec paucas a dads ex «0 



UBER I 



ftbus,rnfmb«nus{&aiametiamquaduodedmgradus fubtendun^jcum habet/ 
mas.6o.eradum arcus chordam & edamqus.yr. gradiu fubtendit. C Sitrurfiu 
DioDorimm:da ta in cuculo linea medii fubftenfi arcus chordaih muenite: Sitcg fe 

raatculus.A.B.G.fuper diametrum . A.G.& nata Uneafit.G.B^cusuero.G.Bjn 

duosqualiaperpunaum.D.diuidatui:&ducanturhn«ad.^^^ 

temad.A.G.pert^dicularis.D.F.ducanturdico.F.G.Medietatemeffeexceffus.A, 
B.8£.A.G*lineaium ponatur enim.A-E4inealinea*A.B.*qualis&piotiahawr.D» 

E^quoniara.A.B.Kea squalis eftipfi.A.E.fi.A.D.communisacdpiatui:erunt 
duoluies.A.B^.A.D.A.E.&.A.D^teiaaiteiisqualis/eftautemeaainanguliw 
B.A.D.angulo.E.A.D.squaljs quaiebafis quo^*B.D.squahs ent l»fi. D.E. eft 

autem ip&.B.D.ipfi.D.G.edasqualis/eritergoJ).G.ipfi*D.E.squ^isqucmiam 
igituiauerrice.D.EUS.Trianguh:duorumsqualium laterum ad tofm aufdem 
D.F.peipendiculaiisdeduaaefterit.E.F.hneaipfi.F.G.arauaIu,fed3,G,tota]i/ 
heatumi.B.&.A.G.exceffuseft&.F.G4giturexceffusipfeiummedi^eftjqua/ 
requum.B.G.arcus.Chorda<fatafit.A.B.fimiliterquumadfemicucidum refidua 

fipdabicuretiam.F.G^us^.G.& A.B.Unearum exceffus rne<hetK^.Veru quo/ 

tiiaminoidiogomotriangido.A*G.D.deduftaperpendicuIan-D-F.duo ^n^/ 

li.A.D*G^D.GJ.squaIium angulorum effidantur x eft<^ ficut . A. C» ad.G.D. 

ficG.D.ad.G.F.CEritetiaquodfub.A.G.5t.G:.F4e<aangulumcontmetuisqua 
lequadntolines.D.C*quarelongitudoquocpipfius.D.C*qua.B.G*acus medie 
tasfubtenditurdataeritj&itapeihoctheoremahalismulteperraediaaonemj 

politammdabuntur:&medietatis<iiodedmp^um chorda qus.fi.lubtenditj 

& qus tres:& qus unam cum dimidios& qua dimidiumiunius p^o^ • ^ 

CEftautem nobis per computationeminuentum unius partis cu dimidio chor/ 
dam^iumeffe proxims.i. 54 .i 5 .qualiumeft diametei.i:o.& medietatis quar/ 

te<^limul:earundem.o. 47 . 8 .CSitturfumcirculus.A.B.C.D.E.£upei diametm 
AJ).&incentro.F*circundudus;&depun<5o^«duodeinc^datiaicusacdpian/ 
turquilint.A.B.&^.G.&piotjahantur.A.B.&.B.G.linea:ipfa(quo<^ fiinurdats 

dico fi.A.G*coniun<5a fuerit ipCam quo(^ haberi. CDut^tur enim ex.B.diameier 

drculiquafit.B.F.E.&protiahanturlinea.B.DJ3.G.C.E.D.E.patet ergo ex le/ 

ipfo quia propter lirieam.B.C.daHtur linea.G»E.& propter. A.B. dabitur. 5.D. 
D.E.dC quoniam ut in fuperioribus dictum eft.B.C.D.E.quadranguluminciicu/ 
lo conltituitur &.B.D.C.E. dualinea ab angulis ad angulos dus deducte funtr^ 
dangulumquodfubiftis continetur aquale dtutrif(^fimul/quaexpofi.ris lateri/ 
bus efFiauntur: quare quoniam rectangulum linearum3.D.&.GE. datum dliSi 
ftmiliter quod eft ex.B^C.&.D.E.dabitur edam quod ex.B.E.&.CJ3 . coftituitur^ 
feddiameterquot^B.E.dataeft{reliquaergoeria.G.D.data erit.&propter hac 
eriam.C.A.quaadfemicimiIumrelidua eiltquaiefiduoarcus&chordarua da/ 
ta hieiint dabitur etiam p« hoc theorema chorda quaduoarcus illi per compoii/ 
donem fubtenduntui.CPerfpicuumautem eftquiafiadprapofitasfemper oes 
eam componamus qua unum gradumcutn dimidio {ubtenditur/&c6poritas c6/ 
putemusmtnnesftmpiices infcribemus qua duplicataterriam partem habdsunt: 
dcfola relinquentuiquaintei fpatia unius gradus cumdimidiofunt/dua in fm/ 
gulis(quoniariiper medietatcgradusinaemdafedmus)futura.Quare fi medii 
gradus diorda inueniemussipla tum per copofirionem dataru linearu quibus fpa/ 
liacorinetur/rumperexceffumuniuer&sncbisquainterduasfuntfecilerepldjit. 
CTverijquonia data chorda quauniusacmediaparris arcus fubtendiC’ qua tei/ 
da dufdem arcus f»rtcfubtenditurnondatur per lineas.Nam fi poilibile id effet 
medii gradus chordam hinc haberemus/icdico a chorda unius ac medii gradus: 8c 
■ chor<£i medii fimular(^quan3 gradus unius diorda inueniemus theorematat 
uno prapofuo $ & fi non uniuerialiter quantitates pofllnt determinare: attamen 
in tam minimis nullamaddeterminatashabeatmutationem: dico igitur quia fi 
duainaqualeslineaindiculoperducantunmaior ad minorem: minarem pro/ 
porrionem hahtirit q arcus maioris adarcum minoris« 


AIMAGESTI fi 

irSit^mar^m.A.B.G.D.&producanturineodu*i*n*«iualcsline»quarum 
Tnmoili^.A.^Maior uero.B.G^co.G.B.Iineam minorem proportionein habere 
ad.B-A.q.B.G^aimadaraim-B.A. CTDiuidamrenim.A.B.G-aneuIus m duo 
«qu^a^line^.B.D.&c6mgantui^.E.G.S^A.D.&:.G.D.Iinesquonili2i/ 
W.A«B.G.an^usm duo MuaIiaper.B-E.D.Iineam diuifusefilineaquidem.C. 
D<squalu elt linejB.A.D.lii}eauao. G.E.Maioreft 5 linea.E»A.deduatui igitur 

E.D^EJ)^.E.F.Ciroilusquicentro.D.&fpatio.D.E.Circufaibitur.A.D.qui/ 
dem lineam diuidet J>.F. uero lineam fuper excedet. <T Defigneeui ergo drcu/ 

|us.I,E.T^producatui.D.F^d.T^uoniamiginir.D.E.T.fe(ao.D.E.F.diangu/ 
lo maior eft : triangulus autcm.D.E.A.Sedore.D.E.I.maiorhabefait.D.E.F. tria/ 
«Wlus minorem moportionem/ad triangu!um.D.E.A. 5 .D.E.T.Seclor ad.D.E. 
l^Seftoremifedftcut fehalset trianguIus.D.E.F.ad trianguIum.D.E.A.ficfe ha 
bet.E.F.lmeaadlineam.E.A.ricutetiam.D.E.T.feaoradfeaoiem.D.E.I.feha/ 
b« lic fe habet angulus. F.D.E. ad angulUm.E.D.A. quare linea.F.^E. minoris 
eft proportionis ad.E.A.lineamq.F.D.E.angulusadangulum.EJ 3 .Alquarecon/ 

iun( 3 um quoq? linex.F.A.Minoris eft proportionis adlineam .E.A. g angulus.F. 
D.A.adangulum.A.D.A.adangulum.A.D.E. Antecedentium quo® dupla. G. 

A. linea minorem haberpropordonemadlinea.E.A.g angulus. G.D.A. ad angu 
Ium.E.D.A. difiim<aim etiam linea.G.E.ad lineam.E.A.minorem habet piopot/ 
*>onemgangulus.C.D.E.adangulum.E.D.A.fedficutfehabetIinea.C.E.adli/ 
Oeam.EA.licIehabetlinea.G.B.adlineam.B.A.&ftcutfehafaerangulus.G.D.B. 
ad an^um.B.D.A.ficfe habet arcus.G.B.adarcum.B.A.Iin£aigitur.C.B. mino/ 
icmha^prOTortionemadIineam.B.A.farcus.C.B.adarcum.B.A.Hocita pre/ 
politojdelcnbaturdiculus.A.B.G.&perducantutineodujein*qua]esIinese.A.B» 
«»A.C.{upponatur <5 dimidiam partem gradusunius&quartam unam iubtendi 
perlme 3 m.A.B.perIineamuero.A.G.gradusunusfubfendatur&quonia^A.C.li/ 

na minorem proportionem habet ad lineam. A.B.^.A.G.arcusad arcum.A.B. 
Eft<f.A.G.arcusinfexquitertiapropottioneadarcum.A.B.erit.C.A.lineaad linea 

B. A.minorgfexquitertia.Demonfhataauteft.A.B.linea.o.47.8.taliuproportia/ 

num qu^es diamwer habet .jro.linea igitur.G.A.minor eft q.r.r. jo.Earudem hatc 
^min fexquitertiapropottionefuntoMf7.8.CrR.urfumin eadem defcriptione 
fupponamus unum gradum.B.A.& unum at(pdimidiu.A.G. lineas fubtendi. Si/ 
militer ergoquoniam.A.C.dTdiferfentium pars fexquialtera eft ad.A.B.arcum erit 
G.A.Imeaminorqfexquialteraadlineam.B.A.fed.A.G.lineademonfliaa eft ta/ 
liumeffe. i. 34 .i 5 .qualium diameter eft.i2o.Hnea igitut.A.B.maioi eft q portio/ 
iimiles.t.2-5o.M has enimfexquialteram habent proportionem.i.54.ij.parti/ 
cui ati^aix quoniam .A.C.unugradufubtendit lineam dCmaior&minoreifdem 
monloatuiip&quocp habebit detalibuspartibus.i.2.fo.proximequalium eft dia/ 
metCT.no.itaq; mediu gradu fubtendit ex ilHs habet' inuenituK^ here 0.51.27. jjjd/ 
me de diametri pambas.CTHocigituimodo(utdiximus)reliquafpatiarepld?uF« 
Ni uerbi^tia primufpatium duorum giaduuiaicus chordam inuenimus copoft 
tionemedii gradus adunu&dimidiumdemofliata/peiexceffusautemquieftacl 
eesgradusmuorumcudimidiograduum diordadabituidtiimilitericeterisifed 
negociumdereifiis in citculolineis ficutputofacillimepatraclatueftmemm utpa 
meas linearum quantitates(cu t^us fuerit ) habeamusjtabulas.45.uerfuu comoS 

tariscaulafubiidmus:qu^primcpa«esarcuuquititates:medizgraduumadau 
fiomm continebunt. Secudschordaruquatitatesarcubusaccomodatasprout dia 
meter.r20.parriu fupponitur.Terd* trigefimidiordaiu in fingulisfemigradua 
incremetisparteutuniusquo^ {exagefimi chorda latius habita Sciie pertinentes 
ufe^ ad.504juandtates computemus.<Diicetiam.£ enorin faibenclis tabulis ac/ 
oderetifiicilis eiinquifitio&emendatiofietiudexdupliarcusadeu quemquiri/ 
mus chorda uel ab exceffu aliamm qus date lintjuel arefiduiadfernidrailiitn at/ 
ctu diorda.^£ft aate tabularum defmptio hzc. 




riBER I 








BESagllggB 

■KH| 


TOBB 

■ml 



■Kaii 



■Ktii 



p 

m 

ii 



■1 

ii 



■B 

il 



M 

ii 



Ii 


:liiilBliliili^HIH^BIHIIi@ilBII 


11 

ii 



u 

iE 

■irilllWIBilllfflllMMII^^ 


■D 

fm 

m 

BR 

illliilliliilllBI 


■Hi 


ffilH 



H^^B 




jiU 

WliiBIBilil^^^SIHliHSBi 


H 


H 


LIBER I 

<^De arcu q^ui ell inter tropicos. 


Cap. 'ji. 


Diftanriam dawtim tropico»»» 

inflnunetiartiScio d^eiicdae 


J IC IGITVR quatitateUnearura circuliexpofita.l?iimodem( 5 n 
ftcandumeftjut diximus; quantum djliquus circulus qui per medi/ 
um figno^intelligif’jab zqnofliali dedinat,ideft qua circulus ( qui> 
arrofq;diao^drculo5jPolos)maximusdefaibif,^ortionel^etad 
eu Arcu g efl eius portio inter utrofc^ interiach.Cui tequali fpario sg» 
noaialepuiftu afa unctj foiffitiali diftare pfpicuu e^oc au tenobis organice huiuf 
modifimpIici&faricati6einftrum^coprehedef'.C(^culuaiiAereurnagriitudi 


dimetominordrculusfubmaioreadfeptetrioneatq;mejidieuieade fupfidepof 

fitjAddemuft^in duabus gbufuis diametrditer oppofitis in minori circuloportio 
nibus in altero lateru squales paruafcg regulas;m«e tu ad feipl^ tu ad circulorum 
centru exquirite declinent' ;apponemufc^ in medio latitudinis tenues lingu 

las fiueregulasqu» maioris diuifi<gcirculilatus attingat. CXue tuto ad fingulos 
llfusct ■ r -1 r..UA^„, 



Inilxumentummonteregienris 




Emofttna 

Hfpsou 


^ ad horizoris gde planicie reiia ritiad meridiani ueto sgdiftastquorum pomum 

ppediculoiuaiit' apu^lofuturoinuerticefufp^o/obferuatocgdonecexdite^ee 

fuppori t05;ad opporitu diameoaliter pudu faciat declinatione Alte^ mradkna 
linea qus fub planitie fubft^culi e certo figno notata.Circuliri^ obliquu dicu^ 
flis donecplanities eo^z egdillarelines pfpidat'. Ita igi^ porito adfepte^ne& 
meridie folis acceffu obferuabimus:interioreciiculum i meridiebus traifeie^ qut) 
ufcp tota iferior legulaatotafupiori fuerit inubrata^quofairio extremitates Ugua^t 
nobis figtiificabucquotportioiiibus folis cctru in meridianoauerticein dieSdiflSf/ 
bit. <T Sed illa etiacomodioreobferuatioeurifumus.CTLaterejpdrcuIislapideu 
uel lignea qdratum &inuolubiIH mediocri latitudineatc^ altitudine. VtjjfroiUs 
maneat&bricatifumusjgalte^latuspIaiuexadeacextHumh^et.In quocctru 
adunuangulo9C»pimus.Qii3rti5 drculiparterignajjimus c6iunximur{^linea« 
o« a cctro ad defcriptuarcfijqus fub quarta circuli pte reduangulu c6tincr;^fu(p 
arcuminrfjo.fiftgradusdiuifimus.Poflhsciunalinearedaqu2adori26tis plani 
tieredafutuiaerat:& ritum admeridiehabituiaduosreCtosciisqles undiqua gi/ 
lindros puulos:rimil iter® tornatos coaprauimus.Alte^ in ipfo cetro & in ^o me 
dioexqritifEme^fe^raaiferiorelinesterminu.Erigctefqtdefcriptum hdirlatusja 
- terc^iiuxtameridianalineiinfubieftaplanmeitaptradfijutipkmquoqad pia 
JA. mtiemeridianiagdiftatehabeatfitum&ppediculopcylindiulosindedinatamre 
dicgpipfosadorizotisplanitielineamdiligentercoprehcdenres.Suppcjritis qui/ 
buCda fubtilibusrgbus dlredio ut oportet fi^t fadama cy linorulo gacf eentrum 
cft. V mbra in meridiebus rimilitet ^femabamus.no nihil ad defcriptam cirtufeie/ 
tia utceitiuslocusipfius tenerefappon^es.Huiusumbii medio fignato portione 
arcusinipladrcuIipartec^imus;qusportiofolispTOgreffitmfecuduIatitudflnn 

meridiano rignificauinhis obferuationibus ac maxime illis quas^n multis annis- j 
ipfu follHtialibus didaus exammauimus.Cu derignario femp Vp^o uertiosinta 
dpiat squales / eas denii^ meridiam circuli partes taf hiemalibus gin efiiuis folfii 
tiis c^rehendimus aiojqm eftaboreaJi extremo termino adaufliale fimiliter ulrf 
maintei tropicosgr^uu fempeffe^,y. 5 c portiois maioris quide duabus tertiis» 
Minoris uerog medietate fimul &quarta;undeeadefermepoitio nobis colleda 


hac ppofita obferuationehabiutionu quo® declinationes in gbufcu® djferuatio 
nes fiant&dleinueniun^.Si caperimus tumpundum quod inter duos terminos 
in ipfo sequincxfliali neceffario fit: tu arcum qui inter hoc & pudum uerticis efircui 

arem squalisfdliceteftillequopolidiftantabhQrizonte. 


<TTheoremata 


ALMACESTI ^ 

UTTheorertiaKi s^usad fphericas detnonfhadonespianittuntur.Etipla figuia 
fedonsfphsBrica. Cap.XII, A 


a VNC CvMfequaf utptiGiIaresmagnitudines eo^arcuudemoflK 
mus(quiinter$gnoifHale&circuIfi/qpniediuligno^eft.IntenacCT)t) 
drculo^illo^ir/g maximi p polos argnodKalis delignantui. Pauca breui 

ter/utilia^theoremafapraponemus-Qtdbuspluiimas perne demon/ 

ftrationes 6052 quzfphiiicy cofideratui/glimpliciffimeatrg artificiofiffime fade 
mus.^Proaahamus ago duaslinea5.Ai.&,A.G*Duz<glinez.B.E.&.C-D.pio 
tra(fhE altera alteraminpuni5o.F.fec^-Dico gj.G.A.linez ad.A-E.linea|)portioco 
ponif ex pporfi6ibus-G.D^d.D.F.&.F.B^d.B.E.Protraha€’eniapufto.E. linea 
E.I.zqdiftas !i'ez.G.D.Cuergozgdiftates.G.D.&.E.I.Iinezfint/j>portio.G»A.{i 
nezad-E.A.iinea/eadem eft|>pomoni4G.D^d.E.IJ3eforisautc.F.D.Piopordo 
igitur.G.D.ad.E.I.!ine5compofiraeftex|»poiiione.C.D.ad.D.F.&.D.F.ad-E.I. 
Qnarepportioetia!inez.G.A^d.AX.c6pofiraeftex ppoidonibus lineaiU4G.D» 
ad.D.F.&.D.F.ad.I.E.Eftauteetiapportiolinez,D.F.ad.I.E.eadepporrioni.F. 
B-ad.B.E.di zgdiftantesruifum fint.E.I.&.F.D.Iinez-Propomo ag0.G4A.lmea! 
ad.A-E.c6pofitaeft ex proportionibus line3m.C.D.ad.D.F.&.F.B.ad.B.E. quod 
erat demonflrandum.GTEode modo demon{babitur.Quia eda diuidedo propor 
tio.C.E.linezad.E.A.lineamcomponiturexproportionibus.G.F.ad.F,D.&.D. 
B^ad.B.A.du(Saapu(ao.A.zqdiftareadIinea.E.B.pdu(Sa<5adip&m]iea.G.D.I. 
4irRurfum eniqm.A.I.&.E.F.zgdiftatesfunt/edtficul.C.E.ad4E.A. llc.G.F.ad 
F-I.fed.F.D-alTumpra deforis erit.G.F.Iinez ppordoad.F.I.Copofita ex jiporfio 
nibus linearu.G.F.ad.F.D.&.D.F.ad.F.I.Eftaurepportio.D.F.ad.F.I.eadefpor 
ti6i.D.B.ad.B.A.qmin.A.I.&.F.B.egdiflantesIineas.B4A.&.F.I.linezincidaut/ 
Quare ppordo Unez.C.F.ad.F.I.expporti6ibuslinea^.G4F.ad.D.F.&.D.B.ad 
B.A.c5iuclaeft.Sedj>portioni.G-F.linezad-F.I.eadem eftpporfioIinez.G.E.ad 
E.A.eritagoppordolinez.G.E.adJE.A.C6polita exj>pordonibus linearo. G.F* 
ad.F.D.&.D.B.ad.B.A.quodentdemonraandum4 

<rSitrurfumcirailus.A.B.G.Cuiuscctru.D.&accipiaturqusuistirapfi^lain dr/ 
cufa^a eius/fint(^ipfe.A.B.G.rra tame ut utacp arcus.A.B.&3.G. minor femi/ 
circulo fit.Quodin aedpiedis eda deincepsaicubus fimilita erit intelligedo/ptra/ 
lranturcp.A.G.&.D.E.B.line2/dico^ licutfe habet quzWuplu arcus.A.6.fubten 
dit/adeaqfubteditdupluaicusJi3.C.ficfehabet.A.E.lieaad4E.G.linea.Deduca 
tureni.A.F.&.G.I.ppendicu!aTesapuclis.A.&:.G.ad.D.B.linea.Quomaagc.A4 
F.&.C.I.zgdiftatesfunt/&inipias.A.E4G.lineainddit/liceft.A.F.^4G.I.ficut.A. 
E.ad.E.G.Sedppordo.A.F.ad.C.I.eaidem eftppordonilinezqeftfubarcu duplo 
A.B.partis circ^aeriz/ad ei q c fubd&pla.B.G.Dimidiaeni c utra<5 utriuf<5.C^ 
repportioeda.A.E.linezad.E.G.eadeeftpporrionieiusqeftfubduplo iprius at/ 
cus.A.B.ad eadem quz eft fub duplo.B.G.quoderat demonftrandum. 

4THinc fequitur luA.G.Totus arcus & pportio chordz quz eft fub duplo ipliusJV* 
B.ad ei quz e fub duplo aicus3.G.dabutur/uta(^ arcus edam.A.B.&3.G.dabif* 
Eadeenfdefaipti6ej>pofita'c5iugaf.A.D.&apudOiD.ppendiculari3j).F.ad.A» 
E.C.lineam deduc3fur:quodago.A.B.G.arcudatoangulusetia.A.D.F.quo me/ 
dieaseiusfubtediturj&ipfetotustriangulus.A.D.F.datuseririS^peifpicuum efts 
qm.A.G.tota linea data/fuppofitu eft j»portionem.A.E.ad,E.C.eandc efle.A.E.da 
ta&reliqua.F.E.ftmilita/quaproptadataetiam.D.F.angulusquo(^.E.D.F,or/ 
ihogonii trianguli.E.D.F.dabitur totus etiam angulus. AJC).B.fijnilitei/quare.A. 
B.quot^ arcus dabitur:& ieliquus.B.G.fimilita. 

<rSitmifumcirculus.A.B.G.fupacentrum.D.accipiantut<5in dicufaentia eius 
piiSa triaqllntJi.B.G.iMututa^arcus.A.B.&.A.G.minorfilfemicircuIo/quod 
fimil ita &de arcubus deinceps aedpiedis intdligcdu eft^ftea.D.A.&.G4B^(ffce 
ptiahitur quouf<^ coinddantinpu<fto.E.Dico qa ilcutfehabet chorda q f^tHit 
dupluaicus.G.A.ad ei quz eft fub duploarcus.A3.Sicfe habet linea.G.E.ad4E.B. 
^iilutinpizced^apuncl!5.B.&.G4 pp^culaies4B<F«&4G.l4<lliQ€a4D.A4de^ 
Almage» b 



1 \ 


LIBER I 



duxerimus gasg(iifiantes{ut.Eritficuti.C.I.ad.B.F.fic.C^^d.E.B-Q2^e ficut 
fe habet quseftfub dupIoarras-G.A.adeaqusduplu.A-B.Arcusbjbtedic/ficfeha 

bet.E.G^d.G^.Hinceriafegturgafifolus.C.B^rcus dabif/&pportio chorde q 
dupluaicus.G^A.fubredit/adeaqusfiibteditdupluarajs.A.B.darafueiir/d^itui 
etia.A.B-atats.CTln fiinilienidefcrxptioneli.D-B-coiu^tux&.D.F.ppcdicuIaii 
ter-Ad.G-B-Iinea deducaf/erit.B.D.F .angulus quo medietas^. C.aicus fubtHiE 
datus-Quaretotusquof^ triagulusorthogonius-B.D.F.Etqmjportioerialinea» 
G-E.ad.E.B.daraefl-/&:infup.C.B.iinea dabiferia-E.B.& tota infup.E.B.F .quare 
cum.D.F.enadatafit/dabuntuifimilitertamangulus.E.D.F.eiufdein orihogo/ 
niugrehquus angui us-E-D.B.quare arcus eriara.A.B.datuserit. 

<THis prsmifffs Sefctibarur in 4>h2enca fupfide maximo^ arcus cirail o^j/ita ut in 
duos-A.B.&f.G.A.duoinfcrip£i.B.E.&.G.D.feipfosinpunclo.F.fech fit<^ ipfo^ 
utercp femidrculo minor/quod de omnibus defcripaonibusintel]igedue.Dicoga 
4>porriochordsEdup]iarcus.G.E.adchotdidupliarcus.E.A.c6pofitaeexpporti6e 
chorda dupUdarcus.G«F.ad chorda duplicis.F.D.&chorda dupli JD.B^d chorda 
dupli.B.A.Capiat'’ erufphatKEcentru&frt.I-ducaturc^abipfo centro.I.ad.B.F.E. 
drcuIo9?fe<fHonis.I.B.&.I.F.&.I.E.Iine2.Lineaquoc^.A.D.c6iitdaptrahat'&cu 
I.B.Iineaip&etiapctadac 6 cutTatinpu( 5 o.T.Similiter.D.G.&.A.G.pdu(fteline/. 
as.I.F.d^.I.E.fec« in pdfto.C.& in pudo.L.In una ergo recia linea fut tria hzc pu 
,fla.T.C.L.In duab9enf.A.G.D.triaguli&!.B.F.E.drcuhfimulfurfupfideb9Ji2c 
ergopducTalinea&dtut.T.L.Si,G.D.!ine2ptracl2iterduas.T.A.&.G.A.fechfe/ 
xplas i pudo.C.quare ppoitio.G.L.recte lines/ad.L.A.c6poli ta eft ex pporrionib 9 
linearum.G.C.ad.C.D.&.D.T.ad.T.A.Sedllcutfehabet.G.L.ad.L.A.ficfehabet 
«horda duplid arcus.G.E.Ad chorda dupli. E. A.&: ficut.G.C.ad.C JD. fic chorda 
duplicisarcus.G.F.ad chordam dupli.F.D.& ficut. I).T.ad.T.A.fic chorda dupli 

D. B.ad chordam dupli.B.A.Quas ob res proportio etiam chords dupli aicus.C« 

E. ad chordam dupIi.A.Ea:ompofitaeft ex proportionibus chordarum dupli arcus 
G.F^ddupli.F.D.&dupIi.B.D.addupii.B.A.pereandem.<rEtfiaitinplanaie/ 
ftaru defcriptionelinearudemoftiatui/ga etiam pportiochordjEdupliarcus.G.A. 
ad chorda dupli .A.E.c 5 pofitacexpponionibuschordsdupliarcus.C.D .ad chor 
damdupli.D.F.dtchor^dupli.F.Badchordadupli.B.E.qus denioflrada erat. 


4 TDearcubus qui funtinter aquinodialem atc^ obliquum drcylum. Cap.XIII. 

Cuiuflil>«tpunfliecl7/ THEOREMATE pramiflbprimapf^pofito^tarcuu demo 

Mc*aedmauo«pa/ . Itodonelicfedemus.Sitputiofc^polosjeqnodialisdrculi&eiusqui 

II permediiifignorum efVcirculu$.A.B.C.D.ffgno<aialif(r, circuli medie 

tasfitfemidrcuIus.A.E.C.eiusuerogepmediu figno^i femicirculus 
fit.B.E.D. Sitaur puftu.E.uemalis agnodiifedio ut.B.gdehfemaletropicuf:at. 
D.aurauflralez&capiafpolusjegnoftialis.A.E.C.in arcu.A.B.G.fitqiiplein pun 
,flo.F.Et deddaf.E.I.arcus eius drculi g p inediu figno^-e. Supponafq; taliu effe 
. ^o.parfiu qualiu maximus circulus e.^eo.Defcribaturq? pci.F.I.maximi circuli ar 
cus.F.I.T.Sitcp ppofitunofiru.I.T.arcuminuenire. Sed iliud uniuer&litei/ne in 
fmgulisrepetaf^hicdiaufit^quandocuqrarcuuautchorda^quatiratesdidmus/ 
‘&gmdusautf^tesnumeroc6pletSimuT.Inaicubusgdetalesimelligimusgiadus 

quales maximi drcufer^ circuli haber.j6o.In chordis uero tajes' partes quales cit 
^idiameterhahet.i:o.QnomaergoinmaximG^defaiptionecircuIo:^ in duos 
,A.F.&.A.E.arcus/duodefcriptifunt.F.I.&.E.B.inpufto.I.fdpfos fecantes/ppoi/ 
tio chorda dupli arcus.F.A.ad chorda dupJiarcus,A.B.ccpofitaeft ex pportioibus 
chorda^i dupli arcus.F.T.ad dupli arcus.T.I.&dupliarcus.I.E.ad dupli arcus. E, 
B.C"Sed dupIus.F.A.partis ciicuferctiar arcus graduueft48o.& chorda ei fubtenfa 
partiu eft.no^Tcus uero.A 3 .partis circufdetiz duplus f m proportionc.11.ad.85. 
in qua conuenimus/giaduum eft«4.7«^uj.o.Chorcw uero ei fubtenla.48.5r. 54. 

, <rEtrurfumduplusarcus.E.I.par^drdifeietisgiaduueft.6o.&:chordaeius.6o. 
Arcus uero,E.B.partisciicufereno*dupIus.i8o,&diordaeiusa:o.re]inquefppot/ 



ALMAGESTI , 

tio di<wd* dupli a1cus.F4T.qua cft |)portio jio fed arcus.F.T. caitis 

drcuferrtia duplus gr3duneft.i8o.&choidaeius.j:o.Ergochoida «ia dupli arcus 
T.I*pardueft .24 jj.j7,,Q2are duplus azcus.T*I^>aitis dicu&ien tia giaduu efi.25, 

l9J59.Ipfeu«oarcus.T.I.ii.40.graduumprc«ime.Sedfuf^na£urrurfum.l.E. 
arcus gradum effe.do.Sicigituicceterisnon mutadsdupIus.I.E.partis dicufmn/ 
caaicusgnduueiit.no.&chordaduspartium.ioj.jj.i^.CrSiagorurfus a pro/ 
portione.i:o4d.48.5i^jjufciamus f)poraonem.io;.55.^.ad>i:o.relinque^ pto/ 
portio chorda dupli arcus.F.T.addiordam dupliarcus.T.I.quae piopoidojio* 

ad. 42 .i«{, 3 ^€ft^orda dupli aTais.F.T.paruum.iio.quare chorda dupIiarcus.T» 

I.pamumerit.4..i^g,dupliisago.I.T.partiscircufcrctiaarcus graduum efi.41. 

o. i8.ipfeueioarcus.I.Tjo.50.9Jjuanobiseiamdanonfiian(k.|E^ic)c modo in 
pamcularibus quo<^ arcubus quantitates computando/quartapartis ideil.90.gra/ 
duum tabulamj&cicmus/quaaraiu ( partibus cucunfexentiaiumdemonfuatis^fi/ 
milium quantitates condndji^& efthac. 



a (eAi«Ktqiutou 
pdceincohad afcenfione 
(tftamo&cadeM. 




4TDeafcenfionibusin reda fph«a. 

^ ECX.VITVR ut una cum iflis/demohflremus aicuu af«5U!nodiaIis 
* circuli quatitates fe<fras a defciiptis peipqlos eius circiilis & a datis obii 


W quidrculiparribus.Sic enim babdjimiis in quot squinochalibus tem 

- JA TOribus eius diculi giadus qui pei medium fignoium & mendicum 

.^^^^fpbs«hoiizoDtempertianfibunt/Ideoquiaetiamipfet^cfolum 

• modopeipolasqnoaialisdefcribitui.PKfuponarigiturdeffflpaodatot^Jw 
.fiisobliqmcircuUaicuJ.E,trigintagiadunmpiiiisprspofxtumfinE.T^mmsg 

• noaial^inueraie.SimiUterago/utinfupenoiifausproporaochords duph aicus 

-F3,ad chordam dupli aicus^^.compofita efl ex proport^nibus chorum du/ 

• oli arcus-F.I^d dupli arcus.I*T*S^ dupli arois.T.E-addupIi arcus. E.A.S^ arcu* 

•I.B.DaitisdraHerenti* duplus graduumeft.i52.i7.:o.Etchorda eius 

4ui.c^Duplusu«oarcus.B.A.47.42.4o.dichordaeius«i.8j5i.55.Etruifusduplus 

FJ.Mitis^cufereniiJe arcus graduum eft.i 56 ^.o. 2 .& chorda auspamuro.u 7 . 91 . 

k-dWus uerqarcus.l*T.pafdsdrcufeentist25.i9.59.&chon^eius.i4.i5.57.Si 

eeoaproportione.io9^4.59.ad«f8.9i.5?.aufaamusproportionem-ii7.9i.i<.ad 

ii^K.^-iemanelat nobis proportio chorda dupli arcus-.T-E.ad cho^am dupli at 

^BtA.quaeftproportio.54.S2.i6.ad.i7.9i.i5^demprop<^oeftraa^6.mj. 

ad.i 20 .&eftaicusquidan.E.A.partisdrcufaaia£duplus graduum.j8o.^<KQ_a 

*rero eius Daitium.J 20 .Quare chorda edam dupli arciis-E-T . 56 .i.: 5 .partiu eft. Eat 

idcuidiipIus.E.T.partisdrcufaentisaicus,55,40.giaduumproxim^pieuero.E. 

X^.?o.<rSupponaturrurfum.E.I.arcus graduum. 60 . Sicigimr(«etensnomu 
tam)Wus,F.I.partisdrcunfaenti 2 arcusgiaduum erit,j;S. 59 . 42 .Et lubtenia 
dchordapartium.ji249.j643upIusautem.I.T.p3rtisdrcunfCTentiJegradunm.4r. 

b.i 8 .& chorda eius: 42 .i 48 .patrium.CSiergoapropomone.io 9 . 44 .? 9 .ad. 48 . 

ai.«.auferamuspioportionem.ii2.:9.56.ad.42.M8.relinquetutpiopomochorde 

dupli aicus,T.E.ad chordam dupliMcus.T.A-5useftpropomo.95d-to.adJJ2.29* 

c6.Sed eadem ptoportioeft40i.28.2o.ad.Jlo.&eft chorda dupli aicus.E.A.^ 
du'ni.T’O.Onarediordaetam dupli aicus«T.E.pMriuerit.ioi.i8«proxime.Erit igi/ 

turdupi ^ -"—f— — TnO.„^rr,.T-E.^.a^ 


1 e 

ml 

V 

*7 


V 


f4| 

xt 


U| 


9<=> 

®l — 


— ~ 

€, io! 9 4® 

10 34 

27 fo 


9 *ri 9 X8 

IO 47 

*9 X4 


« Jjllo 1<> 

r® SS 

j2 :i<> 


i6j»o 


jt7 f~oU» y4|?» 

|in Iphgia refla Alcenllones 


uligradu>us.27.50.lecundum poiimm moaum ^quaDitui/iecunoa giaoious 
.->.54.Namut»cp fimul graduum demonlhatufunt.^.^.€rTertia uao duo/ 
^Mpars/qubniam tota obliqui circuli jais quarta toti squinosfhalis quaits fi/ 
cutad cuculos qui perpolos ffquinoAalis defcribuntur aequalita con^atianfit 
rehduis ad quartam partem gradibus.92'.M.*^ual! ter compertranfibit. CTEodem 
modqexpofitamdemonftiationempiof^uetesfmguiis etiam-io.giadibusoblv 
qui^cuUcontrafeuntes *quinochalisgraduscomputauimus.Hisenim minores 
I GAV.' nulla auantitaterquse digna cura lit)diffeiuntabexceflibus/quisequa!iter addunt 
-ai c — 1 .-..ui- j~-.j~.^OT.rtnpmnK-nf;nniinrfemporibusu0a(5 ipratum&: ineridianu» 
itempettranCeatparatum habeamus ini/ 
u aum($aaeama paiici,4u.t-y«.:j.n^iiaiipun£loindpit)£aciemus.€rPriniaigi/ 
_J nucondnettemp<Ha.9JO.Seamda.945.Tertia.9.:5J{aprimse duodecimeprtcs 
o| :7,5o.t^oracoUiguntur.C’Q^ratempoiumeft.9^.o.<rQiiinta.9.^.irSex/ 
|mJo-i6.Crita fecundae quoc^uodedms tempora colligun^49.54.CrSeptima 
~ teporacontinet.io.94.C’Ociaua.io.47.CrNonaao.55.Vtturfus tertiseduodeci 
mse partis qusad tropia fignaexit.92j6.Toous ueroquartspartis.904:ontin«ei 


tanira Mdoiaem peniius ciwjiaiu yuuMwu 

declinatione ad honzontem Cupponinir/penitus omnibus acddunt» 



ALMACESTI 

INCIPIT LIBER II PTOLEMAEI MAGNAE COMPOSITIONIS. 


CDeuniuerialioibisteirarumfituquianobishabitatur. Cap.I» 


S^SS^S.VONIAM iamiDpnmohuiusconfiitudomsIibioeapafin 
j^^.ximus/qiiyfiiTTiarim dehabitudinetodus debebantpiemitti/& 
rT^r^pjj qu*quiui5 ad refti^haa pertineant, noinutiliatn adprzpofi 
tino^^>eciiladoneqrpiamjd}itiabitur>Conabimiu:aeinceps 
acddendaquo^obliquzfphsnequsepdndpaliota fun^&dl 
liraeiudusiiedpoceftdoceie.iniicedaiiluduniueT&iiteT piz 
mifd oportet ^ qmitena in quattuor panes diuidaf qusfiuntadioiloxqnodia/ 
U & altero eo^ q per ^los ipuus teqnocbalis defcributur/magnitudo eius qua nos 
babi tamus ^ altera i^ealiu pxime codnetur/id inde madme manifeM iit qm in 
altitudine qderaideftintranfttuaMendiein Sqjtctrionc ubi$ inteqnodiis me/ 
lidiales Gnomonum umbrsadfeptetrionemfemper&nungadMcddiem tbjut. 
Inlongitudineuerohoc eiUntranlituabhorizonteadOcdaens esdemed^fes 
& maxime lunares eodem confpeftse tempore tam ab iliis qui extremas oden tales 
noftrehabicabilispartesincoluotqabaliisgocadentalesultimashabitantnoplu 
res ^ duodedm tegnofiialibus horis prius pofterius ue fieri cemdtur: Cum ipla qr/ 
ta p^ terne duodedm horarum fparium cotineadQnod ab uno wjuinoflialis le/ 
midroiIonimdetcnninetur.EoRueioquaparticulariusmfpidcdafunt/illa maxi 
meadpispofitum negotium glpiam pertinere putabit/quseperfingulosborealio 
res atquinodiali diculo pardlelos ipii atquin odiaIi& fubiedtis habitatienibus fm 
prindpalioresacdduntpprietates/eafuntquantuinprimimonisPoIiab horizon 
te diftent.uel quantum punflum uertidsabsquino(ftia]i per meridianum drculi 
diftet;Siqmfolinuerticequibufdamfiatquando&quotiesidacddit.& qua? tro/ 
pica^ & aequinoctialium in meridiebus umbra prpremorriones ad Cnomc«as fin^ 
quatus et maximo:^ mimmo^t^ die^umbraaegnofliaJis dies exceffus &jqujemqt 
alia particularis in incremento dierumacnoftiumdeaemhotp c6ildeiantui/&ad 
hsequaede coortibus & occafibus tequinofiialis at^ obliqui drculi /& quae de 
pioprieratibus Stmagnituinibus angulorum quia prindpalioribus maximif^ dr 
culis fiutacddetiaafpidatur. 

CTOttomodo maximae did data magnitudine/daturheaizotis ai 
cus/gabaequinocliali &obliquo drculointerdpiunf. Cap.II» 

H R O P O N A T V R igitur uniuer&liter(gratiaexepli)Parallelus aeg 
aoctiali circulus peiRhodudefcriptusjubi eleuadopoli graduum eu 
;6.Erdies maximus»gno< 5 ia]iumhoraru.i 4 .m. 50 .Etfit meridianus 
juidmcirculus.A.B.G.D.Horiz6tisautem orientalis medietas.£.E. 
D.Aegnocialiset fmiilitei medietas.A.£.C.cuius auftralis polus lIt.F.£t fuppo/ 
nafbrumalen:opimmcircuU(qper medium figno^; eft}punftum oriri per.l. de/ 
faibatur maximi circuli p^.F.i.T.led primum data fit maxime did magnitudo/ 
lit(5propoliturn.E.I,hoiiz6risarcuiuenire.C’QuoniaigiturdicuduCtio fph«r* 

«1 polis aeqiioclialis ^dt'/patet ga in code tepore.I.&4T.punftum erunt in 
GJ3.meridiano/&tepusquoddlabortu.I.punctiquouf(;p ad mediu coeli fupet 
^apemeniat/iiludeftquodex,T.A.partecircuferenti* squinoCtialis codnetur* 
Tcpusautcquodafiibterraneoangulouf(padortumcftilludquodex.G.T.cona 

netur.Qiiarefequitur ut did tempus duplufit dusquodabs.TJ^.Noais uao du/ 
pium dus quodabs.C.T.c6tiDetur.Nam &feorfiim parallelorum ideft yquidilla/ B 
tium tequinoCtiali drculo^ portiones omnium quztuper terram & quae uib terra 
funt*qualiterameridianomuidunmr.Iccirco&aicus.E.T.quumfit minimi aut 
maximi did ad aequinodialem differendae medietas/Hore unius quartscb parris i 
hoc erit pai^elo.Tempo^ uero dS-fj^Et refidua igitur ad quarram ciroJi partem 
conidem.Ti j5.Quoniamigiturpeieaquspiius<£monltiatafimt/induo6 maxi/ 
«ocmim circulorum arcus»A.E.S£.A.F,duoinlaiptifunuE3.&.F,T.InJ,punCio 

Alma. b j 


ClnhotfzoBEeobligiioIadtuJi 
nemounspunAied/pncicdair 
Mr arcum Kinidiuriium ulis pu 
m patefiicerc/ liue ladoulincni 
OKUsfinuoni imwnire quxeft 
arau hctizoniisinMr ottum tJii/ 

uipfifti &equa{OKintmcpciu> 


A 



GAVU. 

Si^pooiturhica Ptde 
mzorjfi aliqaaprO/ 
pnoo cempoaanu ex 

aliudiubtu/eiui edam 

^oerfa componetiu ex 
conaet&silianm. 


CIi^ pctaldtudinc 
p^diUDofceee. 



CAraufinitoae 

nueoiee. 


LIBER II 

fdpfos fecantejprotxMtio chord* dupli arcus.T.A.8dcordam dupIiarois.A.Erf6 

Dofitaeftexpropomonibuschordarumdupliarcus. T.F.addupliaicus.F.I.&du/ 

pUaicus.I.B^ddupli£.E- Sed duplus. T.A.partis drcufer«isarcus,i4:.30.gi3du 

ura eft/& chorda fubtenfa partium.ii5.57;^4*A*E*uero partis arcuferentis duplus 

eaduum.j8o.& chorda £uapartium.iio.CEtiurfumdupIus.T.F.partisdrcuferen 
^aicus/giaduumeft.i8o.&choidafuapartium.no-F.I.autejn partis dxcuteien/ 
tUE duplus graduum eft.i?:J7.:o.Et chorda aus pamum.105.44.55. 

4Tsiagoa^oportione.ii?.;7.54-aci-i20.aufetamuspporaoem.i:o.ad.io9.44‘ 

«.reb-queturnobispropordochordsdupliarcus.I.B.adchordamdupU.B.E.h»c 

eLos4?.'6.ad.i:o.EftaucemchordadupIiarcus.B.E.quoniamquartacircuIipars 

eft^ium.no.Quarechorda etiam dupli arcus.I.B.rat eamdem.io5.55.:6.Qtia 

K duplus etiam arcus.B.I.partis circufeientia:.i:o.gtaduum proxime eiit.Ipfe ue/ 
lo.B.I.eaiudem.6o.Re!inquitur ergo reliqua eaam.E.I.taUum. 5 o.qualium eft 
hodzon.560.quod erat demonfirandum» 

4I7Qnomodo(eifdemip{is fuppofitis)eleuatio poli detur. Cap.111. 

J DC IGITVR dato/propoliftimfit:utpolieleuationemide{l.B. 

F.meridianiarcuminueniamus.In eadem igitur defoiptione propor 
cio chordff dupli arcus.E.T.ad chordam dupB. T.A.compofita ex pro 
cionibus chordarum dupli arcus.E*l.addupiiarms.I.B.& dupli.B.F« 
adduplub.A.Sedduplus.E.T.partis drcuferentisarcus.|.37.m.5o.eft/&chorda 
dfubtenlipartium.58.54.i:.CDupIus uero.T.A.giaduum cft.141-50.Et chorda 

duspartium.H5.57.54.Duplusuero.E.I.arcuseft.6o.f^nm/&chordaeius.6o. 

partes.Sedduplus.I.B.graduum.no.& chorda eiuspartium.105.55.25. 
CSiergoaproportione.5S.34.2:.ad-ii5.37.54.auteramuspropomonem.6o.ad 
io5-55.25.relmqueturproportiochordsdupliarcus.B.F.ad chorda dupli arcus.F. 
A.Eauaoeft.7o.55.proximead.i20.Eft^rurfumchordadupharcus.F.A.paitium 
i2O.Quar€chordadupli.B.F.70.55.eomdemeft.Itaip{earcus.B.F.drcunferemi» 
duplus.72.graduum.m.i.etiMp(cuero.B.F.eoiudem proxime.56.€7Sedineadc 
luifusdefcriptionefit.F.B.polideuatiodatagraduum.56.propofitum<^fit iiiue/ 
niremaxim* autminimse dieiadzquinofHalemdiferetiam/hoceft duplum.E. 
T.circufeenris arcu/eifdemigiturradonibusfitutpportiochordsdupliarcus.F. 
B.ad chordam dupli.B.A.c6polita{itex proportionibus chordarum dupliarcus.F. 
I.addupliarcus.I.T.&dupharais.T.E.ad dupliarcus.E. A.Sedduplus.F.B.par/ 
nsdrcurerentuearcusgraduueft.7i.&chordaeiuspaitium.70.52.5.Cl)uplus ue 
ro3.A.graduueft,io8.& chorda eius partiu.974..56.Etrur{udup!us.F.I.gradu/ 
umeft.i52.i7.2o.&diordaeiuspartium.io9~f4.55.C^upIus autem.I.T.gradu 
um.47.42.40.&chordaeiusparrium.48.5i.55.GrSiergoaproporrione.7o.52.5. 
ad- 47 »fi. 56 .auferamusptopottione.io 9 Mf 4 . 55 .ad. 48 . 5 i. 55 u:eIinqturnobisppoi>' 
tiocnord3tdi^Iiarcus.E.T.adchordadupliarcus.E.A.qu2eft.5i.n.55.ad.97.4. 
56.Etqmeadej)ximej>portioeft.58.54.ad.i:o.Chbrda uerodupItarois.E.A.parti 
umeft.i20.Colligimreciamchordadupliarcus.E.T.eorudceffe.5S.54.qreduplus 
etiaarcus;E.T.partiscircufeietijegraduumerit.57.5o.pioximehor3ru aute zqui/ 
no^Haliu duarucu media/quod erat dem6ftrandu.^Eifdctationibus.E.I.quo^ 
horizotisarcusdabitur.Proportioenimchor<hEdupIiarcus.F.A.ad chorda dupli 
A.B.c6poftfaex pportionilxisdioidarudupliaicus.F.T.ad dupli arcus. T.I. quae 
data eft/& dupli arcus.E.I.ad dupIi.E.B.Quarequum.E.B.dataiit/relinquitur uc 
magnitudoct.E.I.habeatur.Penpicuumauteeft quaftnotaumale tropicum pu/ 
flu.I.efle.fupponemus.Sed qucdamalium eius circuli gradugpermediu fignoru 
defaibif.Eilderonibustam.ET.qua.E.l.arcusdabitur.Iamenimnobis per obii/ 
quarionis tabula expofiti funtarcus meridiani g a fingulis eius circuli gradifaus(g 

pamediufigno^eft)& aegnoftialidrcuIoirerdpiumriilutfimilesaicui.I.T.Hic 

etiJfegrurutpartesfigniferiqusabeifdeiegdiftatibusfiat hoceft quz aequaliter 
aoopicopddo diftatieafdefedioneshoixzcintis 8 c eafdcpattes zgno^lialis£ut^ 


ALMAGESTI 

& «fiemranoffiunKp fimiliumlmagnitudines alteras alteris atquales.Seri cumiflis 
nna erii demotetur $ partes squdibus paallelis fiun^hoc eft qua at eo/ 

dejequinoclialBpunao aqualiter diftitaquales ex utra q?>Aequinodialis parte & 
dtmtar^ S^die^acnocHu permutarim aqual es diffimiliumagnitudincs-CrNa 
ii in eadcdefaiprionefuppofuerjmus.C^uocppncinubi^.E.D.Semidrculusbo 

rizotis ab atquari sqdiflarii^/illi g pei.I.defcriptus eft fecatur / & copleuerimus.l» 

X~Si.C.M.»qui{lanriu'partespermutarima?quaIefq}6das&per.C.poIu<5b«eale 
X.C.N.quartadrfliIidefcripferimuseritarcus.T.A. squalisarcuiJC.C.qm.L.I.& 

M.C.Alter alteri fimiliseft.Rdinquef autut&reliqua.E.T-reIlquse.E.X.fit aequa 
lis/fientetiaduojt fimiIiutiiIateto9t«E.I.T^^.CX.duolateia duobus lateribus 
aquaIia.E.T.quidem ipli.E.X.fed.I.T.ipli.C.X.E{l etiam utercp angulo^(qui in 
T.Sf.X.funt)r&fbs/quarebafisetiam.E.Id»fi.C«E.eiM*qualis. 

^TOsomodo inueniendwquibus & quado & quoties Q in uertice fit. Cap.IIII, 

A C I L A E autemChis datis^eft quibus quado & quoties fol in uerti/ 

gj 0^l ^cefiatinuenire;nlquumpetfpicuupeifefiMiuquaaduerticcillcgqui 
Ml^lrllgfubparallelisuItratomzftiualBtropidfpadum/ideft uloa gradusj^. 

B^^siSl?t* 20 'J 5 xinichabitant.Semelantinipfo*ftiuali folitirio fuper uertice 

illo^gfub parallelis per hodpfumdi(hntibus.&hisfuperuerticemilJo5:foIcpet 

ueniie q fub parallelis minus diiiatibus habitant, obliquationis tabula(quando id 

iiat&dllime)ofieditinanumetu^duugbuspa^]e]is(dequoqueiimus)ab a?g/ 

no< 3 rali difiat/fi dtta xIHuale tropicu eft in fecudouerfuinueniemus/& appoiitos 
e quartx partis drculi/gradus g re( 5 * in primo faibutui ordine fumetes/tot gradi/ 
rus dicemus abutrogi pfifloxgnoctialifolcuerfus tropicum xftiualem tunc difia 
le/quandoruperuerticemillorum fit/qui fub illo habitantpaiallelo. 

C” Quomodo ab iis qux iam expofita fun^Cnomonunvacquinoflialis/tropicwfc 
umbr* in meridiebus capiuntur» Cap.v» 

H vO AVTEM arcu/quiinterttopicosefi/&eoquiinterhorizohtem 

Apolosinteidpitur/darispportionibu^uoc^umbraruadCnomonas Pr^odoB«Qio«enun 
fimplidusfumunf/ficpfeaopatebit.CrSitJi.B.G.D.meridianuscir/ ♦iCusiwteajep^ 
culus/drcacrtrum.E.circududus/fitqJV.pun( 5 u fuperuerticem aquo 
duda diarnetro.A.E.G.adre<ftosipfiangulos/m meridiani fuperfide linea.G.C.F. 

Is. protrahatur hxc meridiani ata? horizontis fediomxquidiftans erit. Et qin 
tota terra puncti centriq ratione ad fphera folis haberead fenfum uidetur/ut mini 
tnecemrum.E.aQiomon!s ueitice/diffeiatanimoperdpitur.C.E.quidem Cno/ 
monem.C.C.F.N.uero lineam effc fuper quem in meridie umbiamm extretnita/ 
todeueniat/ducimrper.E.meridianiadii tamxgnodia]isgtropid/& fit xgno/ 
ctialisquidcradius.B.E.D.F.Aeftiualisautem.I.E.T.C.BrumaIis ueto.Z..E.M.N» 
Vt.C.C.quidcmxftiuaiisfit umbra. <TC.F.autcxquinoflialu.Bxumalis uero.G. 
N.<^oniamergo.G.D.arcuscui3pqualiseftaTcus quapolusborealisab horizen/ 
te inclimatefuppofiro.eleuatur talium eft.^A.giaduum/qualium.A.B.G.ad meri/ 

^num.56o.Vtercp uero.T.DA.D.M. fm illam quantitatem eft fimul.:i.p.io» 

<L Patetigitur ^rcus.C.T.iefiduus graduum crit.i2.8»40. Totus ucro.C» M.f9. 
5 i.:orforudem.<TQnapropter angulorum etii qui fubipfis funt. C.E.G»quidem 

K.8.40.taIiumdVquaIiumquatuorreflifiint.56o.CH*E.C.aatcm.?6.eaiudem P“»«w^onaarew 

partium.N.E.G.uero.^.5i.:o.fimilitcr.Q5aIiaatduorecti{5t.;6o.Talium.CE. 

G.quidemanguluserit.r4J7.20.F.E.G.autem.7J.eaiudcm.N.E,G.uerojr4.42. 

4 o*Quaiedrculorum edam qui arca.CE.CA.F.E.G.&.N.E.G.orthogoni06 tii 
tegulos defcribunr.Arcus quidem qui fiiper.G»C.dioidam eft talium erit.j4.17, 
^^Quiuerofuper.G.E.<pi*adfemicixcuIum refidna eft.t5<;«p.4o.eorndem, 

Qy autem fuper.G.F.71 .& qui fi^.G.E.io8»fimiliter eoiude. ucto fuper 

C»Nui9.42.4o.&qiuper.C.E.teIiquorunufiisadfemicircidunj.tSoj70o.Qnaie 

Alma. b 4 




LIBER II 

chordarum etia qas fu5funt.C.E.taliumcomgirur.n7.i3.yr,QuaJium c.C.C.ij, 
i4.4J.CQnaIium uero.G.F.7o.5:.4.talium^. E.974..56.Sed qualium.G. N. 
fimBter.i o ; .46.i6.talium erit.G.E.6o45^.G; Quas ob res / qualium Gnomo, 
G; E eft 6o.partium talium quideslKualisumbra.ii.55.effecoIligitur.G.F.autem 
*quino-'tialuumbia.45.56.Brunialis uero.C.N.io;.2o.j>xime.Ctoicper fe pa/ 
tet qa k coueram fi du* duraxat dataefuent/qu? ^ pporooes de tribus expofias 
C.E.Gnomonisadumbrastampolideua£ioqaraisg eft inter tropicos dabi^ma 
duobus edaqbiisuisangulisqi:untad.E.datis/re]iquuseaa dami/|.pterea quod 

T.D.& Xf.Mdrcus squales funoqaauis exquifits obferuationis gratia illa gdem 
modoquodocuimusfinedubiationesiliquacapi^.Di^uauteumbiarapro; 
portioneadGnomonasnofimiUterqmsgnoffiahumqmdemtempusperfa^^^ 

ideterminatu quodamodo ^BrumaUfi uerouemcu extrema difSolecognofcaf. 


Psnllclut piiniHi 




CSubxquvotedi habiu' 
dofm pldOfqjDO&ri ccm// 
potu.i>n- 


-ITExpormo proprietatum per fingulos parallda 


Cap.VI. 

I O D E M modo in cseteris quo(^ parallelis uniuerlales propqfita^ p 
prietates fumentes quara parte unius squinoffiaiis horz declinarionu 
etceflibus adaudis/fufficien terfecerimus/ft pofuerimus uniueiMe ea^ 
expofitiohe/antra ad particularia delisndamus.Cr Initium igiturapa 


interfehab^bi.D.folumodoo«gmfphsrafuntpaialle!iadsquinoctidedrcuf 

Ium in duo squiia diuidutuxda ut partes qus fuper terram {unt &inter fe fimiles 
squales fubtenaneis partibus fingulsfingulislinbquodi nulla prorfus declina 

.tione acddit / folus tn 'squinoflialis rurfum ubic^ squalitei ab horizon te diuifus/ 

dies qui peripfum'fiuntsqualesadfenfumncxSibusfadt.De maximis enim ipfe 
quocp drculus eft.ReIiquiuero quum insqliter&: fmnoftri orbis declinatione dit 
uidanf.Auflralioresgdem ipfo partes qusfuperterrifuntminotes fubtenaneis/ 
dies no(fHb9 breuiores fadut3orealiores aut ecotra/maiores fuper rena partes/Io 
giorefc^dies/huius paralleli umbtsquoq; duplices funt. Sol enibis fuper uertice 
'habitjnurri fubeo ftefm sgnodklis obligq; circulis partes.Quaretucfolui meri 
die Cnomoes nulla un^aredderepnt.Quuuerofolperboreal^emidrculufera 
tur/tucadmeridie/quumautj>auflialetucadfepr^rioncumbrsagnomonib9red 
dunt'.Inhis regicabus qualiuparriu Gnomon e.6o.Taliuutra(^ tasfliualisq hye/ 
malisumbra.i640.|>ximeell.<rx>icemusautumuerlaliternifideiUisumbris qi 
meridiebus fiot-No eni acdpete poflumus ueiirate mendi ei/neq? in punctis sgnb 
ftialibusnecpfoHHtialibus.Sed tncpiado nosacdperimus umbra in his teporibus 
apud hora meridiei/erirpximuueritati neq; caulaliteraliquis error fenlibilis fupra 
uerticcueroeoingfubs(^rnoaialihabitatilleftellsperueniuntqusinipfosg/ 
noftiaiiuo!uurimri'&of5tam oriri gccddereuidentur.Nifphsrspolidain ipfo 
•lihthorizonte nullum diculfi';^uarori parallelum autfemperapparente/aut nu^ 
•'npMentefeciurit oibe meridiei ferantc.CTHabitarionesaurepoirefubsgnoftiali 
!eqlimrepoenimifitq>eraramitldc6redut.NafoIenecmpu(ftisfuperuerticci 
moarijqmfecdftisfnTlatitudincuelodteiabsgnoftallbus puchs de^fidt/unde 


dicnofbi orbis hoaes mini me iIlopenctrarat.Qnarec6iec'hiramagisguerahi{lori 
ame»qasdefpfcnananf;gfpaextiraabit.Seddejtprieratibus gde paralleli qui 
/ub sgnoflialie/hscbrariterdiflaitnt. <Tl>ereligs ueroa gbus &habitatioesn5 

tmlli^matcoprrfiedLillatexfit^lisrepeSan^/addemus^fuperuerticeifingu 
Iis illeiteUsfiucqusaicu squalidus dfculigperpolossqnoftialiseftab ipfo di/ 
ft^/s^iinqua:3icuiquofuppoiitusgu<^pa^t^u5iirrdinat/&gfempeiilIeap 
paietcirculus^polosgnoffialisbofe^pcio&elcuatioe poli fpatio-defcribif' a 
quoq? fcadpi&' fldls oes fdnpa^areOcotiaucro nua ille apparet circulus g voi 

loarianbdteflidedsfaifaifj^rioa^ioqinterdpiuneftellsnungapf^ttent. 

4 d • 


JO 


• <JS|<’’/*fif^lf<: 5 *^P^JeIusinquomaximusditohoraiudlafquino( 3 iaIiu fai^«iiu.a 
^ ^ noj-hic ab squinoffiali gradil»is*4'M.i5.diftatJ & defcribif Pn capiob«ieii) 
-perinfulamKprc^jaliemjhicetiaraumbradupIidsdbfoI enim bis fuper uertice 

illorum fit. CLui fub eo habitant/& Gnomonasin meridiebus umbia tunc priuav 
ipiadoabTlhualirolftitioin utiacf parte.G.79.M.3o.diflamta dum per hos.159. 

.gradus fertuiadauftralia/ dum ueroperrdiquc3suoi.adborealia Gnomonum um 
bneprotenduntui.HicqualiumCnomondl.6o.falium eft equinoclialis umbia 
4.:^.Eftmalis.u.:oiiruma]is.3:. . , 

parallelus eft uWmaximus dies *quino< 3 ialium eft hoHmm.12. 
llUt7M.5o.Hic.C.8.M.J5.Ab«quatore diflat & defaibitut per finfi 
aualitummmbKB dupiids hic qucKjefi/fol enim l^fnperuetticcillo^fit: qui fub 
eohabitant/dCGnomooasedainmoidieb^umbratuncpnuatiqnabsftualifolfti 
•flitioiutta(^pte.69.partib9diftai.Itadupeihos.i38.giadusferfad metidjc Gno/ 


monu umbrs js:cdun^/du uero per reliquos.n:.ad qualiu Cnomp 

e. 6 o.taIiu 2 qno!ftia]isquideumbiac. 8 .Jo.*fliuaIisuCTOu 6 . 5 oJ 3 rumaraut. 37 .^ 4 . 

squinodialium - P 2 R!lcliu.iiH. 

^Jll3riUt?ii-f5-hicdiftatab*quino(Sialigradibus42.30.&defcnbituip 
finumaduliticumshicquotfduplicisumlxxelbbisenim fol fuper uerticem fibSi 
Cnomooasin meridieb^umbra tunc priuat jquado ab squinociwi folltido i uha/ 

•<^parte. 57 . 5 o.giadibusdiftat.ltadoperhosji 5 ^.o.gradusfetturadmeridi«um “ - 
br* Gnomonuprotrahunt'/duueroperreliquos.2444o.adfept^of>emhicqlm 
Gnomon eft.6o.taliu2quinodialisumbia.^.:o.Eftiualis.i2i)ruma]is.4440. 

Para]lelusfubquomaximusdieschoraa*anoftaliu.i2.hicabeq 
KiUlI II noftialLG.i6-M.i7.diftatj&defcribif’permeroeiDfula/hic quo^ Paalkmr. 
-umbr2edup!idsej&folbisfuperuerticefirGnomonafqmmbraimeridid>9tucpri 

4iat jqn i utrac^ parteab zftuali foIfHaa-i.5.gTadib9diftat{ita duper hos.90. gradt» 

fert'’/Cnomonuumbr2admeridietedat:duueiopreliquos.i7o.ad fept^on«li . 

qliu quom6e.6d.taliu e 2gnciftiarumbra.i7.4y.aeftiu^ is.7,45.brumalis.jx. 
-i^^j-fi>eparallelusfubquomaxim9mesefta3J5.hora9!«gnoaialiu/hicab Pjtalldw.»i. 

*gnoiSiali.:o.i4.gradib9diflatJ&defaibic'pern^ta&eftcdaifte 
duplicis umfarsrfol eru bis fupuertices fitj& Cnomonas in meridieb 9 umb!a tucpri 

jjacqn abyftualifolftitio ex utrat5parce.3i.giadib9 diflatdta dfi perhos.6:.gia^ 
fenTCnomonu umbrse ad meridieptrahut%du uero p rdiquos49S.ad fqjtctdonc/B 
■qbu Gnomon eft.6o.taliu3egnoiffialis umbra 42 jo.ceftiualis. 5 . 45 J>rumalis. 58 .io. 

cpamllelus ubimaxim9dieschcna^sgno<%aIiu.i3.3o.hic ab Paalklu.^. 

1 1 zgno<ftiaIi43.5i.gdib9diftat5&defcdbif’pfyenbhicpaiaIlelus 
primus eoru eft g ftmplids umbr^norafxrM^em fub ipfo Gnomonu i meridid >9 
4imbrsadanftraliaj>tenduf.SediipfoxftiuaIi dutaxatfoIiUdofup uerricchalrira 
eiu fub eo fol Gnomones dic wfc^ umbra eecemuftradieni ab sgno(ftiali di 

ftat:quatueftiuale ttopioipudu/Teliguouero^euniueifo ad fept^onc umbra 

inittut/hioqliuGnomone!i6o.taliucsequjnodia]isumbra46.50^rumaIis.65.jo» j i/. 
•zfHualiueroabra Gnomones carct/Ocsquocgiftosborealiores paralleli ufcpadefi 


fedadfeptemmonKempermittunt/nunq; tamenfol fuper uerrices in iftis fit. 

mmU 6 

Ptolemaidegurein diebaydeeftrquxc^mercurii^^llatni/hic qualiu Gnomon e 
«o-talium sriaualis uiiJ»a. 3 . 30 .«quino(ftiaiis. 3 i.joJauma]is. 74 .io. .uii*»^Si!- <i 

*lrt^^<> 6 paiallelusubimaam 9 diesc.i 4 .hoia 9 r*gno<SialinKafaargnocKafi _ „ 

3042 .gdib9difiat:&fcribi^pinferi()tc2gypdregion€diicqliu Qio/ ®*“**“'»*' 

mon c. 6 o.taliuzfli 0 alisufnbia. 6 u 5 O 4 equino^H^is. 3 J.i:Jwumalis. 85 .lj. 

Bccitnus^ 

$in Gnomon c.^.talid2ftM4li* wnfaao!.gydnoaialis. 3 ^ 3 c>Jaru mali<.^ ^^ 


Patallcliit.xjiii. 

jiv »i>. 

Psalleliu.xjdiu> 

P«alid!i»a[|» 


J A cftparalldus fub quomaxim9dics e,i4.;o.hoi99tygnoct^ 
^nuCClnl liu^^c.56^sqnoaialigdib9diftat:etfcnb!f p Rhodu 

hicqlrafluom6fc6o.taUuearftiuarumta42.554eqno£tiaf^.5o.b^3r.i05^o. 

■■r-? . coajallelussin quo.J4-45.raaximus dies hoia?: sq 

' |©U0ClCCUtlU9 no^meft/hicabsqnoaiali.58.5f.gradib9difl2» 

-&MtuiperSmimemshicqudiaquomodoeft.6o.taUiiaritiualw 

^r*l horarii 

• u£dlTllI9 i 5 ^uinoctialium:hicabsquinocbaji. 40 . 

<6.gradibusdiftat:&fcrifaiturper Hdkfpontum/hic quaHum Cnomon efc.6o. 

^um seffiualis uJiibiadU840.«pnnoaialis.p.io4>ruma^.i:7^o» 

. *_^4»*-t«^cftparal]dusubiinaximusdies.ij.i5.squv 

^LU^rtUl UCCirnUS n n S?gli»ni horaruihic diflat ab gquino^/ 

Ueraa>us^.?^.&faiHmipeiMaffiliarn/hicqualium Gnomon eft.6o.taHueft 

e(huanmba.:o-5o^uinoaialis.5J*55*brum^«i40J5* . 

• €>uintufdecimu0^l^i"^*s:S3^^ 

dibus^5*i*& defoibimr per medifipon tum.hic qualium Cnomon eft. 6o.falium 
yftiiialiyi ! i phTa f.it»t5.gquinoaialis ueioecirundem»6o.brunialis.i$$.i$« 

• gparallelusfubquoinaximusdiQ.i5^.5.hora/ 

ClCC^^^lJ9riJ^gnoaialiu^hicab^g^odia]i^.6.5I.gracfi 
busdiftSi&fcabrtuiper Danubii Amnisfontesihic qualium Cnomon eft.6o.ta/ 
■iium*fliua]isumbraeft.:j.?o^quinoaialis.65.55^iumalis*i7i.3?. 
i. ' ,-|-feptim'9pa!^elusubicu<&m3xim9dies.i6.hor.eqnoehaIiue 

j^CCirnUI Kabsqnoaialiu|.8qi^<hb9difiat:&fciari£'phoftiaboiyllhe 
tusdiqliagnom6e^o.taUueelHuarQbia.i7.9o^noifHar.67.5o^mar.i88.55. 
l «__ I II t M |*»«au9eubicu(^ maxim9dies.i6.K.horas: ^nodHalui e;h 
ji^CCirnUl *qnoftia]i. 50 .gdib 9 diflat&faibit'pmediameotidapalude 
fiqIifiCnom5c.6o.taliae2ftiuaruinbia.:9.55^qno£bar.7i.20.brumaIii;.:o8.io. 

t- dies.i^.horarum 

^CClillUI 1 1 Ul lllt? M.2o^quinodialiudVhicabsquinoiSia]i.;r.^$ 
gradibus diftat:&faibituiperaufti3liifimabritani$'hic qualiu Cnomon eft,6o4 
talidatffiuarumbra.5i.i5*sequino(5iaIis-7f.25J3rumalis.i:9-:o. 

(• epaxailelusfubquoa6.45.hora^zqnodiaIiuma;dm9dfes h 

llll hicabzgnoflidi.5:-5o.giadib9diftat:&f<ribit'pRhenifluuii 
hoftia/hic qliu Cnomo e.6o.taliu efiiua libra.; v:o.zqno(ftiar<79.5>biumaf.2^; .10 

lllllJl^vll lllJt7xquino(3iaIium l/illeab zquinod:aIi.^4. 
i.gradib^diflad&foibifperTanaidosfluuiihQfiiajhicqualium Gnomon eft.60. 
talium eftefliualisiimbra44.$5.zquinodiaiis.8:.55J5rumalis.278.4j. 

^ atsefimiiffccadusE^^srSel*^^^ 

busdi(latabzquinoAiali:&fGDbit''pabrigantiuma^zbdtaniz:hicqua]mCno 
tnoo efi.6o.taliu eH zftiualis umbta.;6.i5.zquino^is.8$.:o.bnimdis. ;o44 o> 
^fl/yit|\ff«|-tf4^l*fl^cpaidldus ubi maximus Aes.i7.;o.horaK afflui/ 
noftialiumeft/iSeab*quino&ali.56.gradibusdi 
HaR&fcribitui per media britaruam magnaraihicqualiu Cnomon eft.60. talium 
sfliualis umbra eft47.20jequiiioaialis.83.5o4jnimalis.;55 jj. 

mdibus diflaf»& fcribiturper catuiadoriubritani*:hjcqua]iu Gnomoi eft.6o.tt 
liu zlHualis umbia.34dOMequinodialis.^.2$.bminalis.^72.4o. 

23i maxim9die5.i8.a^O(9ia]iuhoiaR c/ifle 

UHIII ab*^©aiali.j8.gdib9diflat:&failMf'ppani;^Wtanieau/ 
fiialiadi qlid Coomo ^ 6 o.taiiu i «ft^ iaaa. 4 owf 4 .aqno'*». 96 J>nHn qr.-j y^.^, 


ALMACSSTI 


J4 

pjraQebuxrrt. 


fextuspaoUdus cftufaitnaximiis dies hoammeftsoui/ 

II I > noSialiuin hof j8.M.5o.Ifte ab«quinocHali.5a.;o.^ 
dibus diftat:&faibitur pa mediam bntaniam parua.Non fumus hicufi inaemen 
to quarcs partis hors unius; tum qm crefanorcs hic puleji fiant ; tum qm deua/ 

«ioiiudiffeientia ne incegri quidem unius gradus colligalf:&: ad hgcq iTja ppn funi 

liter nobis in borealioiilw fcrutida funt ofa propterea & prc^ortiones umbrarum 
ad Qiomone;fupfluu putauimus in feparatis recoditifq; lods apponere. 

^qno^baIlgradib9di^lat;&fctibi^'pborea]iapa^u^britani^. ^**‘*®*‘“-***^ 
hi pmiwus 

«IUlw6:.gtadibusabsquinoiaiaIidiIlar & faibitur per infulas quas 
d>udas nominant. 

Kt C3 II niaximus dies.:o.horaru sgnodiialifi eMlzparalIdus.6? .ga PataUdutMi*. 
^iHv dib 9 diflarab*qumocliali;«fcribiturperfhflerainfulam. 


m>\ marimus*“5°is.' 

^hi (:i|lf IT^^^^Ji^s-M-iiotanimafquincxSaUue ille parallelius di/ PataUdus-axaSiL 
«^Ul5^Wllkt^aequino(fhdigiadibus.«-^.CHicprimuseo9:eft , , • ^7- 

Efcu;hocdatinecircubattlesappelJaf:ieftmalitnfolftitiodutaxatfoleno o^de 

te:ad oes horizontis c^es:Cnomonis umbr* uertunf:hiceftiualis tropiais paial/ 

Idus fmpa:BrumaIis uero nuquaapparenambo enf permutarim honzontc^/ 
gunt,Cpbhquusautcarculusgpermediiafigno 9 :eft;qnueru sqnoSiale puda 
oriC.ndchtcuhonzometfi^uerocoteplatioiscauniuei^iora borealioK dalina 
tionuacadetiaqmt;isinuenietubideuadopoIigraduu.67.M.r5,ferecibinequacr 

zodiaci gradustfme orbis figno^ partes ad utiacp eftiualis folffi tiipte ocddere; ia 
ut dies madma&umbraru ad ora horizontis ptes circududiormeftruafermefiat. 

Hsc^oqt&cile peiiiexpofitiobliquarionisabuliintdligunf.CNa quem/ 
cu (5 diftaieab aequinodiali gadibus parallduinueniemus;qui uerbi gratia.K.gia 
dus ab unac^ tropici parte in terdpianquicp tunc au t fempertau t nung apparn .• cu 
inretcmaeius cuculi partetg per mediu fignoram eft tot perfedo gradibus ab.no. 
uniusfolicetquaitz ^tibusjborealispolieleuatiodefidet. ^ 

@bl 3 il f poli. 69 . 50 .gaduueft ibi. 5 o.gradusexutia<p folftidi efii 

. ptefolemn 6 occideregteiuenier;iMueduc^pame mefiu Pat*ildui.aariiiL 

maximus dies;& Gnomones drcuumbiales eodem tepore fianc. 

^bl^l^llClflAP°^^*7?*-°*S^®‘^‘^“^i^*45‘g<J«sexutra(5foIffitiieni/ PaaUdu*.aaxT. ■- 
w •# II V/ ualis parte no ocddere quifoia iuenietiia ut madmus 
«res of Gnomones pciifdi ad triumeniium proximelpatiuextendantur. 

o L piUte. 6 o.giadusno ocadereqiufpiaminuenietaa ut 
maximus dies&umbrammdrcundudioadmenlium quaaiorfpadupce<fat. 
tA\yi P°’''H*g“«*“»meftiWexutia(5folftitiieftiuaIisparte 

c ^^7 75*g“<i“snoocadeieqmfpiai'ueniet;iautgn<fcn^ 
mus diesmdiumfetmefiat&Gnomonuumbrxeode tepore drcuducantur. 

hl gradibus borealis polus deuatur ab 

VVI W'hc«zoote:ibiborealior*quinodialijlemicirculus figniferi 

boc dl circuli qui per medium lignorum eft medietas nun3 fub terra fit Aulhalior 
tiunqui fuperteiramtia ut dies unus & nox unaannui fmt fex proxime 
menrwm;Gnomone$ uerofemper perifdi fint. C Huius declinationis propria 
lunt ut borealis polus liiperueracemlit;& obliquusquidem tum fempetmm na 
quaapparendsfitum acdpiat;& borealis femilpheriu litu fiiper tenamAulUalis 
wb tena lianper elEdausgnoctulis uao fita habeat hoiizoons. 


IIBER II 



Afa«Jono/!raoi.inrp6*»olili3 CDecMrcaifiotiibusdiciiliquipei medium Cgnonun eft & wuinofliali» 

infpteadediui. Capitulum. 7 . 

g ^^^^vONIAMqus uniuei&Htcrm dedinationibus confiderantm breui/ 

|xS^ltereiipofitalunt.SequituiiiinutquomodorimuIafteiidentiamqiia 

EA^ilibetaeclmadoneiqumoaialistempoacapianmidemotoeiimul 

l^^SSdicoafcendentia eum eius diculiatcubusqm per medium fignoium 
„ eftperquosoeten quom omnia quapaittculaiiafimtconfequenteteaponenmt 
^ Abutemuiaulem fignomm nominibus in ipfc duodetmus obliqui cnculi 

bus;& quafi eom initia a tropicis atquin ofiialibuftf punflis capian tursfic duoaea 

mapartequaeabaEqmnoftiouemaHadtotiusfp«efequctiaeftAri«c.feaidauero 

Tai^appeIIabimus.fi&c5 deinceps fcdm tadiranqbis duodecimfigno^crdin^ 
CPrimu aut dem61tabim9 $ arcus circuli qui per medium figno? eft aeqlita ^ 
eodeaegnO(aia]ipunaodiftatescum arqlib9lemp «gnoffialisdrcuk axcub^AA.^» 
afcendut.Sitau meridianus drculus.A3.GX).hori2ondsautem 
C.D.sqnoaiaIis uero.A.E.G.Oblig quoc^ drculi duae portiones. F.I. «.T.C. ip 

— — - ututrucB.F.T.pun(3uuemaIissgno(!tiieire£upponat':3iexura<^ipfit«^rte ai/ 

cus saualescaDtuF.I.&.T.C.per.C.&.l.punaaafcendereintdIigant.^pico ga 


I.t;jequaieriunt(xparaucii.i,.v-«i.iYi.i.quipci.»— 

yqiiinn ffiali j-qiiidifanfiipfi etiam aequales funt.&.E.C.d^.E.I.funiliteigqualm 

€runtIaterum.L.C.T.ac.M.I.F.&fimi!iter.L.E,C.&.M.E.I.gqualium laterum 
erunDquareangulus.C.L.E .angulo. I.M.E.gqualis eft.finiiUtet.C.L.T.totius.1» 

bafise^oetia.E.TJjaluE.Fjeqliseftquoderatdem6ftradum.4rRurlus^t dq^ 

monlhabimus $ zquinodialis circuli Mcusagfimiliterafcendunt cu drcuUCqus 
p mediufigno92gqua]ibusaicubus)3equalitercpabeodctropico difti^us puao 

utci^utiif<|ipfo5rreeiefphaereafc^onib9fuiitgqles.4rDcfignet'en3.A.B.G.D« 

meridianus & medietashoiizontis. 6 .E J>.& medietas gqtorisq fit.A.E.G.& fcn 
gqles duo eqri a bmmali pudo diftates d^lig cuculi arc9.F.I.&.T .lu^ uuF. 

autiin^e.T.uemu ecpuniSupuipponaf'.Siceni.I.punfbiort 9 ipfo 9 i&hori 2 ontis 
etitcotnuneppterea^ab eode circulopaialldo adaegno(3ialc.F.i.&.T.I.arcus 
coprehendunt‘'.CrSicedaparet$.T.Eileuaturcuipfo.T.I.&.E.Frfuipfo.F.I.S( 
exhocmanifeftumeft$.T.E.F.totusxquat'eleuati 6 i.F.I.&.T.l 4 nfphaeiareaa. 
4T Si eni.C.punifbj au ftral eiggnoftial is pc^um ec fuppofuerim^ac p ipfum & pu/ 
ftu.I.quarta maximi circuli defcripferim9 parte q fit.C.I.L 4 equipoU es reclg fphs 
re horizontiafit rurfum ut.T.L.fimul afcendat cum.T.I j fphaeiarecla:&.L.F.limi 
iiterafcendatcum.F.I.ftrr;quareutri<^fimul.T.L.F.utrif^fimul,T.E.F.gquales 
funt:&ab uno at< 5 eodc.T.F.c 6 tinent''.qd erat demofltadum.CTFerhgcnQbisp/ 
fpicuufcme:gafiiunafolum 6 pfingulasdeclinat 6 esqttaparticularescoa£cefi 6 es 
coputauetimus: reliqua^ etia trium qita^fireiumdem 6 ltrats.Cumigif'hscita 
{iehabelt.Ruifu 3 ndjisparalleluspRhodumfuppoittuslitubimaximadies ho 
«^eaegnoffiaIium 44 - 50 .&borea]ispolus.} 0 .gdib 9 eIeuafaborizoqte. CTSitcj 
meridian? drcuIus.A.B.D.G.&horiz 6 tis firfeinicircuIus.B.EX>.Cripfi9ueTO gg 
no(Sialis.A.E.C.ei9autgpmediufi^o9:e.F.T.I.ficut.T.uemale punctum elle 
pruppona^:capiatui(^ iplius zgno^alis borealis polus i pundo,C. defaibatUKf 
p ipuim &p.L.horizonris:& circuli g p mediu ligno?? eft fectione maximi circuU 
psipla.f.C.L.M.|»politu <5 lit(datoarcu.T.L.)inuenirearcum ggnoctialis.E.T.g 
oimillofirrafccdit.& primum gde.T.L.duodedma drculi pane Arietem fcilicet 
corineat. CTQ.uonia ergo maximis deferipeis circulis in duos arcus .E.G.&.G.C. 
duaE.D.&.C.M.defcrifaunturin.L.puncio fiapfos femntes pportio dupli arcus 
C.D .ad chorda dupli J3.Ga:^fifa e ex proportionibus chordani dupli arcus. C 
L.ad dupli.L.M.& dupli.M.£.ad<hipli.£.C.Sedarcus«C.D.p 3 rtis dicunfeienas 


:ALWAC?STI i 5 

dupliisgiadua eft.^ A chorda ei fubtenfapaitiu.70^j*4.Dupfus uen>.G.D»cia 
duu.ioS^*ordaruapaitiu^^56^rurfumduplus.L.C.partis drcuferhi* ar 
cus ^dua eit.1j6.40 diorck fija partmm.117.51 jj.& duplu arcus.L.M.eft.:5. 

•20tdusu^diorda.24.ij.57.Siergoa4jporriQn^.70-52.4.ad.^«j..56.AufciaiTi9 
W5*ad.i4.ij.57.ReIinquet' fportio chorde dupli arcus. M.E. ^ 
diordadupli.E.Grfjue eftj>portio.i8.o.j.ad.i:o.C’SedchordadupIi.E.G.partio 
eft.no.eigo Acsda etia dupli arcus.M.E.eorude eft.i8.o.j.CXuare duplus etia,AJ. 

E.par& dicuferCTuE arcus ^duueiit.i7.i6.jixim2.Ipfeueio.M.E.8.58.eorndem 

qm totius arcus.M.T.qui cdipfo.T.L.in cabs reSo fihafcendi t giaduu demo 
flatus eft dre.:7. jo-Icdico reiiquus.E.T.|raduu eft.i9.j2.&hab^us una demoy 
ftiatu quia &pifcesduodedirap^ eifdcteporibus.i9.j2rfoafcMt.Vnuquod<5 ue 
ro duo^ligno^uqjoteuiigo&libaad dupla teporisjin quo Aries deuatui in dr 
• culo redo afcenfionc habet in ^ibus.f.56.:8.quod erat demonflrandu.lTRuifus 
ant.I.L.accus dua^ duodedma^ fpadum Arietis & Tauri.6o.gradus c5dneat.Cs 


f.graduu^j.o.i8.&diordafuapaitia.42.i.48.CSiergorurfusa|»ord<3ne.7o. 
52.4.ad.97^..56.fubtrahamusptoporrionc.m.i5,56.ad.4’.i.4S.Rdinquef'ppor 
tiochordsdup!iarcus.E.G.i2o.partiumeft/chordaergodupli.M.E.eaiundemcJl 

• 5^*5 ^•4*^*^^®‘^^P^^^®^^^™*^®*P^^ciia3nfcrendzaicus graduum efl.51.52.ji/ 

*ime:ipfeuero.M.E.i5^.6.eorundem.redtotusJvI.I.przderaonllatuseIleffegia 

duum.^.44. SC reliquus ergo. I.E.^duum cfl^jj.jg.CLuare Ariesattj Taurus 
in t^oiibu5.4i.j3.utri<5fimulafcendunt.SedAriesintemporibus.i9.i2.confcen/ 
dere demonfeatus eflTautus ergofolus.:2^.6.tempoiibus cofcendit ; &per eade 
iuifusAquariussquaJibust^orib9.22.46.coafeMet&uterq;Ieo&Scoipiocuin 
refiduisadduplainredocirculoafcenfionetepoiibus.57.2.fc-Veriiquoniam m'a 

jdmus dies. 14.5 o.minus aute.9.5o.horaru squinodialiu eft:patet quia femidrcu/ 
Ius a Caneto uf(^ad Sagittarium cu.2i7..5o.ipfiussquinodialis teporibus cofeen/ 
det/A Capricorno uerouf^ad Geminos in tcmporibusJ42.5o.Ci.uareutra^ quar 
taexutracp finalis pundi parte fimiliterafeendetin teporibus. 71.15. utiatg ““o 
cxutracgaurunalispundipattemtcporibus.io8.45.rdiquaeTgo duodecima pars 

S us geminoni efV & fimilitcr capricomi utrajp p fe in reporibus.29.i7.afcedet refi 
uis uidelicet ad tepora quartz.7i.i5J:diqua etia cancri & &gittariiin tempoiifaus 
4i^^fimiliter.55.i5.refiduisrurfum ad t^ota huius qua1tsref1dua.i08.45.Per> 
fpicuumautefl^eodemodominorueriadrculiquiperme^ufigno^teflpordo/ 
.num coortus 8 C afcefiones capiemus.Sed c5modius&ciliuf<5 ficedaipfas coputa 
bimus.<irSitenimpiimumeridianu3circuIus.A.B-G.D.&horizontis femidrcu/ 
lus.B.EJD.squiiiodialisuero.A.E.G-Circuliautequipermediufignoiu cfl.F.E» 
I.Si.E.fedioueinalepundumeffeprsfupponaf&abeoarcus.E.T.contingenfer 
capiatur:& squidiftans absquinodiaIiportio.T.C.per.T.defcribatur captoc^. L* 
polo squino^lis defignen tur per ipfu qiiarts maximo^ circulo^ paites,X..T.M. 
&.I--C.I.dt.L.E.patctigif' hinc qa.E.T.circuliqpmediHfignoR eft portioireda 
quidefphsiacu.E.M.ipiius3tqnodia]isaicu;fimul afcendit/indediuiuetocus^ 
no(3ialis ipfius.I.M.arais.I.M.sqdiftads.T.C.cfiqfi&.E.T.portioafccditfiEseft 

mllus zqnodial is arcui.I.M.CTSifrparallelo^ arcus sqlibus ubic^in tmotib9 c6/ 
Icedut.iuaieafcenfus.E.T.pordonis minor eftjinfphzra decliui^in ^sia reda 
quatueftarais.E.I.4rDe!noftiatu<^ efl^uni&quo<^ ii arcus qda maximo^ dreu 
Io9tficdefcribanf.fit.L.T.M.&.L.C.I-pordo.E.I.afcclionudediui$&iedzfph* 
ieexcefl5c6rind5it.ArcuuideIic«drcufiqpmediufigno92cqjri arcus p.E.&ppa 
lalleiug p.C.defaibif inter^iunf qd erat demonftMdm CTCXuum igif hic «a 
iQ>edafintpponaf fola meridiani diculit&horizontisacsqnodialis femicirculo 
ro defcriptio5& p.F.aufhalc zqnodialis polu dus quarts maximoru drculo^ par/ 
te.F.I.T.&.F.CL.defaibant & fit.I.quidem pundum comunepaiallelig p pn 
flnf»umar follHtii defciibif :Sc hori26cis.Cmeio comime paralleli gp initia ueibi 
S^Pifiaoautcuiufiiispoitois dats d^oid6ib9qtt<e.lD duoig7rm&F,T.&.E.T* 



! ab ® ”7 

I Jo 141 30 n| 

[v^ H 7' I 

|iO>ia $ lo8 4f \ 





becaj] 


UBER II 


tnwmoKdicu!o«Mcus'idfliptifcnt.F.CL.&.E.C*LInpunao»C.« 

innTh9iiiee.n. inter tropicos aa/ 


tus.Acideomiidiqum.uiddicMj.F.p..tKCUmm™a™ 

ligpmediafigno?!Voiti6i9aicS.I-C.ptisaiafcffl*d™I9^^^^^^ 

dlldombSfmp Ahqtioms td>uUdA* qna lpta^madupli.s.C. 1 ^ 

coriidupHaicS.T.E^ddupliaicus.Ei.eadciotedetononib9idm^^ 

dfdequaMpaimypoittonibS.CSietgocniafehomtdiffeKn»^^^ 

denos 3 uemSegnoffio gpdm quaitipran nf<s adbrain^tol 
S“*SSfaSSS^^- 4 p-gnduu/SicoidWjt^ 

«^•Ol-qmdHupIu.8.5.i6.gmduu'chorda^ipfilu^efern.8.2J.59»ptiu.C.^u 

te duplii7i.s6_.44.gtaduu & chorda 


CF.era^uG.K 6 . 4 o.i 2 .&chor^mfuamji 7 .viJ*pani“’^*^®^'^‘l'^^ 9 *-^^*' 

busieftdupluquide.C.IU50.8do.giadun^8t:(JiordaJuam.5j.ii««*DupliJUCTO 

C.F.grr"-^ - 

abeft.C 

<W>usabJ^pIumqui 5 em.I^C^J^oa 8 .graduuch^^^^ 


Duplu uero.C.F.graduum.i58.59-f:-ch«dam(gfuam.iK.2V57;Clnarniqia 
per.7o.giadusabeft dupIaquidetn.L.Ogiaduu44-4o.::.chorda(piuam parnu 

J ?.i6.iSaduplamuero.C.F.graduuJ«J<).58.choida(^fuampartium.]io.59j||7. 

['inarcuqui.So.gradibusabeft duplu quidem.L.C*graduu.46.56-52.Aordi<5 

fiiamparfiuTTi-47.47^.o.dupluuero.C.F.ijt.^»28«g^uU''choidam<^fuaroaiO« 
4.i6.patrium.^Etper illa quas ia di(fla{untJuaproportionzchoids dupli arcus 
T.i.adchorikm dupli.I.F.hoceftaj)portione^.8*;i.5?-ad.io^^44453.fubtraha/ 
mus lingulas proportiones qu* per-io-gradus fur chorda^ dupli 3rcus.L.C^d du/ 
pIi.C.F.reiinquetur nobis pponiochordz dupli aicus.T»E-ad chordam dupIi-E. 
L.in omnibus declinationibus eadem proportioni .6o.in arcu quidem qao.ut di/ 
jcimus gradibus abeftad. 9 *} 5 »L). 20 .uero gradibus ad48.56.in-50.ad.28JJn«4®» 

ad.56.s5.in.5o.ad*44.i:j.6o^d.5o.44-3.70^d.5545J.8o^.58.55.<rHic patet 
qainim gulis etiadeainationibuscuduplu.T«E.ptisciicufer^zarcudatuhi>ea/ 
mus.Totenr graduum eftquott^iibus zquinoffHalisdies minimum dicexce/ 
ditJchordiquoqifuam&iJportionceiusad chordam dupliaccus.E.L.iplS quoc^ 
aim.E.L.ptis drcuferetiz duplu datuhabd>imus. cuius medietatcd.iplum.£.L.q 

przdi(ftuexceflucotinetilideafcellonih9inre£lafph«aarcusdrculigp medium 

iReda 1 figno5tefubtiaxeiim9iueniemusafccfionceiufdemptiscircuferetizinppolirocli 
^Sphzraj malse.4rPr3epona^.n.uerfus:ex^li gfa paralleli p Rodum declinatio ubi dupl9 
E.T*ptis drcunfeietiz arc9.57.50.giaduum cchorda uero fuaptiu.38-54.yxima 
CUheig6eadcj>ponioeaSo.ad.;8.^4.q e^.334ad.G.8.firt.iS.57.ad.n.ii^«2S4i.ad 
iSj4&4;64;;a<L2;.29.d^4a2.ad.2842(.&.5o.44.ad.;i.;7.&^.5$.45.ad.^^.$2.& 
53.J5.ad.57.5i.fitdupIiqdc.E.L.ptiscircui2feretizarcus ifingulisdeno^ gduum 
exesus e^Krlita^ accomodata» p tium medietas uero eius iplius aicus.i.ipfa.E.1. 
in prima gdem graduum decade gduum.2.;6.in fecunda uero-5.50. i tertia.8.584 
qrta. 11.17.2 gnta-15.42. i fe*ta.i5.4o.ifeptima.i7.24.ioctai:a.i8.^3nonaipio9f 
18.45. CTO^uare ‘jdi etinreflafphzraai^ primz graduum decadis cum.g.10. tpi 
J 18 4f l9o ol ^i*Icofccdif.fccunde.j8.2j-tertiz.iy.5o.qrts.57.}o.gntz^.7.i8.fextz.cu.57. 

I «-^jar.jgr 44 .fepQ's. 6843 .ociau*. 79 . 5 .nonzifoti 9 qrtzptis tpib 9 . 9 o.C^atetqaliafin 

guT alcelldib9ie&B fphzte ceuenihe fcdm.E .L.ptis drcufeihiz qntitate exceffus 


'A M.| 


8. j8 

II 17 
IJ 4> 
if 40 

17 *4 

18 34| 
18 4f 


|*7- 
37 30I 

147 2 8 
f 7 44 

148 
\79 



Alcedetia ,Agregataj[ AfcedetiaAgiegata i 
Tempora iTempoxaiI TemporalXempora | 


Afcedeciaj Agiegata 




II II Cl.ma.4. II i I 

,„T,HTn( ,„nns l|— i l Rodii II II II 




Dciii Crarfiis 







LIBER II 
^De iis qu? particulariter ad afceniion« fe^uuhtut» 


Cap.IX, 


«VOD AVTEM afcenliooum teporibus hoc paflo nobis expofitis 
r*fadliaintelleflu omnia erunt qus ab hicp^epeitinct-Nec lineari ad 
* ' ^^^f^fingula ipfoK demoftratione nobis opus erit. Nec loga tabulam copo 
fjaleexmqusdicenc-peifpioiumerit.CNapriinumdaf® diei aut 
iSftil^^tudo/numeratis ppofiri climatis.teporibus capief in die qde t^onb9 
au2afol^Siaduadeuu%qadrequetiafigno9jiametra]iteroppomt.Inn^e 

ueiotcponbusquzagradudiametraliter © oppofitoadipfitm giadu folarefut/ 

colleaoKemunatepoKqntadedmapartecaptaha^imusquot*qhuhoram j>/ 
^ - .rt j ;^^..«-/moTt<>i-atM-^hflhebimusauotteCiOT9lishnrfleiul 


Arcum diuimenpafcnitaii 


afc&uMbulaexceffumfcripca^iaggiegarionucapiemus.^diegdcagradufo/ 

lari.In noAseautin diametraliter oppofito/tam m sgnocTia]i f^elo ginypofi 

toclimate.Sextaeniparteinurtiexceffuscapra/a^fiinbQiealigdefemicu:culogra/ 

dus cu quo innauimus fit addita fuper.i5.unius horx ttponbus.Sih uero in aufliali 

abdfde.ictrooribusfubtrach/tnultitudincpartmt^oralisjtpofitKhorsinuenie/ 

mus.<ri>af^ ^ tepoiales hoias/in horas sqles reducemus. Si diurnas gdedp^es 

horaKiniusdiri.Nocluinasueroinpaitesho]arunodi5 3 >pcditiclimatwmuItipli/ 
cauerimufcQnintadedma.n.huiufmodi t^o^! parte capta iftultitudine^iiuho/ 

raruh^j^imusJVeqlesaathoras intpalesecotra/fimultiplirauerimusipfoin.ij. 
CHorofccpi partem r«p«iK & p partts hora^tppiii fparii partiemur.^Dato nobis rurfu tepore hora cg gnbet te 

poiali/ficori^e gradu drculig per mediu figno^tcft/capiemusymultitudine horaee 
ab Ortu folis in die.ln node ueroab occafu/fi correfpodeteshora^ partes muItipU 
cabimus/^fodunumeraa folis giadu in die.In node aut ab oppofitqei diametra/ 
litergiaduadfequdiafigno^/fmafcefionesclimatisdirigemus.illu<| gradu orxrt 
medii csli fucer terra cradum 


CCuIminatuiscxI) par 

temtiippiUare. 


tucdicemus/adquenumerusperuenerit.CTSiueroffiediicsli fuper terra padum 
capere uoluerimus.T^oralesfempeihorasatrafadameridieaddataufq; in cone 

fpoddes horaru partes multiplicabimus:fadu<f nume^afolari gradu fm afcenfio 
nes redae fphaers dirigemust&illugradu i medio esii elTe dicemus/ad quenume/ 

meriiimir3>ii rener inuenie 


fifemperabeoquartsepartis.qo.tcporafubtiahemus/coiTefp6dentem numero ri/ 
• ii gradumuerfu coUecHonis gtaduu redi oibis.Tuc in medio caeli efle luenieraus» 
ifEcotraetiaagradugfuperterra tmediocaelieft/orientemrurfiisgiadu habda 
mus.SicoHedunumeiunvgraduigmediumcslitenetappofitumired* fphaiae 
■ tabulacapiemus/ipfiq}fupereofdem.90rfiddiderimustempoja.Fadoenimhume 
lo correfpondcntem in collechone graduu/climatis gradu oriri/tunc inueniemus* 
CrEeifpicuuferiaeftsqafoltotideequalirerhQrasaeqlesabeftamedjanode meri/ 
die<^ omniugfubeodemeridianohabitit.TotautJcqliuhCra^Kt^pribusdiffeiti 
oibusgnofubeodemeridiaohabitat/quotgdib^meridianusa meridiano diflat* 

<TDeangulisat{yarcubusqincbliquozodiaddrculo&meridianofiut.Op.X« 


Dc anguloiumfphm 
luunioenoA 


■ E R V M cum ad prapofita fpeculationcreliqufifit ut de angulis «W/ 
feiamus/qui p^es drculu(quem pa mediufignoru didmus fiunt)il 
Ia prius exponedafunt/^redia maximis circulis cotineri angulu dici/ 
mus/quadoc6munidrculo9:perpoloscaptofpatio quatulibet/defoi 
pri circuli arcus interemtus a portionibus qua angulu cotinet/quarta deferipti dreu 
lipaitcfedt.Et$ uniuerfaliterquajjportio Hnterinterceptuarcuadcirculumira 
defciiptu/eah^anguligfubdeclinationeduaiufuperfideru c6rinetur'adquatu/ 
orredos.Quarecutota ciicuferctia.56o.partiumeffefupponamus/quotarcus itei 
ceptuspartiuerit.Totdanguluscuiipfefubtendif/erittaliuuidelicetqualiuunus 
redus.qo.AnguIo^tigifgpccnes cbliquucirculu fiunt/illi maximead hacfpecula 

tionccoferuqgabdusmeridianicpauthcMizotisiomnifitufedionecotincf.Simi 



ALMAC£STI 


iS 



iteri -3 ab eius_& faipri per polos hotizonas maximi circuli fefliotie cotinctm. CS 
huiufmoiiauianguiis^ularcusct huius drculiginterdpiunf'inferfe^one& 
polu horizotis hoc eft pufti fup« uertice demofliant .Ho^ enim lingula demolba 
ta ta ad ipfera fpe^ationcpl mimfi coferut/^ ad alia Qns in luns diueilitatisafpe 

ilibus qrunf/maximecoducur.NulIoenipadopgiedipotinueftigatioilla/nifi re/ D 
^lequs diximushabeanir.CTverucuquamiorlintanguIi/qafeftoue duo^ dr/ \ 
culo^rcotinenf/hoceftobliquidrcuIi&alicuiuseo^ragbusfecatur.Nofcjdeuno ^ 

g fm pofinone limilis fit/uoba &Auri fumus /declaradu ^ uniuerlaliter de duoh^ ^ 

angulisgfidtabaicuobligdrculifequetecomuneduojicixculo^feciionc/illamg 

ift a feptctiione itelligere dcbemus/ut accideda quiutate% quas demoftiabimus 
huiufmodi effe angulo^ no dubitemus/fed cu demoftiatio angulo^ c^qui drcu 
liadmeridianuapeitiorlltindeindpiemus/primoq; demoftrabimus^puctaobli 
quidrculvquffabeodesgno(fHalipU(9osqualiter diftanf^quales didos inter fe 
angui os fedut.C’Skem'3egnodialisdrculiarcus.A.B.G.Obliquero.D.B.E.fitq} 
legnodialis diculi polus in pudo.F.interceptiC$ arcutws «qlibus.B*I.&3.T.ad 

utiaq;.B.puftisgnodialispartedefcribatuipex.F.poliV&pei.I^.T.punaameri/ 
diatio 9 jdiculo^arcus.F.C.I.&.F.T.L.Dicoq>anguIus.C-I.B* 2 eqJis c angu!o<F. 
T-E.quodpfpicuuc/nailaterefigur2e.B.I.C&.B.T.L^glaterafunr.Tria.n.late/ 

la unius/crilws latetib9 alterius fingula fmgulis *qlia fut/ideft.I.B^.B.T. I.OSi 
T.L.B.C.&.B.L*qusoiaifuperioribu5dem6ftratafunt.Q^eanguIu5quo<^.C. 
I.B-angulo-B.T.I-ideftangulo.F.T.E.»qliseibquoderatdem6ftradu.^Deide 
g» anguli pudo^tobligcirculisqualiterabeodefolftitialipudodiftantiivganguli 
ad meridianufidMitriq» fimul mpri duobus redif squales funt.^Sit«iidDlig rit 

culiarcus.A.B.C.fitcp.B.pudufoIffitiale/&iterceptisabutra<fipliuspartesqlibus 

arcubus.B.D.&.B.E^efcribant'per.D.&.E.puda&.F.sgnodialiscircuIipolume 

iidio^'drculo^arcus.F.D.&.F.E.dicog.anguIi.F,D.B*&.F.E.G.duobusreaisfi 


inulutri(^captisqlesfunt«Qnoddperfpicuueft.Naqm.D.56E.puclas0iterab 
eode follHtufli diftatpudo/Aicus4).F.&.F4E.squaIes fur.QuareanguIiquoa.F. 
Z>»B«6i*F.E.B*squaIesfunt/fedanguIi*F.E«B«8f.F^.G^uobusie^ssquales{St» 
Quarcanguli et.F.D.B.&.F.E.G.du(Ausredissqles funtqucd erat demoflradfi. 
CTHis id ifpedis fit meridianus drculus^.B.G.D,&oblig droili femiciicuIus.A. 


E.G.prsfuppona€’c^pundubmmalisfolftituee.A^fuperpoloipfo.A.finlpada 
lateris qdatidefcribaf.B.E.D.femidrculus/Qjnergo.A^.G.D.MeridianS pei 
polos.A.E.C.&.B.E.D.drculo9defciiptuseft/arcus.E.D.parscirculiqftaell/quar 
angulus.D.A.E.reifhisc.Reausaut(jpte^redem5ftiata)eftkiIlegisftiu^isfoI 
IHciipudoefidf/quodeiatdemofttadu.CrSittmfusmeridianus.A^.GJJ.Aeg/ 
nochalis uero drculi femidrcuIus^.E.C.&ddmbaf.A.F.G.obliqui drculi femi/ 

drculus/ficut^4ummalissgno<ajipuftufit^olocpipfo.A.ctfpadolatei^qua 
drati.B.F.E.D.femidrculus defaibaf,Si&igic qmw^.B.G.D.per polos. A.E.C.& 
B.E.D.drcuIo^defaytus eft/ta.A.F.arajsq.E.Du3uartaparscirculieft.Qiiare.F» 
bmmalisfoIftitiipuftieriu&.F.E.arcusgraduuutiadem6ftrauimus.25.5i.jjxime» 
Eritigit'cttotus.F.E.D.aicusg»duu.m.5i.Angulusuero.D.A.F.Taliuji5.5i.qli 
uinunusre(3useft.gostppteiiadem6IhaaJVnguIusetginuemo*gnodialipu 
do fitrefiduo9r.66.9.adduosreaosgraduuerit,CSitrurfus meridianus drculus 
A.B.G.D.&2qnoiSialiscirciilifemidrculus.A.E.Grfi)ligant.B.Fj).llcut.F.gde 

S jcW autunale effeprsfupponaf .B.F.autarcusi»itiu unius duodecim* pattisfo 
imodoideftuuginis.Cuiusuirginis^cipm.B.pudufit}&nirf5poloipio^.Spa 
tiouerolateiisqdradfemidrculus.I.T.E.C.defciibat‘/ppofitucpfit.C.B.T.angu/ 
luinuenire.CXmetgo.A3.CJ?.meridiMusperpolos.A.E.CX&.I.E.C.drculoru 
defctiptuseft.B.I.&.B.T.&.E.I.Arcusqr»portiomsfinguIifunt.CPerfiguram 

aut fefloris pporrio diords dupli aicus.B.A.ad chorda dupli arcus. A. I. cOTofita c 
«X 4>poTdonibus chorda^ dupli arcus3.F.ad dupli.F.T.&diipii.T.E.ad <hipIi.E* 

I.fcdduplus^.A.partiscircufererisarcus.:5Jo.giaduudemonftratuselV&£horda 
^partiu.i^i6JDuplus ueto-A.I.gradua.i56wfo.& chorda fua partium. 11741. 
<LRuiiiisdupIus,F.B.giaduueft.6o.&ehordafuapaitiu.6o.Duj^us ueraF,!*- 



CAWr 




LIBER II 



«aduu.ilo:&choraa‘fuap^|j.io?.55.2?.C Sieigorurfus aj^ordone.:4.i6.a<J 

U7.:si.{ubtraxerimus jiportione. 6 o^d.i 05 . 55 . 25 ^elinquet'' nobis f^iortio diorda 
dupli aicus.T.Ead chordi dupli.C.I.qeftjportio~ 4 i. 58 .|»xira£ ad.120.Efl aute 
choida'dup!iarcus.E.I.partiu.noi2saie diorda et dupli arcus.T.E«f:. 58. eorude 
Eftieic'etduplus.T.E.partiscircuferctia>aicusgraduu-^.f>xin)e.Ipfeuero.E.T.2i 
eoriidesqre totus.C.E.T.arcusta ipfe^.C.B.T.angulus,iii,gQduu eft.CSedi)/ 
pterpeidemoftrata ^angulusgapiiapio Scoiponisfit.in.graduu zquaJitei eft. 
Vter® at q a pricipio Tauri/&: g a priapioTifau nt refiduo^ ad duos xeaos gduu 
6o.quod^t dem6ftridu.C’Supponat'ineade niifus defcnptioedua^effeduo 
dedmaruportionuarcus.B.F.itaur.B.punafi/prmapiuLeonisfit/eifdc<¥fuppoli 
tds duplus.B.A.partis drcufereti® arcus graduu ent.4i.& chorda fuapartium«^.2. 
io.Duplus uero.A.I.giaduu chorda fuapartiu.ii 2 .H*^ rurfu 'duplus, F.B. 

^duud:o.&chordaipfifubtcfapardu.J03.55.2?.Duplusuero,F.T.graduu.6o.& 
diorda fua pardu.6o.Si ergorurfus apportione^a.2.ad,md4.1ubtraxerinius pro 
portionedo5-55.i?.ad.6o.Relique€' pporttochordte dupli arcus.T.E.ad dupli ar/ 
<us.E.I.q eft fporaod5.j3.ad.no.qre chorda dupli arcu£.T.Editeonide. 23 . 53 .Du 

plus ergo ct.T.E.gtis ckcifferWsarcusdj.f ximegraduu erit.Ipfe ueTO.T.E.n.30, 
<orudem.C^arerotus.T.E.C.taniipfequaman^us.C.B.T.giaduuerit,io 2 . 3 o. 
propter hscetiamangulusquiaprincipiolk^ttaiii continemr.ioi.50.$quahtei 
jerit,Vter(^ autem qui a geminorum principio/& quia prindpio aquarii continet 
leiiduo^t^ad duos tedos/gtaduu eft.^.jo.CTEt demoftrata lunt nobis qute 
fiiimus cg eade in minoribus etiiobfig circuliporrionibus dedudio eft.Sedgtuad 
«Iu & pfenris negotii & fmgulo^ defcriptidis figno5E.Sufficieter didum eft. 
4I7DeanguIisat<5arcubusquiabeodeobliquooii>eat<^hori26tefmt. Cap.XI» 
fllSS^E I N .C E P S aut demoftrabimas quomodoindata nobis declinatio 


H ne/angulos etia(quos cijliquus circulus adhoriz6ce£acit)inueniemus 
feciliorena<^uiaiftaieliqscapiunt'’:quodigiturqadmeridianu fiunt/ 
LidemiUisfuntgadredioibishorizotem fiut/peripicuueft.Sed ut in 
dediuietia oibe capiatui/primii dem6ftiadueft.Pu<ftaob!ig circuli qusab eodem 
•semodiali pudo tequalitet diftipangulos q ad rade horizotc coftituunF/squales 
faciiit.CSicem meridianus circulusJ^.B.C.D.& tegnocHalis circuli femiciiculus 
A.E.G.Hotiz6cis uero dicuIus.B.E.D. & defcribitui dus d>ligui circuli poitioes 

i F.I.T.8C.C.L.M.fic ut.F.&:.T.puaa/Autumalis seqnodii pudu effe fupponant-/& 
D T.I.&.C.L.arcusjeqles/dicoangulosct.E.I.T.&:.D.L.C.ieqleseffe/quodinde 
tu eft.Ni.E.F.I.&.E.C.L.trilaterjefigui2’sqlofunbqinpeaqute demoftrata fuC 
'trialateraunius/Qibuslateribusalterius/fingulafingulisequaliaftmt.F.L&.C.L. 
C’Pr5Eterea.I.EJiori2ontis portio 6c.E.L.squales funt/Sc fimilirer.E.F.afcenfus 

X.C.defcefus.Qtiareangulusquoc^.E.I.F.anguIo.E.L.C4equaJiseft/&reIiquus 

JE.i.Tj^iqao.D.L.<^qlis/quodeiat demoflridu.CTDico etia g pudo^-diame 
traliteto^ofito 5 Jorictalisangulusuniuscuoccidftalianguloalteriusduobus re/ 
fiis2qualiseft.Naficirculuhoriz6tis.A3.G.D.Defcrip{erimus/obIiquu etia au 
«uloJUE.G.F,In.A.&.G.piidis feipfbsinterfecares/utritp fimul. F.A.D.& 3 ,A.E. 
duobosredisapqualesfunt:fedJ.AJD.ipfi.F.G.D.2quaIisc.Vtii(^ igif'fimuI.F. 
G.D.&.B.A.E.duosredosfedut.HteccuitafehabeanqmCTanguligadeude hori 
r6teinfpidunF/qui<5afaeodc*gnodialifigno:equaliterdiftat;^qualesdem6ftia 

ti {unt/& pudo^t q tcqliter ab eodc folftiti^jiuao diftat/alterius cmdalis angui us 

alteri^ocdddalis/duci>9fimulfdisteqIes.CEuenietp^hsctrtfiagulosorietales 

ab ariete u(<5 adlibta&dosinueiuemus.Alteiius ct femidrcuJi orietales una erunt 
demoftiati/& ad h*c duo^ femidrculo?: ocddctales. Quo modo aut id demoftte 
tutbreuiter(ex^li gratia)ufipaialleloin quoborealispcrius.36.ab horizote gradi 
buseleueFezp<»iemus.Anguli_eigogab*qnodi^ibusoWiquipudi ad ho^ote 
fint&dIecapiimF.Simendianu.A.B.G.D.drculu defcripferimus.Piopofiti aure 
heriz6tis.A.E.D.orictale fenucu;culn.Ae^odiaIis uero qrtaportionc.E.F.Obliq 

li&dim.E.Bt5<.StCiricfehah^ut|>udii(adquartaqdc,E3.portione>uwoale 



ALMAGESTI 

iitdlipf ’ -At ueto ad.E.G4ieina]e&^.quidchibcinu fiat foIffidaIe.G.at sffiuale. 
CoI]igif'enicaarcus.E.F.gTaduu.54.eflefuppofitusfit/&uteitp.B.F^F43,*^ 

ter.i5.yi*primeut&.g.D.giaduu fit.5o^^B.D.^.ji.<rQ^eqm.E.puaaJi 

B«G.D>meiidiam polus c/angulus a principio aceds fjt.Tiiu eiit.50.9. 

qlid unus redus^o^guJus ueio^.E^>g a podpio libre fit eiit.Ty . ji^orfidem 
4 Tveiu ut ctadrdiquosuia pateat pponac(ejt&Iigia)utoii«alisangulus:qui a 
pnndpio tauri ad horizon fit/nobis inuduedus iit'&«A4B.G«D* Circulus meridiay 
nus/&.B.E.D.ppofiti horizotis femidrculus ori«aIis/& dddifjaf .A.E.G.oblig fe 
midrcul^iQ ut.E.p 33 u tauri pridpiufit.EtqfDpridpio £auri(ihocdimate)Qricte 
in medio caeli fub tetra.i^*4i.cicri gtadits inueniunf'/ut afa expofitis notos afccfio 

nibusfedleiftaiuaiiredoaiimus/fitaicus.E.C^rfaporti6eminor.Poloigif.E.& 
latereqdiadfpatio.T.I.F.maximidiculipomodekrifaaf'/&fuppIeanf' ta.E.G. 1 . 
^.E.D.T.qreEportiones.SicdJ 3 .G.F.&utei<pqrtaporriofit.Na.B.E.T.hc.riz<Mi 
g4F4G«D.meridiani&.F.I.T4AI^niidrculi polus ^^Hurfus qmj^ «41 .cancri 
giadus diftitab sqnodiali uerfus f^tetrionein diculo tnariop polos aus giadiis 

22~^o.Hsc tamcctexpoiitanobisfut«gnodiajisafitabipfo.F.horiz 5 tispoloieo 
dcarcu.F.G.D.diflatgtadib9.56rfoIIigif utarcus.F.G.58.4o.graduufit.His datis 
g figuri fe 5 oris finut pportio dlord^ dupli arcus.GJ? .ad chorda dupIiJ 5 .F.c 6 po 
fitafitejrj^orri6ibusdiordaydupliarcus.G4E.addupUarcus.E.I.&dupli.I.T.ad 
dupli.T.F.feddupii.G.D.pp.ppofitagduuc,62.4o.& daordafuagtiu.62.24.Du/ 
pl9 aut.O.F*g‘^na.i8o.&dioKk fuagtiu.i2o.Etruifu duplus. G.E. giaduu.ij^.11. 
& chorda fua pattia.iiy.24*D uplus autc.E.I.graduu.i8o.& diorda fua partiu.no* 

SiagoappoiTione.62.24.ad.i2o.fubtraxeri:nuspportionc.iiT.i4.3d420.ReIin/ 

que t' nobis pportio chordic dupli arcus.T.I.ad chorda dupli arcus.T.F.qusE eppoi 
tio.65.52.ad.110.Sed chorda dupliaicus.T.F.partiuefl.i2o. Quare chori et dt^Ii 
arcus.I.T.65.52.eorudcOTt.DupIusigif’.I.T.partiscircuf€rctizarcus.64.:o.gradu 
um eft.Arcusuero.I.T.taipfeq.I.E.T.angulus.52.io.eorude/quodeiat demollra 
du.Hic modus ne in lingulis eMcdicctes/longioic huius negotii dodrinam faria* 
»nus/inreIiquis.i2.fignis/& dimatibus nebis in telligitur, 

CTDc agulis at(5 aroibus g ad eude drculu ab illo fiutyg eg polos hori 2 otis.Ca.n» 


^LLA lAM nobis^oneda uia&roicflatqctfeaosangulosoblig 
flatculiinoideclinatioeatcjfitu/adeuggpoloshoiizotis defaibie’ a/ 
K b/ld ■^P>s^us(cuutdmraus/Arcusctdrculigghoriz 6 rispoloseftafignouet 

|^^y>yiicias Sc a fedione fui ad obliqufi diculuinterceptus una femper demon/ 
ftraf.Exponemusigif rurfum quxhuicparti pmitteda funt.Ptimuc^ demofirat^ 
mus g>j)ucHs oblig circuli «eqliter ab eode folffitialipuSo diftatibus squaliter^ in 
tercipicribus tepora/ex utracf meridiani parte/alteroad ortu/aiterb ad occalimi/at 
wcus masmoie circulo^apudo uertidsadipla/sqles interfefunt/ &anguliga(i 
ipfa fiut;/modo quo ^mus/ductus redis squales. C‘Sit cnimUl3.G.Meridiani 
porti 6 /&fuMonaf'inipfo.B.gdcucrticispu(^C.uero ipllus aegnodialis poluai 
& deferibanc .A.D.E A. A.F.I.oblig circuli porrioes/fie fe haberes ut.D.&.F.pun/ 
fta &sqliterabeodettopicodiftct/&exutia(^.B.G.meridiani parte seque» ar/ 
eus paralleli gg ip&eft interdpiat.Defciiba 6 etiag J5.F.paaamaximoKarcus dr 
culo9£/ejc,G.gde*gnoaiaIispolo.G.D.Sc.G.F.ex.B.ueio.uerticispunao.B.D.& 
B.F.dico.B.D.&.B.F.arcus*qualc$effe.Etangulas.B.D.E.&.B.FJi.fimul duo/ 
busreifHs 2 qles.CuOT'.D.&.F.puaaaequalibuspaiallclis qui gip&eftarcubiisab 
A.G.meridimo diftc&Angulus3.GJ> aequalis eftangulo.B.G.F.Du* igif JJ.G. 
l>.&.B.G.F.trilatete figurz duo lateia duobus laKiib9/altau alteri sequalia ha^ 
NiG.D.&.G.F.sequalufimt.B.G.autc 6 muiieeft.AnguIusquo(^.B?GJ>.Angu/ 
to.B.G.F.abaEqIibus lateiibusc 6 teto/*quaIis.Q 2 areba& quo».B.Ddjali3.F.& ' 


cuuc iuiiuudu^iu,wj uiiuou/g^aaarcuiD 
defccmcu)fint/ucri(5 limul duob 9 ro 3 is seqles fun&erot utzi<B.i 
*oul duobus ledis seqles. Sed angulus guog( JJ,D*G.anguloJ 
Almage* ' ■ 


,.C.D.E.&.aFji.fi/ 
*G.wgulo«&F,& ii^is. Quue 



LIB^ER II 



B.D.E.&£.F.A,utri<g firaul duob^reftis scjuales funu quod erat demofliandfi, 
GTRurfumdenioftraniiif cueadeobliq»iidrculipun<3ag*qualia tempora ex 
utra® meridiani parte diften t/&: arcus maximo?: drculoK qui a punfto uertids ad 
-ipikpunaadefcnbuni’/*qualesfuntiteife:&duoanguli(quiapudipfafiiit)orie/ 
ocdtctalistduobus angulis/gin meridianoad ipfumpundu fiuntsquales 
funt/qninutiotpfimambo medii cslipunclaaut^ftralioraautborealioa poclo 
uertias{unt/Sedfupp(Mraturprimum$fmtaufiialiora/&ht.A.B.GJD.Meridiani 
portio/& in ip{b-G.fit uertids pun(ftu/Polus aut sqno^is.Sit. D.& defcribanf . 
A.E.F^*B-I*T.du5cd3iiqui circuli portiones/ficfe habentes ut.E^.I.punftucu 

ideeffefupponaturpsequalcadutraqtparteparalleli/g per ipla eftrarcu diftet ab 
A.B.G.D.meridiano.CDefcribatur<5rurfumperip&maximo5tcirculo9pcimo 
nes.Abip£oquidem.G.portio.C.E.&.C.I^bipfoautJ3.portiones.D,E.&.D.I. 

PropCCT eade ergo q in fuperiorifaus declarata funt qm^.I.punaa eundcfacie/ 
tia p^lelu/squales iprius(adutrac^parte)meridiani &dut arcus squaliu tam 
anem^glateru.G.D.E.&.G.D.I.TrilateKefi5t figurs/quarearcus h.C.E.arcai. 
G.I.»qu3is eftJ 3 icoatq>etia.G.E.F.&.C.I,B.duo anguli duobus.D.E-F.&.D. 
I.B«funt squales/naqm.D.E.F4angulus idem eft angui o.D.I3»&.angulus,C-E» 
Drangu!cKD*I.G*«equaliserututri(^ fimul.G.E.D.&*GI.B^quaIes.D.E.F.qua/ 
K/utri($fimuUG.E.F.totus&:.G.i.B.du<*usJ>.E.F^.D.I3.1imtzqles/quod 
eratdemoftiandu.CDefcribanf’ deinde j^ofitoK drculo^-D.E.portito ita ut 
A<8.pudaborealiora.C-pudofint.Dicoetiaficidemacddere/ideftq>utri^fimui 
anguli.GE.F^.L.I^^uobusangulis.D.E.F.&.D.I3^quales funt.Nam qm 
angulus.D.E.F.ideeftangulo.D.I.B.&anguIi.D.E«C.&:.D.I.L.funt zquales/to 
tus.L.I.B.duobus fimui.D.E.F^J3.E.Czqualis erit/quare utri<5 fimul. L‘I*B. 
&.C.E.F.duob9firauI.D.E.F.5U?.I.B.zquaIes funt. CT Defignet' rurfos fimtiis 
defdiptio/ira ut puftii.A.(q3 i medio czli orietalis portiois eft)auftralius.C. podo 
uertids fit.Brafit quod eft in medioczli ocddetalis portiois eodem ipfo bor^ius/ 
dico 9 utri <5 rimul anguIi.CX.F.&.L.I.6.Maiores funt g.D.E.F.&. D*I.B. duo 
anguUduob9reclis.Naqm J>.LGrangulus agulo.D.E.G4rqlis eft/&ambo limul 
D.I.C.&J5.I.L.duc4j9recHszqIeserut utri<5fimul.D.E.G.&.D.I.L.duci)9re/ 
,&5Z^es/Sed angui usquoA.D.E.Fride eft anguIoiD.I.B«qieutri<^iir.G<E«F.& 
L.I.B.maioresfut/quttK5mnul.D.E.F.dCJD.I3.hoceftqipe.D.E.F.hiis abob9 
'fimutangulis.D.E.&8dD.l.L.qduob9rediszqlafunf/quod erat demoftiadu. 
^Prc^onafdiquodreflatinitmilidefcriptionepuiftugde.A.qdmedii cdipun/ 
3u otiecalis obtinet porddis borealhis g.C«piiiftuaat.B.quod eft in medio czli oc/ 
dddalis portiois auftralius. Dico 9 utii<F nmul iguli.C.£.F.&.G«I.B*miores fut 
^duolimul.D.E.F.&.D.I3.duob9redis.Napptet eaderuifus utriqt lITaogult 
C*E.F.ddGI3.niinoresiut/gutri^ fimul.D.E.F.&.D.I.B.hoceftg,D.E.F.hi* 
anbob9filJ).E.C.&.D.LG.ipliueroduc4i9rediszqlesfunt.Na& ambo fimul 
Anguli.D.E.C.&.D.E.G^ob9tcftis*qlesfunt/&ctia.D.E.G.agulus aguIo.D« 
I.G*qlis efl/qd erat dem6ftradu.C’QHO‘iatq“Mtatestl angui (^qaxcuugab 
«Wiquodrculoadeufi«^gpunaauerticismaxim9 eft/g<^(m6quo dLrimus)i- 
jncridiano ac honzote fiumdle iucniri poffinp hfcita erit pfpicuu/Na fi.A.B.G. 
D.Meridiaidiculudefcripfeiim9/S^3.E.D.hoiiz6tis/Senridxculu obligtf circuli 
portic«ic.F.E.I.guocu(9£e hcatqngdcg.F.puau in medio czli pofitu. Circulum 
jnadmu.gg.A.uerticispud3 eftdefaiptu «intelligim9/tuidcipefietcuA.B.G. 
D.meridiiio&eritJ5.F.EAng:dushicnci3isideodat9qm&.F.puftii&angulus 
«i9gadmeridianufitdat9c.Sedi^quo<5arc9A.FJiem9.n.quotgdib9imeridiao 
&.F.pu^diftatab zgnodiab& zgnoctiaIis.Ab.A.pudo uerdcis/qn wt maximu 
•draiIu.A.E.GggA.defaibif g*E.puduorieitelli^m9sficetglpicuue.Na arcus 
A.E.qin A.pun^3.E.D.horizotis polus eft/quartz femg erit poitioms/&cu eade 
dec^ria.A.E.D4gulusredus fit/&«l.£.D.obligdiculiadhotizoteang:uIusdat9 
dabi^ et tot9j^.E.I.q3 eat dem6ftradu.Cuigif toc ia fe heant ii i oi declinatioe. 
'Angulusatc^aicusgmeridiaodantecalutapDdpiofoIuraodocacriuf^ ad piin/ 
dpiu c^comi c6puauerim9/eof« agulos arculcp fimulg poft meridianumTua t 

iioademoiiftiatoshabebiroust&adbatccatceiosquilfiunttamantegpoftmeridta 



ALMAGESTI 

num. Verum ut etii in fingulis fitiSus uia &iatio iflonimpateat.Ex^IiniriUs gfa 
demofetione uniueriklitei g unu exponemus t±)eorema/lupponemuf(5 i eadc de 
diMtic«ie ubi uidelicet boreas bonzods poIus.56.gradibus eleuatui/caai prind 
piu/una squali hora difiarea meridiano uerfusorictc-Inquofitu in hoc parallelo 

i 6 -n.genuno 9 gradusinmediocsIifunty&.^. 57 .gradusuirginisoriunt'.Sitigif 
A-B.C.D.tneridianusdiculus&3^.D.horiz6nsfeniidiculus.ObIi9 aut.F.I.T. 
Ofic fe habetes ut qdc pu(ftu caoipiinOTiu fi t-F.aut-i6.i2.gemino^ gradus obtine 
at.T.uero.i7.57.uiiginis gradus/& ddaibaf' p.A.pu<Su uerticis &g.I.cacri princi 
piu.A.I.E.G.maximiciioili portio ppofitucp fitprimo.A.I^cuinuenire.Pateter 
gog>arajs.T.F.9W7.graduueft.I.T.uero-77.57.Simi]ireretiaqm.i6.n.gemino 
ru giadus.:^ .7.ab sqnoftiali uerfiis feptetiionc meridiani giadus interdpiuty&^g 
■|iociiabsab.A.uertias paflo.56.gradib9diflat/eritarais-A.E.F.graduu.n.55.Arcus 
uero.F.B.reliquo^ ad qrtap<^on€giaduu.77.7.his datis rarfumpfigurifedo/ 
rispportioCordz dupli arcus.F.B^d corda dupuarcus,B.A.c6pofita ex pporrioi/ 
bus corda^ dupli arcus.F.T^d dupli arcus. T.I.& dupli arcus.I.E^d dupli.E.A.fe 
duplus.F.B.ptisdrcuferrazjarcus.i54.i4.^aduu eft/& chorda fi]aptiuji6.5:g.du 
|b 1 us uero 3 .A.graduiii 8 o.&chordafiiagtiu.no.&ruifusduplus.F.T.gtisciicufe 
retis arcus giaduueft,j 32 . 5 o.& chorda fuapartiu.u4.i:.Siergoaf»p9rtione.ii6.5a 
ad.no.fuboaxerimus J»portione.ri9.5S.ad.ii7.n.re!iquet'nobis pportiochorto 
dupliarcus.E.I.adchorda dupIi.E.A.qusepporrio.ii4.i6.|iximead.]:o.fedehor 
da dupli arcus.E.A.parti_u^e(Li20.Erit ergo hchordadupIi.E.r.arcus.n4.i6.partia 

eorude-Quare duplus eril.E.I.parris drcuferhis arcus graduu erit.144.261. proxi/ 
me.Ipfe uero.E.I.72.i5.eorude.QuarereIiquus quo<^.A.T.reIiquoruad quartam 
pomqnegraduu. 77 ^ 7 .quodptdemofiradu.CDeindeanguIuetia.A.I.T.fic 
inuememus/eadeenimdeicriptionepofita&poIc.I.Spatio uero latere quadrati 
C.L.M.maximidrculiportio defignef.Qnonia ergo.A.r.E.circuIus p poIos.E.T« 
•^&.C.L.M.mcuIo^_defcriptuseftutercFarcus.E.M.&.C.M.quartsportionisfic, 
CTRurfu igit'pfigurafeftorispportiochordsdupIiarcus.I.E.ad.chordidupiiar 
cus.E.C.copofitacexpportiombuschordarudupliarcus.I.T.addupli.T.L.& du/ 
p!i.L.M.addupli.C.M.feddupli.I.E.gtiscirraferWsarcusgiaduu efi.144.26.df 
chordafuap^tiu.ir4.i6.Duplusaut.E.C.graduu.5454.8fchorda fua partiu.ir4* 
j6J)upIusauf.E.C.graduu.55.54.&chor^fuapriu.36.j8.&rurfus duplus arcus 
T.I.^durt e.ij5.E4.& chorda fuaptiuji7.c.Duplus uero.T.L.giadumr4^.6.& 
chordafuaparriu.25.44.qrefiapportioe.ii4.i6.ad.56.58-fubtiaxerimus ppordo 
ne.ii7.i:.ad.25«^4jeiinquet' nobis pportiochords dupli arcus.LM.ad chordam 
dupli JA.C.qus,eftppoTtio.82.ii.pximead.i20.Seddiordadupli.M.C.partiumeft 
5 ^°^'^^So^itpli*LM.eorudceft. 8 i.n.Quare duplus quo< 5 .LM.partiscir 
cufererisarcusgduueft.86.28.Ipfeuero.LM*45.i4.eorud^& reliquusigif arcus 
X.C.Tainipfeq.LI.C.anguIusgiadufieft.46.46.Qime angulus quo<5J\.I.T« 
i^ ;.i4.reliquo^ad duos re<fios ecquod erat demoftradu.CModusigif iniuciio# 
riseo 5 rqusppofitafunt/idcetiaincsteriscolIigiE/& nos(ufcsterosquo<5 &ar 
eus & angui os/quojr in particularibus confideiationibus opus erit.Expofitospara/ 
tuf<5 habeamus)Iineari dofltia ipfosadinuenimus/incspimuf(^apaialIelopme 
r<^/ubimptimus dies.i5.hoi^sgnoctialiuefV&puenimusadcu ufcp gulna 
potu g hoftiaboiylftenisfluuiidefc^if/ubiinaximus dies.i6.horarusqualiu c. 

Vficg fumus inciemctoj climatibus gdejmedietarisrurfuhuiushoreficut&inafce 

Conibus fecimus. In portionibus uero circuli oblig unius figni hoc eft partis duo/ 

dedms.Infituautmeridiani taadortu^adoccafuhorsuniussqlis fecimus ho/ 
iaifiejg>ofttioncmtabulisgfinguIafigna&dimata:&inptimispartibus numeiu 
gqualiuhoraru.Se^dudiftidaaducri<ftmeridianipartcpoftfituipfiuspo fiiim »T 
feciidis quatitates arcuu qui a pudo uerticis aapridpiu ppofiti figni fiunt^it 
^tnus.In f ertiis Sf quartis quatitates angulo9r qui a ppofita lefiiohe modo quo 
«tomus cotinentuT.In tertiis quidem eorum quiad orto. In quartis uetoeo^j qui 

*“Of‘ 3 fum;inuariispofiiicTnibusfiut;fedutindpihesciiximus.Tenedu memori/ 

ter eft/quod de duobus angulis qui a fequeteportifie oWiqui circuli cotinhui fepte 

*°°™^J^peracdpimus/quatitatc<^ipfonjmtaliumpartiuappofiiimusQualia 
tfi«90.Efi aut tabularum expofitio huiulinodi. 

Alnuge. c 4 




W Weridka I 4 3l 


l| 2Peridig9| 4 47| 


llZPeridigg |it «7l 


||ZncridiC6f*8 7 

iir B 6 | 0 N 0 ff P 2 X)eridig 8 | 4 47I 6 « N oI 0 « l 

I o 3 * 4 *> i }9 o 83 o ; 

t o 46 lJ -7 64 I 

i o fi JO 169 j-2 37 

1 4 0 6f 40 176 . 4 « 4 f 19 


* 0 If JO Ij8 0 180 B 0 

2 0 29 28 146 0 172 0 

3 0 43 4 ® 147 IS 170 49 

40 f8 13 146 39 171 21 

f 0 79 18 I N41 40 19 1 

y 46 90 0 4 9 37 JI 1 


90 72 3 t> 144 93 173 7 

60 86 41 143 37 174 23 

6 14 9» 0 142 3 I7y ji 



llZDcridks 

36 97 


1 0 

2 0 

3 » 

4 0 

39 46 129 1* 
47 145 9 
97 33 3 
69 30 164 48 

79 48 
6r 99 
.48 97 
•40 12 


i 

> 14 26 71 N 3 193 97 |[ 

> 28 42 176 28 164 32 Ii 

» 42 43 169 9 169 SS }| 

9 0 
9 39 

82 i8| 171 43l 33 17 \ 1 

90 0] 174 9«i 36 9 1 i 

0 o| 0 o| 0 

l 

1 ‘’ 

/0 38 IJ7 33 177 J7 

84 17 152 0 3 N 0 II 

f S® 0 145 71 7 7 jj 















[ 9i0Tidjuin)dii3x»(i 














PctRhodum 

















Per Hellefpontum 



^Meridies ) 


i lZPgridtea [st 


llZPerijiegUg «6 I 


llZPirridigg [7 


liH 










j traiipsimuniuojjsa 












?i|joijTmnystU3yuoqK)(i 


















AtMACESn 24 

**™^®^S'3^is3bfoluto:fequeref’ utdifratusilluihiuuibium fecfi/ 
dnlogitu^neaclatitudmeadappaieaacoputaiemiisjfedhocnegociu quom per 
fepceapuu fit:&Geogiaphic* rationi c5nedz€ folum id atcg feorfum ante ocuJos 
p<HiOTiH/in quo fequemur eos qui ^ maxime poffibilelit hoc genus hiflorise 
mdiderat/afcribemuf<f quotgradibusiUuihes fingulff uibes fecundu meridiana 
peteasdefcriptumdilkntabsquino<9iaJij& ^otgradibusmeri«iOTus iingula^ 
infaum ad ortum uel occafumin asjuinociiaJi diftat a meridiano:qui per Alexan 
driam defignatur/ad hunc eni nobis copucationu accomodatata tepora funt. Nuc 
ueto is fuppofiris iilud dic«iduputauimus ^ quadocu<^ uolumus diffinit! detei/ 

niinata<^ horam in aliquo loco certo cofidoareiqus in eode tempore in ajioloco 
h:erit:cum meridiani fui diuerii fint» capiaidi funt gradus in squinofliali quibus 

alter ad altero difet:&totideafgnocrialib9qjib9fuppofitilodhor* additis aut fub 

tracHs habd>imus hora/quain jjpolitoloco qrimus. Tuc autaddem9 qnlocus fub 
hora queritur orientalior: fubtrahemus ueroqnocddentalionqAlexadria&erit. 


INCIPIT LIBER III PTOLEMAEI MAGNAE COMPOSITIONIS. 
^ ^ <Tl>emagnitudineannuitejnpoiis Capitulum.I. 

jjvM IN SVPEIORIBVS qus uniuerfalitertac mathematice 
^d^ccrioacrena& ad ha?c declinatione obliqui folarifc^ circuli 

J lac de accidentibus ei parti cuiarifertamin orbe redoqindecliuip 

1 1' ungulas habitationes dodrinaia feripta fitjfequi deinceps arbita 
J^|p^t•^tdefoleaclu^aueTba faciamusj&acddoitiamotuu fuoR 
apparentia qu^ csterisftellisacddere coeno 
cun ( ijpnusde foIeacIunadicamus)abfoIuteinuenirinequeunt/fedde his 
ct oegoaudemotuopcedit/linequoc^lunaacddutlatius tractare nopoffumS, 


CTDemagnitudineaniiuitpisj&deparriculaiib9folissqIibuf(jmotib9. Ca.U* 

H vm ICITvR catterorum omnium quede fole demonflratur inqui 
iinojannui temporis prima fitPrifco^’ quidem hac dere dubitationes 
aiuerrafcp fentenrias ab illis iplisdifcerec6uaiit:&pi«dpue ab Hip/ 
pwcouiro&indulhiainagn®j&ueritatisamico:que hoc maxime in 
oubiraaoncipuiitjjmprelHtutionesquideOqinfolftitiis&egnoaialib^puctis 
nuntjminusmfflif t^us Annuu.;6j.dieb9cuqrtseuniusadditione.Pereasuetoq 
a ^i^ftdliscolideranfmaiusjundecoiedtfixa^tquoc^ftella^orbcStardiflimead 
lequeoap^edi ficut&erratica^zadfequeda eius mot9/aquoprima fit dreududio 

P^illu cuculuq p uttof^ pcIostRgncxSialis dicoat<^ oblig defmbif:qdita feheiet 
«qirq irat/qn defixis dicemuspenit^pfpid nequeunt-In pfentiaut cofideradoe ni 

MauudrrfpiaendunifiutannuufolistjKinueniaf/putemuftpipfiusfolis ad fe/ 
iplumn^ad^Iiquumafeipfofeaucirculureftiturione.CrDiffiniendueni tps 
annuu^qdabaliquo imobilihuius circuli punfto ad fequhia0mot9donecad 

^e r^ent. I ta huius reftitutiemis prindpia prsdifli circuli puda putamus q a foJ 

ftmalib9&sgnoaia^9pun<fcd«ermmant%Nifiuemafhemaricei6nec6fidea 
mus/nacou^etiorer^turioncinueniemusqilliquseadeundctam localiter 3 
tepoialiterfoletnredudriquiafpedusueladhorizontasuelad meridianu uel ad 
^gnitudmes dieraac ncuSiupOTpidf/necaliainitiain ci>liquocircuIo.fed fola 
q pet aeddes a foUtirialib^Sr ignodialib? pudis determinaf'/llue namiali^ccniice 
tequifpiauultmecidoneammagisrdHtutioneqilla reperietquyafimiliaeris te 
f«ne adfimilc'&abii{demtempctfib9adeademfoIemredudr. CNecalia prin/ 

ea fola quibus tempora maximediC:emunf'.Acadirg.reftiturioquRadfi 
x^fteUasin^dlfi&aliamulta/uicoueniensuidef&maximequiaetiaoibisfuus 

a^fiiwcoelifequdia ordinateprogredic6fpidf:quaf cu ita fe habeant nihil «hj 

®^*“®^eOannuatempus acere/in quatoadfctumi(ueibigratia)ud aliam 
enaocaftelU WmotufiiorediiefSflicmuItaxumdiuerlaimn^ma^tudinmn 


Annus. 


t) » 
565 e . 



Hippafou. 


Altxaainxttu Atmilla i pot 
liculiuifoiiuceqiiadnta. 


Calippi» 
In niriib*KgypciOfb 


tepus annuum erit/quasobrescouenireaibitranmr/utinanhuufolis tempus «tf/ 
mrausquocJabobferuationibusqmaximeantiquisafoIfiiQouelasquinoiSioad 

idem inuenitur.C Vem quonia Hipparcus peituiban raam ab hacrelKtutione uir 
detui/ propter continuarainsqualitatemobferuationu/conafaimurbreuiteroften/ 
derenidlahincmeriropeiturbadonefieridirmaquiderationecp annua t^ora no 
fmtinsquaIia:Indecspimus$etiaipfiperinftnimetac6tinuafolflitia&5equino 
aia obferuauim9/nec differri annosquititarequs <n^ digna firadiuenimusj Sed 
mntuferme quantum penesinflnimentorucoftniflioneatqjpofiticineenare poO 
fibileeft.Coniefturaautem abhipparchi copulationibus fecimus 5 hicinsqualira 
tum error magis obferuadonu q rei fit, Nam pnmu m libro de mutatione folftitia/ 

Uum&squinoaialiupunao^cusftiuabrumalia^-folflitia:qu2cotmueatc^dili 

Genterd>Ieniataputabatexpofuiffet:fateturnontantainilliseffedifFerentiam:ut 

proptereainsqualitasinannuotemporeponendafit.Hisuetbis&his obferuatio/ 

nibus patet/paruasadmodumhorum differentias annorum fuiffe/fedin folftitiali/ 

Archim«fcifTfacufai.ui busfpero/necnos/necArchimedeminobferuationeatc^coputatione adquartam 

ufcp partem diei erraire/exafle tamen insqualias annui tempom ab armilla 
qusinportieufeu fornice quadrata(fic enirnuoatur^Alexandrite colloataefVin/ 
telligi poteft, ^TDies enim in hora aquinoffiali fignificariuidenirille in quqdn/ 

dpitabalterapartecauaeiusfupeificiesilluminari.Pofthsc^autunalium squino/ 
ffiorutempoxaexacHlfimeobferuato^exponiMn.iy.quideannot^^fccim Ca 

lippu petiodi*?o.diemefoiidrcafolisoccafum5&poft tres annos in anno.^,in 
primo diemm intercalarium in mane.Cuin meridie oportuiffet ita quarta did pM 

te^onareuidetUK&poftannumideftuigefimoprimoannohora diei fexta qui/ 
demetiaadprioremannicA)feruationHequd5atur/deindepoffannosjri.Anno ui 
delicet.^i.Tertiointercalarium die/in metrianocfe/qua dies quartus fequebat' ,* c3 
mane opportuilTetita quarta turfus diei parte difaepauitjquod ad antecedentem 
obfeiuationKequebatur.CPoftannumuerounumuidelicetin.^^.quarta inter/ 
£alariumdie/ininanequoderatc6fequenseicbferu3tioniquai]Iaanrecedebat/& 
poft tres annos.56.anno quarto intercalarium die uefperi/cumin media nofte op/ 
portuiliet/iraquartafolumodopaitedifcrepauit.ir^ofthicueinaeriamsquinq/ 

AU/fimili diligentia obferuata exponit quidem hfpparcusin.52.anno tertis fecu/ 
dum calippum periodi. I7.die mechii/In mane/armilla inquit/qus in Alexandria 
eft circa quinta horasqualirer ex utrat^ hiit parteilluminataiut iflud etiam squi/ 
noffium differenter obferuatum.f.hoiis proximedifferat.Sequetiaquo^ aitufc^ 
ad trigefunumfeptimum annum quarts partis additione couenilTej&poftjauan/ 
nos.Anno.45.Mtfismechiifiuemefir.die.29.poflmediano<5envadquam.5o.fe 
quebatui/uemaleafferitsquinoftiumfuiffe/quodfum <Aferuationi.52.anni con/ 
uenid»t/tumcsterisquoqiobferuationibusqusindeuf(p ad.fo.annum fecutse 
funt/£a5umenimprima£amenothdiein occafufolis/squinoflium fuit poft una 
diem cum dimidio &quartam proxime/ quam in.45.anno/quid intermediis fe/ 
ptemannisproporrionaliterconuenit/necergoinhis obferuationibusmagna dif 
feenda&da eftcum tamen polfetnon folum in tropicis cAferuationibus/ uerum 
edam in squinoftialAus error aliquis accideie/ufcp ad quartam unius <Jid partem» 

CTNamfiinj6oo.folumparticula/circuIi(quiperpolossquino<aialisdefcribiO 

(^ccncantm pamum fitus/autdiuilioinftrumetorum Aexaflaiatione diuerlificabiturhanc fecundum 
latitudme/acceffusOiuxtasquinodlialesproportionesquarta partegradus unius 
in obliquo circulofecndumlongirudinem motus adequat/utdifaepantiaufc^ad 
quartam proxime did unius fiat.CTPrsterea maior enor Acdderepoteft/quado p 
xnflrum^a fiunt obfeiuationes/<^sn6 obferuationuipfaru tepore exquifitepofita 
funtdedi^oliacertoprinapioliccoftitutautadlongutempusfirma permaneat/ 
fblet enim fieri longitudine teporisoccultainflrumento^zhuiufmodicomorfo/ut 
in armillis aeneisapud nosipalefiia/qus uideret' squincxfhdis drculi fupfidepofi 
tione here perfpicere qfpi a poteri t/adeo em' diligerer oeAis Aferuatib9fit9eaR lap 
fuseeuidef:& maxime maioris at(g uetuftiorisjutnonuquaetiabis in dfdesgtto 
^causfupeifidesipfa^iiluminatsfiov^edtalianihiletiabippaiaisipfedigna 

fide 


Vaa trium milium & 



ALMA GESTI 


fideargumcnniovquoddein s^alitate annui temporis fu^fcaiepoffumus affer 
j2puiat.A quri>ufdam autemluna defectibus inueniflecomputandoait^ inafqu* 
liias annui temporis cum ad medium perfpicirur no maiorem habet dif^entiam 

disi/dimidiata&quaitaipfiuspaite.Iafificfehaberet/Dettaueibisipjiusfelfum 
iaueniietui examinati (Mieindigeretyperquofdam enim de&hislunsprc^ftelli 
fya.^faCtoscomputauif quantu HdlaC^usf fpica uocatur) in lingulis annis autuna 
Iepundumprecedit/&perhocaibitiaturinueniire$ 3 Jiquando in uim fiia.6.50. 

adfummumgradum.-ahquando.j-if^tantiadusfeeritJiincautemcolIigitquo 
niam non fit poflibile fpicam in um hraii tempore cantum progreffum fet 5 Te.Ne 
iKflarium effe foIem(a quo fixarum loca ipfe confiderabat)non »juales relUtutio 
cesintemporefecere,fedfiigitipfiim$quumnullomodo progredi computatio 
poffit/nifilocusQqueininedfpfitenuitlupponatui.Ipfe ad hoc acdpiens fem/ 
peifoIftitia&squinoCtia cxquifiteinillisanniscijferuata/manifeftufecitnullam 
pritetquarce partis additionem in compaationeannorum effe differentiam. Na 
utunoexempioabobferuationequide^7pfis/quaefuitin.}:.anno tertisperiodi , • • 
fmCalippumcomp«hendiffeputatfpicam.6.to.squino^mautunalepneceO 
fiffe.Abeclypfiautemqu«fiiitinanno^.5.eiufdem periodi.yd5.praeceffiffe/& fi/ *’^'**' 

militer ad propofitas compu tationes uemalia tequinoCtia/ quae fuemnt in illis an/ 
nis exquifice crfjferuara confoens/ut ab sequinoflialibus quidem punCtis loca folis 
in medus ed)q>fititepoifi)uscapiai;r&abiftislocalun®/&alocis lunat ftellaruloca 
lixarum/*quino( 3 iumquidem. 5 :.anni inmaneuigefima feptima die Mechir fiiif 
feafferit.AequinoCtiumueroanni.4;.die.i9.poft media noClem/adquidies.50. 
fequebamr/poft duos cum dimidio dies & quartamfere diei partem qaz in.52.an/ 
nofueat/quod certe facit quarta pars fola/fmgulis undecim annis qui in terfuerant 

addita.CSi ergo nec maiorinec minori temporeqaddidonequartsfol ad propo 
fitasquinocriaredit/necfpicamin tam pauds annis perg.i.m.i5.moam fuiffepof 
libile/tuncquomodononeftabfurdumfubieCtis computate prindpiisadrefutario 

nem eorum acdperea quibus confirmate funt/& cauikm ^ in poffibile fit tantum 
motum fpicam fcdffe/quauis plura fmt qus poterant tantum eirore attuliffe.Nid 
litamen^iiaaomodareqOexpofitissquinoCtiistanq fimul exaCle &nonexa 
&e obferuatis.Magis enim poffibile uiddjitur uel Ium in ipfis ed;^fibus ad proxi 
mas fiellaium difimtias fimplidus fuiffe conieClas ^ uel computationes/au t muer/ 
fitetumipfiuslunseadapparentium locomm confiderationem /autmotusfolaris 
ab a? quinoCtialibiis ad media edypfium tempora/uel no uere uel non exquifite ca/ 
ptos ruiffe/fed arbitror ipfum cognouiffe nullam in iltis caufem tenti effe/ut fecun 
iiampolfitina?quaIitetemfoliadiungete.Amoreautemueritetisdutexat noloiffe 
qcquitaccre/quodinhuiufmodifufpicationepoflitiniiccte.Itecnimfuppcfitio 
nibus iltis in foleac luna utitur/quafi una eadem fit in fole inzqualitas/qus ad fol 
ftitia &7quinoCtiafimul cum annuot^oiereltituatur.Nec enim (quonia aequa 
lium tcpomm expofiti folisreditus fupponuntur.) Videmus ea qus in edypfibus 
amar^ ulla cuta dignas diffene(a computeris fim expofita)pofiricnes/quod cei/ 

Ce fenfibileadmodum fierecmifi zquatioinsqualiteds annui temporis adbibereff/ 
etiam fiunius folumodo gradus &hoiarum proxime duarum squinoctialium eO 
fet.Ex his igitur omnibus £teb eis quz nos in continuis squinoctiis comprshendi 
mus/nec magnitudinem armui temporis inaequalemiouenimus.Si ad unum qui/ 
dem/nec mc^oad folititteiia&zquinodialiapunclamodo erraticas fiellasperfei 
datur /nec idoneum magis reditum eo qui w alio foiltitiali uel squinoctiafi/ 
nel etiam quodam alio pun Ao orculi obliqui ad idem ruifus deferat fol em. Con/ 
uenitecp omninoputamus/utqmaximefimpUdlfimis fuppofitionifaus apparen/ 
da demonltiemus/dummodo nihil dignum cuia huic-modopropofitoper ob/ 
feruationesrTOUgnet.QHO‘i*g**“^^^P‘“">nuuquodadfQl{Hiia & aequinoAia 
collatum p«lpicituT/tninus eftq.565.dics quarcacp pane diei/ad apertum nobis eft 
etiam per ea quae Hipparcusdem6ftrauit.Qnanto autem minus e^cai poffumus 
exaAimme accipere/quum additio quartz parris ad ^ures annos immutabilis pro 
ptei minimam eius differentiam permanere uidevuri&ptoptecea Ifigiotis tcpom 
Aimage. d 



LIBER III 

toputationepoterit adinueniri/eiannis/gui inter enint/diflribucreo^ortdjitjquo 

oiam tam i multis q in pauds annis eadem dfe c^ofcitur/quat tamheffitutio ti 
to exquiiitius capiecuiiquantoiongius maiuf($ inter obferuationes fiierir tempus 

cuodnonhuicfoIum/uemmeriamceteiisre{atutiooibusacddit.Namqui ppter 
^reruarionum(etiam fi exquifiteadhibeantur)infiabiliatem errer fit/quams pai 

uus&nuUusferequawmadfenfumeffeuideatur/taminlogoqinbreuitempoie 


Mentonis 

Euawionis 

Ariftarchi. 

Hippsclius 


ud.178» 


fecenferaus/fi quantum internoftias&exquifitasprifcorum obferuationes intere 
fiiittempusreftitutionibus iftisafteirepoteft.Tanmmipfiquocf afferte conemiJ 

nec fpotlteexaiffam examinationem negli^mus.Ventatem autem qus a tqm t^ 

potis perpetuitate/au t a multiplici tempore ciiferuationumhabCT poteli alus reli/ 

quen^mputafnus.Cveniftatisigiturgratia/sftiuafolfiitUMhonis&E^emo 

nis & pofteain Arillarchi temponbus c 4 >leruata/ his cqferemk fun t qu2 noflns tue 
runttemporibus.Sedquoniamfolftitiorumobferuationes difficile difcemuntiu/ 
& ad hsc quoniam quas illi tradiderunt non exquilite captz uidentur.Qtiod etii 

HippaTchiiuditiocomprobatur/easquidemprstermifimus.Vliautemfumusffq/ 

nochorumobferuatioibus/&maximeHipparclu/quas exgfitiflimeabipfo capfM 
putamus/d^noftrisquasinflrumentisccepmius/quorum iprimolibro conftrutfHa 
nem docuimus/quibus fuenimus uno die priufq additio quarce partis ad.; 65. dies 
poftulat i'.;oo.proximeannis folftitia& aquinoflia&cla fuiffe/nam i.;2.anno ter 
tis £m Callppum periodi autunale Hipparcus aequinoffium exquifitiffime ohietf 
natum fignificauit computaffe/quod ait fuiffe tertia inter calariu die i me/ 

dia node/ad qua dies quartus fequebanir/8ifueiuntanni.i78.ab Alexandri morte» 
Ddndepoft.285.annos.;.Antonini anno/qui eft4.6;.amorteAlexandri/exaptiin/ 
meipfi obferuauimusautuna!eturfus2quinoftium.9.die mefis athir poft unam 
jxime hora afolis ortu &au.Anteceffit igi^reftitutio i.:85.anis «egyptiis/quoru fin 
guli.;65.dies folumodo habent-dies.70.&: quarta/&.io.proxime unius diei partu 
culam/pro di^us.7i.i5.quje pro quarta parte ptsdifiis annis adduntui-C^are pri/ 
us fa<aum elhquam additio quartae flagitat patris uno ^e.ro.proxinie pate minus 
^RurfumipKedifto.;2.annoterriaefm ddippum periodi aequino&umuema 
leait Hipparcus exadiffimecfcferuatum.27*menftsMechii in mane feufhirn fuiffe 
&funtanmabAlexidrimorte.i68.Deindepoft.i85.fimiliteiannos in»4.6;.anno 
ab Alexadri morte aequinoSium uemalenos ihuenimus feptimo die pathon poft 
meridiem una proxime hora/uthicedamreditus.70.& quarta uigefimai^ proxi/ 
me totidem uidelicet diebus antecefferitpro.7i.i5.diebus quas pro quartt485.an/ 
ni flagi rabant.Prius ergo etiam hic uemalis aequinoctii teu durio imo die fiut.ro» 
parte unius.CLuare quoniam eadeproportioeft.;oaAnnonimad.:8j.&diei uni/ 
us ad unam diem.’o.patteminus.CoIIigitur cg in^oo-proximeannis reditus folis 
ad aequinoffialiapuncb uno die additionem qiiarts partis piecedat/5 fi etiam ad 
foHtitiumaefliuarequodMentonisEudemonif<5 teporibus limplidus fuerat ob/ 


fmzgyptiosinmanefuit.Nosautindi(So»46;.annoabAlexandrimorteexadiin 
mecomputauimus.ii.diemefroripoftmediamnociemqua.i:.fequebatur proxi/ 
mefeaum/&funtafolftitioafltiualicaptoinmagiftratuAbfeundisuf<^ ad cJjfer/ 
uatumabAriftarchoianno. 5 o.PrimaefmCa]ippum periodi (utetiamHipaichus 
^erit)anni.i52.Adicloautera.5o.aDno/quid£44.annus a morte Alexandri u% 
465.nofttae obferuationis annum/funtanni^j9.<flnomnibusigiturtotiusdi/ 
ftands. 57 i.annis/fiaeftiualefolftitiumabEuaemoneobfetuatumfubmagiltiatu. 

Abfdidis.2i.die Famenot/in annis aegypdacis.57iACcefferut dies.140.50. proxime 
pro.t42. 45.quos.571.anm addidonequartae pards poftulabant. Qime didarelti/ , 
tudo prius ^beftqaddidoquartsflagi^diiabusfminus duodedmaparre)die* 
bus, vnde fic quo(^ patet in.6oo.annis duos plenos proxime dies quartas grid itio / 

ncmfolititium^e^^niultisquo^aliisobfemarionibusidemacdderenos ia»- 


AIMAGESTI 

uenimus / & ICp^chum quo$ uidemus fiepe munero huic confentire. Nam m 
libro de nugmmdineanni/cum sfiiuale obferaatumab Arifiaicho foIffitium,co 
anno prirnzrtn Calippum periodi exeunte illi companffet foUhrio/quod ipfe«^ 
anno terristoCalippum periodi exainteccEfat/ficait-Peripicuu igitur e g».J4c, 
Annis anus qaddicio quartx/poHuIat foiftitium£ichim eft media parK nochimi 
diumitptOTporisfitniil.CrRurfusinlibrade intercalaribus menfibus &: diebus 
cumprsdmffetfm Mentonem Eu<Semonem<5 fpatium anni.565.dies quarta fo/ 
Ium his uerfrisprofequitur.Nosueromenfes quidem totidem annis folari/ 

bus contineri competimus quot etiam illi.Annuautem etiam quarta parte minus 

prec^ere. 5 oo.dieiparteinuenimus/itafm Mentone quidemin4o<^nis.5.di/ 
edefunt.fm Calippum uaouna{olumodo.Deindeopinionesfuas paiibrom 

Jio^titulosiepereslicait.Scripfieriadeannuofpariolibrumunuminquodemo 
ftioiolarem annum idefttempusquoafolffidoadfolftitiu/uel ab xquinoflio ad 
«quinorum rediticontineredies. 565 /& minus quanaparteperanam.500.diur/ 
ninochunitf temporis panem.<rNec(utmathematiciaibitrantur)quartamfoJa 
modopartemadditamfupia. 565 .dierummuItimdineaddi/ftigitui qus ad huc 
diem demagnitudineanni percepta eltpnediffaemaenimdinireffitutims adnoni 


a & squinoftialia puncta coniennuntperipxcuumefl.Qu®cumita fe habeannfi 
^emuiupeT. 50 o.annospamremurinueniemusfingulis annis,i2.fecunda diflri/ 
bui/h*cfilubo^enmma.565.diebus/&.m.i5Jiabebimusfpatiuanni.565.i4.4.8. 
Tataigiturmultitudo dierum anni erit/aDroximennhi.cahohf«',.5riAik..c7.,X.. 


verum proptercoUderationemprogreffusfolis aliaru* 
flell^madlmgulaloaquempromprnm&quafiexpofitumparticularistabull 

lene pr^jetalla effe oportere mathematico intentionem arbitramur/ut cun/ 

mqujem coeloapparent squalibus <drcu]aribuf<fmotibusfierioftendat/putetat 


uiwuiiatacOTe.ti quaruiiusexhorumutroiumacongiegationeappare 
tesproneffusinuenienturacdemonftrantur/quodgenusut nobis comodiusrai 
iniplisdemonfetionibus|arammlit/faciemu5squalium folis particulariumot 
momumexpofitionemhocmodo.Namcumreflitudouna.565.i4,48.dieiufi^ 
p«lm. 56 o.unuarculigradumpartitifuerimus/habebimusdiumum folis motu . 

partiendo defcen 

“““ uigefimam quartam cceperimus parte/habebimus * 

hunc diumu 

filnSc m . ^ menfis unius dies/habebimus medium me/ 

unius sgyptiaci an/ 

iaMiscomoicatc)multipli(auerimus habebimus(In tegris tame Tubtradis droi 
lis)medium.i8.annorum motum .-Txnartium.icc.^-f i^-^i? 


ia^iscomoaicatcjmultiplimuerimushabebimus(inteeris t; 

Iu)m^um.i8.^norummommopartium.555.57^M6.io.54.5’o.C:Tresiku/ 

m tabulas squalis fiue medii motus ©condidimus, CPrimajslnnorum co5e 
ftorum/fmgul«. 45 metfuuminlongitudinecompleftens.Septem ueroin latitu/ 
An^qus m^um. 0 ,niotum continebit. CSeoinda primum fimplices expan// 

fof<5a^os.Demdemedioseommmotus.CTertiamenfiumprimo/deindnK^^ 

rum/ vlnmo horarum squal es motus con tineiat^t numenis quidem temporisin 
pnnacoUocabitmp^.<;piuum uero 3 cftadionum in fequentibus/fecundu c6 

ueraentes lingulis collediooes. Sunt autem tabuls ilbe. 




»7 


ALMACESTI ' ' 

■CTDeTupputariomtas aqualisdrcularifij motus. 


C4p.ni. 


■ VM AVTEM fequaturutinjequalitatem in folari motu apparente 
demonftremus/uniuerikliterprsdicedum cfi/$ enanc^m quoc^ftel/ 

latu ad fuecefficnem fignorum motus ( ficu t d^Miueria toa^ laao ad 
i>cedetia ) seqles omnes funt diculaiefcg natura/ideft omne imes qu* 

ftellasautarculoseamrndrcuduceiemtemgutui/momnibusfimpliataffqu^^ 

bmtfeoribusMiid£sangulo=3dcentsariufflb«ajmlaaonismteiapiunt.QH* 

afidniqnaUlatsinipf.! appaicthe» penes pofidocsatij otdmes oiculomm qui/ 

L ;-.f.%.;.,r,;K«mc«r!jeffinnmr/necaUeitaaperpetuitateipiOEpio 


pteiapparetiumcofufcmoidinculIomodoipfareacait.CCaulaueioutins^ 

fcerni^erimdeatuiduabusmaximeprimisfimpUcibufffifuppofinqnibuspot^ 

acddere.Nam cumotus ipfaa ad cocentiicu mundo/& m fuperfi<^ mculi qui per 


no aut in ipfis firaplidter/Sedm i us q ab ipfis defenmi / qui(^ epiacli uocantur. 

^ n v.,.»«//.r;Meini1r«n(TtlMlppnf/iii-3>nii3lihnsin reBnnbusinieouaie 


obliacirculi mudococetnaarcusaipecnousunsj>ii<iimuiuMLiu/it»««v ... w.vw, 
iridratis fuppormone intellexerimus excentricu quide in quo ftella lequalitei mot 

uetur.A.B.G.D.ipfmfc^centmm.E.&diametru.A.E.D.Pundnautem.Fun ipfa/ 

&noftmmafpectum /utpundum quidem.A.maxima longitudo fit.D. uaq nu> 
nima/Cum.A.B.&.D.G.arcus squale cffperimus/coniunxerimufcj tiaftis lineis. 

B.E.&.B.F.&.C.E.&.G.F.m 3 nifeftjhincerit^quauisp«ua:ofq;.A.B.&.G.D. 

arcus squali tempore ftella moueatur/insquaie tamen drca.F.centrum deicripa 

drculiarcuspertranfiffeuidd 5 itui.Namcu«igulus.B.E.A.angulo.G.E.D.sqi^ 
lis fit/angulusquidem.B.F.A.uno(^ipforuminQieft/aDgulusueio.G.F.D. major 

-CTSiue in epidcli fuppofitione concentricum quidem obliquo.A.B.G.p.di# 

culumintelIexerimuscuiuscendumfit.E 4 diameter.A.E.G.Epiddumueo m eo 

delatum in quo ftellamouetur.FJ.T.C.drcacentrum.A.peripicuaquO(5 fic 

quiuis epidclus squaliter per.A.B.G.D.drculum moueatura punct^i^ Verbi 

gratiaadpunau-B.Etftelkquoi^ipfeperepidclfitame^uatoqiddcm.F,^T.pu 

ftis ftella eftmjla£aceeacLA.cetruepiddiuidebit'diffeetia/quado uero malus/ 
noita/fed cuerit/uerbigratiam.I.pu<So peJ^.Laicum squalc&mediu motum 
exceliifte.Qtiado uero eriti pudo.C.Minus medio motupa.A.C.mcu mota mde/ 
birur.C’ Sed i fuppofitioe quide excfeidfatis femper euenit/ut mininws * 

maxima 16 gitudinefiat.Maximus uao in minima/fempe enim F.B» 

minoreftangulo.D.F.G.Ineaueoquspeiepiddumeft/utru{pfienpotdt.Nani 
cum epidclus ad fucceffionemfignorummoueatui/utuebigiatia apunao.A.a«| 

D c;Ae.iUe,,.;j/.~i:..j«»r.i^ir 1 nm«^iipanir/iitmmaximaldsitudinead 


iucceHionemruriusltgnorummotusnar:iaeiiaD.r.aQ.i.ui.iAuuuou»ii.«“^ 

ximalongitudinefieri uide±>itur.Sicenimfitut& epidclus &ftelia adeandepMtc 
moueatur.Sin ueo ftells motus i maxima logitudine ad pcededa epiacli nat ideft 
ab.F.p 5 (So ad.C.tuc ecotia minimus aafitus in logitudine maxima effidetur. Stel 
la enim cottatiu epidcli motu habdjit.CTHec mita fe hab^nt/illa deinceps plft>a 
•da funt a in erratids qus ^plidter insquale facee motum uidehtur. V trs<p fup/ ' 
pofitione iftsCu t in traiftatu iplaru demonftrabimus)c 6 ne( 3 ipoffunt.In illis uero 
qus ut in fimplid squalitate uiddnr.Vnaiflaru fuppofitionu fuffidet/ omnia eni 
qusapparh/mfte p utracg fieri poffuntCueadcin uaif^ ppordo coferuef/ideft 
quado m^caridtaas fuppofitione qua habet |rpomonc qus mtercetia eft acctn 
ddiculi/itrurlusipfiusadeaquseftacentroexcdriahacinepiadifuppofmone 






LIBER III 

utra®raM.oSd5eacddmtbKuiterdocebimus.TumpCTp^orfoncs igfo tt 


tuppormonefOTpeiara*t.In.^>^^^^^ 


SmrSSrmmr.t^.8idiametS.Aix.Inquacenouzoto 

Sfius oculi capiatur&fit.F.apunao.F Ad reflosangulMdiam^.A.E^.pr^^^ 

£turlinea.B,F.D.fupponatur<^flelkin.B.D.punaiseffe/utuidelicet&appM« 

diftanaaperquaitamutric^parteab longimdine maxima diftet/demonf^n^m 

. ^T, ^^.,.,^.,i;n®>nii-«lie3nnaTef.EftcuiDforum exceffus angulus.E. 


antl«.Tj"8LE.C.P.&»iungaU.T.D.&.E.D.Qao^^^ 

SILlongiualams maiori angulofubtente.E«auKmm®oi.M^^ 

S.ScieriaeritangululT.D.F.Angjrio.T.D.Fded.E.^^^ 

lis«nmlo.E.T.D.quonmm.E.T.&^d>.a=qoa>“f™t.Entiginiitotus.E.DJ. 

A„Shoca«ipf’E.B.F.maioiangulo.E.T.F.CR^^^^ 

eftl7c.E.AnEulusquoqj.F.CD.maioieaaiigulo.F.D.C.Sedangulus.E.C.D.to 

dalSo.El.c4uaadbNamS;.E.Oiuifus&.E.p,*quatete^ 

nSS.D.F.hocen\B.F.maioieSangulo.E.C.F.Noeaagopoffibriemaioi^ 
^°cdfStuiangulosmodoquodmmmqrmtan_guUm.B.&.D.punasconflim 
SJmm iffis una aemoBratul*etii.A.Ba!rcus qui tepiisamotummimoad media 

continet maioieftaicn.B.C.quotepusamediomomadmai!imamconBnetdua 

bus aicubus quibus iniqualitatis diffeteutia continetui.Anguta cmm.A.E.Bj^ 

ioreftredoimeft maior qangulus,E.F.B.peiangulum.E.B.F.Angulusuero.B.E. 
G.minotgieauseodem.CSedutetiainaliapormoneidacaaeledemoto 

St.A.B.G?concentticus mundo diculus/onus centnm J3.& diameta.A^,B.Cil/ 
culus ueto quidefeitulin eo in eadem fupeifioe fit.E.F.I.auus cmtium fit-A.tug 

f-fff in.T.<iuandooer quartam uidetuiamaximslongituduns pa 


&opartemdiftare/&coniungamr.A.I.«.D.1.0.Dico$.i.04meatagiiepi^^^ 
Tunc enim maxima differemiaamotu2qualiadin2qualetnfit.Namquonia xq 

lis amaxirnalongimdinemotus fubangu!o.E.A.I.cononetui$quaUa ueloata/ 
,.c 1« . • •0/«.»:c.;^lnc.A.'R.r'.^'rni1iinineiiTan{euntj&differentiaaEqua 


lis motus adappaaitem — 

A i.an?uliad.A,D.I.hoceftangulus.A.I.D.appaientem amaxiiimlongitudme 

Bdise aiknliam contindiit/quaie quoniam iptaqualK panis elfe fuppomtui re/ 

re arcus A£.quie« intei.A.centlum&luie3m tangentem maxilna miquaktatis 

cUffeientiaeMipet eadem arcus.E.I.quofm fuppofimm mcmomm mepio, 

clotempusamommmimoadmediumconBnetut.Maioteftq.I.Fmuotm^^^ 

amedidmomadma!dmumcontinetut/duobus.A.G.arcubus,namri.p.I.ad.T. 

producamus &,T.CdIdiueampetpendiculaatetad.E.F.piotrahamus, fient angar. 



ALMAGESTI 

Ii.C.A.I.&»A.D.G 4 *^e&aicus.C.I.aicui^.C.fimilisquo maior una 

pars quar^AIinoraut.F.I.quodeiat dem 6 flrandum.CTQ.uodautem eriamin 
particularibus moribus in urra<pfuppofitioneeadem omnia squalibus fempori/ 
bus fiunt/tam in motibus squalibus q in appKentibus/& ad hsc in ipforum 
exceliibusideftinsqualitatisdjiFeietiamncmaxime quifpiam intelliget.Sitenim 
A.B.C^cuIus c^Iiquo concctiicus/cuius centrum fit.D.Excentikusaute& sgua 
Iis .A.B.C*cocentiico fit.E.F»I^centru dus lic.T.lit^ comunis utriufcg diameter 
A.T.D 4 tianfiensper.E.maximaIongitudinem &perJ>.Trfentra/captO( 5 c 6 tige/ 
teiin excaitrico arat.A.B.centroipfo.B.defcrifaamrciiculus.C.F. fecundu quanti/ 
tatem.D.T. 8 c.piotiahatuiIinea.C*B.DJ)ico 5 ftelIaquidemfubutro<pmotu ad 
F 4 excentrid&epi(yclifedioneintemporecu*qualiperueniet/hoceft qui tresar/ 
cus.E 4 F 4 €xcentnci& 4 A 4 B 4 c 6 centrici&.C 4 F.q)icydi Alteri alteris fimiles erut 4 Dib 
ferentia uero squalis motus adinsqualem/& apparens tranfitus ftells limilw etia 

fnCc4n aPTiinmnftTfo44jn4 CT^Or-nCfi/T-iC r'. n 


D4F4T4quadriIatera figura paralIeIogramuetit& anguli limiliteroppofiti squa/ 
Ies/Qnaretresetiaan^i.E.T.F.&.A4D.B4&.F.B4C.squaIes fut/Quonia i^tut 
in centris funtarcus quor^ipfis fubtcnfi.E4F.excentiid &4A4B4C0ncentiid Si» C.F* 

epicyc!ifimiIesinterfefunt 4 AequaIiergpinfemporeadidempunftum 4 F 4 fecun/ 
dumunof^ motus ftellaperuenieti&eunder^ obliqui 4 A 4 L 4 amaximalongirudi/ 
nearcumpdtianfiCCeapimdMti&aitconfequeterinsqualitatisquotjdifferentia 
eadem in utia<^ fuppouti 6 e 4 Eandem enim differentiam in politione quidem ex/ 
centridratis 4 A.B.S.D.F.T 4 anguIoin epicycli autem.A.B.S.B 4 D 4 F.contineride/ 
monfeuimus:&ipfiquocgexaduerfosqualesqm 4 F.T 4 &.B.D.squidiftaresefie 
demofiratum eft. Patet autem $ in eadem in omnibus etiam difiamiis confeque/ 
tureum fenmer.T 4 D 4 F 4 B 4 quadriIatera figura parallelogramu fiat 4 Defcribatui(^ 
eccentncusuibipfoftdlsmotu/quictiainepicydodumoddinutrafj ^ppolitio 
nefimilessqualefcpfiant proportiones quauisfi folumodo fimilis. Magnitui/ 
neuero insqualesfmteadcrmfusapparerecontinget quod perfpicua crit 4 <rSit 
enim fimiliter 4 A.B.G 4 drculusmundo concentricus cuius centmm 4 D 4 & diameter 
A.D 4 C 4 inquafte]Iamaximsminims< 5 ! 6 gitudinis fiatifitautem 4 E 4 F 4 epicyduB 
ci^B 4 qui diftet ab 4 A 4 longitudine maxima per 4 A 4 B 4 arcumcontingentercaptun* 
Sit{^ ftejia iam mora per motum 4 E.F.atcum 4 A 4 B 4 arcui uidelicet fimile / Idtp ideo 
quoniam reuolutiones circulorum squali fiuntin tempore 8C copulentut 4 D.E« 
B4&.B.F.&J>,F.quiaiginiranguli4A4D4E.&4F4B4E4fempersqualesfuntquod^ 
fielIain 4 p.F.fmhancfuppofitionemIineaappard>itper^icuum eft. Dico autem 
Q eoam in excentridtatis pofitionefiue maior fiue minor excentricus fit^ A 4 B 4 G 
concetricus/dummodoiimilitudopropordonu reuolutionu(| temporis squali/ 
fas folutn fupponaturin eadem turi‘us!inea.D4F4(ldia appard>it.Delignetui enf 
I.T.maior(ut diximus)excentricus cuius centtu fit.C.M4A.G4lmea minor uero.1.. 
M4aiiuscentmmdit.A.Similiter^producantur.D.M4F.T4di4D.L.A.I.iugatur« 
T.C.&4M.N4CXrnigif'ficut.D.B.rebabetad.B.F.fic.T.C.ad.T4D4&.M.N4ad.N 
D.&;agulus,B*F‘adagulu4M.D.N.sqlis/id<^ideoqm4D4A.&4B4F.sqdiftatesfut 
squaliumanguloru tres trianguli func & anguii.B4D4F.&.D.T.C&.D.M4N. 
proportioaliwiscoteti lateiibussqualeslines igitur4B.D.Sf.T.C.quarrs. Anguli 
quo(5.A.D.B.&4A.CT.&4A.N4M.squa]esfunt4‘&qmin cetris drcitlom funtar/ 
ciU4A4B4&4l4T4&4L4M4a quibus fubrendutur/fimileserunt/squali ergo in tepore 
nofoluepicfdus arcu.A4B4&ftelIa.E.F4arcu pertrafierunt/ueiuetiain exccntricu* 
ftella.I.T.&.L.M.arcutrifiHt/&fenmerineadclinea»D.M.F.T.i)pterhsc appa/ 
tcbitinepicydoquidemcain.F.pundo.Inmaioreueroexcetrico quuin.T4in mi/ 
*»oreautcuin.M.fueiit/&inoipofitionelumliteradhscetiaacd<Etutquado per 
*qualca maxima&minimalon^tudiearcuftelladiflareappareat^qlisin utra* 
fuppofioneinsqualitatis differetialipNa fi primiLA.B.G.D4Cxcentricu in excem 

tnatatisfuppofiri6edefctipfaim9drcacctru.E.&diaraetruJV.E.G.g4A,logimdi 
Bemmaximamfuppofiierimufcpuifum effein punao.Fdn ipla diametro & per 
Almage» d 4 




_ issequalisfit/Minorautetn 

lo.F3.B./toguliSi<=.GJi^^D.n,moia.G.FMgulO;E.F.D^^^ 

de fuppofidone-Sit.A3.Grf6centricufitnaiter aiculu arca cetm. D.&. <^metra 

A.D£ddhipferimus/Epkfdaaute.E.F.I.ciracenttu.A.|.»a<!h^ 

tingaeic 5 iu^eamus.A.F^.AXEmrurfumarcus.A.B.dii^^ 

eadc/Inutiif<«fuppofitapofitioiiib9hoceftfiuein.F-pu<3ofiuein.I.ftella^efup 

ponaF{& tam maximslogitudinis obliqui circuli punctocufuentm. F. q.A . mi/ 
Ts/in-ilif^/lifiafAanMTphiryCDtereaauiaarcusamaximaloiigi 


appares e{tfubanguIo.F.I.A.cotinet/h3cemetia2quaiiainaximaioguuuiucino 

tui&differMsequae penes insqualitateeftsqualiseffecogPolatui/Sed Mgulus 
D.F.A^ngtllo.F.I*A.2qualiseftppteiea^.A.F.&»A.I.3qualelunt/qreh^cqHo 
a rurfus cdlligituiquia eade difleietiaideftan^Io.A.D.I.Maior quidem eu. Me/ 
-Xusquiamaximalongitudineeftqappaiensideft.E^.F^gu]us q AnguIus.A, 
F«D.rainorautem medius qui ell ad minimam longitudinem ^apparens qui ide 
/cft.Viddicet.I.A.DAngulusqangMlusWi.I*F.quodejatdem61tiandum. 

4ri>eapparentein»qualitate folari. Cap.IUr. 

B ^^IS ITA expofitisiextimandumcfteaquoi^insqualitatemquxln 
Sjy?| 'Tiotufolisapparet/quonia una eft/&quonia maius ftrnper a minimo 
•uiljad medium motu tempus &citqamedioad m^mfidd enim iis que 
^sjjapparentconfonuinuenimus/utrac^prsepofitaru fuppofitionum neri 
poffe/ita tame ut epicydo motus folis ad pjsced^a a maxima logitudine fiat.Ra/ 

tion^iliusauteft excentiidtatispofitioniqusefimpHcioreft & uno/non duobus 
motibus/peragituridattribuer^rsceditauteutexcentiidtatis iolaiis circuli pro/ 
portioneinueniamus/hoceftqua proportionem habeat qus inter duo centra eft/ 

adeamqusacentro excentridefVhaec inquamaxima proportione obliqui remo 
tiflimumaterrapuduexcetiidelVHsc ab Hipparcho quocp deniofliatafunt/Na 
cum fuppofuiflet^4.5o.dieru tepus effeauemo sqno&o ad sffiuu folftitium 8 C 
abseftiuofoUHtioab «equinoftium autunaledierum.92.50«his apparentibus fo 
* lisdem 6 ftratlineagdeinterpra?di£lacdia.i 4 .proximep^eeffeiiriusqu»a cen/ 
I troexcentrideft.RemotilIimumueroeiusaterrapundum.24.50.pioximeffftiui3 
' folftidumtalibusgradibuspt5ecederc:quaIiumeftobIiquus.56o4Nosaut^uauis 
i.-n ffvr»rtfiMf/nnrnr>nrtinnpspflfdpmorOYimenunc 


eoam inuemmus. v i iwt uc 

nem ab excentrico folis diculo ad folftitialia & sqmnodialia punfla feiuajv: 
Tamen nehiclocus defertusandiis uideatur/&ut etiam numerisnoftrisTheore/ 
mahocexpofitumfit.lpfiquoqificutinexcentricocirculoprzpofitorumdemon 
litatione fedemusdfdeappaicdbusufihoceft(utdiximus)$auemosqumodio, 
^ arftiualeufcp folllidum.944o.diemm tc mpus interfit/ab sltiuali autem folfti/ 
ttoadsquinodium ufc^autunale dietum.9i.?o.confonam enim diera multito/ 
dineminuenimusintersquinoiSiaacapftiuiefolftitiumqusanobiS4465,amrqa 
morte Alexadriexa£tilfimeobfeniatafunt/niutdixim9autonalequidcsqnoclia 
o.athiidiepoftortomfolisfuit.Vemuautemindie.7.pathon poft meridiem/ut 
totadiftatia.r78,i5.dienimcolligator/SoHHtiumuetoaefliuale.ii.diemefforepoft 
mediamnoftenvquasad.i2.diemfereb3tur/ Vthecquot^a uano aquinodio ad 

aeftiuale MlHtium diftantia dierum effe coliigawr^^^^jo* Relinquantur^ aj> 



ALMAG£STI 

KfHuali folftiaoati^tumnalecoiirequCTisaquinocHum dies (ad feinpus 
9:.30.proxime. <rsitigimr.A*B.G.D-Cir(^usobliqunscuiuscentniinfit:^^ 


fequenter/^iginirexcencndcirinilicentiummter.E.A.&-E.B.!ineascaditindeper 

fpicuueft/g?.A4B.C.feTmcircuJus naiusroedietateannua tempus continete & hac 
decau&maioranexcenttidponionemiteTdpitqfemicircuIumj&:qui.A.B.quar/ 

« pars maius edam tempus con dnetj& maiorem excentrid arcum int erdpi t q qj, 
ta.B.G.Hsccumirafehabeantjfitpuncfajm.F.exc^dcentium/protrahatuKj.j'^ 
F.E.femidiameterperutra9centra:&permaximam Iongitudinem/&ipfo pun/ 
flo»F.centioecentrid/fpadoautemcontingenddefciibatur.T.d.JA. drcuJus0 
«xcentiiais/&ducantur3cquidiflantesperipfum.F.ad.A.G.quidem linea. Njf, 

O. ad.B.D.autemlinea.P.R.S.& ad hanc perpendicularem quo(^ deducatur a 
puniSo quidem.T.ad iineam.N.X.O.perpendiculans. C. H. CX..quoniam ergo 0 
curaper.T.CL.Semidrculumjequalitermoueatur/Arcum quidem. T.C.m die/ 
bus.94.i5.pertranlit arcum uero.C.L.indiebus.9:^o.mouetur autem squalitet 
in.94.jo.diebusgrados.959.proxim^Ta]esqualiumobIiquuseft.36o.Crindie 
bus uero.92.;o.gadu^i.ij.4LEiitergoaicus.T.C.L.i84.2o.giaduum utd<s aut 
arcus.N.T.&.L.O jreliquomm detra<£s.i8o.giadibus femidrculi.Erut graduum 

4. :o.&:dupIus4rcus.T.N.ideftarais.T.N.F.eonindem.4.:o.quare.T.y.&chor/ 
da libi fubtenfe talium erit.4.32.proxime/qualium eft excentrid diameter.no.me/ 
ditfasucroeiusideft.T.N.hoceft.E.X.eorundem.iJA.CRutfusquoniam.T.N. 

P. C.pordo tota graduum eft.95.9.&.T.N.graduum.2.io.&.N.P .quarta pars gra/ 
duum^cwelinquirunit.P.C.arcusgraduum.Sit.o.j^.&dupIus eius ideft arcus. 
C.P.d..graduum.i.58.Q.uare chor<faquo(^ fifca fubtenfa taliueiit.24..qualiu ell 

excentrid diameter.i20. CTMedietasuarodus hoc eft.C.H.ideft.FOC.partium.i.2. 
comndem/quaru Iinea.E.X.demonftiataeft.2.i6.& quoniam ab iflis emolita red/ 
duntilludquodfitex.E.F.eritipfiusquo(^ longitu^ taIium.2.29.3o. proxime 
qualium eftfemidiameterexcentrid.6o.(i,uarefemidiametei excentrid uigintu/ 
f>!a&quadrupIapOTximeilIiuseft/quseftinterduo centra excentrid 8 i ol 3 iqui. 
<rRurfum quoniam quaIium.E.F.demonfiiataeft.2J9.5o.ia]iumetiam. F.X* 
linea eat.i.2.Icdrcoqaiiumeft.E.F.chorda.i20. talium eit.F.X. linea.49.46. 
proxime/&fupeream tenfus arcus drculi <^dica.R. F.X.reflangulum deferibi/ 
tur taIium.49.proxime qualium diculus ^360. CXuare angulus etiam. F.E.X« 
talium erit.49.qualium duo recti fuoe.36o.talium uero.24.30; qualium quatuor 
iectifunt.36o.quoniam igitur in centro zodiad eft:eiitetiam.B.I.Mcusquo.y«re/ 
motiffimumateira pumf&mKftiualisfolftitiipudumprscedit graduum. 24.50.- 
uerumquonianl.O.S.quartapais&reliqua.S.N. graduum eft utracp. 90,eftau/. 
tem.G.autumnaleetiam.O.L.arcusj.io.&.T.N.fimiliter.M.S.ueio gaduu.O. 
59. erit arcus quidem.L.li4.graduum.86.5i.arcus uero.M.T.88.49. fed.86.51.ga/ 
dusfol2qualimompertranfitindidjus.88.S.gradusuero.88. 49. ih did>us.9o. 

5. proxime:quare.G.D.quocf arcum (qui eftabsqauioctioautumnaliad bruma^ 
Iefolftitium)in di<±>us.88.8.pertiafue uideiatur/arcum uero J).A.qui eab hyenia 
li folititio ad squinodium uemum diebus.90.8.proximeunitctaigitur nobis funt 
quas propofuimus confona illis qua» ab Hipparcho dicuntur.^Per has igitur qua/ 
titates confiderabimus quanta eft maxima tequalismotusadinaequalem differen/ 
lia/& quibus hacepundis acddit.Fit igitur. A.B.G.drculus excentricus/cuius centru 
fi diameter pcr.A.remorilCmum a tena pundum.A.D.G.in qua ceimm zo/ 
diad lit.E. 8 £ deducaf ad.A.G.gpe^diculaIis.E3^pt^latur(5.B JD.&qmqlium 

eft.B J3.cuacentrofit.6o.taiiudt.D.E.quaf inter cetra eft.2.3o.fecuduuigetupla/ 
quaiticg pportioneideo ^ueft.D.B.chotda.i20.ralident.C.E.qde lin<a.5.ptiiS 

arcusueioab.E.A.fubten{usttalim4-f6.proximeqliuc.BJ).E.dicaredaguIdcir/ 
€ulus.36o.quareangulus^.0.E.B.quomaxima32qualiratisdiffereriac6tinef':q/ 
Iiaquideduore(ftifunt. 56 o.taIiuerit 4 . 4 . 6 .qualiumuetoquatuorreaifuht.t 6 o. 
*iliS.eni.:. 23 .Eanmdenmeroefte£iam.B.E.Dd'^tisangulus. 90 .;equalis autem 




UBER 111 



duobushocdlanguIus3.D.A.9!.25^quoniamincentrisfimu’’J3*A.quid^ 

excentrid.B.E.D^utem zodiad:ha^imus maamam quideminMuali tatis dii/ 
ferendam gradmim^^j. Aicuu uero in quibus hsc fit excentdd quidem & aequa/ 
V lismotus graduum^:o?^iemotiirimcateirapunao.zoaiaaautem & inzqua/ 

\ lisapparendfi^motusarcuum quaitsuniusmtetiamantea demonfliatu eft gia/ 

\ duum^04His demonftrads manifeftum eft $ in oppontapoiticme apparens qui 

w demmediustranfitus&maxitriainjequalitatisdiner^tiaent giadibus.2“o,zqua 

a lisautemquiinexcentricoelUn gradibus.i67.57rCVeiumetiamCutdixim^) 

eafdetn quandtates colligi in epicydi quo<^ fuppofidoneper numaos demoniue 
iS* mus/quando ea;dem:ut diximusjpiopoiriones continetur.Sit.A» B«G. cocentncus 

y obliquo diculus cuius centru«D4&diameter.A»D4G*cpicyclus autem fit»E.F «J» cu 

iuscentrumJl.Scprotrahantuiapunfto.D.linea.D.F.B.tangensepicydum& c6/ 
iungantui.A.F.fitigiturfimiliterin.A.D.F.orthogoniouigintuplaStquadnjpIa 

A.Ddinea ad lineam. A.F.quarequaliumeft.A.D.choi<fa4no.^ium rurfus.A.F, 
quidem fiet.5.pardum/arcus uero fuus.4.46.talium qualiu e dicul us drca.F,D 
oefaiptus.56o.quaieangulusquo<5.A.D.F.qualiumduorecdquidemfunf.56o« 
talium erit^.^.6.qualiu uero quatuorre<aifunt.56o.taliu.2.::5.maxima ergo in*q 
litatisdifferentia:hoceftarcus.A.B.hincetiamconccrditergraduum.2.25.inuenta 
efl/arcus uero intequalitaos qm rubangulo.A.F.D.redo cotinef'/giaduu.90.«equa 
litadsautquifubanguio.E.A.F.c6tinentuigraduumrutius.92.2;« 

) <TDe particularibus insqualimtis folaris portionibus. Cap.V« 

^llERVM VT PARTICVLARES&insqualesmotuspoffimusin fin/ 
gulisdifcemereinutracprurfusfuppofitionedemonftrabimusquomo 
dounoexpofitcruarcuumdatoraiquoscapiemus.Sitigiturprimu.A* 

B.G.c6cfntricuszodiacodrculuseiuscentiu.D.excctricus3uE fit.EJ'* 
I.Cuius centiu.T.pg utratg uero cte.T.D.diameter.E.A,TJ3.I.G.ducatur &p5 

ftu.E.fitlongitudomaximajinterceptocgaicu.E.F.c6iungaf.FJ5.&.F.T.datuf<5 
fitprimuarcus.E.F.fit<5uerbi gratia gradufi.30.Si.I.piotradainIongius.F.T.per/ 
pendioiiarisadipfamey.D.punflo.D.C.deducatut/qmigifarcus.E.F.^o.giadua 
effefupponitur/eritetiamangulus.E.TJ^.hoceft.D.C.T.taliu.3o.qualiuquatuot 
iedifunt.36o.qualiuuaoduoredifunt.36o.taIiu.6o.quarearcusetiachotd2.D. 

C.taliuerit.6o.qualiucirculus^quidrcaJ).T.C.redanguludefcribiOcft*?6o.Arc* 
uero chords.T.Cr^quo^ ad femicir cui u.i2o.quaie chotdsE qu 0(5 ds fubtefe.D. 
C.quide taliuerit.6o.qualiu.T.D.dioida.i20.E.T.ueto.io5.55.eorude: quare qliu 
eft.D.T.gdelinea.2.3o.F.T.autqusEeacctro.6o,taliuetiaerir45.C.gde4.i5.T.C. 
uero4JO.eorund^totauero.C.T.F.62.io.& qiriqusEabipfisfuntfic6ponat'’illu<J 
\ leddunt quod fit ex.F.D.erit etia.F.D.chorda.6:.ii.proxime/quare qualiu C.F.D* 

Ko.taliu.D.C.qdelineaerit.2.2y.arcusuerofup eataus.2.i8.aliuqiiu e drculus g 
crica.FJ3.C.redangulumdefcribitui.36o.quare angulus quo(5.D.F,CtaIiu erit 
\i i.i8.qittliuduoreflifunt.}6o.qualiuueroquatuorre£HfunL36o.taliu.G.i.M.9. 

I tenta ergo eft insquiitatis tuc diffetetiaterat aut.E.T.F.Angulus.30. qre. A. D.B. 

n teIiquusanguIushocezodtedarc943.B.gduuerit.28.5i.C'Cl.3 ueroetftali^qde 

if/J aneulo^t dabif reliqui quoa dabunf manifeftu eiitfippedicularis.T,L.M4 eade 

/i delaiptioecx.T.ad.F.D^ieduaf.Nafiue.A^.zodiadarcnhoce.A.D.B.angulij 

) datufuppofuerim9:aithac de cau&pportio quo5.D.T.ad,T.L.dafa/ cuq; et data 

fitpportioJ>.T.ad.TJ=.dabif'Hpportio.F.T.ad.T.L.qppter datos ^habebim» 
An^los.T.F.L.hoceftin£qualitatisdifferentia.&.E.T.FJroceftexcetriciMcufi/ 
ue insqli tatis differ^aideft.T.F.D.angulu datu fuppofuerim^acdderet aut eco/ 
uerfonaiddrco&pportio.T.F.Ad.T.L.daTaerit/fuitautapricipio.T.F.ad.T.D 

yportiodata/quare|»portioquo(p.D.T.ad.T.L.(3ataerit/&hacae caufadatur ^ 

anguliJ3.T.L.hoccftJ^.B.zodiadatc9&E.T.F.ideftE.F.excctridarc9.(i:Sitrut 
fe^3.G.drculus obliquo cocetricus/cius cctru lit.D.& diameter.A.D.G» epicy/ 
cUas autc in <adonp^xMti6e.Si£.E.E,I.T.cuius centrum .A.&interceptoarcu.E.F* 



5» 


ALMAGESTI 

coniungantur.F.B.D.&.F.A.fupponatui autem arcum.E.F.50.eonmdem gra/^f,g 
effe'&deducatur.F.C.peipendicularis.A.B.F.adlineam.A.E^uoniam igitur ar/ 
ciu.E.F.giaduueft.5o.eritetiamanguIus.E.A.F.Talium.90.qualium quattuor le 
ftifunt.56o.QsaIiumuetoduote(Sifunf.56o.Tailiu4^ QSare arcus etiam dioi 
ds4C.F.TaIiumerit.6o.qualiumeft.A.F.C.CitcuhisquidrcarecianguIum deleri/ 
bimr.56o.A.Cueroarcusreliquorumadfemidrculumj20.Quaxe chorda? quoa 
lu2erunr.F4C^quidemtalium.6o.qualiumeftdiametet.i:o.CJV.uero.io5.y5.eo/ 
lunderti/quare qualium eft.A.F.qmdemchotda.:.50.A.D.autemqu»eftacentro 
6o. Talium erit.F4C. quidem linea.iij.C.A4E.uet0424i04 eorundem fed tota. E. 
A.D.6:4io.&quoniamabipfisfunt/licomponantutilludfed5tq3fitex.F.B.D. 

erit etiam ipla4F.B4D.Ta]ium.6’*n. qualium e1at4F.C4I.1j. Quare qualium eH 
chorda.D4F.i:o.Taliumerit.F.C4quidemlinea.i.2j.arcusuerofuper eam ten/ 
fus talium. 2. iS. qualium eritdrculus qui circa.D.F.C.re(9anguIum deferifaitur 
560. Quare angulus etiam.F.D.C.Taliu quidem erit42.i8.qualium duo refli fut 
56o.qualium uero quattuor redi funr.56o.ralium.i.9.tanta igitutriirfus eftin xq 
litatis differentia erat aut,E.A.F.etiam angulus eorudem.5o.eTitigitur etiam rel2 
quus.A.F.D.anguIushoc effapparenszodiadarcusgraduu.28.j1.qu* omnia de/ 
monffrads quantitatibus excentridtatisconcoidanttfimiliter autem hic quot» fi 
diusdabituranguIus:reliquietiamperpendiculari.A.L.ex.A.a<U).F.ineademde 

faiptione deduda dabuntur/na fiueapparetem ruiliis zodiad arcum ideff 

angulum dederimus:erithacdecau&pmportioetiam.A.F.ad.A.L.data.Qiioma 
proportio quo<5 A.Frad.A.Draprindpio data fit/ dabitur etiam proportio.A.D .ad 
/.L.quaproprer&angulus.A.D.Bddem.A.B.differenti*ina?qualitatisarcusdabi 
ttjr: &.E.A.F.ideftepi<ycharcus.E.F.fiuein*qualifatisd!fferentia hoc eft angulu 
A.D3.dafumiuppofuerimus/cbbit'pptereafimiIiter ecemuerfopporrio etia.A. 
D.ad.A.L.cunqjaprindpiopportio.D.A.ad.A.F.datafit/daiMferiipportio.A.F. 
ad.A.L.qpropteranguIusetiam.A.F.D.hoceffappareszodiad arcus/datuserit SC 
angulus^.A.F4ideft epicycli 3rcus.E.F.interdpiaf .CRurfum in ppofita excetrid 
cuculi deicriptione a pundo.I .minima excetrid logitudine arcus.!. F. qui.20.eo/ 

rundcgraduueffefupponatur/&cmungatur.D.F.B.8dF.T.S^dcducatuiJD.Cpen' 
pendiculMesex.D.adI^a.T.F.&qm arcus.F.I.graduueft.50. erit etiam angulus 
F._T.I.ralium.5o.qualiaqmtuorreffifunt.56o.qualiuueroduoredifunt.26o.ta 

“^o.Quaie arc9^ chord*.D.C.raliu erit.6o.qi laliu eff drculus qui drea J3.T.C* 
re(irangulumdefcribitur.56o.araisuerochord*.C.T.reliquoru ad femicirculum 
^duum.i2o.quapropter drord* etia quibus fubtenduturetunt.D.C quidem ra/ 
Iium.6o.quaiium eft.D.T.diameterj:o.C.T.iiero.io5.jj. eo^c/quare qualium 
eft.D.T-quidemchorda.:.50.T.F.autem queeftacentro.6o.ralium eff.D. C.quiA 
demlmea.i.ij.C.T.autemfimilit«:.2.io.C.F.uetoreliquoru.J7.jo. Quonia fi co/ 
ponantur qu* Ab ipfis funt/illud£adunt quod eft.E. D.F.etit etiam i^ raliil. 

5l.pioxime/quaIiumerat.D.r.ij.quaiequdiumeft.D.F.d2CJrda.i20.talmeritJ>.C, 

“00 fi^ ram tenfus taUum.2.:7.qualium eft.D.F.C. drculus quf 

dicaredangulum delcribitur.56o.Quare.D.F.C.qiiO(5 angulus talium eiit.2.27. 
qualium duo redi-56o.qualinueroquatuorredi.?6o.ra!ium.i.i4,proximevtaiv 

taigitureftinzqualiratisdifferentia&qmangulus.F.T.I.talium etia fuppofitus 
eft.;o.euttotus quoc^ angulus.B.D.C.ideft.B.G.zodiadarcus graduu. 51J4. per 

eadem uero hicquo(^.B.D.lineainIongiustrada&.T.L. perpendiculari ad ipfa 

dedudafiue.G.B.zodiad arcus hoceft-T.D.L.augulum de^mus/dabitur eria 
hac de <au{apropoitio.T.D.ad.T. L.cunqs pportio.Q.uo(^ ipfius.T. Drad. T. F. 

iftprindpiodatafit/dabitmeriaproportio.F.T.ad.T.L.Q.uapiopter&angu!us.T 

F-D.ideft in*qualitatis differentiam&.F.T.D.hoc eft.I.F.excentrid arcum datos 
habd>imus/Siuein*qualiratis differentiam /hoc eft angulum .F.D.dederimus* 
cabitui etiam hac de raufa ecouerfq pportio.F.T.ad.T.Lrfu<5 a prindpio fiportio 
^o(^,F,T.ad.T.D.dara fit/dafait' ct pportio. D.T.ad.T.L. qre taanguIu.T.D.X. 
^^G.B.zodiaciarcum^angulum.F.T.I.hoc eft.I.F.excentrid arcum datos 
hah^tmus.CSimilitet J i>poIi» ex epicfcUatt^ cocentrid defcriptioeintercepto 




C‘X'Ongioi]s feu maxims longitudinis quartae duae« IfProprioris feu minimae longitudinis quarts di 



C 


Tabutaigqlitads folans Q 



Numeri 

[Additio 


comunes 

ll btradio 


ptesi^tesutesl M., 


b 

3 f 4 

0 

»4 


12 

348 

0 

28 


I» 

342 

0 

42 


24 

33 b 


S6 


;o 

330 


9 


it> 

J 24 


2 1 


42 

3 i 8 


32 


4 » 

»12 

I 

43 


f 4 

306 

1 

53 


60 

joo 

2 

1 


66 

294 

2 

8 



2118 

2 

14 


7 « 

282 

2 

18 


»4 

276 

2 

21 


90 

170 

2 

*3 



267 

2 

2 i 


9*> 

2M 

2 

23 



2i)i 

» 

22 


I02 

2J-8 

2 

21 


ror 

Iff 

2 

20 



2J2 


18 


in 

24 < 


16 


114 

I4b 

2 

13 


117 

* 4 » 

2 

Io 


rzo 

24 o 

2 



123 

•37 

2 

2 


22fr 

234 

1 

5i 


129 

2»I 

I 

54 


•32 

228 

I 

45 


i 3 f 

22J 

I 

44 


13« 

222 

I 

39 


141 

219 


33 


• 44 

:i<> 

I 

*7 


•47 

213 


2 I 


lyo 

Ilo 

I 

• 4 


•f 3 

207 

1 

7 


iJ‘*> 

2 o 4 


0 


• f 9 

2ol 

0 

y» 


162 

198 

0 

4 ^ 


16 ^ 


0 

39 


i6H 

192 

0 

32 


• 7 * 

18S 

0 

24 


• 7 - 41 I 86 

0 

16 


«77 

«83 

0 

8 


iSojlSo 

0 

® 


ilBER ni ■ 

fe.Y.tninfmaIogimdia«arcu.T.I.«xudcgraduui;o.&c6iimair.LA«&.D.I.B. 
lineis gpendiculans-I.Oad.A.D.lmea deducatui/qm igitur ruifus.T. I. araw gia/ 
duueft.io.erit.TJV.I^gulus taIiu^o.qualiu qtuorieaifunt.56o*QHaliuuero 
duoreaifunt.36o.Taliu.6o,quareaicuseQamcorde.I.C.Talium etiu6o. qualia 

efldicdusqciica,I.C^.r^gidudelaibit^6o^cusueiochoxdg.A.C,reliquo^ 

adfemiciicuIu^o<quaie chord® quocp quiwis fubtendunt' .I.C.quidc talium erit 
6o.qualiu.E.A.I.choida. no^.C.ueio.i05.5S.eomde quare qualiii. A.I. quidem 

linea eft.i. 50 «A*Djierocu fica centio.6o»Taliijerit.l4C»quidein»i.i5«A»0 autem 

fi&u.io.&.C.D.C7.eo.reiiquo9:/S: qm ab ipfius copofita funt.I. D.reddunt quod 
fit ex.D.I.erichgc etiam longitudinis Taliu.57.5i*J»xinie qualium* C. I.linea erat 
ji5.quaie taliu.D.I .diorda e.i:o»Talium*I*C*quidem linea erit.r.^4<^6*&<aicus 
fupeream tenfiis falimn*r.ry*qualium eft diculus qui ciica.r>»l«C» Triangulum 
defcribitur.^fio.quare angulus quo^.I.D-C*quaiiumqmde duore( 5 ifunt* 56 o. 
taIiumeft.!*:7.qualiumueroquatuorreclifunt.56o. talium. 1.14. proxime/ Tot 
ergoetiamhic.A.B.arcusidelHngquaIitatisdiffeientia continetm:& quoniaan/ 
guIum.C.A-I.50-eomndemeffefuppofuimus:erittotus anguIus.B.I.A.(quoap 
parens zodiad arcus c6dnetui)giaduum.5i.i4.qug omnia quantitatibus excentn/ 
dad unguem concordant /per eadem hic quO(^. A. L. perpendiculari ad.D.B. 
lineam dedu(fla fiueobliquiarcumideft.A.I.L.anguIumdederimus:dabituretia' 
hac decaufa propordo.I.A.linezad.A.L.cu<5 apxindpio.I.A.quoc^ ad.A.D.pio/ 
portiodatafit/dabituietiam.D.A.proportioad.A.L.&.icdrcoangiJoseria.A.D.- 
B.hoceft.A.B.insquaIitatisdifferentigarcum&.T.I.epi<^di arcum datos habe/ 
bimus.-fiue mtfum.A:.B.m£qualitatis differentigaicumide{l.AJ 3 .B. angulum 
dederiraus:Dabiturfimiliterhacdecau&ec6ueifoproportio.D.A.^d.D.L.cuq;a- 
prindpio pportio quo(^.D.A.^d.A.I.data fit^dabif ediproportio.A.I.ad. A.L. SC 
iccirco tam angulum. A.I.L.hoc eft zodiad arcum q.T.I.A.ideft.T.l.aicum 
epicf cli datos habd5imus.& ficderaonfirata nobis funt qus propofuimus. 

CTDc tabularum differenti* in*qualitatis folatis compofitione, Ca.Vl» 

H VM ICITVRuatia multiplexcgtabulsillaiuproportionuquibus in/ 
«equalitatisdiffinftionesappaientiummotuucotiiienturperhgctheo 
rematacoinpofitiopofRtherimtquatitates particularium aquationu 
fadie capiantui/illemodus magis nobis comprcbatunquoad iingulos- 
motus*qualisarcusdifferenti*in 3 equalitatisaccomodantur/tura quonia confe/ 
quenterad fuppofitafititum quoniamfimplex &fedlis intelledu fingulorum cal 
culus reddicuriquaie pnma 8 i per numeros expolita theoremata li cuti fingulaium 
prcpoiiionum fingulas in*qualitatis differentias/qugfingulis aicub? mot 9 *qua 
lis diftribuuntur per lineas fimili demonlbatione compucauimusipartiti autem fu • 
mus-tam.in ©quimieilaliaiinaliis quartas/qu* funt ad maximam longitudi/ 
nemin.ij.portionesiutperfexgradusin eis additio fubtradioue differenti* fiatt 
Q.uams ueroqu*funtadmmimamlongimdineminproportione.5o.utpertres 
gradus additio lubtractioue differenti* fiat maior enim eft exceffus differentiarum 
qu*ad minimam fiuntqexceffus earum qu*ad maximam longitudmem penes* 
in*qualitatem portionibus *quis accomodantur. 

CDe pofitione tabularum mctus 0 diuerfi. Cap.VlI. 

H ECIMVS igif dolaris in*qualitatis tabula uerfuuquiderurfus.4f.0r 
dinum uero triumiquoru primi duo numeru.360. giaduu mot 9 *qlis 
continet:itaut.if.primiumusduas ad maximam longitudinemquar 
tas contineanDidiquiueio.3o.reliquasqu*funt ad minimamlongi 
mdTnemr^Tertius autem ordo partes fiue gradus di.M. differenti* in*qualita/ 
tis qui fingulis squalis motus numeris conueniunt addendos fuboahendofiieco • 
titietteft autem tabulaiplahuiulhiodi. 



^CDemotusfoIanscomputatione. Cap.IXt 


VANDO IGITVRuoluerimusi^edafomotfiOinucniretotualo 
co folis dato/t^us uf(^ ad illudin quo motum dus quenm9:ad Alaa 

i^rt vm«>ri<4i9ni i rsKiilic ■pniic mnt^nnrr,9,-r\rrtiJir^ = ja 


dri:e meridiani hoiii ^idis aeqlis mot9qrim5corrridetes numeris gd9 
addem9.:65.i5.giadibus/a quib^diftatia c &a fSma(reuolutionib9 ite/ 
Pispiedis)reliquosex.5,5o.gemino9r^dibusadfuccdnoncfignoru enumeiabi 
^^fSi quo numerus peruduetia m^um motu 0 tande ee Idemusteude deinde 



LIBER IU 

hoc eft numerum qui efta maximalongitudinea<!huncme<£i motus terminum i 
tabula inasqualitatis qimamus correfponden teft^ fibi gradus in ordine tmio(fiq 
dem numerus quo intrauimus inordineprimo/ideft uf<^ad.i8o.gradus afcendit) 
fubnahemus ipfii a 1 oco medii monis. Sin uero j8o>giadus excedit addemus me/ 
dio motui; Si iic uerum appaientem<5 O motum inuenionus» 

DeBiei naturalis insqualitate* Cap.X* 

^a^^^ER VM Qusdefoleconfideranturhscfermefunt/fequiturautem 
||/^( ^7J ijreuiretad hsec ea dicere quae dierum naturalium insquahtatem often 
5t|i^^^dunt.Hsc enim pr^onenda funt/quoniam motus ildiarum medii 
l^^^^^otnnes/iimpliciter licnobis expofid funt/quaii cundtinaturales di/ 
es aquaieslint/$qualia<5 incrementa redpianeDies ueronaturales ncmperfpi/ 
duntur ob aequales. Nam cu totiusreuoluttosqualiterinpoliseqnoctialis di/ 
eulifiat/di haec reuolutio fignatius autin horizonte aut in meridio capiatur. 
Totius quidc reuolutio una eft eiufdem puncd zquinofiialis drculiabaliquo uel 
Dictaequalb horizontis uel meridiani puncto mifus ad idem reditio. CTQH^^ squalis dies 
natualiseftqusuniusxquinofhaliscirculireuolutio.36o.t^ora continety& ad 
hsc.5^.pximeuniustemporisfeMgcfimas/quasOmediomotuin did natura/ 
lis t^ore gtanfiuit.<rinzqualis uero dies naturalis eft qu* unius reuolutiohis. 

Di«in«qinli» 56o.graduuxquino(9iaiispgrefrumc6tinety^ adhxc cMfcenfionesin hoiizote 
uel in medio adi qux in squali folis motui conefpodenpHxcigif’ xquinodHalis 
drculi portio qux.36o.temporibus afcendit inxqualisneceffariofit/tuppterine/ 
qualepmotu/tuquia obliqui drculi portiones/tam horizonte qua meridiana 
aequalibus no ttafeuntyquo^Tameneutiudifferetia unius did squalis ad alteru 
in squale fenfibile&dat.ColIecta uero per dies plures ualdefenfibil^enes igitur 
inxqualeOmotuMaximadifterentiafttexdilmaisabuDomediomotu folisad 
altetu/Dies.n.Namralesitareducti differuntabxqualifaus.4^.5. teporibus pamc 
interfeaat. 9 . 3 o.duplatistmoribus/id{ 5 jdeoqmapp 3 x& 0 motusin femidrculo 
quide/qui a maxima logimdine eft~^^.gradib 9 ab squali defiat motu/ In femi 
diculoueroquiaminitnalongitudine capiturdfdemabundat.Penes autem cooi 
tuu aut cooccafuum inxqualitatem maxima differentiafit in femidrculis qui a fol 
ftitialibus pundris diffeparantur.Nam etiam hic utrorum^ huiufmodi femidreu/ 
Iorum coalcenlionesatemporibusquidemj8o.quxconipduntm xqualiter.Per 
maximeautem minimi dieiadxquinodHalemdifferairiamdiffenmt.Interfeau/ 
tem per differentiam qua maxinia diemm uel nodhum a minima diffemPenes au 
tem meridiani tranfitusinxqualitatem maxinia rurfus differentia fitin difentiis 
praedpue quibus duo figM(qux utrin^ fimul aut folftitialium aut xquinodiali/ 
umpundorum £unt)c6tinentur.In his etiamutracp quxad folfiitialia funt.4^0. 
proximetemporibusdiffe3ieabxqualibusconfpidutur.Qaxueroadsquinoc}ia 
fia/utia(5 rurfus temporibus.9.Hxc enim a medio zquality defidunt.IIJa uero ta/ 
eidem ferine exccdun^hac de caula diei naturalis prindpium non ab ortu folis aut 
occafutfed a meridie conftituimus/nam differentia quxad horizontas infpidtur 
& ad multas horas afeendere poteft/& eadem ubi^ non eft/fedfm exceffum maxi 
morum minimoiumue dierum autnodhumfqui propter declinarionem fphxrx 
fiOcommutatur.Qu* uero ad meridianum perfpidtu^& eadem ubicg eft & tem/ 
po»differentixquaabin*qualimte0colligiturn6excedit.Statuiturautemma/ 
xima differentia pro compofidoneutraruracf diftandamm/eius dico qu* penes in 
xqualitatem 0& eius qux penes tranfitum/quo tempore meridianum pemanfe/ 
«mi utiif^ di^ differetiis/autaddedisaut fubtohedis/fitm utricpmaximeportio 
a medioaqno ufe^ ad libra fubtraheda.A fcoqiione ueroul^ ad mediii aquarium 
addeda/propterea uoat^iftammportionumplurimuueladdituelfubtrahit. 
<rPenesfoIaieqdeinzqlitatem.a-f04>xime.Penesautmeridianitrafirutempo/ 
i2Mi^o.proxime;utmaxima/ex<u&c6poiiQoneambanjinxqliatu/eiu$ dico q 


|Ab Ad I 

15 ss finem. Sub. 
; Rs Medi. Add. 


ALMAGESTI 


jbinsqualiate ttanfirus quo merid^ff 
^iiucut iomigit:NatuiaIiu dieru dna colligat' penes utta 
fuf^huiutaodipomonuaddiesquidcequales tcporibus.8.io.hoc eft pars hor* 
unimmedia&dedtMOifkua.InterfeautdupIicadstepoiibusj6.4o.quff&dunE l 
horaunas&parteuniushor^nona. CTHscautdifFerentiainQquidemcseterifck 
negledanonlCTfibiliterforianappar^ucolidmtioninocdjitJlnluna ueroCpio °* 

pteruelocitateeius')dipnnnira*/ViifmfldrrM!imnsoTa/^n« »» *• 


fiue a media node ad xqualimte omnino reducainus/diligenter colideobimus in 

quo gradu obliqui drculifuerirotamsqualitei^insquSitermotus/Tuin prio/ 
le tum in pofteri ore/dato t^re.Deindeabinaquali motu.ideftapparhiadappa 
tentedifkntiagadp loci tolis in afcefionu tabula redsfphseismueniemus/cofi 
derabimufcpquott^oraafqnociialisimeridianogiadib^diftaQsexceffu capjcta 
copulabimus coteniaab exceffu ^09; squalis horae magnitudinc&hancfi nume 

lusteporumaiorlitqsqualisdiftatisdats/dierumultitudiniaddemusjfiucromi 
norfubtrahemusabea/S^tepusiafadunaturaliudierusqualiu exadehabebimus: 
quo maxima in tabulis medioru motuu 5 utemur/fecileautem hincintelledu eft 
qui squales etiam naturales diesadteporales fimplidter<5infpedas leducuntucfi 
expofita temporum horsadditio fubtta<ftiouefiatec6uerfo.Cobtind>atautem 
fecudia calculum noffrum O in primo Nabonal&i anno fecudum sgyptios Thot 

in piimameridiesqualiterquidcm(utpauIo antediximus)motus.o. 4 .c.eradus 
X.insguaIiterueropifdu,G^.&.8.feragefmiasproxime. 


M. 

4 j. 


Annorum 
<jrf’hilippi 
^Alexandri 
lazdaiart Regis paila^ 
Nabuchodonaliui 
Diluuii/Arabumc^ 
Cioclitrani 


<TDifferentis tempora imius regni ad alterum- 
ferias 


AB 

AD 


Menfes 

Dies 

Diluuio 

lazdaiart 


10 

JJ 

Nabuchodon. 

lizdaiatt 



0 

Phibppo 

Taydaiarf 


i 

0 

Philippo 

Arabes 


i 

26 

Alexandro 

Arabes 


9 

17 

Alexandro 

Chriftum 


9 

2 

Chrifto 

Arabes 


6 

1$ 

Philippo 

Alexandm 

n 

6 

9 1 


INCIPIT LIBER IIII PTOLEMAEI MAGNAE COMPOSITIONIS 

<r A quibus obfetuaticmibus ^ Acddentia examinanda funt» 

3 VM lAM IN PRECEDENTIlibroqus0motuiacdduntinuefli- 
gaueiimus Sit<5 nobis confequ^ei de 3) dicendum, CTllIud apprime 
monere debemus $ non fimplidterne^ cafu/ pbfeniationibiu f qu* 
adlunampertinent')utendumeftjfedaduniiiM^alpcntiJ,J^r«,.,„«-i.i. 


Oe ^ Acddentibus 


uonauiisprzapueaemomtianombuseitattendendu,Quar.non fo/ 

Ium ex maiori tempore : uerumetiam ab ipfis obfdvationibus lunarium sdrafta 

capiuntur/iftisenimdumtajratexquifitelocus>ueiuspoferitmuenii^aaUsrme 

pertranfirniuxtaftdlasfixas/fiuepeiinftiumenta/fmepereclipfesfolaresconfide/ 

*enf propter luns afpeiftuu diueifirates non parufallerepoflunts ad parrioTlari or a 
neroacddentia ctiiabaliis obfauationibus confideian<fceft.Nam cum diftanfia 
^lunie globus difiatacentroreiKenonfittantaquant 3 eftadzodiacum:Vt(in/ 
*«rpunai)magmtudoterKEadearahabeatmeceffeeftuc redalineaquffa centro 
torsadpartes obliqui drcuIiprotrahituKquauerimotusoraniacoprehendnto: 

fcead f»fum quidem eadem illi fiat qu* a qiiauis terne fuperfide hoc eft a uifii 

liidentiumadcentrum JmotrahituKquamotuseiusappaiescoiilpicitur.fed tac 

I(lUunacenQ;otetl£uifu{Auidendum.Der centni^aH TnAi<irnunta^Ai^ 1^3 • 



Diet 

esSs 


Hore 

. 8 . 


LIBER IUI 

linea piotrahif/ quando fuper&demobferuatisCinuenif.CLuadoaute a uextice 
quomodocuc^ declinauerit tunc lineam quocf declinationes diuerfse fiun t j & hac 
3 e cauja motus apparens non idem uero motui efficirujc/cum uifus ad alios at^ ali 
os litus traducatui/quoniam anguli qui per centru teri» determinantui/proportio 
tjaliterdeclinationisquantitatibusfianticcirco acdditcuedipfesfolisc^iedu Iu/ 
n*fiant/qu£inumbraconoidaliinddens/quia uifu nolho adfolem eftj^um/ 
brationem (donec tranfeat)fedt.Nec utatg ipfes au t magnitudine aut teporibus fif 
militer fieri/nec eodem omnibus modo/necin dfde partibus folis fieri/propter cau 

ias diflas/In lunaribus uero eclmfibus nullam huiulmodi dilFerentiam ex diuerlb 

tatibus lequi.Mam paffioniipuus defedus lunae nullam diuerlitas uifus cau&m af 
fert/ca enim femperafolari fplendore 'J iiluminetur/quadodiametraliteripfiop 
polita fueiit.Et in quibufdamtemporibus(quoniam totum femifphsriumeiusa 
fole illuminatum adnosdedinatur)totalucereuidetur/tuncinqui/quadolic^op/ 
polita folifueritmtiterielhisumbrs inddat conoqulexoppolitofolisuna cueo 
eircududturproportionaliterinddentijB qualitatibus luminepriuatur(tctraenim 
folaribus obiid tumdiis)hinc fit ut in omnibus terraru partibus tam magnitudini/ 
bus 5 diftantiaru temporibus fimiliter deficere uideatut/his decaufisad uniuerfalc 
non apparentium feduerommlunaeloco^iconfiderationedefectusciusacdpide 
betj& ad hsc qm quidc ordinatu& fimil e efl/neceffe efl ut inordinato ar<^ dilfimi/ 
!ianteponatur.CX.uar*aIiisquidcobfetuationibusinquibusuifu obfeiuatiu fld/ 
laR loca capiunfmo effe u tendu alferimus folis aut ipfms luna defedHb9:qm nihil 
ad deprdienlioneloco^j uifus in iplis c6dudt<Na quacuc^ portione obliqui circu/ 
!i ©medio lunaris^dyplis tepore obtineieinuenif.Inquoteporelunacertru ab 
folutefecudulongitudmcquantuficripotelldiametraliterfoliopporitur/eius op 
pofitam poitionein eodemmedioadiplistempoielunacentrur^tinebit* 

iTDepetiodids luna temporibus* CaJI* 


@ IC IGITVR BREVlTER.CLuibusobferuarionibusIunaacdd^ 
uniuer&liter colideranda funt expdfitu nobis fitiNunc ^lanare cona 
bimur quomodo prilH demonftrationuaccomoda,tionib9 ufi funt: & 
quomodonosutiliusfadliufc^ cofequcterad apparctia fuppolitionS 
diflindionefedemus/Ci.uoniaigiturluna&perlongjtudinc&perlatitudineineq 
litermoueri cemif/neeper obliquum fempetoTculumnecperlatitudinc eius aqli 
temporereuoluijne<^fineinuenrionetemporisquoinaqualitaseiusnecefiariore 


gnofcanf /& in omnibus partib9 borealifllma & auflialiffima in ipfo quoc^ circulo 


poffit inaqualitaremrOTtuere.Ita(5obferuationeslunariumaclipfiuproptercau 
£ss dicTas referu antes conliderabantjquanam multitudinis menlium diflantia aq 
Ii in tepore femper fieret eiufdemuItitudinisdifiantiis.*aqualef<5fecundulongitu 
nem reuolu tiones aut integras cum quibufda aqualib9 arcubus c6tineret.Prifd a 
go admodum t^us hoc effeputabant dire^him.6585*dies 6 c tertia unius did parte 
utpotehoras.8.intantoeniflpore.2S5*myesproximecolligiuidd)antj<rReuolu 
tionesaucinaqualitatisquid^*259*latitudinisaut.242.16gitudinisueroreuolu/ 
tioncs.24i.&adhacgradus.io.4o.quo<5in.i8.reuoluti6ib9inpradidotepore © 
peroanfiuit(reftitutioneipfo9:adfij^ ftdlas cofidetata)id<^ tempus periodica ap 


habueruntdieru numerii.i^56.queabfoluta reffituti.oneuo<auerunt*CrCateiis 
quo(5 fimiliter triplicatis habueratmenfesqmde*669*Reflitutiones uero inaqua 
litatisquide.7r^.Latitudinisuero.7!6.Circuit9autI6gitudinis.72^.&ad hac*52. 
g^du5/quos0iD.^4*reuoiutipQib9{upfiuit,N6^foluteilh&hae hppaicus te/ 

daiguit 



AtAfAGfiSTZ 

darguit.Perobf^tionesarimqiiasexpofiiitdemonfifaMukprimus dieru *■ 
merusperquemfeinpertempuszcIypfmminmenfibusacmotiBus *aual,h,.. 


uoiuimi.j.v.w7.aierum/achorsumussquali5dt/inquibusinenfesiuenitabfol/ 

‘“;42^*ifiteg«sueroinsqualifatisrefiituliones^5;^.Circulosautem2odiacos 

nirfum defidt/ 

utrelhtutioipfonimadfirasftellasperipidatui.vndepropofitamdieruinrnultitu 

dinemm.4!67.menfesDartiens/Meifismediitemous inuenif.^a.^T.m.fi 


«uict-urn^^intantoigimrtempoiediitatjasabidfprilunaiiadsclvpfimlimpli 
oterr^euntessquaIes€iredemonfiiat.Vfideomanifdlumfiatinsqualifate refii 

tuu$ lempei & in tanto tempore tot menfes continentur : 8c squalibus perlonei/ 

tudinemreuolutionibus,46ii.cofidemgaduscomprehendunturfciiicet.2Ci*so. 
coniequenteiadconiundiones&oppofitionesfolares.CSiquisueionumerum 
menlmmnonabsclTpfi lunari adscijqsfimqueratdedfoIummodoillommQuia 

^iunibonelunari uelplenilunioadfimilemrefpeflum eft. Is minoradhucre/ 

intutioneminsqualitatis/&mHiumnuniemminuetuet.SifoIum.i7.partiumnu 
maumcomuneraipfonunmen&iamc^ent41icenimmenfesquia€in.2«4:om 
^t.Insqu^itaas uerordbtutiones.26^Sed hoctempuslatitudims quoffl refiitu/ 
ftonemabfoIuerenonmueniebatm,Aeclrofium enim reditus tempore folum ad 

tqualitatem feiuare uide/ 


►^«iiin^uo^icmponDusooieruaao 

“Otusreffitutus uideretoi^hanc quom leffitudo/ 
buiufino/ 

dierat.|i,Qnoduerone<^ fimplexnetgintcileau facilis. Sed magna diliccnti<s 
indrgensconfiderationeficoTofi>«^ni,i<J/4«-«,„c KT^tr, r, -nf j-.az. 


tiaruratempoaexadteinueniri.Ptimunihilhocprodeft/nifiuel nulla fol quotn 
nisquaUta^ differctiam uel eadem in utiac^ diftaaciafetiatnamnili hoc acddat 

led nonnulla penes inaequalitatem eius dilferentia.fiat.Nec ipfein temporibus sd, 

!f ®qualesfedfle ckcuims uiddritui.Nam fi(uc^ giatia)utra(» dift^ 

nn«» fi co^pamtur-mediamanni partem poft integra squaliata annua tenv 

hocteporeprogreffus/in prima quidem diffantiaame/ 
r 1 • P^iciuni &erit.In fecunda ueroa medio tianfitu uirginis. In p rim a q/ 

ni tnus ^ in femidrculo giadibus.4^.5.proxime.In fecunda ue 
I puiqiniemimculocifdan gradibus, vt luna quo® in temporibus squalibus 
poitmtegiasre{htationes.InprimaquidemdiJlantiaa75,i5.giidusobtin«t.Infc 
cuncraueto.i84.45.qporrejeigiturprimuafferimus/uthocdifl3ntishabeatquod 

in ioleacadit/ut mdeiicet uelintearereuolutionesfuas abfoluat/uei in altera 


xia uia^iiianymairera minimam longitudinem attingaht/uel ab eademportionc 
urra^dii^tia mapiat/ud squaliter utn<p aut a maxima aut a minima lond tudi* 
fte «ftetjira ut msclrollprioreab altera drikntia/&in poftciioreabaltera SMuali/ 
tornilet.SiCOTmfolumueInulJaudcadOT penes insqualitatemdusin utra® 
mflantia ent mfteretia. <^(aredicfflerentisquo$ partesfquaspiogieffus compw 

hendir)3equaIeserut/udinterfefcdum/udinteife&squalibuslD^deputainu# 

«a^oporterefimiliattctionclunscuxrusconfiderare.Namnifihocdifcematur 

accutoepoteriputfepiusipfeguotflunasqualibusintemporibussqualesfmlo 

P^‘^em.arcus<ri)tincat/nondumdusinsqualitetereflituta/quodacddetfiuein 

*«ra(5 <Pantia uelab e^em paadditionem cmfu/ud ab eodem per ftiboaflione 
™autaeriimecineudedeftuerii/fiuemalteraqmdeamaximocurfu inceperit & 
^ueneritin altera uero a minimo curfu ad maximum / fmc utricj primus 
ultimus squaliterabeodeminimoaut maximo 
«itent/qwcqd cm'ho9:acddatudnuUari4i{us udeadeinsqlitatis lun* di6 
Almage. e 



LIBER IIII 

fttentii&dEtJlcidEO motus quidem latitudinis squales efficiet. Ilrtqualitateni, 
uetoiMuaaieffituet. Nihil iguui hotum acceptt deoeiet habete diftetenns. Si 

tempus™oinsqualitaslutisteatuituicontenptui*lint.lmino ueio illas con,: 

tiadfeefe debemus qusmsqualitalem maxime poffintonendae/fi leliitutiones 

insqiaitatisintegiinoncontineanmr.Hote8quaiidononrolumadueifispnu/ 

dpia cntiibus habSiM. Veium edam aualde dlueifc aut fecundun, magtntudi, , 

nem, autfmuittmemifa magnitudinem qmdemqU 3 ndomalteiad.«aniiaa.m 
nimotuituinapiitmetinmaximumderinat.Inalteiaquandoamaxtmamapat; 
netinminimumdermat,Sicenimmaxima fm lonpiudinem motus difteientia 
SnS.rinsqualitads lenolutionesintegisnoabfoluantui, quando maximeuna 
quartam aut edam tres unius insquaiitatis fuperacapietidu^us enim mnc pen^ 
msquaUtatem diffeientiU insquales diftanti* futuis lunplm umutemautepat 

doin uaaiBdiltandaacuifumedioincipialjfed non ab eodem iMdiofedmaltm 
abeoQtu^addidonem/inalteiaabeoquiper ftibtrachonemeffiatut,Nam eda, 
ficloneitudinisprogreffuspluiimuminterle different. Maxiroeinsqualitatenoii 

relUtutamam cum unarurlijs quatca/uel tres unius insqualitatrs cumptehenauture. 
duabus penes insqualitatem difFerentiis different. Cum uao lemiaxcinidineienA 

tusquatuo^tuc diuerfitasquaeftinteiduaslogimdineseritquatuor diuerliiat««; 
QiupropterHippardiumetiam uidemusobferuantiffiraeq maxune poterat elcf 

gilie diftaD!aas.Quibusin hacconfideratione ufus eff,Vfus enim ^ eitin quibus lii 
nain altera diftanda a maximo curfu piindpium fad t/nec in mimmum delinit. In 
altera inepitaminimo &in maximum non definit/^ emendauit differentia qu» 

fitpropterfolis.diuerfitatemquauislitmodim/fiquidemdiminutio conueriionis 

follris a reuolutione integra non ell prster quartam fiere unius.i2,lignorum/& ncn 

eftitafigniunius/umon.fitalteriusledeftquartafigniquodellinunaquacp duara 

longitudmmcuiusdiueilitas eft aequalis diuerlitatialterius/&h$c nosoiximusn» 
quiateflitatioiium mddumiepi2hendemus,Sedquia oftendae uoluimus ^ liat/ 
tente modus ille fcientifidis/^onii^cofentaneusadhibeatui/pr^poUcam reto/ 

tam in ordine poteft certum redigere. i.in uero paruum aliquid de tam niultis prz/ 
termiferit/longeadmbAimapropofito abenatuwm.Vtcjintelligatut q diiualis 
fit hommommum rellihido iiquis pa^icacttet harum obleruanonum eledionc 
adhibeat JVb expolitis minireudimonum reflitucionibus im Hipparchi calculos. 
Medium nuiia lelenlioma ue 
litate abenat,In «qualitatis ueroatqilatitudmis 16 ge abeltauentate. Quz les nos 
impulit/utfimpiidoremfediiQremc^ ad harum rmiminuefligaiionemuiamiscra 
tione quzramus/quapaulopoltunacuinzqualitatelunarisdemonftraaonis.iipii 
us(ut &dlioradc£Breraingrdrusfic)M€diQsparticulanterraotus iongitudinis/in/ 
«qualitatis diftantiz/iatiludinis/conlequenteiad expolita lellimtionura tempora| 
& cura eis/qusab emencfatione iplaiitm colliguntur expofuerimus. 


€TX>e lunae motibus aequalibus f m partes fuas, Cap,IU« 

■ I ERGO diumumfolismediummotum.o.59.S.i7.i5U2,5i*pioxi/ 
me in die unius menfis,29.5i,fo.8,2o,Muliiplicaueninus/lummzaddi 
-Ierimus unius drculigiadus, 56 o,habebimusquotin menle uno luna 
aotu medio ^ logirudine mouetur gradus/qui fut.}89,6.25.U4,2,50, 
5i,|>xime.trHosfipartitifueiimusin expofttostn^is dies/haoebimus medii diei 
fm]6gitudinegraduutn,i5.io.54.58,53,5o,3i.pximz,CrEtfirLu:lus,269.m«qua/ 
litatis reuolutioes in.56o,unius circuli gradus multiplicaucrimus/habeoimus mul 

titudinem graduum,^6S40.<rHosfiper.74i2.iow}4.5i^.o.diesmenliuu5i.par/ 
tiamur medium diurnum inzqualitatismotumhabebimus giaduum,i5.5.55.56» 

P7.5i.5^.^Similiter fi.j^25.Latitudinisieuolud6esin.56o.unius circuii giadus 
muldplicaueiimus /habebimus graduum muItimdinemni3228o,Hos pardaes per 
545 $.qui funt menfium dies4i6ii77.58.58,3,25.habebimu5.Iatitudinis quoij mfi 
<kum diurnum monjm,i3,i3,4j,39N^8,j6,37,^Rurlus lia diump longitud^ 



ALMAGESTt 

lun* motu/medium folis motiim fubtraxerimus: habdjif etiam difiaiiti* medius 
motus diurnus graduu.i2.ii.26.4t,2o.i7.^9.C”Qu iuis per demonBrationes quas 

f ibft^Cut diximus)ad cofiderationem bancadducemus/eofdem ferme ( diumum 
ongifudinis & di{lantis)motus eisinudiiamus/quos modo expofuimus-Insequa 
n^tis qeiojninoremgTadibus.o*o.o.oJi.46.59.utfiatgTaduum4345.55.j6.i7.5i. 
^.Iddtudinis uero maiorem gradibus.o.o.o.o.8.59.i8.Vthicquo<^ fiat-graduii 
M**>*4^?9t4S*56.57.C’Homm diurnorum motuum fi uigefimam quarta in fm 
CTlis c^penmusparCem/habeirimus medium unius hors motum/longitudinis g/ 
demgraduuma3.52.56.:7.:6.2;.46.i5.CTlnsquaIitatis uaograduu.o.5:.59.44. 
5P’44*39‘57-?o.CLatitudinisitgraduu.o45.4.24,9.52.ii.32^o.CDiftati®ue 
togra. 0.50 *28. 5*20.44. J7*30.<rMultipIicato deinde diumomotu 'trige/ 
^(drculiC^ teie^)habd)iraus menfis medium unius motum.Longitudinis gy 
dem.55.i7.2g.i6.45.i5.C’In2quaIitatisautem gTaduu.5i.56.58.8.5J.5c>.5o. ^ Ia 
titumnisautgiaduu. 56 . 52 . 49 .? 448 .i 8 n 3 i.C’Diftati*atgraduu. 5 . 4340 . 4 o. 8 .M. 
3q.C7Sirurfudiumosraotusi.565.ani2^cudiesmu!tip!icaueiimus(circulol^ 
*«ceremus habebimus mediu ani motfiI6gitudinisgraduu.i29.22.46.i5.5o.52,5^ 

^Tlnsqliiam uerogra.88.45.748.4i.!5.^5.Clatituditiisuerogia.48wf2«f7. 
*2*44*2f.?* CDifiati^ aut grad.i2g.57.2i.:8.29.25.55.C Dedes ofiies deinde(p/ 

pmt^uIarumutdmmuscomoditatem>nnuismodbus multiplicatis/drnilila 
^edfc/hsbebimus etiam.iS.anhorum medium motum/longitudinisquidem gra 
^m.i68*^.^.9.9~45.<j7lnarqua]iratis uero graduum.ij6.56.i4.56.22.io.50* 
^latitudinisuero gr 3 ^$ 6 .^o.<^.^^d^.‘^u^o.iri)iRltizautemgizduiirn.m. 
i2.26.52.4g.io.5o.CTC^nfaibemusigiturfiait etiam infolerabulas tres inueifi/ 

busnjrfum^.5.Inordinibusautem.5.perfinguIas/quorum orifinum primi tempo 
« contmebun t.Ita ut primus prinue tabula ordo coli edos annos contineat.Secun 
,<te expafos &horas deinc^.Terti:emenfes:& dies rurfum deinceps. ^Reliqua 
uaqquatuor gradus &6adionesfinguIisconuenientes.Secundi quidemlongitu 
dmts.Tertu aurem in*quaIitatis.Quard ueroIatimdim's.Quintiaufeh2dif^tia. 
eft autem tabularum difpofitiohsec. 


Radices. M. M. 

Longitudine 
Diuerfitate 
Latitudine 
Elongationes O 


) In prindpio regni N^udiodo. 

• C : M. 

II. 22. V 
26S. 49» 

45 / 

70. 57. 


Almage. 


e 2 


















IIBER IUI 

CoiiodeSiinfimpIiciriippofitionelunaii/tamejicaitiiciutisfiepicycliruppo/ 

fiti^ndem&dtappaientiam. Cap.v. 

r=3S^ai VM AVTEM cofequesfit/tunimodu/tumqiiantitatHunaris insqua 
ffSX/ litads ollMcre.NuncqmdeitadetelaquemLtquari unafola modo 

iniqualte fcqua fcla oafeimeCqmam™“f'f 
tut4adimqu*r«adaaporitaielhluaonuabW tpa.Pofleaueio 

da^SimJs aeriialiam&fecundainaaqualitaKquadalunafaatp di; 
S^Zb9Abeftloh«marimaquidEfipiutloq,femiplBnto 

S Ijoic inenltao in ipfis coiunffionibusatqsplenannmhocautem demon 

ta“onLdineutemTOqmhscfecnnda.taprim*lemjcoiung.tui,Vrnunquain 

SSlapolTitu.nenirialkueioabfq,hacfecundamucniami.api:ulro^^^ 

Laribus penes quas nulla CenCbilis eraqua; pioptei folem accniit, fit 
diffeienriainprimaigimtdemoiltandaeauiautemurauahippMcuenamufum 

fuiffe uidemus.Nam tres nos quocji lunares capiemus ecliples.pemoibabimufi^ 
quanfamaxim differentia penes medium motum:&penp diflantia. A. maxima 
loneitudine fet.K«ecenimin2qlitasfeoifumperfeinfpicitur:& per epicycli &p/ 
pofidonefnabfoluituii&quauis eadem rurfusapparHaperexcentrici quoc^ lup 
pofitionem cemantuucoraodius tamen hscinaiqualitas quae fit per utraru® inxq 
Htatuc6poritione/fecundx(quspeifolc acddit)coniuugetur/q autem eade ena 

hicexutraqjprapofitarufuppofitionumappareant/quauistemporareltitunonum 

utrarumm irisquali tatis uiddicet& eius qusad obliquum drculum mfpintui/no 
fint aqualia ficutin fole demonftauimus/fedin squalia/ficut in luria autem pro/ 
portiones ••urfumfolumodoesedemfupponantur.-fic profeflointelligemus^^inip/ 

faprapofitalunsfimpIidcpmsqualitateconfiderationemferientes.Naqmluna 
reftitutionemillam/qusadzodiacumcemitur/dtiusfedtqillamquffadexporita 
insqualitateeft/p maiore ccrtein temporibus aqualibus/lnepicycliluppofitione/ 

arcumzodiadepicyclusin concentrico {empermoudiitur/qfimile ei arcui quide 
luna in epicydo pertranfit.In fuppofitioneauteechtiatatis luna quidem fimiiern 
in excentrico arcum epicycliarcuiperttanfibit/excdricusueroadeafde partes quas 
luna circa centra zodiadtautu quatulongitudiriis motus motu inaequalitatis ma/ 
ior e. Sic eni no folum proportionum fed tempo9! eda utriu% moms fimilim<i/ 
nesinutraqjfuppofirioneferuabuntur.Hisitac^neceffaiio confequderqjfuppon/ 
tis.<rSit.A.B.G.concentricuszodiacocirculus/cuiuscentrum.D.& diameter. A, 
D.&fitepi<ydus.E.F.cuiuscentru.G.&fupponatur quando epicydus eiat in. A. 
tuncluna fuilTein.E.Maxima^i<ydilongitudine/squali^ in tempore epitydfi 
quidemJ^.G.iunaau*em.E.F.arcumpertranfiffe/&iunganmr.E.D.di.G.F.&qin 
A.G.arcusmaioreftaicu.E.F.capiaturarcus.B.G.arcui.E.F.fimilisj&iuiigatur.B. 

igiruraequalitemporean^ufti.A.D.B.excelTusuniuC^motuum excentri/ 
cus quoc^ pertranfibit & tum centrum/tum maximalongitudo eiusad.D.B.linea 
pemenitperfpicuum^Id cum ita fehabeat;litIkiea.G.F .squalis lineae.DJ.& iu 
gatur.F.I.& centro quidem. I.fpatio autem. I.F.defaibatur excentricus. F.T. 
Dicoeandceffepporrionem.F.I.lineaead.I.D.qu$eft.D.G.ad.G.F,eTitauce edi 
fecadumhancpofitionemlunainpundo.F.ideftlimiliseritarcus.F.T,arcui.E4F. 
nam quoniam,BJ?.G.angulus squalis eftaDgulo.E-G.F.erunt.C.F.&:.D.I.Iin eae 
aEquidi(lantes/fed.G.F.&.D.I.2qualesfuntergo.F.I.etiamlinea2quidillanssq 
liup elllineae.C.D.&pioporrio.F.I.ad.I.D.e3demeiitproportioni.D.G.ad.G.F» 
CTRurfi!sqm.D.G.&.I.F.$quidiftatesfunr/eritangulus.E.D.B.a'quaJis angulo 
F.I.T.fed fuppofit? eria eratangulus.G.D.B,angulo.E.C.F. aequalis/ quaie aicus 

quoq;.E.T.aicui.E.F.fimiIiselVintpeigitur2qua]iun:ac^infuppofiti6elunague 
nitad pundu.F.ipfa enim &.E.F.epicydi:&:.T.F.excdrid arcus limiles demonflra 
tos peinifibit/cenrruaute epicydi arcu.A.G.excentrici ueio centru.A.B.arcum qui 
eftexceffiisarcus.A.C.adarcum.E.F.quodeiatdemonfltandu.([rQUodautefifo 
lumodo pporriones fimiles fuerint quauis ne<j ipfe/neqj inter fe exctoicus cocdii 
cosquales fint/idetamhurfus eueniat.Sicnobiseritgfpicuu/ C^Defaibat' enim 



AIMAGESTI 

ufracgfiippofit7^h3fepaiatimi&fitc5cen£ricusquidczodiaco.A.B.G*nrcuIuseii/ 

iuscffltru.D.«diameter.A.D.epiqfcIusautelit.E.F.ciicacentru.G*luna ueiofitin 
F.CEtw«umij£.I,T.c.eiicuIusextrinfecus/cuiuscentiufit.L.&d2amerer.T.I., 
M-in qua zodiaci cenou fitinpmido.M.& Iun3inpui)<So.C&coniungantur ifa 
ouidem.D.G^.&.C.F.hicuero-T.I.M.&.C.M.&.C.L,lineaj fupponaturq; eanv 
demeire.D.G.propordonead.G.E»qu*efl.T-B.ad.L-M.$qualiq} in tempore d/ 
tranfent:epicfdus quide,A.D.G.anguIujluna uero.E.C.F.excentriais aute.I.M, 
T.& mnamrfusan^um.T.I-.C.eriti^turpropter fuppofitas motuum propor) 
tiones/Angulusquidem.E.G.F^qualis angulo. T.L.CanguIusautem. A, D,C; 
utrif(5iangulis.I.M.T.&.T.l.C. ^quaIis/h£ccumimfeha£eat.Dico$inutiam 
fuppofitioneruifus sequalemin temporesqualiarcumlunapertianfibipid ita fm 
quia-A.D,F.AnguIus squalis eftanguIo.I.M.C.nam cum in principio diflanti® 
111 raaximaIongitudineIunaeiretperIineas.D.A.&:jVI.I.certiebaturin fine autem' 
cumefletin.F.C.pun<fHsperlineasJ3.F.&:Jil.C,fitergoutriq; arcui. T.C.&.E.F. 
fimiJis/Riirfumarcus.B-C-&iugand’linea3.D.qmigimrirafehabet.D,G.ad.G«. 
F.ucut.C.L.ad.L.M.funtq?itaIateraquibus.G.&.L.®quaIesangulicontinenturc 
portionalia/erit.G.D.F.tnanguIussqui3ngulustriangulo.C.L.M.& anguli pr^ 
portionai!buslateribuscontentisqu^es/eftergcanguliis.C.F.D.angu!o.L.MC. 
squalis:fedanguIuseda.B.D.F.squaliseangulo.G.FJ).cptereaq,squidiftates 
funt,G.F_.&.B.D.angubenim.F.C.E.&.B.G.D.squaIeseirefupponur7quaiean/ 
^Iuseaa.F.D.B.anguIo.L.M.C.squalisc/fuitaut.d^.AdD.B.anguIusipfiusexcef 
lusmotuuMgulo.I.AI.T.permotuexcentticicon{Htutosqualis.quaxetotiis ed» 
AdD.F,toa.C.M.I.squalisefl/quoderatdemQnfiiandumi 


CPdmsacfimpIids lunarisinsqualitatis demonfiratio. 


Cap.vl. 



. — quas cempoii 

busnoftnsexqumtzliiTnenosipliobferuauimusiCrSiceniexhuiufmodiiquilido 
iie7quoadpoiTibilefutt)obfetuatatemporislogitudine/erirnobismanifeflum/g> 
aifferenaa(quspenesinsqualiratemeft}exurrifi^propemodum obferuationib^ 
eueniet/& memomm motuum fumafiueprogreffus fempeicoueniet etia progief 
iuu^iin periodids temporibus fecundu cafligationem noflram expolitis collige 
tur.^AademonftrationemigitUTprims insqualitatis qus per feiplam infpicL/ 
tur/hocmodoepi(yclifuppolitio(utdiximus}feh3bebat.InteUigatureni i fphs/ 
miun£^culus& concentricus &in eadem fuperfide litus cum zodiaco circulo/ 
&alius fecundum quantitatem latitudinis motus lunspropordonaliter ad hunc 
declinatusjissqualiteradprscedenda lignorum circa obliqui centrum . Tamen 


wuuquucucujuepicyciumsquautCTrurlusadiucceffionemligno^fupponimus 
cofequOTtacn^^/ad latimdimsrefliturione/qusadzodiacuipfumrelata/mo 
tulongitumms&cimnh<DcautepicydoIunaeffelupponimus.Itautinarcuinaxi/ 
nislogitudinisad pcedetiatotius moueaf.c61equcteradielliturion€ insqliraris. 
<rQuauis nihil adppofita demoflrationeipediamur et fi ne<^ laritudiniscgreffus 

neq; lunaris circdiobhqriofupponar7nuilaenr(deqcuradufit)difFerhiaex tam 

declinarioeadlogitudinismotuacddit.iTPrimaigif triuanriquiffimaReclypfiu 
apct babylonios obfuarapt prio ano Mardoc^di uigefimanona thoth mefis sgy 
priaci die/ qua trigefima feqbatf' fafla c6fcribif/&:icepit/fquit/dcficerepoft ortu 

unahorabenetrafeifla/defedt^tofa/qmetgofoldrcafincpifduerat&noxsqua/ 

|whora9>proxime.r:.patetquiasclyplis quidHnitiuantemediinode^..io.squa 
libus horis fuit/t^us autem medium qn eclyplis perfecia firiM.30. horis ergo Ale/ 
aandrisad meridianu cuius horaru mot9c6iideramus:cuiufc^ meridian9.jo. uni9 
?quaIishor®fexagefimasbabylonismeiidianupcedit.*me(iui]Iius eclypfis tepus 



,11 Haec adhscufi^nobisperfpediafintjNuncexpofit® Iuna> 
dem onftcationeinepicyclifuppofitione/ propter cau/ 


Cita enim &ip&!gfierfpom!t‘ouxl 

mi atqjJonging tlpoiisinquifitio no 
biseritinpromptu:& obiter manife/ 
ftum erit qui obcaufam& diffcreiia 
qu7 cxizqualitue iicieade ea uirifi^ 
dentonfttaoonibiu proxime eueniat. 


Pnma eclyplis* 



IIBER IIII 


EcVpfis fecu<i» 
Eclyplts tertia 


L B 



fuitihte inediam nofleinhOTis 3rqualibiis.).l0.in qua hora fecundum ejprfitos 
nobis olcuios uerus motus folis eiat in pifeum giadibus .!4.,o.proxiine. C Se, 
eunda aecivprmm fecundo anno dufdem Maidqcempadi fuilTe confcnbitui die 

thothaS.ctli,requenteJ94efidtqiabautoo,diginsiquit.;upfamed^ 

niaraigiturtempusmediuminip&medianofle apud babilonms fuilfe confen, 
bitur;debetmaIexandnafuiffeantemediamnoaem.50.umrahoiiefexapfimis, 
inqlMhoIauemsmotusfoliseratinpifanmgr3dlbus.I^45.CT^naedjlpfI^m 

fiiifefcnhituieodemfecundoannoMardocempadi/qumlodecimo^^^^ 

nothifatodecimo ueniente/incepitqi deficae mquitpoft qltum.K drfema fepte 

Bioneplufquamedietasiquoniamigimifolmpimcipiomrpnismiagmtudoqui, 

demnoaisapudbaWomos.xi.horamm fuH, cuius medietas, enh.iarum, 5 .jo. 

Quare ante mediam noiSem.jamaxime horis aequalibus aclypfis ininum foit : c*/ 
inquit deficere poft ortum/Medium uerc tempus.v50.hons mediam no 

ftemantecdTiMotum enim tempus ante obfcuratiomstnum proximehoiaru i\x, 

ifledebpc/Quarealexandriaerurfusmediumedypfistempusfuitantemediam po/ 

flem horis xqualibus^..ro.in qua hora uerus moms folis etat in gradibus “«giois 


dio uero fecuds ad medium terti® gradus.i69450.Diflanfia etiam interiacentiutn 

temporumaprimoquidemadfecundum.j54*oi^oontinet& horas infuper lim/ 
pliciter quidem confideiantibus.2.30.Ad®quaIes aurem naturales dies reducenti/ 
bus.z. 34. CTAfecddoueroadtertiumdies.ijfi.&hoiassquales limplicifCTCuide 
lo.^o.exquifite uero.io.i2-Mouef autHuna ®qualiter/nulla enim fenftbilis in ran 
to tempore differentia erit etia fi proximos ueroru redituum fequemur in dieb9 q/ 

dem. 554 .&horis.:. 54 .®qualib 9 .In®qualitatisgde(reie(fliscirculis')gradib 9 ,;o 6 . 

25.1 ongitudinis aut gradus.345.5i.CAtueroincGeb9.i76.& ®qualib 9 hor®.:o. n. 
CTln®qIitatisquidegTaa5o.i6.4rL6gitudinisaute^dus-37o.7.pi03dme.Patet 

igif quia.3o6.25.gradib9®picycIijin prima diflantia addidenint ad medium lun®. 
motugradus.3.i4.fecHd®autediflanriegrad.i5o.26.fubtraxerunta medio motu 
giadus.o.37.C7His fuppofiris fit epicyclus Iun®.A.B.C.drculuss&^ fit-A.punfium 

fequolunaeratinmedioteraporeprim2®clvpfis.B.uetoin quo eratin medio tc/ 

porefecund®®cl)tpfis. G. autemin quo fimiliter erat j medio tempoie terti® ®cli 
plis.Intellmaturautemlun® inepicydotianfitns ex.B.ad.A.&ex.A.ad.C.fieri: ut 
arcusquid^A.C.B.queaprima®c!gpfi ad fecunda pertrafiuit/qui.3c6. 25. 
efi/ad^t ad medium motu gradus.3.’4.arcus uero.B.A.C.queab fecunda ®cly'pfi 
ad tertia pertrafiuit / quiq; graduu eft.J50.i6.fubtiahatamedio motu gradus-o.M. 
37.& propterea motus etia ex.B.ad.A.qui graduu efl.f5.35.fubtrahat a medio eof/ 
dem.3.24.gra.Arcus autem ex.A.ad.C.qui graduu dl.^e.^i.addat ad mediu motu 
i*47.C1.3igimrnoeflpofl'ibileminimaepi<yclilongieudineefreiiiarcu.B.A.C.in 
deperfpicuu eft;g« etia fubtrahendi uim hic arcus habet: & minor femicirculo fit/ 
maximus enim motus in minimalongitudinencceflario efle fupponif : qm ergoi 
arcu.C.E.B.omnino efitaedpiarur centni fa circuli qiii per mediu fignorueft/q ei 9 
qui defert centriiepicydi:&fttiIlud.D.&protrahanturabeo ad triu eclipfiu pun/ 
^linex.D.A.&.D.E.B.&.D.G.CTvniuerfeliferergouteriamadfimiles demon 
fhationestradudione huius fpecu!arionisfadlcfadam 9 :fiuegepicycli(utmodo) 
fiueperexc^dtatisfuppofitioncdemonfiremus;centrotucint 9 accepto.unagdc 
protrahendarurriuIinearuadoppofituaicupioducatunuthic.D.E.B.linea ex.B. 
fecud®eclipfispun(So3)tradahabemusad.E.reliquaueroduoepicvclu punda Ii/ 
neaquedac6iungatuthicHnea.G.A.&:,a fecHonequ^perprodudalinearitutex 
pundo.E.]ine®adreliquaduopundaprotr3hanturficuthicefl.E.A.&.E.C.line® 
^paidiculares autem deducanturadlineasqareligspundisduob 9 adcetruzodiaci 
jtrahanfadlinea quide.A.D.perpedicuIaris.E.F.ad linea uero.C.D.ppcdiciilaris 

E.I.&adh®cabaitetoduo92qu® diximus pundorumuthicex.G.peipendi culari* 

ad eam ducamr linea qusabalteroipfo^iutapundc.A.ad feflione.A.jiduda fa/ 
Claminpundo.E.ptradaeuthicadIinea.A.E.perpcdicularis.G.T.dedudf' qdi<? 


ALMAGESTI 

defcriptionishuiusImMtioncutamur/eafdemprouaureperhumeroiadeinoflra, 

tionem^opomones uidebimus:ite ut adfadJiorem folumodo ufum altera deli/ 
gamus.^Qrioniamergoarcus.B.A. 3 ^.zodiadarcus fubtendere dmonAratu* 

clhentetiamanguIus^.D.A.cumfitincena:oeiustaliumquidem.3.:4^qualium 

quatuor ie»lunr.56o.qualimn uero duo recH fut. 36 o.talium. 6 ^ 8 . Quare arcu» 
f*^*'”^^*E.F.taIiuetir.6,4S.qua!ium circulus qui defcribitur or^edaneu/ 

lumJ3.E.F.;6o.ipfaueroIina.E.F.taIium.7.7.qualiueft.p.E^orda.no,Simf 

litaquoniamarais.B.A.giaduudl.55.55.eritetiamanguIus3.E,A,aimfitir3cir/ 

«terentiar^mm.j5.3j.quaIiuduQre(rdfunt.36o.eiatautcetiamanguIus.B.D.A. 

o*48.eoradem.EritigituretiareIiquusanguJus.EJi.F^6.47.eorude/Q,uarcar 

^ettachords.E.F.taliumerit46.47.quaJiumeftckculusquicircareaaffulum 

A.E.f.defmbituT.;6o4pfaueralinea.E.F.taIium,47.38,jo.quaIium eft chorda 
E.A.i:o.quaiequaliueft.E.F.quideIinea.77.Iineauero.E.D.i:o4taIiumetia^,A< 

to^OTf.i7.5j,;2.CRurfusquon zodiaci fubtendit/ 

afunt.,6o.quJiomuaoduoreafnt^6o.lsIifij.i4.Qsie^ 

*0rfataifusal,ume*.l.i4.qudiumrt(inJtBquidef^^^ 

MX56o..p6uerotaa.E,I.tdmm.,.^.,o.qualiumefl.D.E.chM^^^ 

litaq_uraiiainaims.B,A.G.gBduumefl.iso.!6,entetiamaiigulus.B.E.G.cumfit 

inai^wMBliurajsaA«.quaUumduore«fat.56o.eiatautemeti^ 

™ diameter 

a dementata efl.CRurfaquoniaai, 


— ...™^„.,i.ee^uuiiieuamaicmusqui circa, G.E.T.Oiangulum defcnbi/ 
lur. 56 o,arcucUKachatd 3 e,E.T,rd:quoniTnatJfemicircuIg.S 5 ,a.qu 3 re line* etia 
quas arcubm fubtenduntur«G,T.quidem taIium.89^.64i4,E«T«autem.7a.i7,e<. 
qualium eft.C.E.chorda j 2 o,qualium ergo eft,G.E.Iinea.i42o.25atalium^G.Tii2/ 
dem linea ent.r.o.8.E,T.aufemfimiliter.o.53.2iaeiat autem tora. EaA. eorundem 
^• 5 ^ 32 ,eitigitur reliqua etiam,T.A,taIium.i7.2.ii.qualium.G.T.effe demonflia 
raeit.i.o.8.eft3utemquadratumquodfitexJi.T.290,i4.i9.quoduerofimiIiterfit 

ra.o.r.i.Q.i7.qua: ficQmponantur&duntquadratum quod fit ex,A.C.hoc eft 
^^.^6,quare.A.C.ra!mm per longitudinem eft.i7,3.^.qualium eft.D.E. qni/ 

a^iinea,i2a.c.E.autem.i,2o.25.eorundenveftautemetiamqualiumepicfclidia* 

meter.i20,ralmm.A.G.lmea.84~46.i4.per eam enim arcus .A. G. fubtendimr qui ■ 

eitgraduum. 96 ,ji:qualiumergoeft,A.G.quidemline 3 . 8 o. 4 ( 5 .J 4 .Epicycliautm- 
di 3 meter.i 20 .taliumerit.D.E,quidemlinea. 63 i,i 3 . 48 ,C.E.autem eorundem. •7.• 

2.5o.quarearc^seoam.G.E,quiab,E.A,fubtenditurtaliumeft.6.44.^o,qualium- 

etiam epicfcius.j6o.fed arcus quoc^.B.A,G.fupponitur effe eorundem. ifo.26i^ 
quare totus quo(^arcm,B.G.E.graduum eft, iy7.ij,chorda uero fua.B.E.ralium; 

^.J7.j2.qualium epicf cli quidem diameter eft.120. linea uero. D.E. 6jr.iJ. 4.8.- 
C:Siergo.B.E.IinraiequaIisepi(yclidiamerrocffetinueniadn jp& protedo c^l 
^m eius ener:&hincdiamettorumpropottiocaperetur;Veruquoni 5 .B.E.minor 
eft/& arcus etiam.B.G.E.femi circulo minoi/perfpicuueft quia extia.BaA‘G.E.por/’ 
tionemcentruepicyclicadit.-ritergo,Cpun<ftum&protrahaturex.D.obliquiarcu 

neentroDer-rJinea.D.M.f!.T..iran,.T.miMpr,.mA.«...,-,~- . 


-vJi re<Sanguloeftqin3emex.L.D.&.D.M.continetur.Eft<5 nobis demonftra/ 
^ra qualium epicfcli diameter hoc dllinea.L.C.Ai.eft.i2o.ralia effe lineam quide 
®!7‘7*?7‘?i-E*D*autemlineam,6ji.ij^.8.eorundem.totauero.B,D.748.a.-pj 

rit(quod^.B.D.&J>.E.hoccftexJD,L.&.DJ«,r©aanguIum)cM]tinrf 7 eoiui 2 



LIBER ini 


dt quadratu quoaeitex.j^-w 

s5S!asift!ss?^Ss2sas^ 

?.t=.iS a=ffla-j =ai£$sa 


diculmsX.N.XBicej,noXBiam^.B.«.»-— 


L^B.aicusep: 


L„:.””^d:v .,;rnMgin«u3Ktatem,quietpenKXaBiiifi 

Sieaumangiila^^too.S9.QHalelunipeilongitudine(mmediofeaia«ck 


bus.uut<.ficut & lolis uems motusm puaDJ.ii, lauiiu. pB.... 


ptios die.20.quem.ii.fei 
iexagefimis unius aqua 


^anoaemuiw w / r 


SSSSm tlLpiSffetoputauimus 
„octeSd*d.m=j™« 


dib9ltmamotamtuilie/quotioiquo(^mocusiuujiiucuiu4u.^_v...aj.^..^.--.»- 

diumfecundaeclfpfistempus/giadib946i.55^ m^oueiofecudsadmedia ^ 
a gradibus jiS.^^fuitautemteriacens tempus pama quidem diftaoaanniuni 
agramom^c ^ irira-ouidem.!J^<.exaaeaute.«» 


dioCreieajsd?cu2s)uiatinoquideuno&dieb946^&honsaqualib9.ij.5^I^^ 

litai quide giadusJio.ii.Longitudims aute^.i^.57f «me-In 

&aie§us.i5^&horisaqua!ibus.54oanaquaIitatisquidemgra.8i.,^ 

nis autem.«7.J4-PW«me. Patet ergo quia gradus.nodi^picvdi in 
fiibtraierunta medio motu 

dus.8i.56.addiderunt mediolongitudinismotutgra.i.ii.CHisi a luppoiim^it 

SmlfBXwlusIun.&Iquidem pun^ 

dio pdmseclypfis tempore^^utemmquom 

intel^tur® fimiliterluns tian0ms exJ\.ad.Bdien:&ex.B.ad. G.ut.A.B.q^ 
SmSmm fu graduumuio.WemtCutdmmus> 

IU ga.7,4:3. G.autem arcus cum fit graduum . 8i- j6. addat longitudinis gra/ 



ALMAGFSTI 

dus-i.a-felii^uusueroarais.GJ^.cum fit giaduum.i68.5*addatI6hgitu<&i tdi/ - 

quos giadiis* 6 ^i-Quodigif iarcuJ^.B-maximameffeoporcetlongitudinc peifpi 

cuuminde eft.$ necnin 4 B«G*ar€ume^^G 4 A^epoteUs nam utertg ipforum dc 
uim addendi habettd^ mincx femidrcuio e&i etiam-in hoc nofho fuppolitoscapia/ 
tiiicentiuzodiaci&eius diculi*ln quoepic)^clnsfertur{ 6 £fitpunAi.D*&^eo.ad 
ttiuedyrpfmmpunaa.D.EJ^.&.D.B.&Z).G.line«epiotr 3 hantur & coniufifta.B. 
C-prottaJ^nnii edam ex.E-pundo ad puncla quidc 3 .G»line®.E 3 *dt ^4 G* ad li/ 
neasuero.B.D.&J).G.perpendicuIaies,E.F.& 4 E.I.Pi«eteaex.G.pundoad.B.E. 

Uneainperpendiailaris.G»T.producatuijquoni 3 ergo»A 4 BAicus 47 * 4 i.giadus di^ 

culi(quiper:mediumfignoium eft) fubtcdit:eritetiainangulus 4 A 4 D 4 B 4 Cumnt in 
«ntro zodiaci talium. 744 i.qualium quatuor quidem retSi funt456o. qualia uera 

duorec'ti£hnt.56o4erit.ij.:44quarearaisetiamchc3d$4E.F4taliumeft4i54^-qua/- 

iiumeftdrailusquitrianguIo.D4E4F.circufcribitm.56o4iplauerolinea.E4F4i&.4i 

42.t^um qualium eft diameter.D.E.no.fimiliter quoniam.A«B^cus graduu eft 

uo4ir.entangulusquoc5.A.E4B4cafitindrcuferentiatalid4ii042i4qualiumduoiefti 

ferat 4 j 6 o.EmauteeQam.A.D-B.anguIus 4 i 5424 .eorude:quare reliquus &4E4B4D. 

angulus.94*574efteomnde.Eftigituretiamaicuschord£4E4F.laliu.444574qualia 
cftciiculusqmtriaii^04B.E4F.ciicunfaibitur456o.iplkuerolinea.E4F48S.26»i7. 
talium qualium eft chorda.B.E 4 i:Q.quarequaiium.E.F 4 quidem linea eft 4 i 644 » 42 * 
r)^.uoo.no4taliumedam.B4E.Iineaeiit4ir448.j9.4rRurfus qucmkm. C.E.ar^ 
cus 46 . 2 i 4 giadus drculi quipei medium fignommeft fubtendere demonftjatus eft/ 
erit angulus quoc^ 4 A 4 D 4 G.cum fit in centro zodiad talium. 642 i 4 qualiu quatuor re 
difunr 4 ? 6 o.qualium ueroduoreftifut.; 6 o.talium.i 2.424 Quare arc 9 quoc^line* 
E.l 4 tdium eiit.ii 44 :.qualium eft circulus qui.E.I.rec 1 angulo dicunfcril:atur 4 j 6 o« 

iplauerohnea.E.I.ialium.i 34 i 64 i 94 quaIiumeftchorda.D.Ej 20 .fimiIiter qm 4 A» 

B.G.arcus gaduum effe colligitur.i 9 i. 574 ericangulus quO( 54 A 4 E 4 G.cum fttindr/ 
cunfeientia talium J 9 i. 574 qu^ium duo ledi funt456o.erat autem edam 4 A4 D4 G* 
angui us.i 2442 .eomndc/erit ergo edam reiiquus.E 4 G 4 D 4 i 794 i 5 .eotadenvquaie aw 
cus quocg chordse.E.l 4 talium erit.i79.ij.qualium eft drculus 4 G 4 E 4 l 4 g triagulodt 
cunfcribitur.56o.ipfeuerolinea.E4l.calium eriui9.59.5o.qualium eft diameta 

G4E.i204quare qualium eft4E.l4quidclinea!*i5j6*i9.D4H4uero4no4taIiumeiit etiS 

linea.E.G.i 5 .i 6 . 2 o.{edlineaetia 4 B.E. 2 i^ 8 . 49 .eorunde/demonftrata eft. CRur^ 
fus qmarcus.B.G.gra{Uiumeft.Sr.56.eiitefiam an^us 4 B.E.G.cufitindrcuferea» 
tia.8i.;6.talium qualium duoreftifunt.36o.quareaicusetiachords quidem.G* 

T.talium t^f.Rr.^A.g naW hm eft circulus qui.G 4 E 4 T 4 triangulodrcunfcnbitur 4 36 o« 
diord 3 eautem.E.T.arcusreUquomadfemidrculum. 98 . 24 .Eruntigituretiichot 

Av fu®.C.T.quide talium 478424 . 374 qualium eft diameter.E.G 4 i 20 .E«T 4 autC 4 90» 
5042 :.eomndem/quare qualium eft Unea.G.E.i 5 .i 6404 taliiim ent.G 4 T*quidem 8 « 
40«20.E.T.aurem limilirer.i 042 . 49 .eatauteetiamtotalinea.EJB 42 i 4484 j^ 4 ergorc 
liqua etiam.T.B. talium erif4ii446.io.qualium eiaf 4 G 4 T . 8440 ‘ 20 *^ aut^ edam 
quadiatumline2e^.T4i38.?i.ii.& quadratum linea!.G.T.754i2.27.earundem/ qua 

eompofita&dunt quadratum linex4B.G4hoceft.2i3^3448.quare4B.G4taliumpcf 

longitudinem eft4i4.37,io4qualium.D.E.quidem linea ^.i20.G.E4autem iimili 
tti4i5.:6.20.eftautem edamipfa.B.C.talium47S.24.37. qualium eft emicycli dit>. 
metH.iio.fubtenditemraarcum.B.G.quiegraduum.8i.36.Quaiequ£ium.B.G« 
quidem linea eft.73.24.57.diamctetuao epitycli.i20.talium.E«D4quidem linea 

erit.645436.59.G.E.autem.7i4U44.eotundem/erit igitur diam arcus diord*. G* 

E4talium.72.46404qualiumeftepi<ydus.36o.fedfuppoficusetiameftarcus.G.E* 

A.i68.5.« reliquus igitur. E.A. graduum eft.95.i6.5o,& chorcfa fua talium. 83 « 
4o,i7.qua!iumepicFdi quidem diameter eft.i2o.E.D.autemlinea.645436.39. 
4 TCX.uoniam igitur rurfumarcus.E4A.rainor femidrcuio demonftratus eft /^tet 
quia centrum epicycli extm.E.A4porcionem cadet,Capiamr igitur & coiun 
^tur.D.M.&.C.L.utruifus.L!quidempun(ftum mazima.M.uero minima fiat 
iongimdosqooniai^fietSangulum qucxJ fit ex.A J>.&.EJ).«quaIe illi redangd 



LIBER IIII 

Ioeftquodex.L.D^M.Diprodudt'jdemonftra£n^hobiseftquali5X.C4M.epi 

§ ^di diameter.i:o.^iu.E^^dclinei ee.83*4o.i7.F.D.certeant.644.^6.59.eaiu 
c/tota uero.A.D.75i.i6*56.ideo certe quod fit ex^.D^D.E.hoceft quod ex.L» 
D.&,D,M.pioducituteaiundc.47i30446.i7.<rRuifus quod fit ex.LJD.&*D. 
M.dieo quod ex.OM jllud quadiatu&cit quod eft ex.D.C.lineaaut^CUM.ex ce 

tioep^«exiens»6o«paLitiu eftqinfedu<?^.56oc5»Sihxc*56oo^ddamu5prsced€tib9 

47 i 504 wj. 6 j 7 .habebimusq^uodex.D.C.quadiatum eoiudem.^49o4^.^r7» 

€arudc.CLuate.D.C.quz ac ctro cocentridzodiadradcluraig defeientisefh talia 
•rs eiit.689.S*qualiumeft.C.M.qu*acentraepicjrclieK«6o.Ci.uarequalinnieft linea 
qu*eftintercentrazodiaddtepic^di.6o.tiiutn etiam ericqusra acentto epicj^/ 
di*5U4«qme proportio eadem eft piodme illiproporlioniquapetantiquiflinias 
xdipfcspauloantedemonftrauiraus.CDucaturigiturrurfusineadera drfcriptio 
neaceorto«C<ad IineaJ5.E^.perpendicuIaris4C.N4X*&prottahaf.A.CJin'eaqin 
igiturqualiu.D.C.Uneademonftiateeft.6S9.8.taliumeratetiam.D.E.quidBinea 
64?.56.59.N-£.autecufitmedietasipfius.A.E.44.2o.8.earudem/ Si erit k tota 
D.E.N.eaiundeUj87.56.47.quaiequaIiu.D.C.chordaeft4:o.TaIiumerit.D.N. 
U9^,7-56.8Caicusuius ^ium.i75.i7.ptoximequaliumeftdrcuIusqui.D.CN» 
Triangulo drculcribitur.56o.quare angulus quocp.D.C.N*talium eft.175j7.qua 
lium duoredi funt.56o.quaIium uno «^tuorre^ funt.560.taliu.86.58.50.Qua 
tearcusedaepk^di.M.E.X.eft.86.58.5o.CrAia]saut&L.A.X.95.!i.5o.Reliquo^ 
adfemidrculu.Eft aute etiam arcus.A.X.(cumfitmedietasipfiusatcus.A.E.)47. 
x8.50.proximecorudem/eiitergo& reliquus.A.L.graduuwf5.45.fed totus. A.B« 
uippondMfeffe.iio.ii.eotudem/eiitergoetiamreliquus.L.B.arcusquo!unai me 
dio fecundx zclipfis t^ore a maxima longitudine diftd?a£ gtadua.64.58. CT Si& 
quonia.D.C.N.angulus.86.58.proxime taliudemonftrat9 qualiu quatuor re/ 
&funt.56o.angukisuero.CJD.N.reiiquo5:adunuredum.5.22.fupponebat'' aute 
totus.A.D^.angulus.7.42.eorudemeffe/eritergoreliquusangulus.l.D.B.qui 
fubtendit arcum ameiolongitudinismotuauferendupropterinffqualitate qux 
fitpenes.L.B.arcumepi<ydirSiquoragraduum.4.2o.QnareIunafecudulongitu 
dine in medio iecudaeeclipfis tempore: medio mom obdnebat gradus aiietis.i^, 
)o.Naexqaiftte.2$.io.arieds.Totfdlicetquotetiamfollibrsgiadusobanebat. 


4Tl^c^^^^onsinediorulongitudinis&inxquaUtatismotunluns.Ca.ylI. 




AI.MAQESTI 

dationemhabebatur/&ficmuetuemusemendatum effegraduum.i5.5.y5.j<5.i^, 
5i.5^.Sihisc6fequheireIiquamtabulaiumcompoi';tionemabfoIuimus. 

CTDelodssqIiaIun5inotuul6gitudinis&in*qIi£atistgenabonajraii.Ca.VIII 

ERVM qt^motuseo^ineudeprimuNafaonaflarianni 5 /&in pri* De.M.MOIo Iohgi 
didthorhfm«g5^riosmeridibeaucamus/crpimustcpusquodinde tudine&diueifitate. 
'J fq; ad mediu {ecadx antiquam aclypfiu tepus / qu*(u t dmmus)foit 

fecudoMaidocepadiannothoth.i 8 .fequente.i 9 . 2 qualishorzfexage/ 

fimis.yoante media noflc/idt^us colligitur effeanno^sgypaaco^.27.diem.i7, 
&hota^fimpliciterfimuI&exa( 5 e.ii.io.fixime/cui adiacent.(lnfegris circulis 
teiedis)LonginidinisqmdcgKdus.i29,n.Inffqua]itatis uerog.i05*35.hosftagia 
ddsuslocofj medii motustcporesclypfisfecudxalterosabalterisconuenicter mb 
tiaxerimus/habebimus $ in primo nabonaffariannothot fm «egyptios die priadn 
n3eiidielunafuitfmI6gitudinemqdc.iij2.giad.Tauri.In2quafitatisueroam3xi 
maepiciclilogitudinehabebimus gia.268.49.4E"Diftatisautgrad.70.37.Sol eni 
in eodem tempore.o.45.pifcium gtad,obtinuifle demolliatus eft. 



CDeemendafionemedioiummomum latitudinis Iuns/&deIods ipforumm. 

primo NabonalTari anno. Cap.IX* 

LONCITVDINIS gde insqualitatifcp periodicos motus/ 
fljStlocosipfo^hisiationibus coftituimus.Inlatitudinisautmotuantea 
* |qdc etipfi enabam 9 eo utebamur fmHip.illa ^ortioe ^ 5 fexcetis 
Jqnqgita<5pximeuicibus/circulufuumHuraret/tasautat(5£emisumbra 
" — medii in pleniluniis diflaria.His enim fuppofitis &adhaec quatita 

teinclinationis obliqui diculilunsparticulariusedroiiuipfis termini dantur.Ga/ 
piebamus igif atclypfiu diftatias &magnitudine obicurationuin tuoribus mediis 
motuulatitudiiiisin qb!iquocircuioabalteronodo9jc6putabamus/&g demoflra 
tainzqualitatis diiferWam paiodicos motus a ueris difcem^mus:& licpericdi/ 
coslatitudinismotusmmediisffclypfiuteporibus/&locuquointetieao teporep^ 
naiit/drculis interis fempeireieftisinuenidiamus. CTNucautfacilioreufi uia/q 
fuppofitionibus eifdead inuenieda qutefita no indiget/& motu latitudinis g copu 
tationciIIo5|foftu^l{kminuenimus&abhoc(abf<^ilIis)perceptoat(5deprenfo/. 

hypotefes etia ipfas^de magnitudinibus f m diftitiasmo ita fe habhes taqfall^ re/, 
darguimusatt^ emedauimus/idipfuin latumiquo(^at«^ mercurii rationibusfeci/ 
mus.Mtitau^imus Ji.n 5 nulla no exadegcepta/qm ueriorespoftea obferuationesin 


tiupe libi putare/li no folu a feipfis ueru etia ab aliis ad exatSiora reuocatur/prtefer/ 
tirri cii magnah*cattt diuina pfelTio lit/fed quo lingula ho^ demoftrent" 1 |>priis 
locisexplanabimus.^Inplentia9taat(utc6lequ^eripgredMmur}addem6ftradu 
latimdinis motureuertamur/haecdemoftratio ncfehabet.Naprimu ad huius me/ 
diirnotus emedationc/defechrsquofdalunsqdiligdiflimecofcriptos/qremotiffi 
mi teporis iuenirjpotuerut/quzfiuimus/iqbus&obferuationumagritudinesseq/ 
!esfuemt/ineode<5nodo^(fe/&inutrif9/autaleptdrioneaut meridie/limilitei 
&adhiclunaindiftatiaeiatsqli.Hrcem'cuitafelieant/necelTeeutcdxuIunjetEq 
Uterinutrocpdefec1uipfiusacaudsedi{letncdo/&icciTcouerusmoniseiusitegios 
imedio lepore obferuationudrculos latitudinis cotineat.CTPrimaigif’ eclypfim 
coimus qusprimo&trigefimoprimiDariiannoinBabylone&itobleruara/Ty/ 
bi(fmsgyptios)terriofequ&equartoantemediinocichoramedia/dicitur<pluna 

drfedfleabauftro duobus digitis. CTSecuda q Alexadrizncsio Adriani anno fiiit 
obferua^Pathonfm aegyptios die.i7,fequente.i8.antemedia node horis.5.56. 

quandolimiliteifextaparslunaiisdiametiiameiidiedefecit.Eiarautem&motus 
latitu^nis luna? in uaa^sclypfiiuxtadefcMctenodu/quodguniuerlali ores quo/ 
qnaaoescoprehedif diftatia/&squaiis|)xims/&paulo ppinqortens/ga media 
Almage, f 


Periodice» motus ^ 
i.couttfiones motuu^ 
aliter.660 



LIBER IIII 

oaod«Um=baqu;Edein*,udtatedemDnnBt,ruMperfpimu^^^^^ 

«goquandoabautolunadefidt,tunccentmeiusboieahmedpacoa^ 

l>atet\uiainuBa<ped)prdaM.CJOo.MjMniaxima.pi»clilon^^ 

babmediumaiimtempusmediahoiamEdian^emmBabJoneprete^^^^^ 

xandnauaotema unius *qualishoapaite:&funtaaatutolocolun*mtemp» 
SNabonaffariannidsdJesUiiA^qualeshoKfimplimeiquidemuouo^ 


teh dum latitudinem integros circulos ablolmt memus ueio giauu>u..y.>v 
«umSSqualitatecol^^^^^ 

CLuifemduHipparchiuiamintantotempoiecclligunturdecem graoibus 

^ l^,n,i^nroWmeMdinte«asrelHtutionesdeficiuntiquaiemotuslantudmis 


eclyplispnma 

Ecl^fufecuda. 
Oanus phiUgpofuccefltti 


temDoris!2i46o»i .proxime partiti quod factum «ft.o.o.o.o_.8.?9*J‘i*°'^'“'‘*“'“^ 

diurno mediomotuiiamderaoiiatoj&fic emendatu diurnumediurnotummue 

SSSesamaitTO&utniffiadteptemoneudadmeEdienodusueioidcno^ 



aexaaejMO.at<pMcaeauiaamaamiaupu,L,.™£..„™,^™..~~~;B--^ 

medius motus eius maior eiat 5 uems.S 9 .fexagerim_ls.C:T®us aut ultp 
ad fecundi eclipfim fimiHteta!giptiacojt3nno5-,i45A *gno 

fliaIiSfitnplicitaqdcjo45.exaaeaut.io.is.8ihacdecaufalunaa i^iina epicy/ 

dil5atuanedi(lab3tgiadib9u.44'mtq! mediusmolusmaioiquauOTS.iq.be/ 

fimul.A J).&TE.C.arci:s reliquo?: ad femiorculu fint graduu J9.10.& uta<5 iplo?: 
V fe(qm squales funt).a.i5.eorudcquib9uereIuns motm in prima qtud^e^^ 
pfianodo^efccdhe detiddaat. In fecuda ueto defcedentepieceddiat/qie tot^etia 



ALMACESTI 


4 ^ 


arois.A.F.g^eftib.54.&teli<3UUs.I.G.gra^.22.Ergomc(£usquo<pIun* mottrt 
inpfimag3eeclipfiabafcedentenododehdd3atgia.io.54.diftabat£^aborea]ifer 

mino gra.:So.54.In fecuda uero^.22.gia4defcendd:em pisceddat/ diflabatc^ ab 
eodem boreali termino gra.8o.58*Q^e<juoniam tempus a loco lunae Iktuto u£> 
ad eciipfis piims medium continer(ieieflis drailis)gi^286.i9.fi hos a loco edz 

pfisprimaEhoceflgra.iSo.54(adie(aocixculo)fubtraxenmus/habdjimuslocum 

memi motuslatitudinisaborealiterniinogiad.354.i5*mprimoNabonaffaii an/ 
no/prima die thot f m aegfptios in meridie* 

CTExpoliriotabuIsprimsacfimpiicisinaequaliatislunae. CapOC. 

H " ■“■5 R V M quoniam ad difcemendas coniun 5 iones & oppolitiones cal 
culof^ipiaru/fecuda(quademonftratuiifumus)in«qualiratenos in/ 
iigemus/particularium partium tabulamfecimus/quarum coputatio/ 
nemperiineasficut&in fole adinuenimus ufic^ fumus proportione 
6o^d.5.i4.fexagefimasproxime/paititi<^ fumus fimiiiter quartas quidem partes 
illas qus maximae logitudiniadherent^ grad.6.eas ueio qu* minima longim 
dini adheiet per gra-^.Vtmrfus tabulsdefcriptio huius folaris fimilis fit/uerfufcj 
45.ordinis4.quorum duo primi numerds graduum insqualitatis continet ferti us 
addendos/fubtiahendofue gradus qui fmgulK partibus accomodantur / ira fubtra/ 
dio quidem tam in longitudinis qin latitudinis calculo fit /quando in*qualitatis 
numerus quia maxima epiciclilogitudine colligitur u% aduSo^gra^endiuAd/ 
dido ueio quando.i8o»gia*excedit.Et tabula huiuimodu 



CTQuodnon penes fuppofitionum fed penes computationumdifferctiaslunaris 
insqualitatis quaritas diueriaeft f m Hipparchum. Cap.XIi 

IS ITA kmdemofiratisnoiniuriaquifpiaquareretquanaobcau 
fam per expolitas ab Hipparcho ad huius imequali tatis cofiderationc 
lunaris edjrplis nec eade pportio illi coUigimr/quam nos detnoftraui 
musnecprimaexc^citatisfuppofitio.Secud2qu»pepicicIueft cb/ 
_y fonarec6uenirecp(utdem6ilrauimus)iuenitur.Crinpriaenifuppo/ 
fitioneex coputationibus colligit' ea effefemidiametri excetrici ad linea qusintei 
c^aipfius&zodiacie^uah^et. 3 i 44 .ad« 327 . 5 o.pximequ$ 3 )poitio€ademeft 
}iportioni.6o.ad.6.i5.C;in fecuda uerocolligit pportionefemidiametri zodiaci 
circuli ufc^ ad epiddi centrurad femidiametruepiddi eam elfe qua habent.3n2.ad 
347.30.qu£|>pcHtioeadeefi:|)portioni.6o.ad^i.46.Fadtaatmaximaminsquali 
tatis differdia:j>portio.6o.ad.6.i5.graduu45M4.9.Proportioaut.6o.ad.4^.6.grad* 
4 . 34 .cufecuduinospportio. 6 o.ad. 5 .i 4 .differetiampr 2 didam. 5 .graduupximef 3 
dat.CTQHodaatnopptetfuppofitionudiflfer^a(utaliquipuraret)hic€n'orfeai 
tus eft/tum ratioe pairio antepatuit/quonia utrocp modo eadcpscnitus accidere ap 
parentia demoflratueft/mmfipnumeroscoputationefacere uoluerimus eadc(e* 

utra<5fuppone}fieripportioneinueniemus/damodoeifdemapparetibusinutra<p 
ut3mur.<rNecdiuerfe(ficutHipparcusacdpiamuspoffibile.ficenim efl/cum no 
esde edfpfes capiatur/errorc uel penes iplas obfematioes/uel penes diftatiaiu c6pu 
tatioesacddere. 4 rinueniemusigif etiainilliseclypfibus reae oppofitiones ob/ 
fematas firifiecouenietert^kcbs politionibus sequalismotusanc^defflofliatis. 
Copu ta‘ti6es aut difiatiaiu qbus pportionis quaritas demoftrac^/no diligeres factas * 
fiuffe.Qno9iutru(5 aprimis tribus edypfibusinitiu cientes demoftrabimus.Tres 
igit' edytpfesaBdjrione delatas ibic^ ^feraatas ait.<bPrimac^fuiirein Phanolha 
ti magiftratu apud AtheniHes mHepolTideone defedfleqi luns parui circuli parte 
abortu*(}iuonoclis6tocridit(iquit)adhucdefide.Hicanus.3w.aNabonafl^o 
fit/f m 2g5tptios(u t ipfe ait) thoM6.fequeten7.poft media node horis.5.3 o.Media 
«u pars horsead diereftabat.Veru cu fol drcafinclkgittariifit/iiochirnaehorae uni/- 
t^ra/in BabyIonia.i8.funtmox enimlioiara.i4a4«qu^a elhTeporalesigi^ 
Almage. f 2 


Tabula primas fimpli/ 
dfi ^ inaequalitatis 

( Numeri «Additio fj 
ic6munes|ffitiadio l| 




G 

±C 

m 1 



|iX 4 l 0 

23 fl 


i*jj 48 0 

S7l 


I ** 

13411 I 




336 

I 

S3\ 


3c 

33C 

2 

IS 


I 

324 

2 

44 J 


i| 4 * 

JiJ 

3 

8{ 


1 4 S 

312 

3 

3 > 



306 

3 

3» 


{ 60 

300 

4 

8 


I 66 

254 

4 

28 


I 7* 

288 

4 

381 


78 

282 

4 

4 S 



276 

4 

S6l 


So 

270 

4 

S9\ 


1 93 

267 

f 




264 

S 

M 


1 99 

261 

f 

‘ 1 


I02 

ZS8 

4 

S9 


lof 

tss 

4 

S7 


108 

2/2 

4 

i3 


III 

24/ 

4 

4s! 


II 4 

246 

4 

44 


II7 

243 

4 

38 | 


120 

240 

4 

31 



»37 

4 

24 


126 

134 

4 

I6( 


ts9 

»31 

4 

71 


U2 

228 

3 



13S 

»2/ 

3 

46j 


13B 

222 

3 

3 f| 


141 

tt$ 

3 

23I 


144 

216 

3 

lO: 


*47 

213 

2 

37l 


IJO 

210 

2 

431 


1/3 

207 

2 

2 8 | 


204 



hs9 

20 ! 


S7ll 

||i«a 

1^8 

I 

4'(| 

fus 

^9S 

I 

2/11 


I 9 t 

I 

' ^ 

»7* 

189 

0 

32|| 

»74 

186 

0 


»77 

83 

0 

18 

{I180 

80 

0 

o|l 

IL 

l* 

:• 1 


II 


|jMi.Add.| j|_ 



Stirophorioiusfeu 

¥hamenoth 


Prima edypfis 


LIBER iril 

hoI».Mo^omgut^q^al«h(Im.6.I^prindpmigi^edfpCsf^ftpo{!hw 

lcs. 18 . 56 .poB mradiediei.i 6 .Sedqni paiua pas c*fcuiaB 

aiiffedebithoiis.i.50.Jidme.Meaum iieioedypfcpoflmoiiem t>°“ 
mendiemdi^gerimifexdhoiU.i8.50.Eftautemtenipusadatolocolunjm^ 

moNabonaffadtnnoufc^adexpofimm.365.*gypraccramannommaid^ 

ic.&horarum2qualiumfimplidterquidem.i8.50^xaaeuaoa8.i4..ad qu 

pLcomputatesWduexpofuasnobkntion^^^^^ 

-ir-r™. ,0 .0 T.,n*uiiHn 6 »dm aUldcmotU eemmOR. 24 . 2 O.VerU 


_ >s eciymfmi ait in magiftratu Phanoflrati apud 

a Na^aJ&io annomm.566.Phamenoth 


fuit/unanoctis noram t«uwionetemporum.u.eiu*^div.>.,v....^. .r-— 

ciunt2quales^..24.GrPrmcipiumigituredypfis fuit horis.7.?6.s(^a]ibus po 
meridiem diei44.Sedquonia totum edypfis tempus trium fcribitui horarum ruii 

feimediu uideIicetfuitpofthorisaqualibus.9.io.debuitergoAl»at^spoltme/ 

ridiem diei uigefimae quarte horis squalibus.S.ij.proxime &fla tiuffe. Anm ago 
aconftitutolocorurfusfunt.365.&dies.205.&sequales hors fimphater quide.«. 
ic.Exafte uero.7.<o.quoin temporeinuenimus folera exadeobtinuifle gemine^ 

i. 2i^.6.Lunaaut&gittariimedioquidcmotugradus.25.58.Exaaeuero.2i.4^ 

^nduinsqualitatem enim.27.37.a maxima epiddi longitudine diflabat.Co U/ 
situr autem iftantia a prima ad fecuda edypfim dierum.i77.& horarum squalm 

ii. ?6.In quibus fol motus fuit gra.i75.2S.^SedHipparcus demonfriauit $ nume 
iydiemmdiftati£fuiffet.i77.&: horarum squaIium.i5.45.&_^duum.p5.o^ 
ua unius gradus parte minus.flTTertia ait fuiffe magiftratu Euadn a^ Athmim 
fes mHe primo Poffideone thot f m sgyptios die-i6.fequente.i7.&deteatCut an; 

totaindpiens ab ortu seftiuo quatu or horis tran&ftis/quod tepus ena a Nabo^la 

iocoUigituranno92.567.thotdie.i6.fequhe.i7rante media nocte hons.2.5^Sed 
cum fol duaslagittaiiiperegeritpartes)horanoftisinBabyIone temporum m.i8. 

iXOxime/quared.to.hctet%o^es/ties squales horas fedunt/&licpnnapmedy/ 

rfcfuitpoftmerfdiemdiei.i6.hor.9.squalibus.Etqucmiatoradefeattomgdem 
tcpusquatuorhorarusqualiufuit/&mediutepus uidelicrtpoftmoidiemMns.ir* 
quaremediutmusinAlexadriadebetfuiflepofteademeridic horis squ3hbus.io. 

jo.CTEftautct^usalocisconftitutis annorum.366.dierum.iy.&horarum squa 

liumfimplidterquidem.io.Jo.Exaaeuero.9.5o.Clnquoteporemuerumusfo/ 

le exafte hoc eft uero fuo mom obtinuiffe lagittarii gra.i7.5o.8duna medio qmde 
motu geminorugra.i7*20.Exaae uero.J7.:8.recundu insqualitate em.38r.12. gra. 

amaximaepiddilongimdinediftabat.Comgiturauteafecu^adtema-edypfim 
t®usdieru.i77.&horarasqualium.2.Graduuuero.i7?.44*«dhancdiftanaaHip 
parcus rmfumfuppofuifdiemm.i77.&horarusqualiu.i.40.gra.uero.i75.8.Appa 

let igiturin copurationibusdiftatiaiu erraffein didjus quidem peruna temaumus 
-qualis hors parte.In graibus uero.56.fexagefimis ^us unius fxirae/i utiacg 
i:a:.:-^.,.».-x..«...x;r>.^n3fitar<^rooutati6isfeusDortionisdilferetiaraceie pnt« 


sevpuos die.i6.&: incepit luna deficere ante ortu fuu p mediam horairep] ttzc^ rur 
fus merat in tertiz hors medio.Qiare mediu t%us fuit hora fecunda mapicte/an/ 
te mediam nodem horis tam temporalibus g squalibus. 5 . 0 *autem raca V ir^s 
finem fuit.Quare poft meridiem <fiei.i6.hons squalibus feptem/mediu eelypfis te 

pus Aiexid^fuitjeft autem tempusaconlHmtislods&: anno Nabonaflanpnmo 
annorum sgyptiacorum.546.dierum.343.&horarum*qualium fimphater qui/ 

dem. 7 . E^rade ueio. 6 . 50 . in gq.o tempore folem exade obtmmffe inuemmu» 



ALMAGESTl 


4 ? 


Viiginis gia.i6.rn^.&Iunlmediogdemmonipifdum g^22.Exade uero.j6.7. 
Secudu inequal ittte enim gradibus.; oo.i^ .a maxima fideli logitudine diflabat. 
CTSequ^eat deic^eclvpfim.55.annodufdeperiodi&<fUaireritMechirfm xgy 
pdos die. 9 .& incepic.y,:6. Nodis hoia trafedk/defedt^ tota.Fuit ergo edjpfis prf 
dpwpoftmeridiedidnona*hoiis.n.20.SoIenimiuxtafjnepifduerat.Medium ue 
iot^usfiiitpoftmeridichoris.i5.20.TotaenimIunadefedi;^eft(5alods coflitutis 
uf9aded^fimtcpusanno9’sgfptiaconim.f47*dierum.i58,&horanimaquali/ 
umtamfimplidterqexade.i5.:o.Inquoteporefolem.i6.i7.gn,Pifdum exade 
cbtinuiffeinuenimus/&Iun|mediQqdemotu4.7.IibrsE^adum/exadeautem & 
nero motufuo.i6.i6.uirginis gra.framsqualiiatemenim.io9.:8.gTa.a fumma 
epiddi logitudine diftabat.Coiligiturautemdxftantist^usaprima ad fecundam 

eclfpfimdieraqu!de.i 78 .&horarusquali 3 . 6 .fo.<iriSoIisai 5 t 48 o. 0 .<rSed Hip/ 
parchusdem6ftrationehacfedt$huius diiladstepusfuedt dieiutn.i784&horaru 
squaliumAgradusuero0,i8o.2o.<rTertiamedfpfim6iiffeaiteodem.jj.anno 
fecunda periodi Afefore ftnasg5?ptiosdie.5.&inapittranfkda nodis hora.6.dC 
4o.fexage{imis defidtq; tota. Medium autem tepus aflerit fuiffein horis.8.20. 
proxime.hoceftpoft mediam nodem horis temporalibus.r.ro.fed cum fol iuxta 
medietatem uirginisfueritnodisin Alexandriahora.i4.:4.temporam eft.Hors 
igimr.2.2o4emporalesfodunthorassequales,2jj.pximequare medium tempus fu 
itpoftmeridiemdieiqntshorissEquaIibus.r4.i5,<]rEftautac6ftitutis locis tepus 
ano 52 $gfpriacoru,y 47 .djenim.; 54 .&horarum squaliumfimplidter quide.i4* 
15.exadeuero.15.45.In qitoteporefolem.i5.n.uirginisgra.exadeobtinujifeinue^ 
«imus.LunamautemmedioquidemmQtu.10.14.pifda.Exadeuero.15a5.fmin/ 
squalitate enim.i 49 . 9 .gradibus a maxima epidcii longitudine diflabat. Colligit 
autem etiam diftantis a fecunda edj^fi ad tertiam tempus dierum.i76.8^a4.fexa 
gelimarumhors unius squaIis.giad.uero,i68.55.Sedhanced3 diftatiam Ifippar/ 
cus.i76.dieium hors.r.&.io.fexag^m'aM unius squiis hors fuppofuit/& gad« 
©.168.55. Qnare hicquocg uidetur errafle/in gradibus quidem fexta Si quinta pM/ 
temprodraegTa.unius.Indiebusaut.56.fexagefimisj)ximehoKB unius squ^is/ 
qusTimiiiter magnam expofits proporrioriis difFeredam fedunt.Ari te oculos igi 
turcaufa difkntispofita iam eft/quare magis cemfidentes pportioneinequalitatis 
(quaipfldemoftrauimusinopponibus coiudionibuf<5luns)Vtemur/cuetedj'/ 
pfesife^quasHipparcuscofcriplit)fi5mopererarionibusnofl^couenireuide3nf« 

INCIPIT LIBER V PTOLEMAEI MAGNAE COMPOSITIONIS. 

CTDeconftrudioneinftrumentiquodaftroIabiumuocatui. Cap.I. 

ERVM ADOPPOSITIONES gdeat(^c 5 iudiones& 
eclvpfes/qusin cisfiuntprimsfimplidfi^ inatqualitatisiadone 
fufficere/inuenimus eda fl fplanol^ fo!acapiatui.Sed ad pard/ 
culares m otus in aliis ad folem afpedibus non fufFidentem aligs 
ipfam inueniet.Secudaenim(etia ut diximus)in2qualitas luna 
penes folaiesdiflantiascoprahendif/hacinoppoliticneattp co 
iudionead prim a reftituit.Maxima uero eft in utrac^ quadratu» / id animaduerti/ 
muscredidiinuf<^tamaprogreffibusIuna/quodHipparcusconfcripfit q ab aliis. 
Q.uosnosinfirumetuadhacnobis.C6ftruduaccepimus/hocitafehabenCrDuas 
armillas exquifitetomatasfuperfidd>usquadratas/ac magnimdinemedioaes/SC 
undiqj fimilesaqualefcp inter fe/ fecundum diametmmadiedos angulos in ipfis 
fuperfidebusapt^imus/Itautalteraeonimdioilus per medium Itgnorueffe in/ 
telligeretuDAlteradrcuIusquiperpolosipfius&squinodialis efbhic meridian 9 
appeikturin-‘quoabunafe<Sonuutn«5 perquadradlateracaepimiis punda qui/ 
bus poU circuli qui pei medium lignorum ell / diflepaiantut/St in utrife^ CylintJm 
los tam ad interioreqadextenorefuperfidemextantescoapiauimus, ^Deinde 
^ ^teriozeaimilla/aiiam coaptauunus/qux undifficocuia fui fuperiidq^couexz 
Almage. f 5 



Tadaedypfis 


CAQU,ociiIoii^'nuoo!>u£iAa 
cft ptopofitx d)ftaiiti% caidk 
Q.uare magis conUdenus uci po 
(«imus tauoe inat^ualitans a no 
bisdrmoofttatain coaiunAioni 
bus&oppoficionibusiprajccdf 
piium/quuin muime ronuenite 
nos Cippoiuioibusinuaueiini. 




LIBER V 

duaru coaptata^ Mmillmimfecfidsc^quadiabat/utdrcapradiaos polos mculiq 
omediufigno^eftpoffitpl6gifudinedrcudud.InterioKquo<5aliafiniilJter aJ' 

millaadaptauiTnus.Cuiiis couexa fupficies cocaua dua^raimillam ubi<^ rangebat* 
Ita ut fimilitet fm logitudinc dica eofdepolos exteriori drcuduceret'/hac inteno/ 
te aimiU a & ia qusp zodiaco eft in.56o.ciicd£actix gradus diuifirnupparte^ g» 

duu/quotquotpoterimus.Deindeiiaanni]laexqfueadaptauimusinquaforaini 

na funt diametialiter emineria fubinterioie duaruaimillaium/u^n eadgilli^ lup 
fideadutrii{ftpra>dicloffipoloHgiatia obfetuadskmudinBpoflittiaffera.Hisita 

fiaisaKuaincerduospoIoszodiaduideacetatcjffqnoaialisiciiculogputroIc^ 
pole» eifeuudUgi€/abumf<p zodkd polis eI6gauimus/_& «ttemitates diametia 

liter ruiluminter fe oppofitas coaptauimus ad meridianu rlli quem prmo/ 

oio c6pofidonis>d obferuationes^cuu meridiani q inter folltitia funt explanaui 

mus.Hocigitur(fecudapofitioneillius)fiatutoidefteie<SoadfupCTfidem honzo 

tis Sc fecudu deuatione poli habitationis ppofit^/& ad hatcparalldo ad uipfiaem 
natu^ horizoris.Interioris ciicudu<fHo armillaru ab ortu ad oc«mm fiat in poiis 
aquinocrialis cofequeter ad prima totiuslation^c (iftrumtto c 61 Htuto)C^^o/ 

cu <5 fol &lunafup terriuidm poterat/exteriore qdeaftrol^ii armilla in illo gdu 

inquofolpximetiicinuenid>atuic6flitud»musj&armillaqu3e per polos eu 
cuducebamus/ut fecrionearmili,afu qusad Colare erat gradu exafiead folem uerk 

ntfa» matmillg(qusepmediufi.gnoK&qugperpolosduseft)fimulfdpfas^um 

brarent.Vdfiftellapfpiarefinunooculo^/indterolateru exterioris aimillsCub 
graduqopponi^inarmillaqpmediufignorueftpofito/poppofituatt^paralldij 
diculifatusquafiutrif(5fugfidebusipfomftdlafucoglutinataieo^fugfidepfp4 

da^.Altaaueroarrnilla^intraaftrolabiueftadlunaudilludquod qusrit" uaw/ 

mus/utfimulfoleautaliudquoduis jifpidHo.Lunaquo<^ud quicqdqu^f » 
utracp foramina qusinadaptatominoredrculofuntpipidaf.Sicenim&quegcju 
ciiculigpmedmfigno^ieftgiogitudineobtineatinuenimusafectione interions 

diculi/qua fit g diuifione fuiipfius diculi eqpoIl^s/& quot gradus ad fepthrione 

ueladmeiidieabipodiftetnoignotamus/ficutjcuculogeppolosdus.Tup diui 
lionHpfiusrterioasaftrolabii/tumpinultadiftatiaamedioforammequod luper 

terta eft dus annillulje quaegd media linea drculi fignorum tradudtur» 
€TDefuppolitione qus ad duplicem lunse itixqualitatcm perrinet. (kp.I I. 


iVlVSMODI ego fimplidter kila cbferaarione <£ftatise lunz ad 
Ir^i & T., riUc rtn *■ Hinnarri IS cofeiofit/tum ex ds ous nos obfeiuaba 


I mus modo colonjecoputanoraDus ppon wiuppuuuouia 
batui/modo dilTonse.Differebat <5 nue pauco nuc multo*Sed cumagis 
at® magis d^Aligdius&ajuctiufi^ huius isqualitatis ordine animadumetemi^ 
intelleximus ® in coiuniftionibus qdeate^ oppofitionibus fempautimiuicmibzle 
autadmoduparaertac' tatui^ quatd diuetfitatesafpeifkslunaiis poffentefhcere. 
Inauadratiuisueroutrifffiin minimo udinnulloerrat-culunaudinm^mauel 

• - _• m^vitTtuanrniiadnpftmnipdin curfu 8C Dnma 


modofubtraaionec6putare5/qnauteaddedi.MaioilimiJiterypcHtionauieiq,aa 

auaUtatMm*addi<fhonisfubtrafti6ifue/utexhocordinepfpiciaf/^etepiaclus 

luns in exc^coferatur/iemotiffimu% m coiudionibus & oppofi rionib^ a terra 
c^.-,f;«.,tTiffi,niiadT3turis/auodaccideteD6tfiprimaiuppol5tio tale 


i polos zodiaci tanto 
epidclu ita ^trafire 



44 


ALMACESTI 


adfuccefnonelxgno^drcuducatcofequcteradrelKtunonelatitudiiiis/alteiuquicj 
tm&maamaI 6 gitudineexcctriddicuIigineadefugfideacdpif^quoccrtepj 
dcUfempentdrcuducatadpceddiafigno^ tatoquato latitudinis motu c^atia 
duplicataexceditihoceflexceffusmediilunarisplogitudinemotusadfolarc/itaut 
in unoC Verbi gmtia)die cdm gde epiddi cu.i?.i4.f»xime latitudinis gradus ad fuc 
ceilioneiigno^jpfraiierit.VideafincircuIoggmediufigno^eftjt.ii.gradusgtra 
fifie/propterea totus obliquus drculus tres lexageiimas ad prandentia inde aufe 
at.Maximaueroexc^dlogitudocooaducafnirfumad pcedetia giadibus.u*g« 

gbus.i 4 .i 5 .duplicataediftirisgiaduslaritudinisgiad.i 5 «i 4 *fic mim excetiicufc^ 
motus cotraria circuduftione qus(ut diximus)ciicazodiad fit motus quem 

cetruqadclifedtdiftabitamotuqfitacentroexchiidp arcu c^ofitum exgrad. 
i5.i4^.ii^^upluil]iq.i2.ii.?o.proximediftatiKgra.habet/icdrcobisimentoo 
tcporeexc^cuepiddusptrafibiti&reftitutioquaead maxima intelligif exc^d 
logitudine fieri in piuffionibusatqj oppofitionibus mediis abfoIue^.fiTverum ut 
prs oculis hscfuppofiriofiat/intelligafrurfusinobliqualunsfupfidedrculus/g 


T<»a1is terminus prindpiuarietis/& folis medius motus.In diurno igi^ motu tomm 
fup fidem affero ab^.pundoad.D.citca centrum.E. tribus fexagefimis proxime ad 
pnecedentiamoueri/utborealis terminus ihgradus^.57^ifdumguenerif/cuaute 
duoctcocraiii mofusalineafimililine2.E«A.drca.E.rurwszodiadcentrumsequa 
liter fiatindiumoitidemdicomotuIineagdequ$gcentrum excentrid fimilem 
Iine2e.A.E.xquaHteradpr<ecedentiafigno9drcududaadIinea.E.D.Maximagde 
excentridI 6 gitudinead.D.pududeferre/&circa.F.centrumdefcribere,D.E.excen 
tricum/icaut&datarcu.AJ^.graduiL]i.^.eaueioIinea qusgcentruepiddi«£«gtra 
iit2qlitetruifumadfuccefiionefigno9:uerius.E.B.circndu(Sa/centrugdc epiddi 
defenead.I^cuuero.A.B.feceregia.i 544 .ut.I.centruepidcIiaboreaUgdetermi 
no.i5J4.1atitudinisgdibus diftaregfpiciaFJlpridpioautArietis.ijjrJogitudinis 
gdibus eo $.A.boreaIis terminus interea i.i9.57.pifdu gdus gueneiit/ex pfiflo ue/ 
ro.D.hoceamaxiaexcetridl 6 gitudinecoUefiosutriuf<^*A.D. 8 ^.A.B*arcuugrad 9 
^.25.qdiftati3EdiumjedupIicesfunt.Sicigi^qmutii^motusgeg3.&geftg,D 
in mecfietate medii teporis m^lruiunareftitutioneadiauiccfedutjpatet ^ inqra 
eiufdeteporisgre/&adhsecinmedia&qitadiamettaiiteromointeifeopponetim 
ideilin mediis quadraturis chru ^iddi quod eft in^.B.dkmetraiiter oppone^^. 
D.maxims iogitudini excentrid in minima eius logitudine &du/cu hsc ita fe hai 
beatgfpicuueft penes excetricumgdehoceft penes oiffimilitudinefiueinsqualita 
te.D.B^cusadarcu.D.l4iulIa differt eiit.Penes leqlemotu Hne®*E.B.n 6 eni 
•D4l.excentricifed.D.B.drculiggmediumfigno92eftaicusqlitergttafit/qmnon 
drca.F.excetrid cetruffed drca.E.drcidudf.Penes aut fola diferentii qu* per epi 
dduipfum eifidf /na(eo cp ppinquior teirs fiat)auget femper injequautatis diff^ 
rentia aequaliter fmfubtraftione&additioneanguliipfuminterdpientis/iuxtaui 
fum qui angulus in ppinquioribus terrs politionibus maior effidtur/ nulla igitur 
omninopenesfuppofitioneptimadiffeientiaeripquadocentrum ^iddiin.A *16 
gimdine maxima erit/quod fit in coiuSiombus & oppofitionibus lunae mediis. Si 
eiim circa caicra.A.epiddum.M.N.defcripferimus fiet pporrio.A.E.lineaeadline 
am.A,M.qus per edipfes demolbata eft Jflaxima uero difeientia erit quado epid 
cIusper.I.minimaexcentridl 6 girudinemtrafitufadt.Sicutepiddusgdefaibitur 
perpun< 3 a.X.O.quodrurfusininediisacdditquadtatuiis.Maiorenim fit pportio 
X.I.line2ad.I.EJmea ceteris omnibus quaein aliis politionibus colliguntur. Na 
cumlinea.X. 1 . aequalis femper & eadem fit/acetro enimeftepidclilinea.E.I.cu 
fit a centro tertae oibus aliis quae adexcentricu ptrahuntui/minoi effe agnofdtur. 

yjgy UJDe g^titate hui 9 iaeqlitatis '}> q penes diflatia fua a © acddit.Ca.iri, 
ED VT quatamaximainaeqlitatisdifferetiafiatgfyidamus/qnimi/ 
nimaexcctridlbgitudineepiddusinuenifjc^femauimus in his lun* 
Abnage. t 4 




ObfeniatioPtolemM 


Hf^dobfeiuatio 


CSed «* alii»plurib’huiufce 
modi obferuaiionibiuman/ 
maTninuenimusiaxqiulitadf 
di^{ere^li3mpatws.^^i.40•fe 
tr/quado epici cliu in feAione 
ccentricifueric qa* maxime 
ad terta accedit:utpotem'ab^ 
fidit oppolito» 


LIBER V 

idtolediffatus/ih quibus&curfus eius medii^)«mefuemt.Timcenimniaxiirain 
rquaUtatisdifferentiafi£/&diftdBaeiusafole media accepta/quarta fxitne 
^ciebat.Qaado etia epidclusinlogitudinemiiumaexcentrid erat/«adha?c ing/ 
busCiffisfic fehabentibus)nulladiueifitatemafpeaus plogitudinc lunafonebat. 

Nahisitafehabendbus.SietdiftatiafmlogitudinemquxobferuatioeinibiJmen 
tali appamiteadeuersdiftarisfit/wrocens differentia mamfecundjEinsqhtatjs 

i. ;-,.,-^^^;»^■'.^.;<.;r^;l^r^^^^■^m^^ltioibusradacofldeIatic>e^ueniebanlUS qn 


inminimalogitudineeTatepiaausTnaxnnd»ic4iiiauo^iw*-iiii=<^*/a«.iiws^^ 

qdem pgreffum graduu.7^o.pxime ad pdma uero sqlitate.2,4o.C:Sed ut(exc 

pii era )unauel altera obferuadoe ante oculos hsc^udicatiopcmt/lecuao^no 

CmseevDrinsdie.ic.DoftoJtu.folis/antemendieh''”'"’'' ' 


<.ic,fole&lunainltmmetaliowauatioepipenmus.oui 

i8.<o.yfpidd>af/cu<5qrtus gradus fegittaiiiiniedio effetcsloduMgfpiaetet^. 

4o.£corpionisgradusobtinere.Obdnd5atauttotideu€ioetmotuiuo.Naca effet 

»v,<M^^ianrtnlnoitud{neueriusoccaiumhora 


i, 50 .nuUulennbilediueiutadsalpectutaaeDat.tHauiaiouauj 

naffaric6ftitudsufcgadobferuationetepusanno9isgfpdaco^.885«&diem.205.& 
horaK«equaliulimplidterexade«.i8*45*inquot^orefoleminuenitnus medio 
.-, r,r«^„c^^..Ar;;,«w«*<.»iit.ia-fo/fimt&oafiroI^iUbfDide/ 


*m logxtuoinem qdem fcorpionis gia.i7,2o.&: fic diftatia medie a 0 quatts proxi 
me pds eadlnsqualiditis aut a maxima epiddi logitudine graduum,S7.i9.iuxta 
quas rurfum maxima insqnalitads diffahia fit/erat igitur uerus ^tus medio mi 
nor gradibus.7*4o.pro.5*q ex piimainsequalirateinuenidjatur. 4 ITRurfus ut eria 
V obferuatos ab Hipparcho tales pgreffus differetia in fimilibus pateat/ una eius ap 
Calioouoiodi obferuaffe/epi/ 


phifm zgypdosdiefextodedmo.40-fexagelimis pomz horztraniactz.t-unus 
igitur ait fuerat gra.24i.& fol perfpidebatui effein gradibus leonis.8.^ Luna ue/ 
ro uidebafur in graitauri.i2.2*»quas etiapxime uero motu obdnebat Jit igit' ^a^ 
inter fol em 8 i lunam diftantia graduu.86.i5.fed cu fol in prima parte leonis i Rho 
do fit/ubi obferuatio fiebat.Vnahoa dieitepo^i eft.i7.?^quattzhca:z.5.20.tempo 

ralesancemeridiem£acmtzquales.6.6'.&<&fuitigiturobferuatioante meridiem 

diei fextzdecimz horis zqualibus.6.6' eratc^ 1 medio czii tauri gradus nonus.Coi 
iigitur ergo a flaturis limiliter lods ad djferuarionem tempus annorum zgfpt^ 
^ftyi.fM.Airt..!Vf 5 i<»nim.'!rAAbnrflmmzaualium fimplidtei quide.i7.<o.ExatSe 


uero.i7.45.inquotemporefmdemonfirata/qmidemmendian^eit per Riiodu 

& Alexandriam proxime inuenimus folem medio motu cJ3tinuiffe.10.27.g1a.leo/ 
nis/exade autem.8.2o.Luna eda medio motu fm longitudine quidem.4.25. gra/ 
dus tauri/ut m edia rurfus diflanda a 0 ad 5 quartz partis proxime effet.Secudum 

inzqua!itatemueroamaximaepidclil6gitudinegradusJ57.47.mquibm|>}Me 

»^-»..«,i«^i..tr.;na.niialifas.r.nlli{>iturer?oa medialuna/ufo; adfo/ 


lem uerum diitantia.95 .55.gia.oDieruaia(^ uui a ucia luua au u«uui.i lu.v. w 
um.86.i5.plures igitur luna fecundum uerum q fecudumedium motum habebat 

gradus. 7 ^.o.pro.<.quieftfecundumprimamfuppofitionc.Manifeftumautexritit 

* quum iftz duz obferuationesin fecudaquadraturafeciz fint/nofttaniqdeapria 

inzqualitat^giadibus.:. 40 .defedffe.Hipparchiauttoddeexceiriffe.NaWtaetiai 
squalitas uimfubtrahedihabebatinnoftra.InHipparchiuero addendi, e. Sed ex 
aliisquoc^pluribusobferuatimbus.7.4of5^e(quado^iddusppe mimmaex 
c«tridI6gitudin^eli)maximainaequalitatisinuenimusdifferentiam. 


CTDc proportione excentridtatislunarisdiculi. 


Cap.IIir. 



IaEC cvMitafehabeatfitJfJ.G.exc^^Juh*drcu!uscuiuscetru 
p.&: diameter. A.D. G.in q & zodiad centra ec fupponaf :ita ut.A. qde 

piiftu maximaIogitudoexcbidfit.G.ueiominimadefcnbatur9cu:ca 



ALMAGESTl 


4 $ 


centro.C-luniepic7clus.F.I.T.&duca^ tangens ipfum!inea.E.T.B.&coniungaf 

litatis diffeoitia fi^qua demonftiata eft giaduu effe.7^o.eiit etia an^lus.G» E. 
T. QT fitin centro zodiad alia.7^o.qualiaquatuorr^ {ut.56o.quaIiuuero duo 

funr.56o.taliumj5.io.quarearcusquo9«G.T.aIiuin erit*i5-20.qualium c cit 

cuius quitiiangulo.G.E.T.drcufaibitur. 56 o.&chordafua,GvT.t^uinj 6 .proxi 
mequaliu.G.E.diameterJ:o.quarequaIiuetiafemidiamet«epicycii.G.T.^mon 

ftraca.5,i5.A.E.uero qua efta centro drculi qui per medium lignorum eftad maxi/ 
mam excentridIongitudme.6o.taIium etiam ent.E.G.qua eftab eodem ceno ad 
minimi excetridlongitudin^9.n,Qtiare£ota.A.G.diametererit^nd^99.22. 
D. Arnero qua eft a centro excentiid eiit,49-p.& linea. E J3.qua elt inter duo ce/ 
trafciJicecfignifen&eccentrid erit.io.r9.^ fic demonlbata nobis ell proportio 
feu ratio qua ab excenciidtate continetur. 

ifDelunaiisepicycIideclinatione. Cap.V» 



GRATIA quideapparhiuinafpedHbuscomunfiioibus ac op 
ja^d^pofiiionibus luna quadraturarut^ad hac ufc^ circulo^t expolito^ fup/ 
I^^^Bpofitionesquifpiainuenie^apaiticularibusautemmotibusqinter has 
^^^^^diftantias font/in quib^maximeiter minima et maxima excenoid 16/ 
gitudinc epicydus inuenif propria quideiunain declinatione tiiiepicycliacddeie 
inuenimus/nicuunu&ideuniner&Iiteiinepityclisfupponipudum oporteat ad 
quos femper teftirutiones eoru quamouenfinipfis fieri necefle lit/quod maxima 
^ngitudmemediaappelIamus.Vndeprindpiaquo<^numero9imotusepic^cIifia 
tuimus ut punftu*F.in propria defaipcione.Quod pundu determinatur fecudum 
ficu maxima minimat^ longitudinis excentricorualineaqua per oia centra edud 
tur/ficutlinea.D.E.G.inaliisquide oibusfimplidteifuppofitionib9nihilp3ppa 


** — -r" — 

linea qua cfflttum eiusaqualitercircuduatficuthiclinea.E.G*drainet^iemper 
quod certe confequens quifpia arbitrabit' ad drcududitmis centru/in quo in tepon 
bus aqualibusaqualesmotus/aquales anguliinterdpiunf.Inlunaueroapparetia 

his opponunt'/naedainprogTeffib9epicycli qui funt inter. A^.G. diameter.F.I« 
nondecluutad.E.centrudTcudu(Sionis/neceundefitu.E.G.linea cqnfeiuat^ue/ 

nimus eni ad unu quodda/& idem.A.G.diametri pundu didam dedinatione femj 
perferuari:fedne<jad.E.centrdzodiad/ne{^ adJ>.exc«riacentrujfed ad pundu 

quod.A.B.E.uerfus minimam excentiidlongitudinetantudiftatjquattelmea^, 

E.Idicafe haberea pliitib9rurfumobfemationib9demonfliabimus:duastameex 
ponemus quib9propofitumaximepoteftdecIararijh(K^inquib9(inmed^dilla 
tiis)eiat epicpclus 8c lunai maxima uel minima eius logitudine/in Iraoi em pgref 
fib9 dida^declinationa maxima differ^foletfieri.CTObferuaffeigi^Hippaicus 
iRhodoginflTum^tafoIeqlunac6fcribitanno.i97.amo]te^exandriPhaimu 
thi(fecuduagyptios).xi.indpi^ehorafecundai&folquidemaitpalpidd»f’effc 
in tauri giadib9.7.45.Iuna uetoin pifdum.2i^.o.erat autem exade in.2i.28.m tem 
pore igitur dido ueia luna diluat a ueto fole id fuccelTionem fi^omm gradibus 
aii.42.proxime.Verumqm fec^indpiente hota/obferuatiofuitantemeiidem 
diei undedms horis pxime.5.^alib9/q in Rhodo tue fadebat.5.4o.atqIes fxim^ 
colligunt' a coflituto nobis tge ufc| ad c^feruationis tepus ^ni sgyptiaci. 620. & 
dies.’ia.SCsqleshorsfimp&quid&iS.2o.exadeaute.i8.folainquotemporeinue 
nimus folem fecfidu mediu motuin tauri gradib9.6-iJ‘fef“<J“>^ 

lunaueromediamfecudulongitudinequideinpifdugradibus.22.i5.fecunduins/ 

qualitate aut a maxima epicydi I ongitudine media diftabat giadibi^85*^o. & llc 

medieluntBauetofol®difiaAtiacoIligiturfuiffegraduum.5i4.28.<i;Hisita £up/ 
pofttisfit.A.B.G.excentricus lunsedrculus/cuiuscentrum.D.&diameter.A.D.G. 
in ^ fit,E, centrum zodiad/& deloibatui drca.B.centrum.F»!»'! Juns ^cydus 




LIBER V 

&drcunducatuiepicyclusquidemadfucceffionemfighorum licutex.B.ad.A.lur 

naueromepic7cloficutex.F^d.I*&.T.&coniungantui.D.B.&.E.T-B.F.quoma 

ieitui in medio tempore menftruo dus reffitutiones epicvcli ad excenmcum ccmti 

nentui/SCinpr*pofimfigm3ttonemedialuna.5t5.5:.giadibusameaofoleadlnc 

ceffionemfignommdiftabaUiis dupUcatis(integroc^ fubt^o oiculo)habebu 
^ rr^^v-.rr.-, «r/-#>ntTiciloneitudme ad lucceffionem fienom 


i»iriumeiit*88,56auaturigituiex.D,punaoad.E.B.lineamperpendimians^. 

Oquoniaereo.D.E.B^ngulus talium eft,88.56.quahumquatmorre«ifunt.^6<^ 

oua!iumueroduoieai.56o.taUiLi7745i.eiitetiaarcusJ>.C.t^iu.i77‘52*q'ialiueft 
drmIusquitriarigul6.D.E.Cciicafcribitur.56o^cusaut^.E.Greliquaru ad fe/ 

midrculum.2.8.quare chordae quocp fuae,D.C«quidem talment^oujJ9.59* qua 

Iiumeft.D.E.diameter.nojE.C.ueto.:.i4,eorundemquarequahiieft43.E.q^in 

ter centra eft.io.i9.&*D.B. quae eftacentroexcenttici^i9‘4J*tauuetiam eit»DX. 

nirfum.io.i^*proxime^.C^utemfimiiiter.o.i2.&quoniifiquadratum4p.C.au 

ferasa quadrat04D.B.fit quadratmB.C.habebimus etia.B.C.quidem^84^6.earun 

dem:totauero.B4E.48.48,CRuifusquomammedis!un»auero Iole diltenoa 

graduum erat«5r4.28.Va:sautemlunae(ficutobferuario demonftiat2*5^*42*Vt 
differenoainaequalitatis eiusfubtrahat gia.o.46.Confideretur(^ medius lun*mo 
, tusperIineam.E.B.fupponatur<5luna(quoniaminminima epicycli lonatudme 
” eiaOiml^puhdo coniunftiO^ lineis.E.I.&.B4l.protrahatui «-B.ad.^1» linea y/ 
dudam perpendicuIaris,B.L.Quonia igitur angulus.B.E,L. insqualiptis lui^ 

differentia cotinet/erittaliuqui3em.0446.qualiuquatuor redi funt.5oo.qualium 
uero duo recti &mt.^6o.aliu.i.:52.Qsaieatcusquo<^.B4L.taiiueft.i.«*qua]iueft 

drculusquitrianguio.E3.L.circufciibitur.56o.& chordafua.B.L4taliumJ.364q 

lium.E4B4femidiameter eft.ii04quare qualium eft.B.E.quidemlmea.48.48.B4l. 

uero quaea centro epic5^cIiell454i54taliumetiamerir4B4L.linea404594 qualium igi/ 

tur eft4B.l4qu2 a centro epicydi eft4i!o.talium4B.L*linea erit4i44^.& arcus per ea 
fubtenfus4i4.i44qualium etiam drculus qui rei3ang;ulo.B4l4L<^cufcnbitur.;oo. 

Entergo etiam angulus4B4l4L4telium.i4.i44qualiumduorefti 10014560. «reli/ 

quus.E.B.I.eorundequide.i2.42.qualiuuetoquatuorredifunt.56o.talium.642r. 

totidem ergo gradiiu eiit.I.T.arcus epicydiiquo diftatia quae eft aluna aduere my 
ttimam longitudine c6tinetur.<r Verum quoni^ a medio mapmx Iqgitu dirus 
intemporeobf€ruationis4i854504gradibusfuna diffalat:patetquiamedia«mmi/ 
malongitudoluha(hoceft.I.punaum}pr2cedit.Sitergoinpundo.M.&protra/ 

haturlinea:B.M4N4&apunao.E4adipfam perpendicularis ducatur.E.X.quonia 
— -r T <,4^,0 A 4T r^^iu% /?^nnftTarii«<*ftt&'.T*M.fut3DQnirureffe sraduum4C» 


io.qmlunt aminimaiongituaine5uttotus4i.i4m.couigu 

angulus .E.B.X.talium.ii.sr.qualiumquatuorreaifunt. 56 o.qualium uero duo 

ieaifunt456o.talium425.4i4quatearcus,E.X4talium erit425.424qualium eff circu/ 

Ius quireclangulo.B4E.X4dicunfcribitur.26o.iplauero4E.X. linea talium. 24.59. 
qu^ium eft.B.E.diameter.i20.quarequ^um eftipfa.B.E.Iinea.48.48.^iu etia 
rat.E.X.io.2.CRur&isquonia.A.E.B.angulusmfiuerit.i77.52.qualium duo re/ 
a funt.560. angulus uero.E.B.N.25.42. eorundem/ erit etiam reliquus angulus 
E.N.B.i$4.io.eorundemsquare arcus etiam.E.X. talium erit.i54.io.qualium eft 
drculus qui triangulo.E.N.X.dramfcribitur.56o,Ip& uero linca.E.X. talium 
116.58. qualium eff.E.N.diameter.no. qualium ergo eft. E.X. quidem linea 
io.2.D.E.autemqu*eftintercentra.io.i9. Talium etiam erit.E.N.io.iS.quare 
dedinatio Iine«.B.M. per mediam minimam lon^tudinem ad punctum. N. 

&cTa interdpit lineam .E.N. Hnes.DX.proxiine squdem. <T verum ut fimili/ 
uf j* *cr aboppofitis etiamexcentrid&epicyclipartibus idem euenire oftendetemus/ 
Peroppofitum ahliclis cepimm Wus ex diftantiis ab Hypparcho in Rhodo cbferuatis eam quam m 
eodem .197 . anno ab Alexandri morte perfpexit t fewndum sgyptios 
1jij7.h0ris49.20.in quo uero temporeiutait/fol per^iddjaturelTein gr^^us 
cancri. 10. 54. Luna uero in Leonis«29.pioxim^totidemetiani exaifte cwtine/ 



AIMAGESfl 

batjin Rhoio.n. cum luna fit in fine leonis poft meridiem uha proxime hoia nui 

lu diuerfmtisafpeiflafecudulongim<rinchiibuit^VeiaergoIunahoc modo difla/ 

bat 3 uero folead fucceffione figno^ gradib9^8.^*& qm poft mendiedia47^au 
ni.i.;o.hotis I5alib9^(9aobfuatiofoit/qtucirhodo qtuorpxie£aci»ateqlejfit« 
tpe nobis coftituto uf® ad obfemarione tepus 3110052 xgyptiaco^j.oio.a di^.i86 

&horaKzqIiufimp&gdcwii.exaaeaut^.4o4nquoteefirrmu^9meiufo 

lem in gradibus cancrirn.<^ ueruJO^Qj^edia uao luna fecundu^^ 

dein leonis giadib9474o.Qnare diftatia etU a media luna ad ueru folem.46^0. 
siaduucollieit'/ina:qualimtis auta maximalongitudine media epiwcli g^uum 

i?^n,CHisimfupMfitis.Sitrutfum.A 3 .G^centricuslim 2 circd cimis cot/ 
tw.D.& diameter, A^.G.inquazodiaacentmfit.E.& defci^c ar^B.punlhi 
wi;.,»-» T» a/ c T /R-F/impTCJ-n diftaoa lun* 


+6 


B-taUu,do.to.Qualiuquatuorreaifunt,56o.Qsaliaueroduorecliiunt.56o.taliu 
«8i.Siereo.B.E.lmeapduxerimus&adeaapun!ao.D.ppedicuIare.p,C.ptiaxen/ ^ I 

mus/fit«iiangiilus.D.&.CMeliqua5iadduosteaos i>iiu.i79.quaieatcus quoqj 

35.C.takueft.i79.qualmeftdicufusg.D,E.C.ieaa^locirculcribie^6o.arciK ue/ 

ao^E C.relig ad femidrculu giadus unius/chord» igi^ eda fus JJ.Cquide taliu erit 

ji<5.ca.qualiueft.D.E.diameter.KO,E.C,auteamde.i,5*qualiuergoeft,D.E.qu2i/ 

£acentMeftjQ.i9,&*B,D.qu*eftacentroexcetrici^.9^.i,taIiueriaerit.D.C.quv 

de.io.i9.pioxime.E.C.autlimiliter.o.5.&qmquadratu.D-C.fubtra^tta quadrato 

B.D.fecitquadiatu.B,C.habebimus tota.B.C.lineapardu. 48.3 6« & reliqua. E.B. 
4S.2 i.arudc- CRurfum qm diflandamedi* iurts a ueio fole gradus 61314.6.40. 
Vets aut. 48.6.ut differhiainzqlitatis addat gradus.i.:6.fupponat' luna(qus iuf 
xta maxima ^i<ycliIongitudineeiat)effem,I.punao:aaffil(^ lineis.E.I.&.B.I. 

t)ioduca^expuni5Q,B.adlinea.E.I.ppendicularis.B.L.qm.B.E.L.angulus taliu c 
i.-643ualiuquatuorredtifunt.56o.qualiuueroduore(aiiunt.56o.ttJiu.2.5J.erit et 
arcus.B.L.tsSiu.i.p.qualiuefldiculusquiorthogoniu.B.E.L.triagulociicafctibi^ 
26o.ip{aueroUnea.B,L.taliu,:.59a5ualiueft.E3.di^eter.uo.quaiequaUu.E3. 
eft.48.?i.B.I,autquseacentto^icycli.5.i5.taliumedaerit.B.L.Une34J2.qualmm 
ergo.B.I.diametet.i:o.taliu^erir.B.L.:7.34,ardisautfuustaliu.:6.j^qliBradr 

culus q.B.I.L.tiiagulo drctHaibif.36o.qreangulus quqq?.B.I.L.taliu^.i6.54. 
cjhuduore3ifunt.56o.totusueroangulus.F.RI.earudegde.;9.26.qualiuuero q 

tuor re»ai.36o.taUu.i4.43.todde ergo eft graduu.I.F.epicy di aic^s quo ^flanda * 
luna ad exafla ueric^ maxima longitudine codne ^ j Veru qm in t tpore ccleruatois 

asi.n.a media maxima longitudine diftabat.fi hancmedia maxima longitudine* 

M. pundo fuppofuerim9 Sc linea.M.B.N.c6iunxerimus SC ad ipfa a pundo. E. 

perpendiculaie.E.X.deduxerimus;erittotusquidcarcus.I.F.M4reliquo^ad lemw 

drculugrad.i 6 . 48 .Reliquusuero.F„M.gra.n, 5 .quareangulus eda.M.B.F.hGCeu 

E3.X.talium eft.ii.5.qualiu quatuorrecd runt.36o.Qoaliumuerq duo redi funt 

' 26 o,taUum 44 .io.&arcumquide.E.X.talmerit. 24 Jo.qualiumeft<iiralusqui.B. 
E.X.triangulociicufcribitui.36o.iplaueTo.E.X.!ineatalium.:5.7.qualiumdtdia/ 

meter.B.E.iio.qualium ergo eft.B.E.quidHinea48,5iJ3,E.autem qua inter cen^ 
traeft.io.i9.taliumetiieiit-E.X.io.8.<rRurfusquoniiangulus.A.E.B.i8i.ta]iq 
effefuppolitus eft qualium duo redi funt.360 Jfngulus uero.E.B. N. demonflia/ 
tusefteffe.:4.io.utreliquus.E.N.B.eaiudem reliquatur.i56.5o.fitut&arcus.E.X. 
talium ftt.i56.5o.qualiumeft circulus qui. E.N.X. triangulo drcunfcnbitur.360. 

xpfauerolinea.EJC.talium4i7.?3.qualium eft diameter.E.N.noa5ualium ergo c 

E^.X.quidemlinea40.8.D.E.autemqus eftinter centm.10.19. taliu etmmerit.E. 

N. io'o.quarehincetupatet$dedinado.M,B.lineaper.M.pundumedialcng* 

tudinisn^inead.N.pundu&dainterdpitiuriias.E.N.Iineaaqualemproxime 
D.E.linese/q inter ccoa eft.CSed ex aliis eda obferuad6ib9 qplurib9 eaide pxime 

S»portionescolligiadinuenimus.ritaexhispropriu lunaris fuppofitiois declinado 
epic7cli effe pfirnuf. ut cricikludid qddc chri epi<yckcirca.E.cctru circuli ( qui per 
meckufi^o5ie)fiatsdiametriueioqhocipfu&pa<aamedial6giwainisinaxime’ 




LIBER V 

epieycUdiffeparatrtioad.E.centm squalis drcuduflionis/licutinaliis.fedfemg ad 
N. per squalelines.D.E.(qusin£er centra eft)ad alteri partem diftantia. 

CTQsotnodo per lineas a motib 9 periodids uerus luns motus iueniaf. Cap4Vl. 

■ IS ITA DEMONSTRATISIapfequeseftdicerequopaaofparticu 
larib^Iunsprogreflib^medio^tmomu/captislocis&anumerodiftatis 
&anumeroqui cfecuduepicycluluns/additioneaut fubtiaflione ej 9 

_ inueniem^dris/gpenesinsqlitatc coIiigi^'/qu^^ medio fecudu 16 ^ 

tudineygrefluiapponif.P er lineas igif a fimilib 9 theorematib 9 hui 9 rd cognitio 
ne accepi m 9 . ^ Si tnex^li gratia in ultima ppofita^ defcriptionu eofde piceos 
mot 9 diftatisinsqualitatif(^fuppofuerim 95 ideft diftadsqdegradus.90.5o.q g 
duplicationecolligd>ant'isqualitafisueroamedialongitudine maxima epicycli 
gradus.355.i2.5£p.E.X.&.B.L.p^icularib9gpediculares.N4X*&.I-L.j>tiaxerim9j 
g eande fimiliter qm dati funt anguli quifunt ad.E.centruj& qm.D.E.&. E.N*li/ 
nessqlesfuntutia(5imea9J.D.E.&.N.X.taliuJOJ9.proximedem6ftiabit'’/qlme 
B.B.q efta chxo excetrici~4g44i.&.B.l4q eft.A.chro eEaq?cli.5.i5.utrac5 uerolinea 
ru.I.C.&.E 4 X 40 . 5 .eamnde&.ggea.B.C.qdefotaeritiicutdem 6 flTauim 9 earudem 
48.56.B4E.autfirr.48.5r.&4B.X.reliqua5Js4.84:64quareqmquadrata.B-X.&.X4N« 
copofitafeciuntquadraru.B.N4hancetiahabebimus taliu.?i.qualiuerat linea. N« 
X4io.i9.qualiueigoeft.B.N.diameter.i2o.taIiuetiaeritlinea.N.X.:f. proxime & 
arcus fims taliu.i^.^.qualiu eft ciroilus qui orthogonio triangulo.B.N.X.circufai 
bif456o.quateangulusetia.N.B.X.ideft.F.B.M.raliumerit.244.qua]iuduoredi 
funt.56o.quaIiumueroquatuorreiSirunt.56o.raiium.i:.i.proxime.Totergo gia 
duum e arcus ^c5?cIi4F.M.ueru qm.I.puftu luns diftat ab.M.Media longitudine 
maxima.:6448.reIiquisadunudrculugradib9/habebim9.I.F.reIiquuarcu graduu 
4 TGreca autem littera , i4.47.quare angulus quoc^.I.B.F.taIiu edt.i44474qiialiu qtuor recH funt.56o.q/ 
habet.LF4B» liuua:oduoreftifunt.56o.29.54.&arcus.I.L.taliu.’9.54.qua]iucircuIus g recta/ 
gulo.I.BX.circufcribi€.56o.arcus uero.L.B.reliquordad femidrculum. 150.26. q/ 
le chordsquocgfus.I.Ltquidem talium erit.30.?4.quali3eft.B.I.diameter.r20. 
L.B.aut.ii6.2.earundcquarequaliu3.I.quidequse3centroepic5rdi eft. 5 .i 5 .B.E. 
aute.48.jr-demonftratataliumerit.I.L.quidem.r.2o.L.B.uerofimiliter.5.5.quaTe 
tota etiam.E.B.L.taliumeiit.«.56.qualiu.L.I.erat.i4o.&quoniafic6ponanF q 
^ipfisfiuntredutquadratumUnes. E.l.habd5imusetiaipfam.E.I.earundceffe 
perIongieudin&55.57.ptoxime/quarejqualiumeftipfa.E.I. diameter. j2o. talium 
etiam erit.I.L.r.59.&: arcus fuus ^ium.2.52. qualium eft drculus g. E.I.L.reflan/ 
gulo tiicunfaibirur.56o.quareangulus etiam.I.E.L.differentis penes insqualita 
tem.Talium eft.2.52.qualium duo reffi funt.56o.qualium ueio quatuorrec'H<funt 
^6o.taliuma.r6.quoderatdemonftrandum, 

CTExpofitio uniuafelis tabuls lunaris insqualiaris. Cap. VII» 

H ERVM VT RVRSVS pertabularum expolitionem paratam particu 
larium additionum fubtradionumue cognitionem pre oculis ponere/ 
musjiabulamfuppofitionis fimplidsiam habitam adimpleuimus/ot 
dinibusadditis gbus duplex quo(^insqIitas emendat' s ufi(^ fum 9 fi& 
linea9'do(fttina.<rPoftigit' duos ordines/prim os quibus numeri cotin^R tertiu 
ordineconexuimusjquiadditionesfubtraffionefcjptinetnumeroisqualiratis fic 
correfpodetesmtgamediaIongitudinemaximahoccapundo.M.gmediosj>gref 
fuscolligif/adueralongitudincmaximaideftadpun^lu.F.TraducaFjnamquead 
modu iprep<5fia.go4o.graduudiftantia.F.M.arcus.n.i.graduunobisdemonftra 
tuseftutlin^ q.555.r2.gradibusab»M.media longitudine maxima diflabaRdiftI/ 
tiam/ab.F.ueralongimdinemaxima.545.i5.graduum colligi oftenderemusjper 
quos inueniF additio fubtractiouequsg epityclu £ai 3 a/mediofm logitudine mo 
t»i apponif Sic & in aliis diftatix numeris eode modo quatitates additiois at<^ 




ALMA^ESTI 

fubtaflionisg tot partes cspimus g quot mediocriter comodetj fieri putauim9/ac 
comodauimufq; g tertiu ordine fingulisnumeris.iTQ^art^ deide ordo e;^ofit^ 

iamprimatabuladiffereriasinsqualitatisquspenes^icydueltcotmebif/^ . 

ferentiaiu maxima ad.5.i.gra-pximefec3duj)portione.6o.ad^.i5.gu^t.C,<^/ 

tusautcordoexceffusdiffer^1primarfecad$(^in3?qualitatiscoanebit/colIi^ 
tuTffl maxima etiahicadatioueirubtTaaiogmduu.7^.o.fepportionc^o^d.8. 

Jta quartus ordo eftpofttionis epicfcli in maxima excenmalougimdme/qua qui/ 
dempofitio fit in oppofirionibus atc^ comuncbonibus.ir Qmotus ueio coil lo/ 
lum wceffuum exinsquaHtatefeflainquadraturis iuxmminimam excenma loh/ 

gitudinem.Cverumutpaxtesexceffuumproportionaliter pertinent® admotus 
epicvdi qui funtinter duas huiufmodipofition®capiantur.Sextumetiaaddemu5 
.ordinem:qucsfexaeerim5EiIl®c6rinentquasperfinguIosdiftatise:num®osappq/ 

fits differentia captas/primaadditicni.Sub^omuequapen® pnmuina^ah 
tatem in ordine quarto eft/femg oportet addereihac nob^ fic adinueta lunt, il bit 

-enim.A.B.G.lunamifiim excentricus cuius centmJ3.&diameter.A.D.G.mqcen 
trumzodiadfit^^interceptoarcu.A3.defcribatuidrca.B.punau.F.I.T.epi^ 

dus&coiungaflinea^.B.F.Detur(5Cuerbigratia)diftantia graduu.6o.utfnnirr 
‘ficutinfuperioribus.A-E.B.angulusdupIicatorug:iaduu diflantia fit.i 20 .deduca/ 
h.t: .At roiiinoatf' linea 


differeti'ainaquaIitatisfiat.Sit£^linea.E.M.N.&c6iuhgaturlinea.B.AI.Q.m igi^ 
A.E.B.angulus talififupponit“effe.no.qualiuquatuorre<Sifunt.56o.quaIiu ueio 
duore(3ifunc,;6o.^iu.24o.eritetiaangulus.D.E.L.reliquo^adduosredosj2o. 
qiiarearcus etiaJ:>.L.taliuerit.no.qualiueft drcuIusq.D.E.L.redagulo ciicufoi 
Hf.?6o^cusuero.E.Lj'eliquo^adfemidrcul«.6o.chotdsequocpfuse.E.L.qdcta 
liu.$o^!iu.D.E.diametet.i20.D.L.ueto.io5.55.earud«quarequa!iueft.D.E.linea 
i0.i4.&.D.B.fitniliter^^^.taliueritetia.E.L.linea.j.io.proxime.p.L,aute fiB; 
8 - 0 *CTEtqmfiaquadTatoline 23 .D.qdratU 4 D.L.fubtraxeris reddif qdiarii.B« 

L.eritcptota.B-L.linea^.8.5t-fecudulongitudine&reliqua.E.B-49*4?.taIifi qliu 

eft .M*B.q eft acentro epicfcu.5[.i5.qualiuigi^ eft.E.B.di^eter.i20.^ifierit4B_4M* 
linea.14425.8c arcus fuus.i54484taliuqualiueft circulus q4B.E.M.r^agulodrcufm 
bit‘.56o.qreangulusetia.B4E.M.quomaximainsqiitatisdifferetia cotinrf/taliu 
trit.i5448.qualiu duo redi funt456o.qualiuuero quatuonedil2t.56o4^iu4A454» 

Capitulum.8. 

3lFFETergoihocaftati2fpatioisqUtatisdiffer^3gra.i.5?.ag*b^^ I 
0a maxima logitudinecolligun^.j.i.eft aut tota uf<^ ad minima logitu 
^dinedifferctia gaduS424594qliu ergo e maxima dna46o.erit etdria gn. 
•■w-^=s=^i.55.taIiufexagefima9i~^.58.&apponem9i'.6.or^eadnfie^diftati* 
Ko.fift in leliqs etia partib9c6puta t® rurfum eode modo cepimus dua^ inaequali/ 
tatiicxceflu Sc apponemus ad pueni^® numeros fcragefimas q unicui^ cogruunt 
totu uero numeru46o.numero.diftatiK.90.graduu duplicate nec^ario accomoda 
uimus/qui<fgradib9.i8o.minim*excctriciI6gitudinis/S^timuetiaaddidim9or 
dinc/quongreflus lunsfecudulatitudincad utrat^ «drculi(qui g meiu figno^ c) 



luqgraeaiuiigno9SKw,uL>u4uuiiu!.c 

larefmiobliquopgreflus:uC(5fum9ctadhoc:eadedem6ftTat6egquaetarc9c6pu 
tauim9q futiteraeqnodiale 8Ccirculugg mediu figno^ oei9 circuli q eg polos sq 
roa^isipfi9/fictnuthiciterdrculuqgmediufiOTOf:e.8CboreaIeautaufiialeob 
liqdrcuIiTaminuaraisdiailiqmaxim9gutro^ polosipo^defcribiF.j.gia.fit 
Na& noKficut 8CHippaico)coputatib9 g appaietiaborealifllmo^at^ aufiraliffi 
mo^pgreffuutat9pximeadutia(5zodiadpartemaxim91unzpgreirusinuet9eft. 
oi3etiafereqobferuationib9lunzuidem9jfiuegftenas/fiueginfl3a captisihisma 

amis £m latitudine pgteffibus ad ungue pueniut/ficut(g ea q poftea demonlhabi 
«ius)cofiimabiF.Eftaute tafaulainzqualitatislunz uniuol^tei talis. 












ALMACESTl 
4TOe uniutt&li calculo Iunan« 


Cap.ix* 

a VANDO igiturlunaiisinzquaHtadsCperhancabuIam)c6putatio/ 
nem uoluetimus/capiemus medios lun® motus/longituinis/diftdti®^ 

inzqualitatjs/acdeni«latitudinisinpiopofitoremporein Alexandcia 

modoiam pridem diao/denic^duplicatumdiflanciz numerum(uite/ 
eris inde fubcracrisdrcuiis)quzremus in t^ula inzqualitatis &C correlpondentes 
ipfi gradus in ordine rerrio(Tinumeius duplicatus uf® ad.i8o.ga.men0add^us 

insqualiratismedizgradibus.Sinueroulta.i8o.ga.furat.fubtrahemus ^ ipfis/ 

& huc exaafi inzqualitatis numerum ruifus/in eadem tabula quzremus / & quod 
ipfi correfpondetm ordine quarto feorfiim faifaemus/&fimfiiter Afferentia qu» 
eft in ordine quin to/poftea ipfum duplicatum numerum mediz AiUnz mimm* 

■ ineifdemorAnibusquzremus;&quotapponuturinfextoorAnelexagelimz;tot 
fexagefimaseiusAfferentizfumctesCquafeorGafcripfimus^iUiiem^addemus. 
quiinquartoinuetaordinzfeorfumpofuimus:colleaofcghincgradus/fi uerzm 

*qualitatisnumerus.iSo.gndusnonexceditfuhtrahemus a graAbus meAoruin 
motuu logitudinis at^ laritu Anis. Sin afit exceA tjaddemus/& colleaos nueros lo 
gi tu Anis qde gra Abus colhtutae logitudinis loci c6putabimus/& luns ueru motu 
ibi effe Acerrius.C latitudinis aut a boreali termino in eade tabula qremus/& gta 
dusinordinefeptimocofcriptoscapiemus/toti^gradibus Acemus luns cmtmm 
a circulo per m^um fignorum Aftare in maximo circulo per polos eius defctipro 
ad fepretrion^Sinumerus quoincrammus in primis quindecim uerfibus inuenit^» 
Si ueto in fequetibus ad metiA^ita ut primus numaotu ordo progr^um luns/^ 
eft a leptetrioead meridie c6tineat.Secudus ueio e cotra ex menAe ad ieptetnonc» 

4T Qnod nulla Afferentia(de qua curandum fit)fiat in ccmiunflionibus at <5 oppo 
fitionibus penes excentiicum luns diculum. Cap.X» 


■ E R. V M quonia dubitarealiquipolTentnefortein coniunftfonibus h 
ac oppofitiombus &in sclipfibus qusinipfisacddunt/Agnacuis dih 
ferentia etia propter exc^cu luns circuluaccicfat/propterra ^ rn ipfi» 
non femper in ipia maxima logim Ane cetra aepidoi prsaieiueniat^ 

Sed poflitab eo fatis magnoarcuAftar^cumfitusqminipia maxima longiwA^/ 
ne funcin mediis c6iun<fhonibus6ioppofitionibus fieri perfpiciantur/uersautco 
iudfioes at<^ oppofitiones fimul cu insqualirate utriufcp luminanu rapiancunco/ 
nabimur oftendere nullu errorefde quo curandu fit)iuxta apparentia luns accide/ 
re/etia fi omnino differctia exchrici diculinegligatui.<rSiti^tui.A.B.G. excctri/ 
cuslunscircuIus/cAuscetru.D.& diameter.A.D.Gdn qua c&iu zodiaci lit.E.«op 
pofitud).pundofit.F.punAi declinationisinterceptq/ab.A.maximalongitudine 

arcus.A.B.defaibaturcirca,B.epiciclus.I.T.C.L.&c6iungatm.BJ3.«.I.B.C.E.« 

B.L.F‘Qnonia ergo duobus modis magnitudo insqualimA/quaeacaAtproprM 

epiciclumamaxiinalongitudinefitum/Afferetiafecerepoteft.Velquoiua piopin 

qmor terrs fathis m Aorem angulum in.£.centro coftituat/uel quotiia diameter in 
media logitu Ane maxima Stmimmafimiliteinon ad^. centtu fed ad.F.pudum 
fiecla tuiffuitc^ maxima propter primam cauiam Affert quadq etia p^es insq/ 
UratHuns maxima Afferctia eft/piopter fecudam autem quado in maxima uel mi 
nima epiacli logitu dine luna eftjpatet quia quado maxima Aftatia penes prim^ 
cauiam acd Atjtunc qus penes fecudam fiebat infenfibilis cimnino eft.Nam cu lu/ 
naintangentibusepicicIumlineisfit/adArionc fubtradioneue ualde indifferCTtc 
fecit/fieriautpoteftutoppofitioueracomundioueiutratp insqualitads Affaetia 
utriufa luminarium a media Afferat/fi altera fubtrahitur alteraadAtui/quado ue 
loAfferenaaquspiopterdeAnationeacdAtmaximaef^ncecouerfoAffetecia 

qus penes prima cauiam puenit infenfibilis eft.NuIIa enim insqualitatis uel bre/ 
uis omnino differetia: quado luna in maxima uel minima epidcli longinutoe m/ 
uenitur,(j;sedoppofidortieia/c6iundiouefoIa Affer^C^uspenes folaie insq/ 




LIBER V 

UtatecapiOa media diffemSuppcmaturigitur.:,i 5 .Maximcaifrerentix gradus fo 
lemad(lere/!unaueroprimuetiiipfem.5.i-ma}<imedifFerhiff gradus fubtjaheie/ut 
angulus.A.E.B^dutriuf9differeiitis.7.:4*'^'^pW‘^e5giadus.i4^S.contineat|>du/ 
aaffiab.E.punaolineaqu2epicfcIumtangatJtiahaturperpcdicularis,B.T.&fitm 
hteiapunao.D^dIinea.B^.perpendicularis,D.M.deducatur/qm ergo angulw 

A. E.B.Taliumeft.i4.43.qualiumquatuorrecafunt.56o.qualiumueroduore«i 
funt.? 6 o.taliu. 2 a. 56 .eritprofeaoetiaarcus.D.M.taliu.: 9 . 56 .qualiumefldlculus 
qui.D.E.M.reaanguIodrcufciibitur. 56 o^cusuero.E.M.reliquo^adfemiarcu/ 
lum.i 5 o. 24 rfhordaeigitur etiam {uaf.D.M^quidem talium erit. jo.59.qualium eft 
D.E.diameter.iic.E.M.autem.ii6.i.earundemjquarequaliuetiaeft.D.E.qusin/ 

•ter centra eft.io.ra.B.D.ueroqu«eftacentroexcentria. 494 .i.Tahum quo(^ ent 

D.-M.quidem.J.58.E.M.aut.9.59.fimi]iter&5uoniafiaqua^to,D.B.iine«fub . 
traxeris quadratu-D.Mjelinquitur quadratu line 2 .B.M.fitetialinea.B.M. 49 , 57 « 

&iinea.B.M.E.tota^lium.59.56.qualium etiaeft.B.T.quseflacentroepieycli.5. 

i5uiualiuergoeftdiameter.E.B.no.taliuetiaerit.B.T.lin«J0.34.&arcusfuus ta/ 
liu.io. 6 .qualiaeftdrculusqui.B.E.Tu'eaaguIocircufcribif'. 56 o.quare.E 3 .T.Ma 
ximaeinsqlitatis differentis angulus tajiuerit.io. 6 .qu 3 liuduore^funt.j 6 o.qua/ 
Iiuueroquatuorreftifunt.56o.taIiu.5.5.p.5.i.qusfiuntcuepicycIusinJi.maxima 
longitudine fit insqualitatis ergo differeria duabus fexagefimis unius gradusjpro/ 
pterhaccam differt: quibusnefextadecima quidem unius hors pars continetur* 
^Supponaturrurfuslunaeffein.L.medialongitudineminima.ut angulus.A.E. 

B. duplices folaris insqualiatis gradus^,46.coBneat:& coniunflain fimili defai 
ptionelinea.E.L.deducanturab.L.quidempunaoperpedicularis.L.N.ex punfto 
aute.D.perpedicularis.D.M^.F*autepundo ad linea.B.E.protiaclamperpedicu 
laris.F.X.fimiliterergoquoniamangulusquieftinJE.taIiumeft,4.46.qualiuqua 
tuorreffifunt.56o.qualium ueroduoreaifunt.56o.taliu.9.5i.eruntetiautri(^at» 
cus.D.M.&.F.X.taIium.9.52.qualiumfuntcirculiquire(Sangulis.E.D.M.&.E.F, 
X.circunfcribitur.569.6iuteT(5fimiliteraTcus.E.M.&.E.X«reliquoru ad femicircii 
los.i7o.:8.chordsigituretiamfus.D.M.quide.&.FOC.utiaq?^iuerit.9.58.qua/ 
lium eft utra^ diameter J 5 .E.&.E.F.no.uaac^ uerolinea.M.E.&.E.X.i9.55. earu/ 
dem quate qualiueftutrac^iinearuJD.E.&.E.F.ioJ4.D«B.autequseftacentro ex 
centrid.49.4i.taliumetiameritutra(5dD.M.d^.F.X.linea.io.5i.utra^ uero.M.E. 
&.E.Xao.i7-earundem.C;Etqmfiaquadiatolineae.B.D.fubtraxerisquadiatum 
line2.D.M.reiinquitur quadratumlines.B.M.eritetiam ipfa.B-M.per longitudi/ 
nem-49^.i.earundemproximesquare.B.E.quo(^Iinea erit. 59 . 58 .&*B.X.tora ta/ 
Uum.70.ij.qualium linea.F-X.erat.o.5i.& propter hoc etiam .B.F.qus angulo 
recloftibtenditur erit.70J5.pioxime.Eftautemficut.B.F.adutran<5 linearum. F* 
X.Si.B.X.fic.B.L.ad utrancp.L.N.quarequaliumeft.B.L.quseft a centro epicy/ 

•di.5.i5.&.B.E.59.58.Vtdemonftjatumeft.taIium etiam erit.L.N-o. 4 .&.B.N* 
eorundem.5J5.proxime:reliqua uero.N.E.talium.54^ij.qualiumerat.L.N.o.4» 
Verum quoniampropterexpofiffl.E.L.etiamquatedusfubtenditurangulus non 
•Affert ab eifdem. 54*45. colligitur hinc <$ qualium etiam eftipfa.E.L.dia/ 
meter.no.talium erit linea. L. N.o. 8. proxime : 8 C arcus fuus talium rurfus. 0.8. 
qualium eft circulus qui reftangulo. E.L.N.drcunfcribitur.56o . CLuare angulus 
quoq}.B.E.L. quo luna differt penes decIinationemad.F.Taliumerit.o.8.qua/ 
liumduoredifunt.56o.qualiumuero quamor redi funt.56o.talium erit. 0.4« 
Ita etiam hic quamor fexagefimis differentia penes insqualitatem luns differt 
qusnullum errorem de quocunndumfitinapparentibusconiundionis oppoli/ 
tionii^cg^unt/cunwaixodauamuniushois partem colligere poffint/ quantum 
inipfis etiam obferuationibusfepius enare mirum non eftJiscdiximusnon qui* 
poffibilenon fmhas etiam diffeientias(quamuisminimsfint)inoppofitionft>us 
&coniundionibuscomputare.SedquiaoftendereuoIuimusnonc6miliirenosin 
expofitis lunarium ecl^^fmm demonftiationibus errorem fenfibilemtpropterea 
^ non fumus ufiexcentridtatisration^quamadimpleuimuspoftea. 

iTDeafpedibus 



AIMAGESTI 

CDeafpeflibusdiueriitatisIuns» Cap.ii, 

H aec FERME funtqu$adinueniMosuerosIun*pro^effusadhi 
b^r. Verum cum accidat ut ne<p ad fen&im quidem appares luns pro 
?refl'usidem cumuerolit/quonuterranonfit(ut diximus)quafi pun/ 

fhimaddifUnriamoxbiseius/c6fequehsneceffarium<5 profecto e0/ca 

aiioium apparentium cauia cum maxime illorum qusin folaribus apparent eclp/ 
pfibus/de diueifitatea^>efluum eius dicere. Vndepoterimus perueros progreffus 
qui ad terr*& zodiaci circuli c^ intelliguturseos qui funta uifu cementium/hoc 
eft(qui ab aliqua texi* fuperficie afpiciutur)duudicarej&contiarium lurlus ueros 
ab apparentibus.Cum autem adhancconfideratione fequatur ut nec particulares 
diuerfitatis afpechium quatitates poffint inuenirimifi diftdo*propoition^ur;nec 
pporno nifialigs diueifitatis afpectus habeaf.In his qd^usnulludiuer/ 
fitatis afpedu fenfibilchabet/atcp uidelicet terra qiafi pundueftjdiftatiatpportio/ 
necaperepoffibaienoeft.lnhisautingbusdiuerfitasafpeftuueft/ficutinlunafolu 
modo fit/ut diuerfitatealiquaprimuafpec^tus habita diftari* jjpoitioinueniaf/j>/ 
pterea $ diuerfitas huiufmodi etiag feipfam p obferuationes accipitur.Diilantias 
ueroquatitatisminime.(^auis Hipparcusaloleidconetuiinueniie,Na qroag/ 
bufda aliis folilunsi^acddetibus de quibuspofteauerba faciemus. Sequitur data 
unius lunaris diftatia/alterius etiadilladadari/ideoconaf' quaJlp coieduras habita 
folisdillatia/lun*diftatiadem6firare/&piimogde minimu fenlibile diuerfitatis 
afpC( 5 uinfoIe fieri fupponitnit hinc dillantia eius capiat/ deindep eclypfim etiam 
qui ejmonittmodo quafi nullus fenfibilis fit in folediuerfitatisafoedus/modo qfi 
magism/uerbafecit,Vnde^ortionesquo^diftid*Iun*diuerf^fm unaquat^ 
fuppofitionuuarietate)inuetasibiuidemus/cGdubiudefolepenitusfit/n6foIum 
quitum diuetlitatisafpedum habeatmeru edam ii omninoaliquem habear* 

€’Decon{lruftioneinftrumentiquoafpe(Susdiuerfitasc 3 pxtur» Ca|.i:« . 


H OS VERO nealigdinhaccofideradoneincertiaflumamus/inflru/ 
metucoftruximus/quoexaileadmodnobferuarepoffimusquitum&a 
a qua^ diftitia uerticis afpedtus lun* uariaf in maximo cir^o/g p po/ 
los horizotis 8 c lunsipftus defcribif.CTDuas enim regulas quaiilate/ 
rasfecimusnominoresplogitudinequatuoraibitjs/utplurespoffint in eis partes 
lignari/cralutudinemedioacnepl6gitudinefieftituiJledoptimere(fte<5 pquoli/ 
betlatus tedantut/deinderetSasdefcripfimuslineaspmediulatiotis lateris utduf/ 
regui * addidimufep in u triftp extremitatibus alterius reguls tabellas quadratas 
reSas in ip6 media linea squales at<^ parallelas / quaru utrac^ in medio exaflu ha/ 
bet forame/alteru minus ad quod uifus accomodaf* Alteru quod ad luna eftha ma 
iufcula/utcuunusocuIustabell^qminushabetforameapponat^/polTit palterum 
foramcredeoppofitutotapfpidluna/seqlitet igitur utrac^regulipmediulineara 
in extremitatibus alterius iuxta Mbell i qus maius forame hab«pforauimus p da/ 
uumitaputrafcpimifimiis/ut&regularulateraquaadlineasfuntquafiacetroab 
ipfoc6necleientur/& tegula qustabdiashabetieftepoffitundicp circuduci*Altera 
ueroqu* tabellas n6habetinbafi.fuafirmauimus:deindein media utriuft^ linea 
ad exc^dtatis iuxtabafmvpuda cepimus aequaliter & qui plurima a c^o quod 
eft in clauo dillantia/Iineacj regui* bmim habetis determinati in.6o.partes partiti 
fumusdiaruc^ qualibet(in qua pl ures potuimus portiones )Appofuimusautepoft 
hiieipiamreguliadextremitatespaxillosadearudepartiu latera/in eade linea te/ 
&interfepofitos&*qualiterabeademedialineaundi(pdillantes/utperpendicu 
IapipfosdepedcpoflitreguIareda/&indedinabiIisad horizotisfupeifidecollo/ 
cari.Captac^ merimana linea & in parallela horizotis fijpfideptradarinftrum^ i 
loco no tenebrofo/reclu ita {latuimus ut regularum latera qbus inter feipj^ a dauo 
c6ne^luturadmeridiecoue^terenlx/pa^aIlela<^fiet^line*meridian*iamcapt*^^ 
tegula^qux ba{im habet)teiflaabf(5 ulla declinatione ac firmiter flaret. Altera uero 
uiediocri tei dauo coartata in fupfide meridiani dicuducef «Appofuimus aut ^ali/ 
Almage. g 


Inllrumetumtriumregu/ 
larum fiuetriquetum. 


k 



vide ioinem de Mote regio 
in propofitione45.huiu$. 



LIBER V 


am rcmlam pamuli Cibtilt &refl iaccomodatipaiuo dauo ad extremitatem di/ 

uifclineiiuxtabarimatautdic5duatutqua!pmenirepoffitufel;admaximaie 

a i j;A.an«c ..vfrpmifsfis linexaltentjs Tceulsju t cuuco arcuQua 


turporifoftederediftatia/quxinterduasextienutaiKiaaaeiuaeinaenuti^ 

lunaobtetitadoncsmpgteffitasqfiatinipfomendiano&.uxtatoltealiapu^ 

fcdiculiqBmediur.gnoraef.&debamus,mcu!ieniqirimhniulmo^^^ 

.neBhoril5*&cenmlunipolosmaximidefclibBmi,iidefx.mehutdI.sqmpei 

po&zodiaddetciibutuiadqaospgteffusluaaresBfpmmub&ueiaapnd^^^ 

- e. -1 . Mniif tes leif reeui a ause tabellas habet 


adlunainipfismeridiv^ispgreffibusidonecpeiutta^roia^ 

ris foraminis cetm eiuspfpiceretur:&notates in tenm leguladifiantiaqus fit mtef 

extremitates linearfi qux in regulis funt/& ipfem dillatia cofeirtes cu Imez 

_.t I_ «Cea a,e,,f.acfi,;r,^»«fainiiPnimiisauotDortionueIUineaprsedicledifia 


defciibif.6o.captoc^ai 

trua pudo uerticis p hucarcu dillarem circulo q p poios iiou;tuiiu» ^ .piiua 
mus defaibit^/g tuc ide & meridiano fiebat q meridianus p sgnoft^is polos « zo 

diaddefcribi^.Vtigifmaximulinesektitudinispgieirumqexaaffimelaremusr 
ufi tuc hacpfpeiSioneinftmmen tali fumusiquadomaximeinaeinualitr^icoipla 
fuit&adh2cinipfoobligcircuUboiealiffimotermmo.Tucgainh«puaispfaas 
magnadifiatii:idefmfenfumlunse'pgreffusdererminaf’/tumgamlunaadipla 

uerticispuAu pxime tuc pueniffetieadepximeinAlexadnsparalieloiVbi obler/ 

mtionesnobiskclxfunt/appaiecefitucuuerofaciebatJnueniebatxgifuTinhuiul 

modipgreffibus cteuluns fempera puflo ueitias difiare duobus gradibus & oda 
«a pxime pte unius gradus.Vt k p hac inudHgatione quin graduu maximi eius 

fmlatitudineadutramcirculipait^pmediumfigno^ieftprorfusefredemon 
(Iref/gbus fere qui funta’'’''’'^'^"‘*’''^'^‘==’da’cmndTaleinAlexandna dem oltratigra 

4us.;o.5S.exceduteoSg 


taceremus/0bleru3uimusrunumeaaemmoaoiujjd.cuiuuiuiwcL«ijeu.«^x^ 

effet partem propter predifla partem quia cum maxime tunc ficut in lunili mendia 

noprogrelTusapunflouerticisdiftetjdiuerfitatemetiamafpec^smaioiernfacilio 

rem® cognitu&cit/fed a pluribus diuerfitatis afpefHbus quosin huiufmodi ?gref 
fibus obferuauimus,Vnum rurfus exponemus per quem &C modum coputationis 

aperiemus/&reliquorumdemonftrationemconfequeteradfutuiafeaemus. 

CTLunarium diftantiarum demonilratio. Cap JCIII. 

IIBSERVAVIMvS igiturinuigefiraoAdriamahnoAthyrfm sgi 
N ndos.lvpoftmeiidiehorisiqualibus.MO.CfokiiimomtiKOlunamr 
meriMianofniffepeitpidebaturtfnobisBinfcumem gia,;o.55^puao 

il uetticis cMeius diflate-DilUtia eni q i tenui icgukfuittalmelat.SM5 

qualiuamliMeflq6o.Sedatipoiec5liimtoapnmoNabonairaa™oufq,ad« 
pofitaobfemationet?pmanno»iea*gyptBcoiu,S8;.&dlOT.7!-«homraiEquJ 

um fimpKdter qde.5.50.exaae ueio.5.'.o.in quo tepoie fole muenimus memo q/ 

deraotEiinpadrbuslibrx:.7.iJ.exaaeueio,su8.Luniautmedio_mominfagitta/. 

tii ([iadibus^.44..& di Jitia graduu-yS-iJ-Cadusauta medialogitudie maxtma 

coiddi.’6".’-o.rboiealiueio latimdinis teimrno gBdus.!S4-4°;Q-™Pt°PW 
Skeri5ta*quaUatisundi(jdiligteq!colleek.7.!67gtanps^^^^ 

lurfusetialunEfitiiseahoH obtinebat jlogitudmeqdecapncoimgMj.io.Blam 
tudin8a3tinobHquoqdedrcu!oabolcahtimninogia.r6.Ineoamqeftpei^^^^ 

sodiadqidepximec5meridknomceiataatculoqpnmediufipop!efladfepte 

trione m4..w-I>iMtM' orpricomi quide gta^.io* admendiem m 

...a/. »o,.it,nr4alisuetoanuflo Alexandrini ueroos ad me 


ridiemltmilitergra.?o.58.quarecenttulun2®ltaDaicA ^ ° n, 

bw,!5.4S.&pafk^"“‘ii<tae.so.sS.lunaBgof'”*<'““'>P'°Sieffiis 



ALMAGESTI 

Uti unius gradus 8 C fepte fexSgefimam diuerfitatis afpefluu habuit ^ circulo tnaxi/ 
nio/qperpoloshorizotis&iplkm defaibif'/cuexa<Seapu(3ou^dsgradibus.49, 
4S.diftitis.iTHishoc modo expofitis defaibaturin fupfide ^lius gp polos Lu/ 
«laeachorizotis eft maximi ciicaidecctTuciiculi.Teiiatgde maximus diculus.A^B. 
Circulus uero g c«ru Luna in obferuati6e.G»D.& illead que terra quaii pundu eft 
f.I,T.fitmc6muneomniucctmpuau.C&fitlineaquagpunflauerticiso:afir.C 
A.G.E.& fupponat' Luna efle in pudo.D.diftas exade a,G.pudo u^as / 

tisgradibus444.8.&c6iugaturlinea.C.D.I.&.A.D.T.&hac apudoquoauifu 
gfpici^r.E«deducat'’gpediculajisgdeadlinea4C«BJinea.A«L«^aquidiftas ueroli/ 
nea.E.I.!inea.A.F.Perfpicuuigif'eft $Iunagarcu.I.T.afpefb 5 ra.A.perfpicietifi 
immutauit,Ericigiturhicarcus gradus unius & fexagelimaiufepte/ut g obfeniatio 
nep^peximus.Sedqm.F.T.araisinfenfibilidifferetramaior^quaarcus.T.L 3 >/ 
pterea quod tora tenaquafipudfieftad.E.F.I.T.circulu/eiitetiaarms.F4l.T.eora 
dc.i.y.proxime/quare angulus quo^.F.A.T.quoniarurfus.A.pfidu no habetfenfi 
bilediffeictiadedquaficrtrueftadcirculu.F.T.taliueritJ.7^ualiumquatuorredi 
funt.56o.qualiu uero duoredifum.96o.taliu.2.i4. Eft autifti aequalis angulusJi. 
D.L.eorude.2.i4.erit ergoarcus.A.L.taJiu.2J4.qualiumeftdrculusqui.A.D.L.re 
dagulodrcufcribitur46o.ipauerolinea.A.L.^ium4i.2i4quaIiueft.A.D4diameter 

KcuSed hacindiiFerenter4L.D.Iinea.minor eft quare qualia eft4L4A4 Iinea.2.a4talia 
edam erit.L 4 D 4 linea.i 204 proxime/Rurfumquonia 4 G 4 D 4 atcus graduum effefup/ 
ponif'.49^.8.eritetiam4G4E.D.anguIusquieftincentiocirculitalium.49.48.qIi 
um quatuor redi £unt.56o.quaIium uero duoredifunt.56o4taliu4^.564quare ai 
cus cd a.A4L.taIiueft499.56.quaIiu eft circulus qui.A4L.Credangulo dreuferibitur 
56o.aicusuero-L.C.reliquoramadfonidrculu48o424.ergochordse quo<^ {uaf4A4 
L.gdetaliueiit.99.5i.qualiumeft4A4C.diameter.i2o.L.C.auteearude.;^.274qua/ 
ienpofuerimus4A4ClineiqusacenrroteiTseefl"eunius/qualisipfa unius elb^aliu 
«rit.A.L.o.46.&:.C4L.ftmiliter.o.39.fedqualiumerat.A4L.linea42.ii.taIiu.L4D4li 
neafuit demonftrata.no.quare qualiu eft.A4L.linea40.484Talium erit etiam luia 
L.D.;<). 6 .Etatauteetiaearudem 4 CL 4 quidemlinea 40 .:; 9 .C.A.ueroquseftacetro 
teirsE unius/quare qualis unius eft.C A4qus eft a centro terrff4Talium etiam eiit4C* 

L.D.totaa; lunae diftantiain ea obferuarionecohtinebat.?94454 

IS ITA dem 6 ftratisfit 4 A.B.G.excetricusluni «diculus/cuiuscch/ 
tr J.D.& diameter4A.D4G.In quacapiatur.E.pundupiochro circuli 
qui per mediu ligno52 eiV& 4 F.pro declinationis epidcli pudo/deferi/ 
ptoc^ dica.B.pudo.I.T.C.L.epidclo c 6 iunganturlineff.I.B 4 T.E.& 
B.D.& 3 .C.F.fupponatur(^ lunain expofita obferuatione fiiiffe in 

pudo4L.&c6iugarurlineae.L.E.&.L4B.deducatur<5ad.B.E.lineamj>duda ^.D» 
quidepudogpendicularis.D.M.ex.F.autgpedicul^.F.N.quoniaigit’ in tepore 
obferuationis diftantiaegiaduunumeruseiat.78.i54eritetiappterptedida/angu]u» 
quidem.A.E.B.ta]ium.i 56 .i 6 .qualiuquatuorredifunt 456 o.Vter($uero Angulu* 
F.E.N.&.D.E.N-reliquaiumadduosredos.i5444qua!iuueroduqiedi { 51 . 56 ^ 
taliuin.4748.quare arcus quoc^ uter^.D.M4&.F4N4taliu:Taliuerit47.8.qualifi 
funt dxculi quiredangulis diffis drcufcribitur. 56 o.|>pteiea $ squalis eft linea-D. 
£.line 2 e.E.F.Araisueiouter( 54 E.M.&.E.N 4 i 52 . 5 i.earudem/quarechordsetialii* 
utric 5 .D.M.&.F.N.taliumfunt. 47 . 59 .qualiumutia^diameter.D.E.&.E.F.no« 
utta<^uero.E.M.&.E.N.iio.earudc/quarequaIiueutra<^linea.D4E.&.E.F.io.i9. 

&.D.B.qu*eft acentroexcentrid.44.4J.taJiuetiaeritutra^gdem linea.D.M.& 
F4N.4.8.Jtraq;ae.ero4E*M.&.E.N49.27.earude/& qmfxa quadrato.B.D.fubtiaxe 

iisquadiatu.D.M.relinqturquadratu*B.M 4 habd)imusetia tota.B.M.eaiudc per 
l6^tudine.49.5i.&.B.F.finijIitei.40.4.&reliquaetialinea.B.N.taliu.50.;7.qIi 
umetatlmea.F.N.4.8.<rEtqm(quaeabipfisfiutquadTata)ficoponantur/&dunt 
quadratu.B.F.Ifabd)imus ^Iinea.B.F.quaredus fubtedif’ angulus eorud^o.J 4 . 
pl6git^di^^^areql^i□eft.B.F.diameter.co.raliueritlinra.F.N.I6.2.Arcusuey 
ro fuus taliuu5.2i.qualiu e drculus qui redagulo.B.F.N.drcufcribitur.56o. Quare 
angulus quo(^ 4 F.B.N.taliaerit.i 5 .u.quaHum duo redi funt.36o.Qualium uero 
Almage. g 2 



50 



A 




quamor reffi funt.?6o.talium.7*4o*3>»™«'^°* ergo.T.C^cus epiacli giaduu eff, 
CRmfusqmLunain t^oieobfemationisdiftabat amedia logitudine maxitna 

epidclieradibus. 262 .:o.ex.C^utemedial 6 gitudiemiiumareliquosmdehcetpoft 

femicii^ura gradus.82.2c,Eiit etiaaicus qde.C.Lgradua.82.20. Totus uero^.C4 
L^o.rechis ergo eft angulus.T.B.L^uare qm qualiu eft.B.D.quje^a cetro excen 

ma^-n3.L,uero qas efta ceno epiddi.y.i5*taliu et.E.B.fuit demofliata.40» 

4.&qmquadrataif?arucopofitafadatquadratu.E.L.Habebiinuseti^ 

Studine;4.o.2C.earudKDinaria ergo Lun* in obferuatione taliufuit,4ou5. qualy 

di6ritudint6o.&.E.G-qu2e efta cetro terra: ad minima excentna^gituine.^^» 
22.€TSeddiftatialuDKin obferuati6ehoceftlinea.E.L.teliu demollrata ^.39.45. 
qualis eft unius qua efta c^o retra.ergo qualm eft.E.L.linealunMS 1 om«uaOoe 
diftltia»;9'4?-^ qua eft acetro terra unius taliu et ent.A.E*gdelinra diftattsme/ 

diac5iu(Sionuatc5oppofitionu*59.o.E.G*ueromo3ixquadramrarucufianfta.38» 
4.1 .&lineaqeacetroepidcli.5.io.earud^us nobis eiatdemoft^da,Hoc 

lunaribus diftatiis demoftratis fegtur ia ut folaie h diftatia demoftremus/quod ba 
le g lineas dem6ftrat'/fi ad diftadas lunares 1 opp6nib9&piuffioibus qtimtes quqm 
angulosi q coftituuf' t^ore ipferu i ulfu a diamedis folis ac Iunx & umbrx dabuf • 

qtitate diametro^s folis & Iunx & umbrx/qux in piuifKonibus 8 c qpp5nib9 
perfpiduntur. Cap.XIIII. 

J E TE R A S ergohuiuscofideratioes uias/quxautaquxmenfuiis/aut 
g t^ora xgnodiaim ortuu lumiariumyura uenatur(qm noitegrepot 

g eas |)poiita iueniri)repulimus.c5ftniximus aut et ipfi dioptiatn qua/ 

dricubitalisregulx/quaHipparcusfuboftenditgear^ obferuates folis qde<^rnef 
truabeodeangulopxime ubicgcotineiiinuenimus.NulIa fenfibilis dilieretia(de 
qua curidu fii)a diftafiis eius6da.Lunx uero tucfolumodoab eodear^ulo 
neri quo folis coprehedimussqnin oppofitionibus gjnaxirtiaa tem diftaaa diRat 
c5 in maxima epidcii & no in media fit logi tudine/cogrue cofequetert^ ad fupeno 

resrationes/adhxcangulosquocpipfosnoparuminorK^*^'^*^^^’' 

no tn regulx m efura fedg quafda lunare ed^fes hxc c6putauimus/na quadoqde 
squalis angui us ab utracp iametro fubtedit/adle gregulx pflrudione pot cogno 
fci/niJlaenimin hocmefurationeopuseft*Quatusuerofubtedatur ambiguu ral/ 

de nobis uide^ .Mefuratio enim qux fi t in pluribus huc & ili uc remotionibus obie/ 

ftxlatitudinisfugregulslogitudinequxeftauifuadtabellainerrorepot ab exa/ 
fta ueriateabducere.Veruqihfemelluna in maxima eius diftatia gfpidebaf/xqua 
leiuifu angulum folariangulofeceteigeclypfeslunares in hacdiftatiaobfeiuatas« 

Magnitudineanguli ab eafubt^i c6putites:hinc & folaredemoftratu tenemus. 
Cuiusinqfidonismodu/duabusrurfcecIjrplibusfadlHntelledufademus.^LQH* 
to igifanno NabopollaiTari qui eft cetefimus uigefimus f^timus aNabonaffaro 

Ath?r(fmsgyptios)die.27.Vigelimac«ftauafequ^e/iuxrahorxundedmx finem 
ccepit Luna inBabpllonedeficerej&defedtquartamaximejars diametri abauftrq 

QuoniaigifedTpiisinitiupoftmedianoa^uintjhoris teporalibus fuir.Mediu 
uero tepus fex horis jixime qux funttuc in BabyIone.5‘5o.xquales.Sol enim erat 
in.27.3.giadibus Aiietis/patetgamediuecl'^fistepusfuitquando plurima diame 
triLunxinumbrainddit.InBabylloneqdepoftmedianoaemho9i.5.5o.xquali/ 

bus.In Alexadria uero.y.folumodo/& eft tepus a lods coflimtis annoR x^ptiaco/ 
iu.n6.&:dietu.86.&hora^xqualiafimplidt«gdc.i7.exaae uerofiad diesxqua 
tos reduxeiis,i6.45.quare medius £m l6gitudineLuhxmoms.25.32.l1brx.g1a.obt1 
nebat,Ver9at.’7.5.At uet0illegeamaximaepiddil6gitudiegraduaerat.340.74 
a borealia termino in obliquo droilo gra.8o.4o.<TP®tpj5““^P P^- 9 * 

5.c%u Lunx diiht a nodis i crfjliquo circulo/qm i maxima fit mftati^lit^ um 

Drxi mavitD onrod^ggeetruLunxadreaosangulosinobuquodetaibit.Secun 
4uquefitumaximx fiat obtenebratioes/tucqrta pars diamemlunxiumbraidiat* 




ALMACESTI 


^Rurfiisinf^timoahnoCambiiiTsEquiea Nabonafl"arotiij.(Phainenoth fm 

Aegjqjtios) die-:7,fequ«e.iS^temediancx3ehora.i.Defedt in BafayIIcaie tne; 
diaparsdiametrilun2afeptctnone.FuiteigoinAlea:ddiiah2ced7p{is ante medi 
am no<Se horis ®qual:bus.i.5o.jJxime/&funtanni acofti tuto t^ore.::4^gyptia/ 
d&dies-i96,&:squaIeshor*fimplidterqdc.io.io.exa(Seuero.9.5o.4rSoIenim 
eiatin cancri gra.i8.n.<rQnareIunaquo<^fmI5gitudinemedioqdemotu.:o.n 
CapTicomigad.obtinebaf/exafleuero.iH.i4.CrDiflabatautetiamamaxima epi/ 
dcli logituine gia.:8.5.Atx)reali uero obliquidiculi termfo gra.262.12. Qnaie hic 
quoi^patet/qaquadocd'ruLuns.7.48.anodo chflatin obliquo circulo/cuin ea/ 
« maxima logitudine Lunafir.Vmbne^ cetru eunde fitum adipfam habeat.Me/ 
dia tuclunaris diametri pais in umbra inddit.Sed quadocetru Lunae.9. 5’ grad.in 
c^liquocirculodiftatanodo/tucdiftatadrculoqpmediufigno^ eft in maximo 
diculo/q adredos obliquo angulos g ipfu c^defcribif.Vnius grad.fexagelimas 

48.50. Quado uero.7.48.gra.in obliquo diculodiftatanodo/tuc diiktadiculoq 
g mediu figno^t eft/maximo circulo g per ipfum Luns cteu ad ledos obliquo de/ 
faibif fexagcftmas unius gra^o.4o.CTQuoniai^turexceffus duarueclypfiuqi/ 
tamlunaris diametri partccotinet/cxceffusautduarudiftatiara quas piopofuimus 
quibuscentrumeiusadrculoggrnediufigno^tefthoceftabumbrsec^odifiabat 

7.50. fexagefimaruunius gradus/patet gatotaiuns diameter fubtenditaicumma 
ximirircuIi.5i.2o.fexagefimaiugra.unius.HicetiafedIeintelledueft$ linea qute 
eft a c^oumbrsq fitin eadcmaxima ldgttudieluns.40.40.unius gdus fexagefi 
mas fubtendir.Nam quando cenffum Lunse totidem fexagefimisdiflabat ab um/ 
brxcentrojtuncumbra circulu tigebat.Propterea^ media lunaris diametri pars 
defedt.In fenlibiliaut at<j indiffeidi minor eftg dupla/& ad htec tribus quftisma/ 
iorfemidiametroLunsequae eftfexagefimaru.15.40.Sed pluribus etiahuiufinodi 
obfeiuadonibusc6fonas|>ximemuenimusexpofirasquatitates/at£pideo tum ad 
alia quse ad eclfpfesperrinet/ipfisufi fumus/tum etianucaddemoibatione folaris 
diftatis/tantam enimfereinuenimus/quataetiamHipparcusfecutus eftsnamdrcu 
Ii Colis Luns terr^t^ qui a conis/contincturiindiffer^equodam minores funt ^ck 
culi qui maximi in fphsris ipfo:^ defoibuntui/& diametri ^ diametri llmilitei* 

CDe folari diflantia & iis qus fimul cu ea dcinonftcantur, Cap.XV» 

I S IGITVR daris&g<maximaIunsmc6iundionibu5at<^oppo 

fitionibusdiftatiataliueft.64.io.qualiseftunius femidiameter teirs/ 

Mediaenimdiftatia.5g.earudemdem6ftrataeft.Semidiameter autem 
JL^^^^epidcli.5.io.pfideremusnucquatafolarisdiftatiacolligif.CrSmtigif 
maximi fpheraru in eade fugficie drculi/folaris gde fph3trs.A.B.G.diculus dica ce 
tru.D.Lunaiisueroin maxima Luns diftariadrcuIus.EJ. cetru. T.tens aut.C.L« 
M.diac^ra.N»&fuphde52qusfutpcOTa/fupfidesgdequzf6lc & terra ptinet 
fit.A.X.G.qusuerofole&lunaampIedif.A.N.G.Axisueiocomunisfit.D.T.N, 
X.Linezautqusgcotaiftusfunt/quscpzgdiftatesfiut&diametrisadfenfu squa 
les.SolarisgdemdicuIifit.AJ3.G.Lunarisuero.E.T.I.Terrsaut,C.N.M.Vmbrs 
ueroinquain maxima fualogitudinelunainddir.O.P.R .Ita ut.T.N.Iineasqua 

lis fit lines. N.P.& utia(^.64.io.Taliu qualis e unius qus eft a cetro teirs/oportet 
mueniiequain.D.folarisdiftatislineaj>portionehabeatad.N.L.qus eft ac^o 
teirs.<ITProducaf’igi€’linea.EJ^.uf£pad.S.&qm iademoftrauimus fubtediarcd 
circuli qui per ipfemdrcachiuterrsdefcribif taIiu.o.5i.2o.quaIiueftipfedrcuIus 
!56o.eiitangulus.E.N.I.raliii-o.5i.:o.qualiumquatuoriedi funt.36o.& medie/ 
tasQus.T.N.I.talium.o.qi.2o.qualiumduoreaifunt.:56o.quarearcusquo<p.T.I 
taiiueft.o.5i.2o.qualiu eft diculus g-N.I.Tje<ftagulodrcufcribif« 56o.Arcus uero 
T.N.reliquo^adfemicirculu.i79.23^.o.&chordsfuz.I,T.gde.taJiu.o.52.48.q/ 
liiic.N.i.diameter.no.N.T.at.i20.jiximeearudc/quarequaliueft.N.T.linea.64. 

*o.taliumerit.T.I.o.i7.52.eft autem talis etia.N.M.qus eftacentio tots unius/Si 

^uoniami)portio.P.R.ad.T.I.eft|>portioj.56.proximeadunu2fitetiam.P.R,0. 

Aimage* g I 




LIBER VI 

4f58.quaicutja$fimul.T.I*8^.P.R.^iumfunt4.;.n.quaIiseft.N.M.unius/fed 

utrarcufimul.P.R.&.T.S.tote4.eamdcfunt:propteiea^KquaIesfuntduabus.N. 

M. $quediftantes enim oo ut diximus funt &.N.P aqualis eftlineae.N.T.reliqua 

eigoetia.I*S.talmretnanet.o.56.49.qualiseftlinea.N.M.unius&eftlicut*N.M. 

adTl.S.fic.N.GAd.I.G.&,N.D^.T.D.qualisergoeft.N.D.uniustaliueftetiam 

T.D.o.<6«t9*&ieliqua.T.N40.5di.earude.quarequaliueft.N.T.linea*64.io.& 

N. M.uniustaliuha±)d>imus.N.D.folarisdiftatizIinea.i2.io.proxime.&fimilitef 
quomaquaIiseuniuslinea.N.M.raliu.P.R.dem6firata€.oHh5*?8.Eftauremfiait 
N.M.ad.P.R4fic.N.X.ad.X.P.QHaIisergounius.N0CJineaefttauu0C*P.erita3. 
4,<.t3.&teliqua.P,N.o.i4.224eamdem:quarequaIiueft.P.N.64.io.&.N.M.qu* 
Sachroten2unius-Taliumeda4X.P.erit405.5o*proH>^e*X4N.autemtofa.i68. 
colligirur eigo $ qualis eft unius linea quar eft a centro terrae telium eft media lunae 
in coniunftionibus Sc oppofitionibus diflantia.59.Solis uerou2,i04A c«roaute tet 
iz uf<^ ad uerticem coni funt umbrz paries huiufinodi468. 

CDe magnitudine folis lunz 8i terrae. Cap.X V I* 


H ACUIS AVTEM hincintelleftufitfolidaiuiMgnitudinujpor' 
tioadiametrisfolislunz&terrz.Naquando demonftratum eft.qua' 
lis eft unius linea.N.M.quz eft a cctro tenz/taliura etia.T.I.quz eft a 

centrolunz.i 7 . 35 .&.N.T.!inea. 64 .io.Eftauteetiamfiait.N.T.ad.T, 
I.rtc.N.D.ad.D.G.eft<:^.N.p.dem5ftiataeireearudem.i2io.CrHabebimus etiam 

D.Galuaecfta centro foIis.^. 50 .earudemproxime.CTQ 2 ^® diametrorum quocg 

CHabel>imas«a'a.D,G.f«ni ejufdemeiutBportjois.CTQtialisigicuieftlunsdiameterunius/talium erit terra 
S™“S'lSlfpS 5.cfiduabusqumftfjdme.CSolisuerojS.cuquatuorquintis.CQK^^ 

eiu$medi«atefoe.Dianiew dedumetertripiaefb&adhucduabusqntismaiorqlunz.SousuCTodecupiaodm 
rum igitur eedtm etuniptcv pla^^lunz/&adhucquatuorqntism3ior.Qnincuplaueroaddiametruterrzad 
pcarionw. hscmedietatepximemaior.CEodemodoqmcubmqeft^ uno ipfiusunius hf 

ig ueio eft a tribus duabuf<^ qntis.59.4‘j)xime earudoq aute cab.i8.& quatuor qn 
tis fimiliter.6644.3 o. proxime. CTColligitur qualis unius eft iolida lunz magnitu 
do taliu ee folida terrz magnitudinem.59.4’.Solis uero.6644.50. Quare magni/ 
fudo folis cHs & feptuagefies jxie teirz magnitudine cotinet. 


e particularibus afpeftuumdiuerfttatibusColis&lunz. Cap.XViI. 


H IS ITA demoftratiscofequenseftbrcuiterdeclararequomodoqfpi 
im ex quiritate diftStiaru folis ac lunz/parriculares etia ipfo^t diuerfi/ 
ates kpcauucoputabit&primueasCqin maximo drculoqui per pun 

Suueiticis&:ipfasdefaibimr)perfpiciuntur,CSiiitergom fuperfide 

maximihuius drculimaximusqd€terrzcirculus.A.B. Solis aut uellunz.G.D.illi 
uero ad quem terta pundij>portioneiiabet.E.F.I.X«centru(^ omnium iit.C.& dia 
meter quz eft u pu(fta uertids.CA,G.E. Intercepto^ a pundo uertids arcu.G.D.ta 

liumueA>igtatiafuppofito. 50 .qualiumeft.G.D.drculus. 56 o.c 6 iiingantui line* 
C.D.I.&.A,D.T.&apunao.A,ducarurlinea.A.F.zquidiftans iine2.C.I.petpe/ 
dicularisetiaadip&m.C.I.deducarui.A.L.&quiuisnoneademfemperin utrocp 
luminariumdiftantiapermaneatyPiffetentiatamediuerfitatisalpechiuquzjjptei 
hocin foleacddit pania nimiu& in faifibilis eft pfertim cum excctriatatis drculi 
eiuspamafit/&diftatiamagna.Qu2ueroIunz ypterhocacddit ea fenfibile ual/ 

de efle neceffe eft/tum quia motus eius in epiaclo/mm quia epiocli ena in excetri/ 

eomotusnonpamainutri 4 diftantiisdifferentiam£aciat/diuerfitatemergoafpe 
ausfoiarisinunafoluproportionedemonfliabimusmj»pomonemdelicet.iiio. 
adunum/luns ueroinquatuot/quzroaxime&dlioiemuiam adtu^ demon/ 
ftratioes pftabunt.Cepim9 aut primo qdHuas diftati^ qu2 fiut cu epiadus m ma/ 

Jdmaexcmd logitudine fit.Qiio§i prima eft uf(^ admaxima epiadi longimdi/ 

nem quam colligi demonfttauimu 5 . 64 .io.TaUum qualis umus eft lineaquzeft* 


ALMACESTI 


centioten*.Semda uerouf( 5 adminiralepidcIiI 6 gini«liiicqu*colIigitureaiudi 
55.5o.ddnderdiquas duas cu^iddu-sinmininiaexcctridIongitudinefit.Qnarij 
pdmauf<5 ad maxima epiddilogitudinecolligif' P demoflrata talium efie^.55, 
Qnalis eft linea quseft a c&io teir^ unius/altera uf^ ad minima epiddi longitu/ 

dinecoIIigirurearudc.55.55.Quoniaigif’atcus.C.D.gra.5o.fuppomtur:eritdam 
guIus.G.C.D.taliu.jo.quaIiu.4.redi funt^6o.Qsaliu uero duore<fti funt.5(5o.ta/ 
lia.6o^uarearajs quo(5^.L-taIiu eft.6o.quaIiu eftdrojlus g.A.C.L.reaaguIo dr 
cufcribitut. 5 < 5 o.Arcusueio.CLjeIiquo^aafemidrculu.no.Q 2 arechordequo<s 
fus.A.L^dem m]iuerit.6o.quaIiueft«A.Cdiamefer.no.C.L.uero.io5.55.eaitid?. 
Qsalis ergoefLA.C.uniustaliu*A.I..erit.o^o.&.C.L.o.52.eaiudcaut^.C,L,D. 
Iineainf0Ia1igdediilantia.1210.Inlunaribusuet0inprim0qdetednin04644i0.In 
fecudoaute.55.5o.inteitio~4|.55.inquarto.;j.5;.R.eliquaergolinea.L.D.hocell 
A.D.(ln$quaIes enimdifferetequodafunt)Infolariqdedinatiaerit.no9.8.inlu 
naribus ueroinpriotetmino.6j.iS.in fecado.p.58.intertio.45.i.in quarto.^2.4r. 
qre qUu eft.A.D.diameter.no.taliu eri t.A. L.!inea eadKemp ne logiores fumus ot 
dineiceIle<So.o.:.J9.&.o.j6.j2.&.i.7.j8.&j.25.^.&.i.5o.9.Qnafaicusquo(5fu9 
talia erit.o.2.jo.&.o.j4.i8.8^r.4.J4.iS^.i.20.&.i.4j.jjxime/ quaiiu eft drculus qui 

D. L.A.re&nguIo drcufcribifur.56o.Angulus uero.A.D.B.ideft.F Ji.T. taliu erit 
o.:.jo.&.o.j4.i8.&j.4.J4.&.i.2o.&.i.4j.qualiumduore(fHfunt.56o.quaIiu au/ 
ternquatuorredifunt.:j6o.mIium.o.r.25.&.o.27.9.&.o.q2.27.&.o.4o.&.o.j2.5o. 
Qnoniaigituretiam.A.puchimindifferenseftacentro.C&.F.I.T.arcusindifferc/ 
te quodam maior eft ^.I.T.propterea 5 uniuerla terra inftarpundi eft ad diculum 

E. F.I.T.eritetiam.r.T.diuerfitarisarcustaIiuminfoIaii diftanria.oj.2j.qualium 
cft.E.F.I.T.drcuIus.56o.in lunaribus uero.In primo quid^ermin 0.0.27.9. 
cundo.o.52.27.intertio.o.40.inquarto.o.5:.9o.qusnobiserant demonftianda. 

CTDetabuIadiueriitatisafpecluum. Cap.XV III* 

O DEM MODO inieliquisapuiftoueriidsdiftatiis diueriifates ^ 
fiutper.6.grad.uf<5 ad nonaginta copufauimus/ Tabulam diuerfitatis 
afpcifhiu in quadraginta quintgrurfumucrfibus & ordinibusnouc c6/ 
fcnpfimus/inquo^prim2qnartaparrisgradus.90.pofuimusper fin/ 
^os binos inaemeto. ^In fecudo qua unicui<5 proportioni ex diueriitate 

afpedus folaris coueniut*CTln tertio diuerlitatisIun«einprimo temiino.<r In qr 
to exc^m qbus fecudus terminus primu excedit. <T In quinto tertii termini diuet/ 
fitate. CTln fexto exceffus qbus quartus terminus tertiu excedit, (ut ueibi gratia)in 
m^gefiinogiadu.o.i.2j.diuerlitatisfolarisinfecudoordinec6gme opponimus: 
deinde.0.27.9. primi lunaris tertnim/& poftea.o^.i8.Quibus fecudus terminus pri 
ma excedi t/& dande rurfum.o.40.tertii termini/& poftea.o.i2.3o.quibus quartus 
terminus terdu excedit. CTveru ut etiam in diftatiis qu* funtinter maximas &mi 
nimas longitudines pportionaliter particularibus partibus diuerfitates afpeduum 
ab iis quaeinu^ funt in expofitis quatuor terminis p fexagefimaru appofitionem 

fedlecoputaTepoffimus/tresnobisreliquiordinesadappofirionchuiufmodidiffe 

retiam additi funt/quaru coputatio hoc nobis modo fe<fta eft.lT Sit.A.B.G.D.lun» 
epidcIus/circacrau.E.CircuIiautgpmediuftgno52eft/&tetraeipfius centru fit.F* 
&c 6 i 5 aa.A.E.D.F.lineapronahafIinea.F.G.B.&c 6 iugaturline*.B.E.&:.G.E.& 
deducatur ad.A.D .linea expudo qde.B.ppedicularis.B.I.Ex pudo mitem. G.pcr 
pendicuIaris.C.T.&fupponaturprimoIunadiftare per arcumJ\ 3 .ab.A. maxima 
Iogitudineexaaa&adcentru.F.captaqui(uerbigratia)fitgraduu. 6 o.utetiaangu 
lus.B.E.I.taliufit. 6 o.qualiuquatuorredifunt. 56 o.qualiuueroduore< 5 ifutq 6 o, 
*aUuerit.r 2 o.igituihacdecau&.B.I.arcustalium.no.qualiueftciicuIusg.B.E.I.re 
ftagulocircufaibitur.56o-B»I.ueroreliquo^adfemicirculu.6o.Chord2igif’eda 
Iu**B.r.gde taliu erit.io^. 55 *qualiumerf.E.B.diameter.i 2 o.E.I.uero. 6 o.eamdem 
fed quado.E. cetra epidcli in maxima exeetitrid longitudine eft/tunc.F.E. ad.E. B. 
proportio eft qui.6o.habetad.5.i5.quaie quaiiu eft,E,B.linea.j.ij,taIium.B.I.€rit 
Alirnge* g 4 



CJnomamindifFeren/ 

tesfuntinzqualec 



Tenae & ligni 
Ceti centrum 



LIBER V 

4.^5.&.E.I.lii>ea.i.58.I*F-autem tofa.62*58.Et'qm fi coponlturquadrata Ifneara 
quadratu iinese.F.B.Erit etiaipia teliu.62.48.qual iu eft.F. A. pri/ 
mi termini diftatia.65.i5.Er.T.A.fecuditermini.54«^.5.&.A.D.differentiacxceflus 
haruduarudiftatiaru.io.?o.&diffeiWa ergo qu$in 3 .adpiimuterrainfifit talium 
eft.2.27.qualiuefttoradifFerraa.io.30.QtiarequaIiufotadifFeientiaeft.6o.ralium 
crit/tuncdifferhia.M.i4.o.hancigimiinfeptimqordineapponemusinuerfu5ui 
tnedietatefexagenaiiinumerihocefttrigintecotinet/^ptereaqi oes gradus qui ex 
prioordiepfcribuf' medietatcptinetgduueo^qiucex.Ated.D.ideftg.iSo.CEo 
de mo fi fuppofuerimus.C.D. arcu earudceffe.6o.Demofirabitur.C.T.quide talia 
4.25.qualiumeft.E.C.femidiameter.5.i5.E.TteutrimiIiter.:.38.&reliqua,F.T.57. 
22.earudem/quapropteretiam.F.C.quareaus angulus fubtenditurerit. 57 ^ 5 .quas 
ruifusfiaprimitennini. 65 .i 5 . 6 jbtiaxerimus/ieHqu^. 7 ^a.inueniemus efietotius 

differenti* fexagefimas.44.o.quas fimiliter in eode ordinead fexagefimarum nu 
meruapponemus/propterea $.A.B.Cteicus graduu eft.i:o.<CRuifus eifdearcub^ 
fuppofitisinteIligatur.E.c^inminimal 6 gitudineexc^deffe/inquofituteiti 
us & quartus terminus continetur:qm ergo in hoc fitu.F.Eted.E.B. jiportione ha/ 
bet. 6 o.ad. 8 .&qudiuergo.B.E.eft.S.GoIligetuietiautrac^qda.B.I.&.C*T* linea 
quadoctiaarcusuterc5JV.B.&.C.D.6o.gjad.fupponat'taliu.6.56.qualiueftlinea 
F.E.6o.utia<^uerolinea.E.I.&.E.T.4.o.earudem/quarecu.F.I.earudemfiat.64. 
F.T.uero fitniliter.56.Colligetuietia.F.B.qu*reclu angulum {ubtedit. 64 . 25 .F.G 
autetelium.56.i6.qualiumeft tertii quideterminiIinea.F.A.68.A.D.uerolineadif 
ferenti*tertiiadquartu.i 6 .C’Siergo. 64 .i 5 te. 68 .fubtmerisrelinquuntur. 5 . 57 .q 
totiusdifferenti*j6.fexagefimajfiunt.i5.5?.quasapponemus fimiliteiin ordine 
oflauoadnumer5.50.<rSin aute. 56 . 26 ,a. 68 .fubti 3 xeriraus remahebunt.ii.54.5 
fimiliter totius difFetenti*.i6.fexagefxm*fiut.45.24.^uasapponemus fimiliter in 
eodem ordinead numeru.6o.C' Sed differ^ias quidc qu* colliguturfpter Lun* 
in epidclo ^greffusjhoc modo exponemus.Qu* uero(4>pter ipfius epidcii in exce 
trico motum)fic nobismenictur.C’ Sit.A.B.C.D.excentricusLun*circulusciica 
cetru.E.& diametruJ\.E.C.in qua cetru zodiad drcuii fit.F.j)tradat^.B.F.D, fup/ 
ponatur rurfumutert^ angulus.A.F.B^.G.F.D.talium.6o.qualiu quatuor redi 
Lnt.26o.quodacddit/fidiftitia/quadoquidecetruepidcIifueTitin,B.punao.6o. 
gra.fit/quadoueroin.D.gra.i20.coiun<aif(5lineis.B.E.&.E.D.deducatur ex.E.pa 
doadlineam.B.F.D.perpendicularis.E.I.quoniaergoangulus.B.FJl.telium eft 
Ko.qualiuduore(Sfunt.56o.eritetiaarcus.E.I.taliu.i2o.qua]iueftdTcuI_us/quire/ 
aaguIo.E.F.r.drcuimbirur.56o.Arcus ueto.F*Iueliquo 52 adfemicirculu. 6 o.chor 
daigituretiafua.E.I.gdeta!iueriwo5.55.qualiueft.E.F.re(9anguIofubtela.i2oJ. 
F.aut.6o.earudem/qualium ergo eft.E.F.lineaqutefter chia eft.io.i9.& linea qute 
eftachtoexchrid-W‘49*TaIiueiit.E.I.quidem4S.0.F.I.autem.5.io.earudem/ 
&quoniam fiaquadrato.E.B.line*.E.I.line* quadratum fubtraxerisreddif qua/ 
datu.B.I.eritetiautrac^.B.I.&.I.D. 48 . 55 .Quaretotaetia.F.B.linea telium erit 
ci.imualiumetia.F.A.primo^tennino 5 f. 6 o.&.F.G.ferado 5 J. 59 . 2 :.&:exceffusba 
rum.20458.&reliqua.F.D^.V45*earud«qmergo.6ojmmerusexcedir.54.;.gde 
per.<.<7.qu*fiunttotiusdifferhi*.20*'58.fexa^efim*J7.i8.At uero 4 . 3 ^.?.exce/ 

it.peij6.17.qu* fimiIiter.:o.5S.totius differas fexagefim* fiutuf7.2i.CAppo 
nemus innonoQrinead.;o.Iogitudinisquidcmaxim*numerumdiftati*J 7 .i 8 . 
<rAdnumeruaute.i:o.(hoceftrurfusadnumeru.do.)ponemus^.7.2i.CrPropte 
rea® cu minima longitudoadnonagitegradusfit.CTSexagintegiaduudillantia/ 

diftati*.i;o.graduu*quipoUet.C’Eode modo in ceteris quo^ arcubus fexagefi/ 
mas differet^ coputatesf m expofitos tres exceffusg duodecim partes/qusrurfu 
fiuntinnumeris tebuIspartesfex/propterea^.iSo.gradus qui funta maximis ad 
minimaslongitudines.90.gtedibustebulst5tinhur/appofuimuscongrueinquo 
libet dem6ffrat092 numero^ fexagefimas lineis coUe<Sas/partiu aute interiachium 
numeros incremho *quali exceffus fex partiufedmus/nuHa enim in tento excefli* 
diffeihiaCdequacuradufiOanumerisglineasdemoftratisinuemtUKnecinfexage 
fimis/necin ipfe diuerfitateafpeftuum.Tabulaautem talis eft. 


ALMAGESTI 


55 














LIBER V 

CTDc diuerfitatibusafpe(Suam difcemendis. Cap.XTX. 

H VANDO IGITVR. uolumusinuenire quahfam lun^CP^r fin 

gulosprogreflbs)cliueTficatemafpe<?hjsindrcuiohabet:quipeiipfam 
S^pundumuertidsdefcribituKconfiderabimus quot squalibus ho/ 
ris/in propofito climate diftata meridianoj&hasqusremusin aneu 
lonim eiuCdem climatis tabulai^appofitoshcrs giadus in fignoinquoluna eft i 
ordine fecundojaut omnes ^thors parti congraentesjhabebimus illos quibus a 
punftouertidslunadilbtincirculoqui per eam SC pundum uerficis dekribitui: 
Quibus ciim intrantes in tabulam diuerfitatisafpechiumqueremus eos in primo 
ordine :& correfpondentes eis numeros in ordinibus quam or/qui poft ordinem fo 
larium diuerfitamm deinceps fequunturthoceftin tertio/ quarto/ quinto & fexto 
feorfumfingulosconfcr^emusjdeindecapiemusinsqualitatis in illabora exqui 
lite numerum ad exadam maximam longitudinem aut ipfum (fi.i8o. excederet) 
reliquum ad^6o.&:huiufmodinumerigraduummedieratem femper in eifdem 
numeris queremus/fexagefimafi^ ipficorrefpondentesfeoifum infeptimo & o/ 
dauoordinecapiemus:& quotquot fexagefimx feptimi ordinis funt/ totidem a 
differentia quarti ordinis capiemus/eafc^ tertii ordinis diuerlitati femper addemus/ 
quotquotautin odauooimneinueniunftotidemadifferentiafexti ordinis fume 
mus:&diuerfitatiquintiordinisfemperrurfum addemus j& duarum diueifuatu 
ita congregatarum exceffum foiberaus/demumconfiderabimusqiiotgradibuslu 
na a folari gradu ueladiametraliter oppofito diftatjpropinquiorif^ diilantis gra/ 
dus imprimi ordinis numero inueniemuss& quotquot fexagefimsdn nono ac ul/ 
timo ordine ipfi conefpondent/totidem ab exceffu duarum diuerfi fatum iam fcrir 
ptofumcntesqusfiuntminorifemperaddemus.hc5c effilliquaextertio& quar/ 
toordineexa(5hmhabuimus/& fecundum congregatum hinc numerum afpedus 
lunaris mutatur in circulo qui maximus per ipiam & uerticis pundum defcribitur. 
<rHindimplidtet folarisquo<^diuer{itas infimilifitu folariumeclypfium gra/ 
dus ex gradibus qui in fecundo ordine appofiti funtper quatitatem arcus quia uer 
tice di&t perfpicitur.Verum ut etiam diuerfitatem qus tunc fitaddrculum qui ad 
mediumngnorum eft/ tam g longimdinequaperiatitudinemdifcemamus:eaf/ 
demrurfum horas aequales quibusameridianolunadiftat in eadem paite tabulae 
angulorum inuenimusicapiemufcp gradus numero horarum appofitos ex ordine 
tertio/fiantemeridianumlunainuenitur.Sinueropoft meridianum ex ordine qr 
to eofdem< 5 ipfosconfaibemus:fipaudoresfint^^o.fiuero pluresjreliquos ad 
iSo.totidem etiam erit talium(^ angulus minor alrer de duob9 angulis qui hun t in 
huiuDnodi fedione qualium unusredus eft. 90 .gradus/ergoiftos duplicatos qu 2 / 
ternus in tabula chordaiumjtumipfos tum reIiquosad.i8o.& quam proportione 
habetchorda arcus duplicatorum graduumad chordam reliqui arcus ad femidrcu 
lum/hancproportionem diuerlitatisafpedus fecundum latitudinehabebit ad di/ 
ueifitatemquaperlongitudinem eft/tanti enim drculomm arcus indifferentes a 
choidisfunt:fiergo multiplicauetimusappolitarumchordarumnumemm in di/ 
uerftlatem captam in circulo qui per pundum ueitidsdelciibiturj& &dum nume 
rum per,no.feorfum partiemur/hab^mus partes congrus diuerfitatisafpeduum 
easqusaparritionefadsfuntjuiriuerfaliter autem in diuerfiatibus afpedus fm 
latitudinem quidem: fi pundum uerticis in meridiano borealius fit/q pars circuli q 
permedium ngnorumeftjqustunceritinmediocsli/diuerfitasafpedusad meri/ 
diem dus trit.n ueroauftralius/diuerfitasafpechis fecundumlatitudinem ad feptc 
trionem erit/in diuerfitatibus autem afpedus fecundum longitudinem quoniam 
quantitates anguloru^^ qusin tabula confcribuntur/illum continent de ducbus 
angulis a fequaite portione obliqui utiin <5 continentis qui ad feptentrionem eftj 
quando quidem diuerfitas afpedus fecudum latitudinem ad feptentrione eft/fi an, 
gulusinuentusmaioreftredo:eritdiueifi.tasafpedusper!ongitudinemadantecef 
fionem.Si ueroredo minojyadfuccefTione fignorum/quido uero diuerfitas afpe/ 



ALMAGESTI 

ftus fecundum latitudinem ad meridiem efteconuerfo.fiahgulus maior eft re5o 
ad fucceffionemfignonimdiueiiitas afpeiSus fm longituinem eritjfin aute mi/ 
noradanteceflionem.ufiautefumusiisqusdefoleiampridem demonftiauimus 

quali fenfibilis diuerfitas afpechis eius non linnon quianefciebamus quanta in h« 
^rua effer differentia/ex diuerfitate afpechis quam deipfo erami^ demonflraturi. 

^Veiumquoniamnon ita magnum errorem hincad apparentia putairimus ac/ 
ceffurumiutneceffefueritnonnullaillorummouerequaunehacbreui diueilitatc 

• - ‘=-"^'—-*fpeduum lunarium latis notas 





loquimaxirausperpoloshorizontis c • 

nseconfpiciunturidifferentiaenimquspeneshancreminedipnbus ntinfennbilis 
eftsSiexpofitio illorum omnium mulsiplexin demonlhationibus & difEdlis/in 
computationibus.CumfinguIiIunsinzodiacomotusdiftati*(5anodo determi/ 
natzhonfmt/fed tum per magnitudines/tum per fitus accipiant uarios multipli/ G 
cefi^progreffus/quodutfecilsBintelli^^, CSit portio circuli qui per medium fi/ 
gnorum eft,A^.C.obliqui uero!unaris.A.D^ fupponatui.A.pun(aum nodus eO 
fe/lun» quocj centrum effein.D.& trahatur ex,D.pun(fto ad circulum qui perme/ 
dium fluorum eftreaa.D.B.&fit.E^unftumPolushorizontisj&deicrit^turg 
ipfum maximi circuliper centrum quidelun*portio.E,F.D.perpunchim autc.B« 
portio.E.B.fitquediuetfitatisafpcftusihIunaarcusJD.I.&deducanirapuud:o.I. 
adlineas.B.D.&.B.F.re( 3 :e.I.T.& 4 l.C 4 Utdiflantial£c 5 dulongitudineanodoVe 
la quidem lit 4 A.B 4 apparens autem 4 A,C.diftantia uero a drculo qui per medium li/ 
gnorum eftueia quidem fit 4 B.D 4 apparensautKC 4 l 4 earum uero cfiuerfitatu quae 

ad zodiacum ex.D 4 l 4 Confpiciunturfecundulongitudin^uidem.T,l 4 arcui*qua 

Iis pa: latitudinem autem atqualis 4 D 4 T 4 quoniaigitur 4 l) 4 l 4 afpe< 5 us diuerfitas/ da/ 
roarcu.E.D.pereafqu«Eexpofirafunt)muenitur:utra<^autediuerfitasJ 34 T 4 & 4 E. 
I.datoaiiguro 4 G 4 F.E.Nosueroin fuperioribusarcus&angulosdrculiquiperuer 

ticemeftaddatazodiadpunclareaosdemonfliauimmjhjS«musuerohicfolu4B« 
pumftumdammindrculoquipermediumfignorumeft.Patec quia4E4B.aicu ab ^ 

utimurproarcu4E4D.&angulo4G4B.E4proangulo.G.F.E.CldHipparcusuoIuit COtiHaHipparcum 
quidem emendareifed parum fdtepr 2 ter (5 rari onemiplamagreffas fuiffe uide^« 

Nam primum una diftantiaarcus.A 4 D 4 ufuseftj& nonomnibusautplu^9 quod 
illi&cereneceffeelhqui minuta diligenterrimaripropofuit/deindeinfdens i plu/ 
rainc 5 uenientiainddit:pr 2 detnonftmueratenimetiamipfearcus& angulos qui 
ad drculum per medium fignorum perfpidutun&adhsec quia.E 4 D 4 arcu dato.D» 
I.arcusinuenitur 4 l.D 4 eniminprimojdediuerlitatibusabeo demonllatis: utitur 
autem ad habendumarcum 4 E 4 D 4 tu.E 4 F 4 tum 4 E.F 4 G 4 angulo quafidaris/fic aiim 
infecundo.F.D.arcumc 6 putauit;Sirdiquum 4 EJ) 4 fuppofuit/decq>tus aute fuit 

quoniam non animaduerdt.B.pun<3um circuli fignorum non.F.datum effe unde 
ficutarcus.E.B.non,E 4 F.datusfitt&angulus 4 E 4 B.G.non 4 E.F.G 4 fedfepiusademe 
dationem aliqua fiictmdam indtatus fuit4Cum ualde fenfibilemarcuum4 E 4 D. ad 
arcus 4 E 4 F.diffexentiam fieri uideret.IlUnant^ multo magisqillidatinon funt: ip/ 
liusautemarcus 4 B 4 E.quiueredatuseftadatcum.EJ 54 differentiafola magmtudi/ 

ne.B.D.lineje in fingulis a nodo diftanriis diffetr.Veium quomodo emen<kto te/ 
clefiatficante oculos ponetur. CTSitzodiacusJV 4 B.G.ipfi <5 ad leftos. fit circulus 
D.B.E.lunauerofitautin.D.autin.E.diftansfecundulatitudinemadrculofigno 
rum.A.B.G 4 perarami.B.D.ueUB.E.datum/utarcusquifuntauerticead 4 B.sodia 
ci pundum & anguli dati fintj& folum querantur qui ad JD.uel ad-E.fiunt. fi ergo 
tafemhat zodiacusfitum/utadredosangulosfinilli qui per.F.pundum quod 
horizontis polus effe fupponatur/&p€r.B.A4axim9defcribatur diculus utputa.F, 
B.concurretiftecertecumarcu.D.E.&ficangulusquiad.D.dC.E 4 pundaconfpici/ 
turindiffeens eritabanguloquifupponituieffein3.reaiemm etiaperhacangu 
liadzodiacum fiiint:aicuueio.F.B,arcus quide.F.D. minor erit per arcum .B.D. 
arcus uero .F.E. maior pej,B 4 E 4 qui etiam ipfi dad funtrfinautera. A,B» G. zodiacus 




eam maximaciicutoC<piper j>undum uertids defcribitur)cona«iatJ fuppofito $ 
A-pundum polus hoiizontis lit:&coniundis.A.D.6i:.A.E.difFeient ifti quoq; aJ> 
WU. A»B.e5fanguli.B.A.D.&.B.A.E.abanguloquipriusnoneiatidantui aute ar/ 
cus,A.D.S^.A.ETperpioportionemre(SaiunilineaiumpropterindifferentiamexIi/ 
neis.A.B.&.B.D.&.B.E.daos,CLuadrataenimipfammcompofitafeduntquadia/ 
talineaium.A.D^J^.E.confequenteredamanguli,B.A.D.&:*BJi.E.Quado ue 
ro fitus zodiad declinatuifi ex*F »1100201105 polo»F »B.C»&.F»I.D.&.F.E.T.aicus 
ooniunxerimus:eiitarcus.F.B.&anguIus»A.B»E.datus : & fimiIiter.B.D. &.B.E. 
Quemtur autem tum aicus,F.D.ei.F.E.tumanguli.A.I.F.&.A.T.F.guidanturde 
C, dudisadarcum.F.B.E.peipendicularibus,D.C»&.E»L.namquoniam.A.B.F.an/ 
gulus datus eft{efl(5angurus»A»B.E.femperreaus.Daniuipiofeaoreaanguk.B. 
C.D.&.B.L.E»proportioetiam.F»B.adeosarcus quirechim ambeunt angulumt 
quoniam etiam ad.D.B.a<:.B,E.quibus reausfubtediturangulus:qre.F»D.quoqi 
&.F»E. redum fubtendentesangulum:dabuntui:quapropter etiam anguli « p. F. 
C.&»E.F.L.quiquefitorum exceffusfunf.Namangulus.A.I»F.maior eft qua an/ 

gulus .A.B.F.ahgulo.D.F.B.Atueroangulus.A.T.F.minoreftq angulus. A. B.F. 

anguIo.AJ^.L.Petfpicuum^rem eftmaximamtuncfieridiffermtiam/quauis ea 
demfecundumladtudinem difiantiafupponatui/angulorum quidem quando. B» 
pundutn idem fit pundoueitids/namcumnullusad.B»angulus coflituatur aicus 
quifuntexueiciceadJ>.d^.E.pundared:osadzodiacum angulos kciunt. Arcum 
ueio quando iderafimilitei fitus fionara cum nullus ad.B^cusfiat tanti erunt ai 

cusad.D.&ad.E»quanrifuntarcuspiogrelTus lunaris fecudumlatitudinb&quan/ 
doquipetuerticeeftiredusc adzodiacum.Tuncenimaicus.F.D.ddF.E.totorui/ 

fiis progrefTulatirudinis ab.F»B.arcu different.^^Inaliisautem fitibus cum.p» E» 
Ns- arcusad»F.B.arcumdedinetur:tamaicuuqangulommexceffus aci minus cotia/ 
“ bentutjquarequandoquinc^gra.iinra fecundulaOtudinemadrculoquiper me/ 
i umfignorum eftdiftatttunc maxima diuerfitatis afpeduum differentia erit iraa/ 
gefimarum.io.proxime.Nam quin)^ maxime differentia arcuu gradus.totoiuei 
fitatis afpeduuiexaeefimasin maximis excefDbus & minimis diftatiiskduntjqua 
Na quigiy gtaous diflerena* - ^ ^ r.i ..-.t 



ciunt leMgehraas dajerlitaas 

afpectuB in maximis exceffib* eft.i4o.quodraroacdditsuiatamenratio(5adhuiuimodianguiorum oc arcuum 
&nuaiinjsdiftaodi*. emencUdonemhocmodokcilisuolentibreuiterfietJVniuerkliter enim duplica 

aim angulorum numerum in tabula chordarum & arcuum queremus &coiiefpon 

dentes tum ipfituraxefiduoad,i8o.duommredorum gradus feorfum inlantudi/ 
nisgraJVlulnplicabimusc&partem centefimamat^ uigefimamutrorumcpcofai 
bemust&numerum exprimo angulofadumdubtrahemus^fuppofitodiculipet 
uerdcemaicu. filunain eadem cuuerricispundo partefmfmueroinoppofita ad 
demus/&numerum hinc&dum in feipfum multiplicabim9ei(g addemustquadia 
tum ex numero rdidi angulikdumjS^ totius mdicem congrue dicemus^-aicum et 
fequemqujerebamus.Pofthscnumemm reliqui anguli iam confciiptam in.i:o. 
MultipU^imus feorfu perinuentos arcus pardemur: dimediam arcuu qui kdo 
numero in tabula chordarum adiacenc partemtfi arcus squatus maior primo fuerit 
addemusprimianguliparribus:finuerominorfubtrahemusabipfis:& fic angulfi 
3equatumWd)imus.C Sit in prspofita defcriptione(gmtia exempli)arcus. F3. 

craduum.4J.angulusueto.A.B.F.talium.5o.quaIiuunusreduseft,9q.utei<^autc 

D.B.&»B.E.latitudinisarcus gra.5»quoniam igitiir.50.gra^us duplicatis hoc eft 
6oAdiacetlineapartium.6o.rdiquis ucroadduosiedoshocefhno.adiacet linea 
parrium404.proxime.Icdrcoproporrio.B.L.ad.L.E.fiteaqujeeft.6o.ad.io4.ea/ 
dem autem eft etiamproportio.B.E.ad.D.E .qualium eft qusredumanguluf^/ 
'tendit.t20.4rvtrun<®igiturnumemminquin<^gradusfubtendenri5 multiplica/ 

bimusj& kdi ex mult^licarionenumeti centefimam & uigefimam partem apie 

jnusj&fichabebimusuOan(^C.B.&.B.L.earundem.2.5o.&utian(54D.C.&.E.L« 

4milu€i^..20.fiergolunain.E.punfloeffefupponitui/bancquMitita£em,:.50»a 



55 


ALMAGESTI 


45.gra*aiais.F.E^ufefamuspropterea q» ad eandem cum u^cepar^ diilantia 
latiradinisiun^jfithoceft quoniam utrac^uel auftralioiauel borealiora zodiaco 
fint:&ftchabebitui.F.L.gradus^.50.CTSiueroIunain purufloJ5-fitproprei c6 
trariamcaulamaddemusj&fichab^itur.F.C.gra-47.50.fiergo quadiatum utri/ 
uf<5.F*L.&.F-C.feorfunw:ompofuerim9cumquadratoutriuf«5.D.C^.E.L.hoc 
eft quadratum quod fit ex*4<20.cum quadrato quod fit ex^-^o>8c cum eo quod 
ex.4.7.?o.& congregatorumnumCTorum latus feorfum inuemmus : habd>ituf 
etiamarcus.F.E.gra^^^.6.proxime:&arcus.F.D.fimiIiter^7~M-«liqufiautde 
inde-{..20.in.i:o.multiplicabim9:feorfum<^per4:46.8647^4.part^mur&fic 
habebimus.E.L.quidem taIium.n.8.proximequaIiumefl.F.E.qu£ redumangu/ 
ium {ubtendit.Ko.D.Cautem.io.50.proxime qualium. F.D. qus i^m angu/ 
Iumfubtendit.i2o.Verumcumchords partium.n.8,arcus.ii.96.chord^ uero par/ 
tium.io.5o.arcusgradutim.io.io.proximeacc6modetur.Quoium mecrietate c&i 
ptagiadusquidem.5-48.anguli*E*F*l^f«t.traximusa.5o.gradibusanguIi.A.B.F. 

propterea a.F.E.arcus minor eftarcu.F3.&fichabemr angulus.A.T.F. graduum 
i4.n.gmdusautem.?.io.anguli.D.F.C.eifdem.9o. addidimus propterea ^ arcus 
F.D.maioreftarcu.F.B.&fic habetur etiam anguIus.A.I.F.gra.55.ro.Qn« uia 
iatione<^ nobis erant inuenienda. 


Qux inueftigareaoRttm oat 
ptofoiuum. 


CINCIPIT LIBER VI MAGNAE COMPOSITIONIS PTOLEMAEI 


^^Deconiunftiombus at<5oppofitionibusfoIis&lunse. Caplm,!» 


VM VERO DEINCEPS decomunctionibusat<5 OTpo/ 
fitionibus ecl^pAs lunse ac folis dicendum fit : pr?cedatcg acf hoc 
, coniunflionum & oppofitionum ueraium confideiatio.Quam/ 
uis ad primam ifiarum intelJigetiamperiodicos&inKquales mo 
tus/quos deutrift^ demonftrauimus luminaribus fufficere:aibi/ 
tramur.Cumpofnbile per eos fit/nontedeat quotidie ac diligen/ 
ter inquirere futurarum oppofitionum & coniunflionum locos 
&temporainuenirejtameammqu{einmediismotibus^ illanimqus uer$ cum 
inajquiitateconfiderantui.Tamen ut etiam hxc nobis faciliora imts tum rem/ 
poribus &locis periodicammconiunftionum&oppofitionumexpofitisjtu me/ 
diotumtemporumIocisinsqualitatisStIaritudinisrunsquibus& ueraium con> 
iunffionumac oppofitionumaquatiofit.&abiftiseaquxeclypfiumeft;compoy 
fuimus tabulas ad hMcconfidoationem hoc modo. 



4TQl}omodomediarum coniuncKonum at<5 oppofitionum componen/ 

dstabuisfunt* - Capitulum.il. 


H RIMVM ENIM (utmehfium etiam locos ficut 8i ceterorum a 
primo Nabonaflarianno conftituamus)inuentum in eoannoin calen 
dis thoth fecundum aegyptiosin meridie : motum diftantie graduum 
70.57.ad medium diumu<5 difiantue morum conferentes j inuenim? 
di es.5^.7*5j.totidemigitur diebus ante meridie calendarumthoth.Media con/ . 

iundiofuit/quarepofteiufdemdieimeridiemdiebus.!5-44.i7.proxime/fe^de/ .r tr" 

inceps fiaitthoc eft poft meridiem diei uigefims quartx fexagefime diei unius.44. 

I7.in diebus autem.:5~f4.i7.medio quidem motu © mouetur . grad. 25.25- 5°* 

CTLunaueroinsqualitatisquidem.gra.5io.8.i5.Iatitudinisautc.5i4.2.2i.Crobti 

ndratautemimeridiekalendammthothmediomotu folquidc pifdu gra.o. 45 » <bAuxC>5.5o.3i.tempo 
Cfit a fua maximalongitudine ffecilioi enim ficfit confideratio) gra.265.15.Lu/ reptojemsi. 
na ueio insequalitatisj quidem a maxima ^dcli longitudine g^us. 268.49. 
^latitudinisautemaboreali obliqui drculiteiminogra. 554 -^ 5 * C- In propoli/ 

toigiturtemporem^econiunflionispoftkalendasfol &lunamediomotua fo 



LIBER Vl 

feli maximaloh^ni<3inchoceft a ^dibus geminomm.f50.Vtri® diflabant gtAr 
dibus.:88.58.5o.luna uero insqualitatis quidem a maxima logitumne g1a.218.57» 
I 5 . 1 atitudinis autem a boreali termino gra.508.17u1» 

CTDefynodis&pIcniluniis, Capitulura.5» 

■ TATVEMV S IGITVR primam tabulampiunflionalemuerfua 
iurfus.4.5.ordinu.5.Apponemufcg in primouerfu & primo ordine pri/ 
mum NabonalTariannu.Cln fecudo autem ordine & uerfu eodem 
thothmenfis dies.24^4.i7.Sexagefim*nan® qusfuperfunt poft md 
ridiem diei.14.funt.Cln tertio autem media amaxima folis longitudine diftan/ 
tia grau88.58.50. C In quarto eiufdem uerfus ordine lunaris in^^alitatis grad; 
?i8.57.i5.Cln'3“i*^'^o^^ritudinisabot^iterminogTa.5o8.J7.2i. CEtquoniam 

in medii menfis lunaiis medietate dies funt.i 4 . 45 . 5 fproximejgiadusautemfola 

risquidem motus.i 4 . 5 J.n.CLunarisueroin 3 equalitatis.i 92 . 54 . 5 o.& latitudinis 
M 5 uo. 6 .His numeris uibtradis a propofit* coniunflionis numerisireliquos fu 
militerinfecudatabulaqusoppoiitionaliseritconfcribemusj&relinquuntur au/ 
temdies. 9 . 58 .n.&gra.amaximafoIarilongitudineu 74 . 5 . 58 .Insqu£iatisa ma 
ximaIun 2 longitu^ne. 26 u. 45 .latitudinisaborealitermino.in. 57 .i 5 .CEtqu£/ 
Iiiaminu5.annis.o.2^.7.5.&fblquidem(reie(aisintegrisdrailis)obtinet gra. 555 . 
Sivvnrm «^ 54 J 5 dunauetoinK^alitorisquidem gradus. 57 *y. 44 .i. latitudinis aute gra. 

jn ,iy.n^ 9 .^ 4 .Primosquidemordinesduarumtabulaiumperu 5 .annosaugebim 9 / 

fecundosueroper.ou-47.5.diminuemus.CTertiosper.555.52.54.i5Uugd3imus, 

COsartos per.57Ui-44.i.CQnmtos pef.n7.12.49.54. CDeinde annua tabu/ 

lam.24.ueriuumfademus&al!amfubipfamenftruamuerfuum.i!.CHab^it au 
temutrac^ totidem ordines quotprima:&in menfirua quidem tabul^timumen 
fem in primooidineuerfus primi/ponemus in ordine fecundo eiufd^ femper 
uerfus primi menfis dies.29.51.50.8uo.Cln tertio folis in hoc tempore colledos 

gradus. 29 . 6 . 25 .i.Cln quintoinsqualiratis lunaris gradus. 25 .^.q. 8 .Cln quin/ 

to latitudinis gta.5o-fo.i4.9.quosaugd»imus eifdemnumeris quiin primis uer/ 
fibus fcripti fun t. Cin tabula uero annua in primo quidc orine primi uerfi^ri/ 
mum annum ponemusrin fecudo reliduos. i5.Menlium dies.18.55.51. 48. C In 
tertio folaiis motusintanto tempore gra.18.22.59.18.Cln quarto lunarisin^qua 
litatis gra.555.57.i.5i.Cln quinto latitudinis ^.58.45.5.5i.quos eti^ augebi/ 
mussNunc expolitis trefdecimmenfium quantitatibus: nunc duodecim menfiut 
&colligiturdies.554.22.i.4o.Solarismotus.gTa.5^.i6.56.i6.Iunarisinsqualita 
tis.50948.i.42.Iatitudinis.8u.49.42.qui numeri in ultimo menfium tabulsuei 
•fu in qi^tuor ordinibus confcripti funt* quoniam prima quse fequitur coniundio 
fiueoppofitiopoftintegrosannosffgyptiacos ponitur. Sufficietautem ad fecun/ 
das u^ fexagefimas in abulis progrem» 





ALMACESTI 
^Tabula Coniun^onum tf* 


^ IjZDenfiaXborbjj 
■ Sr.i» [| &. XO. 2 MI 

I II 24 44 17 11 

Z6 I I 24 41 30 II 
a II 24 J8 43 if 
76 H 24 3f ffe II 
loi j| 24 3i 9 II 

126 )1 24 30 22 il 

tsi f 24 27 jy 1! 
176 II 24 24 47 Ii 

201 jj 24 22 o II 

226 II 24 19 13 Ii 
2X1 II 24 16 26 II 

276 II 24 13 ?» II 

301 jl 24 20 sz II 
326 II 24 8 X II 
3X1 j[ 24 S 2» I 
376 II 24 2 31 II 
40I II *3 S 9 44 II 
426 ii 23 X6 X7 II 
4f2 II 23 X4 20 I 

476 il 23 XI 23 II 

Xoi II 23 48 3r il 
X26 il 23 4X 48 H 

xf» il 23 43 2 II 




37 

27 

11 626 

»3 

34 

40 

6yi 

23 

Ji 

X3 

676 

23 

*9 

6 

701 

23 

26 

19 I 

1 726 

i 23 

23 

32 

1 7 Si 

: 2,3 

20 

4X 

776 

23 

17 

X7 

801 

t 


10 II 

826 

Lii 

12 

23 1 


I 23 6 49 
j 23 4 2 
1 23 1 IX 

I 22 X8 28 

1 22 xy 42 

I 22 X2 X4 
I 22 Xo 7 
! 22 47 2» 

I 22 44 32 

II 22 42 4X 




C»illann® O ,7 

ab Slide II 
■ 6 . zn. II 
288 38 xo I 
282 32 24 I 
276 23 x8 I 
270 2^ 33 I 
284 S 7 I 
2X8 I 41 I 

XX* X4 IX 1 
24X 46 Xo I 
239 39 24 I 
233 31 X8 i 
227 24 3* 
221 17 6 

21f ^41 

209 2 IX 

202 X4 49 

Ig6 47 23 
290 39 X7 
184 32 32 I 
178 2X 6 I 
172 17 40 I 
160 10 14 
160 2 49 

1X3 XX 23 
147 47 17 
141 40 31 
13X 33 X 
129 XX 40 
123 18 14 
117 io 4« 
111 3 22 

104 XX X7 
98 48 31 
9* 41 X 
86 33 39 
80 26 13 
74 18 48 
68 11 22 
62 3 x6 

XX X6 30 
49 49 4 

43 41 39 
37 34 13 
31 26 47 I 
2X 19 21 I 

19 1« S6 I 


W. i*. 

218 X7 IX 
276 18 X9 
333 40 43 
31 2 27 

88 24 11 

I4X 4X 4X 
203 7 39 
260 29 23 
3»7 XI 7 
IX 12 XI 
7* 34 3X 
129 X6 19 
187 18 3 
244 39 47 
302 1 3* 

3X9 23 IX 
X6 44 59 
114 6 43 

171 28 27 
228 xo 11 
286 II XX 
343 33 39 
40 XX * 3 
98 17 7 
ixx 38 XI 
213 o 3X 
270 22 19 
327 44 3 

2X X 47 
82 17 31 
139 49 1^ 
197 11 o 

2X4 32 44 
311 X4 28 
9 16 12 
66 37 X6 
I2i X9 40 
i8i 21 24 
238 43 8 

296 4 X2 

3X3 26 36 
xo 48 20 
108 lo 4 
16X 31 48 
222 X3 32 


il .6. zn. 1*. 

U 308 17 21 
6X 30 11 
II 182 43 1 

Ii 299 XX XI 
II X7 8 41 
II 174 21 31 

II 291 34 20 
11 48 47 10 

II 166 o o 
11 283 12 xo 
11 .40 2X 40 
1 1X7 38 30 

I 274 Xl~»^ 
II 32 4 10 
II 149 17 » 

II 266 29 XO 
Il 23 4* 39 
II 140 XX 29 
|, 2X8 8 19 
II IX 21 9 
132 33 S 9 
249 46 49 
^ S 9 i 9 
124 12 29 
241 2X 19 
3X8 38 9 

IIX XO X8 
233 3 48 

3X0 16 38 
107 29 28 
224 41 18 

II 341 XX 8 

99 7 X8 

M6 20 48 
333 33 38 
90 46 28 
207 S 9 *7 
32X 12 7 

82 24 X7 
199 37 47 
316 xo 37 
74 3 27 

191 16 17 
308 *9 7 
6X 41 X7 


Diftantia 0 ab Abfi.de 
fculongitudine maxima. 
C’ 4 * Diftan.ab Abfide epy.'5 
4C^DiftanAtennincboreaIx. 













ALMAGESti 


Anftuilogconitmftionum&QppofitionumfiuepIenilumorum» 


I* 2* 4* 5* 

%nni 

fimplf/ 

co 

llZDcnfisXbotbII Oiftanris O 
11 11 ab Sfidc 

II D. ZD. 2 MI S. XO. 2*' 

3n(qoaIirarie ^ ^ jUricudirue ^ 
S. 2». 2*. i e. ZD. 2*. 


* 

18 



18 

22 

f 9 

33 f 

37 

» 1 

38 

43 

4 

» ■ 

8 

If 

f ? 

7 

39 

3 <» 

28f 

2f 

4 1 

46 

4 f 

f 4 





26 

2 

3 f 

261 



8f 

28 

57 

4 

16 

M 

47 

If 

*9 

1 1 

210 

fo 

7 1 

93 

31 

47 

f 




4 

3 f 

47 

00 

38 

9 

lOI 

34 

37 

6 

24 

47 


2t 

f8 

47 

136 

If 

II 1 

140 

17 

4 > 

7 




12 

If 

23 

80 

3 


148 

20 

I 

8 


31 

44 

I 

31 

f 9 

3 f 

f I 

14 

If6 

2 ; 



22 


19 

f 4 

S 9 

[ ** 

28 

'TZ^ 

« 9 f 

0 

24 

Io 

1 

47 

37 

9 

1 1 

3 f 

1 321 

16 

18 

20} 

9 

14 

II 

1 



3 f 8 

28 

11 

I 271 

4 

»9 

211 

12 

3 

M 

20 

3 

;i 

l 4 

fi 

TO 

1 246 

41 

21 

249 

ff 

7 

U 

9 

2f 

32 

6 

7 

47 

1 -s» 

29 


2 f 7 

f 7 

f 7 

14 


19 

24 

24 

36 

4 t> 



2f 

296 

41 

I 

ir 

17 

41 

26 

13 

47 

22 

1 . I 2 I 

f 4 

20 

304 

43 

fo 

16 

7 

3 

28 

3 

3 

f 9 

' 71 

4 * 

28 

3 >* 

46 

40 

17 

2T 

f 7 

14 

21 

26 

f8 

1 47 


30 

3 f* 

29 

44 

iS 

if 

2? 

21 

Io 

43 

34 

i 3 f 7 

7 

32 

3 f 9 

32 

34 

«9 

4 41 

23 

0 

0 

10 

1 306 

ff 

>1 

7 

3 f 

*3 

Jo 

2» 

3 f 

*4 

X8 

23 


1 282 

32 

3 f 

46 

18 

*7 

21 

12 

S 7 

I 4 

7 

39 

44 


20 

37 

f 4 

2 I 

17 

22 

2 

19 

18 

3 f 6 

fb 

22 

! 182 

8 

39 

62 

24 

7 

23 

21 

13 

9 

If 

39 

2* 

1 *^7 

4 f 

41 j 

lo 1 

7 

Io 

24 

10 

3 f 

1 1 

4 

3 f 

f8 

1 I07 

33 

43 ! 

109 

to 

0 

il labnla nouilnniojum 7 plen lonioinni in m«i’^cu 8 1 

*2IDoift0 

Difs zn 

2* 


W 2* 

-6 

XO 

2 1 

■6 

XO 



1 * 1 


31 

fo 

29 

0 

33 1 


49 

0 il 30 

40 

14 

I 

f 9 

3 

40 

f 8 

I 2 

40 

fi 

38 

0 (1 01 

20 

28 

3 1 

88 

3 f 

30 

87 

19 

9 1 

77 

37 

0 1 92 

0 

42 

4 

118 

7 

2 I 

116 

2 f 

32 1 

10} 

10 

I 11 122 

40 

f 7 1 

f ' 

147 

39 

1 1 

I 4 f 

31 

«■f 1 

129 

f 

* i 'P 

2 1 

1 1 

6 

»77 


I 

174 

38 

18 1 

If 4 

f 4 

I 11 184 


2 f 1 

7 1 

200 

42 

f I 


44 

41 1 


43 

I ![ :i 4 

41 

39 

8 

230 

14 

41 

23* 

f I 

4 1 

2 O 0 

3 > 

I il 24 f 

2 1 

f 5 


20 f 

46 


261 

f 7 

.7 


21 



7 

i^ 

29 f 

18 

2 1 

291 

.3 

fo ! 


IO 

I !( 360 

42 

2 1 

f r 1 



12 


Io 

13 

283 

f 9 

* II 

2 2 

3 te 

• u 

3 f 4 

22 

X 

349 

10 

36 

309 

48 

2 II 8 


fo 

i| Xermm mminariuTP. 


:Sb Offfi 

"6 xo 6 ~'-gy 


69 * 9 l IO* ** 

j8[ 250 41 

74 48I ** 

•^ 2^4 481 «8y 


CTNabonalTan 



UBER VI • 

<TC^uo&i)iocficas&uerasc6iuftioes&oppofiti6escolkIerareoporteE.CaJIir. 


V A N D O igitur uolumus in aliquo t^cre medias coiu<f?ionesat<5 
|oppo{i'ionesinuenire.Qt!aeremus anno^nume^quotusa primo Na 
|bonaflariannofit/&fin^losgdcuigintiqn(p annos in primo primz 
fecundae tabulae ordine. Simplices uero in primo terria" inuenie/ 
mus/&quafanno9enumerisinfequetibusordinibuseodHn uerfucorrefpondent. 
In coiundionibus quide/ex prima & tertia tafau!a.ln oppofirionibus aut ex fecuda 
&tertiafimiliterfumemus:c6grue^c6gre^bimus/&excolle(Sisexordme fecun 
dohabebimust%usaprincipioannicoiuflionisillius/utputa fi colledifuerint di/ 
es.24^.4.poll meridie diei uigefim$quartaethothfexagefimis.44.mediut^us 
fore dicemus.Sin uero.54.44.poft meridiem did quarta PhaophitotidKexageli 
mis.Extertioautgradusfolisamaximafualogitudinehabebimus.Exquarto/gia/ 
dusinaqualitatis Lunaamaximal6gitudine.Ex quinto gra.latitudinis a boreali 
termino.<rReIiquosetiac 5 fequ^erfiueo«/fiuealiquosinueniteuolueriirius& 
CReliquosenamconrcquentetCfiue cileexmeftruaquaitac^mbulainuetoscopufabimusnumero-t/dieifexagefimisad 
omneisfiutaliquosfumcTcuoJueri// hoiasaquaIes(propterfadlioreufum)redudis.ItauthoTarunumeiusaquatorum 
dierofit.Tepo^isenimhoranoeadefempetcopiehenditut/cudietuinaqoalium 

putanonef*uMquo«^t^^ iorfittemporumquatitas(quaadinzqualediftatiaerit)fubtrahemusdifferentia 

ciiiadmodumufuadhoaas»jial« adiftatiasqualitercolleda.SiuerominoraddemusthocigiturmodocoiucKonis 
«daflifc aut Oppofitiois medio^z motuu t^ore capto &inaequalitatib 9 utriuCcp luminariu 

ineodeteporetfedlius&t^us&locusuerusinuenietur^&adhsc motus latitudi/ 
dis Lunspercoparationeambaruinaequalitatu.Naperadditione fubtradionccp i 
eot^oreinutro($inudam.Motufolis&Lunae&latitudinis ueru habebimus :& 
fiin eode gradu aut in oppofitis luminariafinttidipfum tempus uer® coiundionis 
autoppofirioniseffedicemus.CTSinaute cudiftati* gradibus duodedmaeorum 
ipfo^graduumpartemquamfolproximeindiepgredituradddes/cofiderabimus 
quot squalibus horis luna tunc totidc gra.insquaUtermouebitur. Etfada hora?! 
quatitatepiodico tepori addemus.Si uerus Luns motus folari minor fit motu/fin 
autemaiorfubtTahemusabipfq.Similiteripfosquo<^ diftatisgradus fimul cum 
duodedmaeo?!parteuerolunarimotuiaddemus/fi minorent folari tfinaut ma/ 
iorfubtrahemusabipla/taplogitudine5pIatitudine/&:tut%usuets coiucHonis 

aut oppofifionis.Tu uero pxime in obliquo drculo Luns motuhabebimus.CTln 
uenif aut fempinsqualis unius horae luns motus in oppofirioibusattpcoiiidioni 
bushocpadcuinsqualitatisgtaduunumejuin ppofitoteporedatuin fabula insq- 
litatisluns qremus.Capiemufc^abexceffuoppofit 3 ?!additionuautfubtra(fHonfi 
cogmauniinsqlitatisptidiffeiWiipfaintpimediuhuiushorsmsqlifatismofu/ 
hoceftin.o.5i^.o.Murrip!icabimus/&quodfietfinueiusineqlitatisinfupioribus 
ueifib9fit/qCitfupiamaximaadditioncfubtradiona]e:fubtrahemusamediouni 
ushor£plongitudinemotu/hoce.a.o.52.56.Smueroiferiorib9:addemiisdfdd& 
auodfiemdlunatucfmlogitudinHunasqlihoiainsqlitermouef.Sedtepusq/ 
Ji. ........ J A1f>Y3dria Vin/-n/4M« .-3Mif>/.A/4 Alf>v4n 


nu oppofitionuc^ t^otai quouis climate iuenire/dato sqliu horarunueio/quibus 
ab Alexadrismeridianodifeit.Adifferctiaenj habitationu habebimus quot gra/ 
dibus'datilodmeridianusametidianoA!exadrisdiftaP&fiori^aliorfueritgAle/ 
xan drinus: tot temporibus poftea ibi q in Alexandria erit. Sin autem ocddentalioi 
totidem prius/ita ut quindedm tempora una squalem facianthoram. 



(TDe Eclipticis Solis &Lims terminis. 


Cap.V. 


,^S ITA didHs/feqtuieo^^expofitioquff ad eclipticos Solis & luna: 
rerminosgtind. Vt fi no oes coiufliones at<5 oppofitioes coprrare ueli 
mus.Sedfoluillaquxpoflintin eclipticos terminos inddere.*£acilisno 



ALMAGESTI 


5 « 

bis exappofito me<£o Luna per latitudinem motu ai ^'oditis cohiunaionibu» 
at^oppolitionibus/hacconfideratiofit.Crinantccedeteigitui libro demoftrata 
anobiseiVquodlunadiameterfubt^tarradreuliquiinmaximaluna diliatiain 
inctoozo<iiadmaximusdefaibirurfexag€fimaruumusgiad.;i^o.id(5per duas q 
eclvpfoinmaximaepiciclil 6 gitudinefa<^c 6 putauimus.C 7 Nuncueioqmmaxi j ,j j 

mos eclipticaru coiu^onuatcp oppofitionu terminos iuenire uo!iimus/g fiut qfi Iu ’ 

na in minimaq)iddiIpgitudineeftpduasrurfusedipfesiminimal6gitudineob/ 
feruatas.Tutiuserueftpereaquaapparhilfadem6fl]^:quatuetkmhicarcusdia/ 
meterlunafubtcdatfimilitademonftrabimus.CTln.y.igituiarnoPhilometoris . 

geft.^4^NabonajTaro'Phamenoth(fmagyptios)die*:7.{equcre.:S.abindpien ^Dwiqwuni ) 
teodauahoraaddedmauft^definhoAlesancmaiunad^ritplutimuafeptMo 
ne digitis47.qro igitur mediu tempus/fuit poft media node horis teporalibus.:.^ o« 
qUE fuerunt squaIes.2.:o. CSol enim exade.6.4' Tauri grad-ci>tinebatJcolligi/ 
tuif^aconltituto temporeNabonaffariuf^admediaecl5j)fimtepusanno^^E^/ O 6 15 
priaco5t.57}.dierum.2o64&hoiaruEqualiu/firopIidtergde.i4.5‘ad diesautc sq/ 
tos.i4.fo!u.InquoteporelunEcentrumediE.7.4ilScoipionis gradus obtindrat/ 
Exa(5eaut.6.i6.&amaximaepidcliIogatudinegra.i63^.o.Aboreali autc d>Iiqui 
circuli termino gia.gS.2o-perfpicuu eft quia quoniaIunacaitru4S.20.anodo gradi 
busin obliquo diculodiftat/difitipfain minima diftantia/umbKeq; cetrufitin di/ 
culomaximogpipfamdiftanriapredosangulosadobliquudrculu defcribif.In 
quo tranlitumaximE luna obfcuiitatesefBduntur.Tucmedia&.i2.diametri eius 
pars i umbra inddi nCTTrigefimo feptimo ruifus anno tertia f m Calippu periodo Defers 3 

qeft.6o7.ANabonaffaroTfbifmEgvptiosdie.:.Sequdetertio/indpidehoragn 
tainRhodolunacepitdeficereobfcuratai^fuuplurimumabaufliodigitis tribus/ 
quoniaigituretiamhiceclypfisinitiumantemediam nodem firitpei duas horas 
temporales t quaiu Rhodo &in AlexandriafueruntEquaIes.20o.propta’eaq> fol 
5.8.grad.Aquarii exade obtinebat. CEt medium tempus in quo maxima obfoi/ 
ratiohiitante mediam nodem horis.1.50. Aequalibus proxime:colIigirur a tem/ 
porenobisconltitutoufc^admediaedipfimtepus annorum EgiptiacoTum.606. 

& die9i.i:i.& horarii squalium tam fimplidtei qad dies 2quat0s.10.10dn quo te/ 
porelun2cefrumediomotu.5.i6.&e;aOT.5.8.Leoisgra.obtind)at/&:amaxiaepi/ 
ddil6gitudine.gia.i78.46.A boreaiiaute ciliqui circuli termino g1a.280.56. per/ 
fpicuuedahincdl/quiaquado-io.56-giarfdru Luns in obliquo drculodi^tano 
documipfafitin eademinimadiftatiai&umbrscentrucomuneobtindjatfedio/ 
ne dtculi q per medium iigno^ eftj&circuliquipercetrulunsmaximusjad redos 
angulos obliquo defcribitunTuncquaiGipars dimetri lunaris in umbram inddit. 

Sed qn.S.io.gia.a nodo cetruluns in obliquo drcuIodiftat.Tucquocpdiflatame/ 
dio lignorum fexagefimis.45.2o.uniHS gra.in circulo q perpolosdusmaximusdc 
fctibif.CrQnidoaute gra.10.56.in obliquo circulodilktahodo.Tucdillatadrcu 
loqgmediu{igno9jeft.54.5o.uniusgradusfexagefimis/incilculoq pnpolos ei 9 
maximus defaibi6.qm igitur duaru ediplin exceffus tertia lunaris dimetri partem 
cotinet/exceffus aut expodcaifi didatiaru centri eius in eodem maximo diculo apu 
do dtculi q per medio umbrs uidelictt c^o/fexagefimaruunius gtad.eft.ir, 

47.Patet$etiatotadiameterlun2lubteditarcumaxirnidrculiquidrcacentrum 
zodiadin minima eius diftatiadeftribitutf^gelimaiu unius gra.55.2c}. proxime 
dirveru quonia in fecuda eda ecHpli in qua lunaris diametri pars quarta defedt ce 
truluns/acentroquideumbrs diftabatfexa^ftmis.54-5o.apudoneroquolinea 
centiaconiungensarcura umbnefecat/quartalunaiis diametri parte hoc eftfexage 
fimis-8.5o.CTPCTfpicuahinceftcpiiaetialineaqu2eftacentrourabr2intnmima 
luns diftantia relinquitur fexagefimamm.46.&eft(in diffetetequoda.) Adaior ^ 
dupla &tribus quintisqilla quEeftacentroIuns qu* eft fexagOTmamra.17.40. 

<TSed Unea et qu2 eft acen tro fblis fubtelit fimiliieiarcum circuli q p jpfirin(cir/ 
cacctTuzodiad)maximusdefdiifltur£e:agefimariLi5wfo.2quaUtet enhn&fd-& 
lunapprios circulos in maxiinadiftatiacoiudionnatc^ oppofidcmumetiri ddno 
&adftuu.C'QT^do^oappare»s iunz centrum in utat^p^diculrqui pa: 

Almage* h t 



V LIB£H VI 

medi5figno^eft/difiatacentrofolisumusgra.fexagd!mis.55.:oiqtiKfunfacctro' 
utiiufqiluminaris/tucprimupoffibileefiappaientelitulunjein contactu folisfeii». 
^Velutifiinteliigamusdrculiquidemquiper mediu fignorum eft aicuni.A.B. 
obliquiuerolunarisarcum^GJ3.squidiflantesadfenfumpenjeniieufq;adecliptj' 
comtempoiutranfitus/defcr;bamufq;.A.E.C*inaximicirculiarcumperpolosobli 
qui/int€lfigamuf(pfolisfemidrculuefledrcapundu.A.&:apparen5lun2centmefr 
fein.E.Vtprimumfo]aiisfemidrailusin.F.pu<Soalunant£yigituraicusJ^.E.quo 
E^ppaienslunafcenrruexJi.folaridifiat/poreftaJiquando fieri/partium dictarum 
o.55.WsedaMeroeubimaximusdies45.hor3rumsquaIiurf/uf(:5adhoftiaboiy-' 
ftenisubi maximus dies efi horarum »quaIium.i6.adiepthrxonem quidem maxir 

malun2(mminimaconiuncHonumoppofitionumq;diflanria)afpechjs diuerfi/ 
taseft.o-S-proximzfoIaridiuerfitarefimuIcomputata/admeridiemuercmaxima;- 
fimiliter.o-58.eftautemedamaxima(fmlongitudinem)dineififas quandoquide 
adaicusdiuerfitas eft.o.8.1nLeone&Cemini.o.50.proxime/quandoauteadme/- 
iidiem.o.58.in Scoipioneat^ in Eifdbus.o.J5.proxime, Si ergo ueium Luns/ceir 
trumin.D.punfloeffefuppofueriraus/&protraxerimuslinea.D.E.totius diuerfi/- 
tttis:eritlineaJD.G.diueifitatisfmlongitndinemprosime/Lineauero.C.E.diuer 
fitatis/fmlatitudinem/quatequadolunaeftfept^onalisafoie/habetcp ad meri/- 
diem maximadiuerfitatem.D.G.gdemeiif.o.ij*A,E.G^utegrad.iqi4proxime/& 
quoniafiportioarcusanodoadpundu.G.adarcu4G.A.quiefig eclyptico^ termi/- 
t)orudillitia/eftproportioquihabef.ir.50.ad.i.quodfedleinteiiigitur per demon- 
feariones deIunansdrculiaeclinatione&(3as4<rEriteriahicipfeanodo ad pun/^ 
ftum.C.gra.i74;6.cuipfouei04D.G4j744i4eorudem/quado aute meridionalis eft 
afoIemaxima^adfeptteionehai)etdiuerlitare/tuc.D4G4gdcerit.o.304A4E.C4ue 
rotota.o.4i4Etpiopterhoc3rcufanodoadpuau.G4graduu,7452.&cuarcu.G.D. 
toto.8.:2.eorude.qUddoigiturexa(5ecentiulun2aquouisnodoinob]iqnorircuA 
loadfeptetrionequidediftatgiadibus4i744i.Ad meridiem ueiogTa.8.::4Tuncpn/- 
tnuminexpofitisnoftrioibisregionibuspolTibileeritapparcteraeiuslitumadco/ 
tadum folis fieri4 (TRuirus quonia maxima folaris insquali tatis diffCTentia.243 5 » 
gradus dem6ftrataeft:lun3iisueroqusinoppofitioibus&: coiuiidHonibus acddit 
gra45.x.poffibiIeeritIunaaliquadofm periodicas coiundiones atc^ oppofitiones 
^.24.gTadifausdiflarea{ole4Sedinquotemporehosgiad.lunapertranfit ineo fcJ- 
tertia dedmapartaftoruj)xiraehoceft40454.pertranfibit4ltiquoautem luna rur/ 
fus.o.;4.peitranfitineoetiamCoItertiamdedmamiftorupartemhoc e.0454proxi 
me peraanfibit/quommtertiadedmaparsnoneftdignadequaqu«amus4Si er/ 
go.h?cadidec6gregauerimus&fada.o.;7.qusfuntduodedmaparsgra.a prind; 
dpiofumptoro.7*24.folarisinaequalitatisgradibus.:.i5.addiderimusjhabebimus 
grad.ttes quibus maxime ueiilongitudinis ^latitudinis motus proxima different 
amotft)Usmediisconiun(ftionumat<^oppofitionum.Qsatequando mediuscen/ 
trilunsmotusinobliquodrculodiflabac anodisadfqjtetrione quidem grad.io; 
4r.ad meridiem uero4i.224Tuncprimumexpofitisregiony5Us poffibile erit appa/ 
rentemeiusfimmadc5tadumfoiisacceddre.Etptopterh?cquandoaborea]iobli 
fluilunscirculiterminogiaduunumerusgperiodidscoiudionibus at^ opponi/ 

bus adiacet incidit in gradusq funt aut a.69.i^uf^ ad40i.i24aut a.258458. ul^ ad 
jqo-fi.Tuncfoluminexpofitisregionibuspoffibileeritacddeiequod diximus* : 
CTRiitfusgratiaetiaeclipticotum lun» terminorum quoniam femidiameteilu/ 
firBinnrinimaeiusdifiantiafubtenderedemonfirataeftarcumgiad.o.i74^4Semi 
^mcterautem umbrsqute dupla eft demonflrara.Ettribusproxime quintisma/ 
iorfemidiamettoluns colligitur earudem.o445.56-patet quia quando exadecen/ 
trum iun2difiatabumbr*centi04lnmaximoquidemcircu]oquiperiplam&po 

los obliqui de&ribiturinutracpdrculiquipcr medium eft pane g1ad1bus.i45.56. 

Inobdiquioautlunsaquouisnodofmpropoitioncuniusad.n45o.gia,n.j2.prbxi 

me.Tuncprimupoffitmeerittdjgiumbraa 5 Etpropterillaquaideinsequalifa/ 
tefuntdemofliata/qusdoetiacentmmlunsquodinmediomotu capitur dillat a 

nodo in diculo oblrquo.giad454U4m in borealis termini nuraerisa. 74448 .uf®L 



59 


ALMAGESTI 


ad*roy*n.6^^a.2f4.4S.tifcg.285.K.incidat:tucprimumpoflibi]eeritmnt*amtangia 

luna.Apponemusi^tui(expofitisconiuru2ionuni&opporitionmntatmIi5)fo^ 

um lunaniicp tenninommiatirudinis Iunx numeros /ut&dle diCcemamus quse 
nam coiunfliones oppofitionefi^ pofEnt in eclipfim inddere4 

C^Dediilanda eclipticorum menlium» Cap.vi» 


■ ED VTILE etiaeritiftisaddere/gquotumuerfaliterm^oppofi 

tiones&coiuSionespolItbilefitecIipticasfieri/necu unam cdiptiom 
habeamus per oes lurfum ddnceps eclipfim qusramus: fed per illas q 
tot mefibus dillanu t poifibile fit eclipfimfieri.Qiiod igitur per fex me 
fes tam Sol ^ Euna deficere poffint hinc manifeife eft.Medius enim Lun* fm lati/ 
tudinemotuscoIligitfexmefibus.gra.i84«i.:5.Arcusautcquifuntinter eclypdcos 
terminos tam infole^inluna/diraquidefemicirculumpaudores.vitrauerofemi 
diculumplurescontmetgramacujolaresrerminiaquouis/nodoinobliquocircu 
Iblunjeadfept^onequidcdemoftratos gra.io*4i^dmeridiem uero,n.:i.inter/ 
cipiat/fit arcus no eclipticus a feptc^oe gde gra.15 8.38.3 meridie at.157.16. Cuucro 
lunaies ad utra^ medii drcuIip^Hn eodeobliquo a quouis nodo g1ad.15.12.1ter 

dpiat/coUidfuter$ arcus n6eclipticus.i49.56.C'Q.dauthisetiafuppofitis pofo 

litiunae defeftuper maximc^quin(^ mefiu fieri fpatiu/hoceftin quo fol qde maxi 
mufadatttafitum.LuDauerominimfihocmcdouidebimus.CNa quoniam in 
medio5jquin^mHfifpatiomomlongitudinismedifiutriu%Iuminarifi.i45.32. 
g!a.inuenimus.Insequalitatisuerolunarisinepiddog«.i:9.5.quo^.i45^2.folis 
gra.in maximo tranfituquieftadutra^minimtelogitudinisprc/pterraediu motu 
4.38.gra.acdpiunt&.i29.5.gra.^iddilunaris in minimo tranfim/quoniam eftad 
utta<5 maximae logitudhois partefubtrahunta medio motu gra.8.4o.Certein me/ 
dio^ quinfj mefiu fpadd.C^ado fol maximfi faat motfi/& luna mmim5,In ante 
cedetibus adhuc folis luna eritpergra.exutrai$inaegualiMtecolle<3os.i3.i8.quorfi 
rurfus duodedma/propterpredemonflrata cmientespartemihabebimus gra.i.6.p 
xime/quibusfol ulterius moudsiturdonecadefilunaperueniat/quonia ergo exp/ 
priainaequalitafegra.4.58.accq)it/&anteqadeumlunapemeniat.quoniiergoex 
|>ropriainjBqualiategra.4.3?.accepit/&antequaadefilunapemenirer gra.i.& fe 
xa^fimasfex habdiit etiamaximorum menfifi fpatium ultramedioium per logi/ 
tuSnemotuugia.5«f4.TotideergopximeIatitudims etia in obliquo drculolu/ 
fiz motus ob^d>itultra.i55.ii.proximegradus latitudinis quicoUigunturinqn/ 
<5 medio^ m efifi fpatio. Verusigitnr f m latitudine motus in maximis quintp men 
fibus colligiturgra.i59.5.fed.ediptidterminiadutta^drcuIi(quip medifirf)par 
tem continentinmedialogitudinelunxicirculoquidequi madmusppoloscmli 
qui defcnbirur grad.unfiproxime.In minima eni diftatia.r.3,36.in maxima.0.56. 
24.Colli^rurinobIiquoauteciiculogra.ii.30.aquo uis nodo. Intermedius aute 
gc no edipticus arcus p hoc coUi^ tur gmduu.i57.g gde minores funt(coaflumptis 
f m maximam quinqusmeftrem intercapedin^in obliquo circulo gradibusj w.5.) 
diabuspartibus&fexagefimisqukKj.Perfpicufiigiturefiexiftispoinfaile ^lu/ 
namin quin<5 maximorum menfiumfoatio/cum in prima oOTofitionein receffu 
a quo uisnodo defecetinln ultima ruimminaccdTuad oppontum nodum defice 
re/fiet<^ in utrif<$ edipfibus c^fcuratio abeiufdem circuli (qui per medium eft)pat 
tibus/&nfigacontrariis.Cverum$maximiquin($mmfesdua3poflintlunares 
eclipfescontinere.Sicnobisprfpicuumeft/q>uereinfeptemmenfibus impoffibi/ 
iecftidacddere/etiafiinminimcmim menfififeptefpadumfuppofuerftnusjhocc 
in quo fol minimum&det m o^.Luna uero maximfi / hoc modo fimiliter inuefli/ 
gantesuiddiimus/nainmedio^rurfusfeptemenfififpatio.Mediusfm longitudi 
nemutriufcgIumin3riummotusgraduumefi.205.45.Lunsautein epiddarSo. • 
43.quorum.205.45.folisgra.fmminimummotumquiadutta<^maximaEdifta/ 
tis partem eft fubtmun t a medio motu gra.4.42.epidcliautem lunse gra.i8o^q . 
Smmaximummotumaduttac^minimselongifudmispaitemadduntmedio mp 
Almage* h ; 


Sediiril«entiftis adder* ptt 
quos mKei p«Tfe^^:p® “bi 
le fit fieri coniunftiones ccl 
p(icas,perfcZ enim menfes ac 
ciderepoteft Ut fol 6>luua bu 
deficiant. 


CAdhuc lunapttcrdetfole 
gtadibusrxutrac^ inxquali^ 



LIBER Vl 


G 

M 


J14 

42 


208 

47 

Subtrahe 

S 

SS 

Refiduu 


ClnalteroaatlcoiJicehibetut. , 
CJAduabus tertus uirgini5,uf<y 
ad diut cnou aquarii. 


tui gia.g.5S.In fpatioigitur mediom mefium feptem 'quando fol quidem minimi 
motus ht.Luna uero maximi uItra/'luna.i4.4o . gradibus ( ex utraq; insqualifare 
colIeciis)progTedietunquorum duodecimam parrem.4^r.giadibus(qui abmsc / 
lirate foIaridefecemnt)addemus& colleflis.f.^f. proxime habdiimus quot gradi 
bus motus logitudinis in minimo feptimeflri ^ao prior ftue minor erit motu me 
diorum reptc/& motus fimiliter latitudinis defidet a medio?! feptem mcfium m o 
tu qui funt 2radus.!i4.4:.<rin minimis ergo fe)te menfibus pa latitudine luna 
in obliquo circuIo.2o8.47.gradibusmouebitur/fed totUs eclipticos temincs 
iti media lunaelogirudineobliqui drculi maximus arcus tani in acceffu nodi al teri/ 
us/ff in receffu cotrarii graduum eft.:o5.N6 eritigitur poffibile lunam in fepte me/ 
fiumfpatio/nec in minimorum quidem/fi quo modo/in prima oppotirione defece 
rit/in ultimo quo<^deficere.<TSedaddem6fhanduetiam ^poffibilelifetia Iole 
apud eofdemin uniuerfisnoftri orbis regionibus bis in maximomm quintp menfi 
um fpado deficerema qnoniamin quin<^ maximis menfibus latituAnis lun^ mo/ 
tum.i59*5‘partium demonftrauimus fiteg no eclipticus infolearcus in media Iunx 
diftantia.i67.56.eotudem/proptereaq*^iptidtermini eiusin circulo quidem qui 
per polos jplhis efbdifet amedio partibus.o.qt.io Jn obliquo uero Iunx.6.n.prcy 
xime/paterquia li nulla lunaris afpedus diueriitas eftjimpoSibile erit quod quxrb 
lur/propterea $ non eclipticus arcus maior eftq motus menlium quinq; maximo/ 
lum in obliquo quidem ciiculoparribus.S.^i.In circulo uero qui adreclos zodiaco 
angulos defcribitui.o^.5.proxime.Vbi autem afpedus eius tanta diuerfitas eft/ut 
aiteriusexttemammconiun£rionumaututta(p fimul afpedus diuerfitas excedat 

gra.di<aos.o.4f.ibipoffibileefiutraf<:5coniun(aicnesextr,emaseclipticasfore/quo 

&am igitur demonflrarumeft in t^oremaximo^ quin cpmenfiu/qnluna minimo 
motu.Sol autinmaximomoueturaduabusuirginispattibusufcpad duasaquarii 
partes/cuadhuclunauttorucsluminaiium*quaHratisgra.i5.i8.in antecedentibus 

lolis fit/quosluna &ad eos duodedmaeotum parte in dieuno &: horis.i.i5.medie 
motu peraanfit.Patet cum tempus mediorum quinc^menfium dierum fit J47.& 
horaiu.i5*45‘proxime/$ tepus quinq; maximorum menfiuerit dierum-i48.& ho 
tarfi.i8.Proptereacu pn'ac 5 iu(fHo in duabus cirdteruirginis partibus fiaf.virimaq; 
drea d ua s partes Aquarii fit prior fex horis erit. Qux adintegros dies defidunf. 
CTQSMe querendum ubi 8C quando luna afpeftuspoterit immu tari;u el fdheet in 
altero duonifi^omm qusdiftafunt.Velinutrif<^/utIocus aquarii fex hcrfslwu 

uirginispiecedat/pluribusqdidis. 45 .fexage{imis.C 7 Adf^tetrioneergo(ut dixi/ 

tnu5)nullibi Iunx tata diuerfitas afpec'hisinuenitur/quareimpoffibile^ bis in ma 
ximamm quiheg menfium fpado folem deficere/fecundu lunz motum quirf in 
meridie dtculi qui per medium fignorum /hoc eft quando in prima coniuncfHone 
abafcendoiteiwdo iecedit/& uirimaadafcendentem accedit. <TAd meridiem ue 

rofereinregionibusquxfuntpoftxquinocHalemuerfusfeptetrionem/poteflfan/ 
tainutrift^ngnisdidisfecunAimprxcedentem(fexhoris)fitum diuerfitas fieri/ 
quando dux uii^nispartesin prima coniundione ocddete.Etdux aquarii partes 
inmeririianofecundxconiunffionistemporefupponuntur.Inhisenimfitibus in 
uenitur Iunx in media difta tia diuerfitas ad meridiem (folaii diuerfitate fubtrafia) 
fub ipfo quidem xquinodiali in Virginis fitu grad.o.i2.proxime/in Aquarii, o J4. 
Vbi autem dies raaximus.i!.50.horarum eft.In Virginis quidem fitu ^adi0.27.IlJ 
Aquarii uero.0.22. ut effe diuerfitates fimul quatuor fexagefimis didas. 45 . fexage/ 

fimas excedant. <TCUm igituiinborealibuslodsmaiordiuerfitasq inmeridiona 
libusfiatipatetquiamagisfempereritpoliibile bis in quin(^ maximorum menfi/ 
iim fpado huiufmodi locorum incolis defedumafoid folis. In folo tamen Lunx 
motufeptetrionali^hoceftquandoinmmaed^fiabafcendentenodo recedit:& 
in fecun^ad defcendenrem accedit. CT Sed dico etiamrurfus $in feptentrione 
quom minimorum menfium fpatiopoffibileeftbisapudeofdem folem deficere, 
Namquoniaminhactemporisfpadomotum latitudinis Iunx.2o8.47.partium 
demonfliauimus.Maximuf<^ ebliqui circuli arcus inter eclypticos terminos interci 
piatuiquieftabacc^unodiuniusuf^adreceffumo^ofiti.Colligiturhxcdifl^ 



ALMAGESTI ^ 

tiain folein media LunjeIongimdinepamum.i9!J4.Qnareperfp{cuum eft/quia 
linullarurfumdi^^erfitas Lunsfuerit non poterit effe quod queritui/propt«ea 
quod arcus obliqui ciraili qui fitin fpario minimorum feptem mcfium. Mafoi eft 
arcu/qm ab eclipticis Solis terminis maximus in tercipitur in oblmuo quidem circu 

]opaitibus*i6,2?.Incirculoueroquieftperpo!oszodiaci.i.25.<[!vbi aurem fanta 
diuerfitas eft utalterius coniuniHonumextremamm uel utriufcpdiuerfitatisfimul 
excedant gra.i.i5,ibipofllbile eft utfflfcp coniundHones extremas eclipticas fore. 

ergo demonfttatum eft in tempore mediomm feptem menfium/quando 
luiiamaximo/folminimo motumoueturabextremitateAquariiuft^ admediam 
ViiginenvLuna iam ul te uemm folem anteceflifle gra.x4.40. Cum totidem gra. 

&adhucduodedmampartemipforuminunadie&horisqmn{5indieIuna per/ 

trafeat^patet quia cum mediorum feptem menfmm rempus.206.dies & horas jt. 
proxime contineat/tempusmintmorumfeptem menfium erit.2o5.dierum&ho 
iaium.c.proptereaextremaeconiunfliomsquje inmediovirginisfiritempus ent 
poftprimam quaefiaitin extremitate Aquariihoris.i2.CQuserendu igitureft ubi 
& quando maior q gradus.i.25.Luns diuerfitas poteft fieri. Aut uidelicet in altero 

di(ftorumfignorum/autinutrif{^fecundufitumper.i2.horas/hoceftquandoaJfe/ 

IU in occafu/al terum in ortu eftmon enim alifer/utiatp fupei terra edipfis fieri pof/ 
fibile eft. Ad feptetrione ergo rurfus in othehabifabili noftro nullo in fitu tanta Iu 
nediuafimmuenituT/necfub ipfo quidem «quinofHali maior.2t.fexagefimis/. 

qusfecundulatitudineminmaximadiftantiafit/CJiiareimpoinbileeftin i^tem 
nMorummenfiumfpatiobisfoIemdeficerefecunduIunstranfitu/quieftameri- 

die cucuJi me*u/hoc eft quando in Mmaquide couiundionead afcendentcm 

noduacce^t.In fecunda ueroabafcendentenodorecedit.Admeridie autem tan/ 
tamfefmefieridiuerfitateminpa^leloperRhodummuenimus.cjuando extre/ 

ma pars Aquarii oritur/&mediaViiginis occidit. In lods enim huius paralleli in 
utto$hommfimum(fufatra<ftadiuerfitatefolari)Iunain media eius longitudine 
diuerfitatem habetadmeridiefexagefiman1m.46.ut umbra coniuntftionudiuerfi 
tatesexcedantgiaduunum&fexagefimas.r^.Cumigiturmaiorad meridie in bo/ 
reaiibus hqcparallelo fiat diuerfitas.Perfpicuu m eft quia poflibile fit bis/ab incolis 
arum regionum in minimorum feptem menfium fpario folem deficioitem uide 
ri/tunctameninfeptOTonemfolumodo circuli quipermediu Jignommeft luna 
moueatur hoceftquandoin prima quidem edypfiad defccd^e nodum acc^an 
Infecundoueioabafcendenterecedat.CTReftatnunc illud demonfliandum g» 

mnofeoterrammorbenoneftpoflibilebisinunomenfefoledeficere.Nei^ineo»' 

demclimte/necgindiuerfisetiamfiquiscunaafupponat/qua: quauisco^rrere Nonpoteft©bism 
non poffunt.Cum tamen concurrerent/conducuntadpoffibiliiatem propofiti/t)i uno menfeedyplari 
CQ^teenali*lunam in minima fuppofuerimuslongitudine/ ut maioreius diuerfi 
tasftt:&menfemminimum/ut§maxime poliibilefitminimo.Maior menflnms 
latitudn^ motus fiat arcu quiab eclyptids folaribus continetur/etiam fi differenta 
tum horis tum fignis abutamui/in quibus luna maximas uidetur diuerfitatesafpe; 

(ftus&cere.Quoniaigiturinmediomenfeutrifi^Iuminarium motus gradus oM/ 

net.29.6.& motus lun» in q>idclo.25.49.Qtiomm,29.6 Jn minimo folis m otu ad 

utracp maximaelon^tudinis partem fubtrahuntamediomotu.g.r.m.8.Epiciliau 

tem lunz g^25~4^ dnmaximo eius motu ad utrac^ minimz logitudinis partem 
adduntmediomotui.2.2S.Siperdemonftratafequentes in «qualitates ambasco/ 
pofuerimus/& gradus ^ui fiunt.5^6.parteduodedmam hoc eft.o.ig4n «qualita/ 
ti qua fol defiddrataddidOTmust&demus gra.i. 26 .Qnibusmimmimenfis motus 

minoreiitmotumediim^/tamperlogitudinemqperlatitudinem/Quarequo 

aiam mediimenfis ^latitudinem motus gra. eft.;o.4o.eritminimim^fismo/ 
tus gra.29a4.quifedutin drculo quiperreftos ang^os zodiaco maximus eft gra. 

2 *? 5 .proxime.Sed totus edipticorumfolisterminorumtranlitus in minima Iupjb 
tiil^itiagra.Colligitur.i.6.utmaiorminiTnimenfistTanfitus fiatgra.i. 27 . 0 por> 
*etigituromninoutiiinunomenfefolbispoffetdeficereiud nullam effein alte/ 

Almage. h ^ 



LIBER VI 

laconlunAionumlunsdiueifitate/inalteia uero maiorem ^.i.iy.uel ad eahdera 
in utra<^ coniunctioue partem 1 unae fieri diueriicatem & exceffugi unara^ diuerfu 
tatum maiorem effeqj.27.uel utraft? diuerfitates plurimum effe q.u7.9uado al/ 
teriusconiuftionis diueifitasadfeptRrionem/alteriusadmeridiem fieret.SednuI/ 
libi terrarum in coiunftionibus nein minima quidem longitudine maiorlun* di/ 
uerfitas eft(folari diuerfitate fubtracla)g gradus unius.Noneritigitur poffibilebis 
in minimo menfefolem deficere/quado uel in altera comundionum nulla uel ad 
eadem partem in utrifc^ lunsdiuerfitaseft/Oimexceffus earum unogra.maiorno 

fiat.Oportec« uel ipris.i.:7.raaiotemfieri.SoIummodo!gitur quod propofuimus 
acdderepoffet.Si utrai? diuerfnatein oppofitis partibus &&plures gradus collige 
idurd.i.27.Idueroindiuerfisquidem orbis terrarum partibus poffibile erit. Cum 
poffitapudborealesadsquinodialeminorbenoftroadmetidrem&apud aullra/ 
fes ultra squinodiale qui Antipodesnominatur(folis diuerfitate fubtrada)adfe/ 
ptetrionem luna? diuerfi^temeffea.o.25.uf<^ ad giad.unum.In eadem autem or/ 
bis terrarum parte nunqua accidere poteiit/propteiea $ maxima lunae diuerfitas eft 
fimiliter fubipfo quidem zquinodialinon magis q.25.fexagefimarum/tam ad fe/ 
ptettionemqadmetidiem.ApudautemborealiflimosautauftraIifliraos/nonma/ 
gis q per gradum unum in partes oppolitas . Vt etiam lic utr^qr finiul diuerfitates 
minoresinuenianturq.i.27.Cumaurem multo minorudat^ oppolitarumdiuerfi 
eatumfempeifiatapudinteriacentialocainteraequinodiaiemSrutracpextiemita/ 
tem:eritmagisimpoffibileinillisquodqu2iiturapudeofdem/ergonullibiteira/ 

rum bis in eodem mefe folem deficere poffibile eft. Sed adhuc apud diuerfos in ea/ 
dem orbis terrarum parte/qu£ nobis erant demonftranda. 

CTDetabuIisaegj^ticis. Cap.VII» 

S VAEIGITVR. coniimdionum diftahtiae/ in ecljmfium confide/ 
ratione accipiendae nobis fint / per ea quae dida funr aoapertum eft. Vt 
autem&mediaipfarum tempora difcemeremotufc^ \unx computa/ 
re.Inconiundionibusquidemapparentes.Ih oppofitionibus autem 
per ueros locos lun^ f m latitudinemfadlecp confiderare poffumus/futuras omni/ 
noedypticasconiundionesatmoppofi.tiones:& magnitudines at<^ tempora ob/ 
fcurafionum:Tabulasadhuiuunodicognitionem componemus/ duas folariura 
eclj^fium gfa.Etduaslunarium/inmaxima&minimalunaedifiantia.Incremen/ 
tum<^ ob&urationum per duodecimam utriufc^ luminarium fupponemus, 

<TPrima igitur folMiu eclypfium tabulam quaeciipticiterminiinmaximalunae 
longitudinecontinetur Jj.umuum & ordinum quatuor iademus. Quotuih duo 
pti mi apparentem lunae tranfitum in obliquocirculofecundum latitudinem in fin 
gulis obCeruatiombus continebunt/nam quoniam folis diameter fexagefimairum 
eft.5UO.Lunae(5 in maxima diftantia totidem effe demonftiata eftracideoquan/ 
do apparens lunae centrum a centro folari (In drculo qui maximus per centra 
utrai^defaibitur)diftatfexagefimis.:;r.;o.5^anodoinobliquocirculo grad.6.fe/ 
aindum expolitam proportionemjj.^oradunum/guuprimura in contadu folis 
luna fitjproptereain primis uerfibusordineponemus.Inprimoquide ordine gra. 
84. In fecundo uero gra.276.In ultimis aute uerfibus in primo rurfus ordine grad. 
o6.infecndouerograj64.Etqin duodedm*gtifoIaris diametri abobliquodrcu 
lo.;o.pximefexagefimzdat'. Pertoddeminuemus/augebimufuebinosppofitos 
or<finesabextremitatibusuidpides:itautimediisuerfibus.90.gra.&.270.CQlloca 
mus.({rTertiusaut ordo magnitudines obfcurationu ptind>iwta uti extremis uer 
fibus.o.o.primi conradus initia ponantur/& deinceps digitus unus pro dedma dia 
metripatte.SimiIiter(^inctemeroperunumfedouf<jadmediumuerfumad que 
duodaim digitorum numerus perueniet.CQTiartusaut ordo tranfituslunae coti 
ndritqur fiunt in lingulis obfcuiationibus. Nunqua tame copu tatis ne<^ folisiter 
ea monbus/iiei^ Iunx diuerfitatibus. (T Secuda uero folariu edfpfium i^ula qua 



ALMAGESTI 

ecliprialunjeterminiinmimmalogitudinecotin^r/ficiitiprifnamindeterfe or> 

dinabimusjfed.27 .uetfum&qtiatuor ordinum fimiliterfedemus propteiea fe/ 
iTiidiameterlunsinhacdiftantiatalium fexagefimaium demonftrataeft.j7.40. 
qualium eftfolaris femidiametei.15. 40.quandoigi€' ad primum folis conttcSu ue' 
nitJtunc centrum ipfiusafolanrurfus centro.55.20.fexagefimis diflat:& anodis f 
obliquo circulo gra.6.:4.fiuntitacp in extremisuerfibusapparentes latitudinis nu 
rneri.85.56.&,’76.:4.&ruTfum.96.i4.&.265.56. CT Digitorum autem numerus 
in me<fiouerfuum{fimilem duodecim itgnorumexceffum:&adhucquatuorquin 
tas contind?it/quoniam morae quoqt tanlitus fitj CT Vtraf(^ autem lunares tabu/ 
las^.^.uerfuum &quincp ordinufedemusj&in prima numeros latitudinis luna: 
(proutinmaximalongitudineeft>pponemusmamquoniafemidiameter lunaei' 
haclongitudine.i54o.demonftratadl.umbrae uero fetnjdiameter.40Mf4. taxant 
dem/ut quadoprimumalunatagitur umbra:tunccentrumlunaea centroquidem 
umbis in drculo qui per coitra utiaiuq; maximus defaibitur.56.24.fexagefimis di 
ftetanodis autem in obliquo circulo gra.10.48.ideo in pnma uerf1bus.70.12.nu/ 
merum:&.28o.48.confcrft)emiB.In ultimis uero.ioo.48.&.259.i2.& eod^ mo/ 
do ut priusaugd>imus numeros ipfos fexagefimis qus dantur duodedm^ parti Iu 
naris diametri qu^eftfexagefimamm.^o.^Infecunda uero parte tabulx nume/ 
ros latitudinis Iunte(quando in minima diftantiaiplk eft)confciibemus/In qua di/ 
flantia femidiametereius.i7^.o.fexagefimarum dem onftrataeftj&femidiameter 
umbrs.45.56.earundemjquaiequando primum lunaumbramtangit:tunccentru 
eius ab umbtz centro diflat grad&us fimiliter.i.5.46.anodoaufem in c^liquo dr 
culo gta.i2.j2.CrCi.uo drca in primis ueifibus numerum.774.8.&.282.n. confeci/ 
bemus:inexttemisuero.io2.i2.6^.2j7.48.&nnfum augd)imus'diminuemufue ip/ 
fos fexagefimis qute tunc dantur duodedmxpaiticularis diametri qu$ eft fexa/ 
gef1mamm.54.CL Tertii uero ordinis qui funr digitorum ita fe habent ut in folet 
& fifr qui fequun^.Quibus tranfitus lunse in fmgulis cri>feruationib9pt!nenf’ tu id 
d^teturepIetionis:&adhscmediamorietgis.CirCoputauimus autpoiltoslunx 
tralitus per lineas in fmgulis obferuationib9.Sictfi ut irfjdem6ftratiomb9fimus/qg 
in una fugfide in redis lineis: jipterea q> arcus haru ma^tudinu no differut ad fen 
fuma chordis fuis:&adhucqfinuIIofenfibili digno curamot9lun2ein (Aliquo cir 
culo differata motu g eftidrculogeftg mediu figno^.CTNemo enfnosignoraf/ 
fe putet difFerentiaquadaadmotulunaeglongitudinefieiijqmtAligdrculi arcu 
bus(j)arcub9eiusqg mediu fign 092 eft)abulifumus:necetia^oppofitionupiun 
ftionucp ^a no funt eade pisdfe cu mediis edypfiu teporibus. CT Si enim squales 
duosho^circulo^arcusab.A.nodoacceperim9/ArcufdIicet.A.B.&.A.G.&piun/ 
xerimus arcu.B.G.peipMiculareq?.B. D.ex. B.ad.A. G. linea duxerimus per^cuu 
hinceritlunain.B.pundofuppofita:quia cfi.A.G.arai circuli quiperraediun^o/ 

IU eft p. A.D.abufi fumusjpiopterea $ ad circulos qui funt per pol os zodiad mot9 
qui ad eum fiunt confideranrutper.G.D.lineam: differtinsqualiatis differentia 
quseftpenesIunariscirculideciinationem.CrSoIisueroaut umbrs centro in.B. 
fuppoiitooppofitionisquidemautconiuncHonistempuseritper indifferentiam 
circulomm:quandolunaerit in.C.mediumautemedypfistempusquandoeritin 

D.$media (Afcurationu teposad circulos quidefoibun-^ per polos lunaris dreu? escicanfk g*m eft nehojetiSareasJn pani/ 
li capiunt"/!» tepus medis coniuncrionis atep oppolirionis differt a medio edypfis cularib» methodi»fiiie traaanb’ adamulTint co/ 
temporeperarcum.G.D.CTCaufauero eftnehosetiam arcus in particularibus 

&hb9urac6putemiis:qm^rasat(5infe^lesdiframtiK&dunt!8iqm!gno,^|ij,™;it^|'5,'£g;Jj^^^^^ 
rareaUquidho^*njjpeprofeffonputamus.<LSiueiogiadifficult3tis(qusinpar/tfiobfemii«tet5obopetuipCixs dilEcuJtaieex 
ticularibus demonflratiDnib9eft)fpontealiquiditapamo^defpidaf prefertim qfi iniuibiaeft.naquanmadfimpliceacdnet udii^ 
&peneafupMrmonm>fcmudnegligip5t^niMateqrf^^ 

quodnegIiglfcoUeaa6snet!eltoreuiminappar™WCfinqcclbpCautmIIump„*j.ai^,„..4'„5,jp,,h„diftmfamt 

sutminimuindudt.CCArcumigiturarcui.G.D.nrrriIemuniuafahtetquidemno nulla autp»ifuimininiSiodudietto«. 
«naioremquinc^ unius gradus fexagefimis inuenimus/quodper theorema illud 
demon ftTat imqiiodriaarcuumsqnoflialisadarcadmjliqpinediufignoyequa 




ai(r,W6if!iwS| BiRbiltoi»»,' 


(in arculis qui perpolos arquinodlialis defaibunttir>omputauimus/iti ecIjTjfibus 
autem non inuenimus eam maiorem duabus fexagefimis:Qrialium enim e uterc^ 
arcus.A.B.&.A.CJJ.(ad tot enim ferelunsinedypfibus trafitusperuenit) taIis.Bi 
D.lineaeftunius/acideoetiam.A.D.ii.58.proximeeorundem/reliquusergo.GJ?. 
arcusfexagefimaiumduarumeft/qusnecfexramdedmamquidemparrem unius 
A squino(fHalis fadunthors/de tanta uer o differentia minimauelle quempiam cu / 

y k r are oftenaticnis magis effo ueiifatistqu a propter tranlitus lungin obfcurationi/ 

/ \ ^ . bus/ita conhdeiauimusquaii nihi! adimfumifti circuli differant- CTFadaeft aute 

/ \ nobis confideratiohgc/utuno aut duobus exemplis totam rurfus rem aperiamus 

/ \ hocmodo/fitpunftum.A.folisautumbr*centrunvproarcu autemlunaris circuli 

/ \ fitiaflalmea.B.G.D.Scfupponaturcentmmlunetunceflein.B.quando accedens 

/ \ primumfolem ud umbram tangit:in,D.autemquandorecedens.C6iuncHf9line 

/ \ is.A.B.&.A.D.deducatur ex.A.ad lineam.B.D.pe^endicuIaris, A. G, quod igitur 

f \ (quadolunsecentmmin.G.pundoerit)tuncmediumedypfistempus& maxima 

\ obfcuiatio erit«Patetp^m ex eo ^.A,B4SdA.D.linea aquales funt/ & propterea 

( \ etiamtranfitus.B.G.trafitui.G.D.aqualisfit/j«rtimexeoq>.A,GJineaminor illis 

G ® omnib9eftquibusduocencrain.B.D.]ineaconiungitur/pOTpicuueftq«etiaurrac^ 

linearu.A.B.&.A.D.utrafc^fimulfemidiametroslun»atq;folisautumbrse conti/ 
net/&<5>4A*G.utraq5ipla9mmoreftparticuladiametridefidentis luminaris /quas 
I 'j* I — 5*|16gitudin^abci)fcutationeinterdpitur.CrH$caimita{ehabeantfiatobfcuratio(exepli gi^ 
jo I 58~47l~ I tia)digitoruttia/&primufupponaf' centru foliseflein.A.quadoigituriuna eft in 
\ 30 ( ssi ij ZDarfttiaimaximafaadiftantiajtuDc.A.B.5i.:o.fex3gefimanimfits&quadratumfiium.98j. 

> 43 I 4*9_ii 1 47.1ineauero.A.G.25.5o.eorundem/minoienimeftquam.A.B.tribusfolaris dia/ 

[ jo iTTii 7 , . 1 metriduodedmisjhoceft.7.5o.&quadratumeius.55JJ5.quare quadratum etiam 

r 30 I 6fo 2>51nlfna,iines.B.G*eriteamndem.i^9.524pfauero.B.G.perl6pimdinem.2o.4^.proxime/ 

t »8 ] 4^0 5~> 1 quas in quarto primaefolaris tabulsordine ad tres digitos apponemus.^ln mi/ 

I Quadratu * nimaueio Iunx diftantia.A.B.linearuifusfit.55.2o.fexagefimarum/& quadratum 

fuum4in47«A.G.uerou5.3o.&quadratufuum^5o.i5.& reliquum quadratum li/ 

■ — . ; 5-|^7A|j{r~rnex.B.G.fexagefimaram,46o.?2.Quarelineaip&.B.G4r.28.eriteaiundem/quas 

^ -1 — ^ ^ J I * fimilitet in quarto tabuisfolariumeclipfiumordmead tres digitos apponemus. 

*4 5*80 GrSupponaturrutfus.A.pundhimumbrxcentrumeffe&ci>fcuratioeiufde/Qua/ 

; tii |repaitisIunarisdiametri/inm.aximaergolunxlongitu^e.56.24.A.B.linea£exa/ 

■ g| geffmarumfit:&quadratumfuum.5i8o.58.A.G.uerolinea.48.54.eanmdemmi/ 

I ^e. ultl ,,‘i¥nmiina norenimeftquam.A.B.quaitxlunarisdi^etriparteideft.7.5o.inmaximaIongi 


to 45' iS\ 
"Quadratum _ 



j tudine/&quadratumeius.2558.45.quarequadramm.B.C.fimiIiter relinquif.822. 
"l ij.iplkuerolinea.B.C.erifperlongitudinem.28.4i.eaiundem/quasin quarto pii/ 
■" mxtabuls lunaiiumeclypliumadtresdigitos apponemus tranfituminddentix 
contmentes/quiadfenfum traniituirepletioisidemeft.CTlnminimauerologitu 
diHe.A3.quidem linea.65.56.fexagefimammfitj& quadratum fuum.4044. 58. 
A.G.uero.J4^.6.earundem.(exceffusenim.8.5o.Qnartaruifu5parseftlunaris dia 
metriin diftamia minima)eius quadratum eff-r^^^-r^-Quarerelinquetur quadra/ 
tum.B.G-linex.io45.55:.iplauerolmea.B.G.52.2o.pei longitudinem earundem/ 
quas fimiliterin quarto fecundxtabulxlunariumedgpfiumad tres digitos appo/ 
hemus. CT Sed gja temporis morae qux in lunaribus obfcurationibus inuenituR 
fitumbrx centmm inpundo.A.& re<[b linea .B.G.D.E.F.fitproarcu obliqui 
lunaris drculi58d.B.quidempundum centrum effelunxfupponatui quando pri/ 
mum deforis accedens umbram rangit.G. uero ubi centmm lunxfutumm fit quan 
doprimotota defidensabinferioriparteumbKEcircuIumtangit.E.autem ubirur/ 
fus centru Iunx fit quando recedeis primum ab interiori parte umbrx circulu m ta/ 


ceffumc6tinet/quofemidiameterumbrx:lunxfemidiametruexceditquare.G.D. 
iranfitus.D.E.tranfitui xqualis fit}& utercg medetatem continet moixj& reliqua 
B.G.tranfitusincidentixtiaiifituiiepleiionis.E.F.sqliseiVfupponafetgoecly^fia 



ALMACESTI 


6 : 


digitoru tnlunsqmfidecimjhocefi in qua.D.centmm interius ab extremihifeeclf 
pticcrutn tenninoram fit tota fetnellunaridiametto:&adhuc quaira ipfius par/ 
te:ideftquando.A.D.lineautra(5quidem!ineamm.A.B.&^.F.minorefiperpofi 
tam limarem diametrum femel &adhucper quartam ipfiuspaitem/utra^ uero Ii/ 
nearu.A.G.&.A,E.per quartalunaris diametri foIumodopart«qiiadoigif luna c 
inmaximalongitudinetunc.A.B.Imeafitacbrufexagefimaru. 56 .i 4 .&:quadrat 5 
fuu.3i8o.58.A.G.uero.:5.4.eaiundenvIunarisenim diametru in maxima diflanria 
feragefimarumeft.3r.20.& quadratum eius.628^o.A.D^utem lineali militer. 17» 
i4.&quadratumdus.j96.f9.quareqiiadratumetiamlines.BJ3.re!inquetur.2885 
59.iplauero.B.D.53.4:.eaiundemperIon^tudinemeritjquadratu autem line* 
G.D. relinquetur.? 31.21.& ipla erit per 1 ongitudinem. i8.n.earundem/Reliqua eti 
am.B.G.lineaeamndemerit.5H°‘QH^ea'^t^ii'”erum.i5.digitorum inprimalu 
narium erij^fium t^ulain quarto quidem ordineinddenti* fexagefimas,? 50. 
(quotetiam repletionis fimt)apponemus/inquintoautemmediimoKBtemporis 
fexagerimas.i8.i2.Quandolunainminimadiftantiajtunc.A.B.lineafitexpofitatu 
fexagefimarum.65.?6.& quadratum eiils^.o44.58.A.G.autemlinea.28.i6.rarun 
demClunsnantpdiameterin minima diftanriademolhataeft fexagefimarum.?^. 
2o.)&quadratum eius-799.o.A.D.uero etia fimiliter.i9.26.& quadratum fuura 
?77.?9.CTQuare qdratum line*.B.D.reIiquetur.5667.i9jplauero Iinea.B 4 ?« 
eritperIongitudinemearundem.6o.34.QrradTamm autem lines.G.D.relinque/ 
tut.42i.2i.&ipla.G.D.per longitudinem erit.2o.?2.earundem/reliqua uero linea 
B.G.40.2.earundem/quareadnumeiumetiamdigitorum.i5.fecudse lunariu ecly/ 
pfiumtabul*inquartoquidemordinefexagefimasinddentis.4o.2.(quotrurfus 
tepletionisfex 3 gefimsewnt)apponemus:inquintoautemfexagefimasmediinro 
I* temporis.ro.32.C’Verumuteriam in motibus qui in epi<ydo(inter maximam 
& minimam lun*diftantiam)funt congmentesfingulis exceffibus totius differen 
tisiperfexagefimaiumuiam&rationemfadlecapiamus/pami aliam fuperiorib 9 
tabulam appofuimus/qua &ipfius motus in epiiyclonumeri&congiuentes fexa/ 
gefims apparentibus lingulis exceffibus ex primis & fecundis eclj/plium tabulis co 
tinentunhaiumuerofexagelimarumquantirasindiuerfitatis lunaris afpedus^ta/ 
bulainfeptimopofitaordinenobiseftjitauteclTOfibusinmaximaexcentrid logi/ 
tudinepropter oppolitiones atcg coniunAones fuppofitus fit. CC" V erum quonia 
plurimi eorum qui eclj/pticas lignificationes obferuatmon per diametros circulo^r 
jnagnitudinesobleruationummetiuntur/fedpertotasiplarufuperfiriesjquoniam 
uifus fecudu fimpl idratem r^eiftionis totum ipfum quodappaiet coparat non ap 
parentiialia etiam pamaiftis duodedm digitis collocauimus:ifa ut uelutiin eclfp/ 
ticis tabulis duodedmidiametriutriuftpluminarium parte quilibet digitus conti 

neatrinreliquisautduob^cogruentesipfisruifumtota^/arearuduodedmasrin fe/ 

eundo quidemfolaris:intertiouerolunaris:h*cinmagnitudinibus folufqu* in 
medialongitudinelDnsfiunt^computauimusseadem enipronmeproportiofit i 
titula diametroffi dna:c5fidetauim9afit hsc quafi pportio dreufereria^ ad diame 
trosfi;tjquihabd.?.8.?o.adunu.H*cenlpportiopximeeftltertripla(feptimapfe 
3dieda/ & inter tripIamCdedes feptuagefimaprima parte adieda) quibus Archi/ 
Jnedes/firapKdusufuse.^Sitigiturprimumfolariueclgpfiugra.A.B.G.D. folis 
eirculusrcuius centtufit.E.Qrcijusautlun*inmedia dillantia fit.A.F.G.I.drca 
4fentru.T.g£ecetcirctilufolisinpunais.A.&.C.&c6iu(?ia.B.E.T.I.!ineafupponaF 
^uartafolarisdiamem|artHefedffe:ut.F.D.Iinearaliumfit.?.qualmeft.B.i:>.dia 
■meter.i2.diameteruerolun*.I.F.n.2o.proxime earundem/fecundu priyorrione 
15.40.5^ propterea etiam.E.T.linea colligi earndem.9 jo. Quare dreuferetia^ etia 
Fniuniusad.t.8.?o.pportionefoIarisquidecirculipartififit.?7^.2.Iunarisuero.?8 
46.earundc. Similiter aut &afcarutotaru qm linea qu* a cctioad circuferctiam ell 
in circunrferentiiMultiplicata/duas areas drculifadt.folaris quidem drculi area 
colligemrpartium.m*6.1unarisuero.ii9.?2.eanindbh*ccuita fe habeat querMu 
eftquot pairiuellareaqus continetur ab.A.D.G.F «talium qualium tota folatis dt 
culi area eft.i2,coQiungantuiigituiline*.A.E.&.A.T.6dG»E.&.G«T.& perpendi/ 


Quibiu ilmplidoii tnoio 
utiis eft At chimedci. 


B 



LIBER VI 

cularis.A.C.C.quoniafnigiturutra<^Jinearum.E.A.&.E.C.ta]iumeflefuppon 4 / 
tur.B.qualium eft.E.T.linea^.io.& ufra{^-A.T.S^.T4G.6-io. earundem x 8 C eft.C. 
angulus rechis:fi exceffum quo quadratum line®. T.A. excedit quadratum line® 
•A.E.hoceftpaitesduas&fexagefimas duas/partiemur perIineam.E.T.habebimus 
excefTumlinearum.E.C.&.C.T.i5.20.fexageilmarum earundem quate.E.C.quo(^ 
linea-t..iS.&:.C.T.4.42.earundem colligiturz&propterea etiam utranc^ linearum 
A.C.&.C.C.squaIesenimfunt^..proxime earundem: confequenter igitur. A.E. 
G.quidem trianguli aream habebimus .i-.fr.Aream uero oianguIi'.A. T.G.i8. 48. 
earundem.Rurfus quoniam qualium efl.B.D.diametet.i:.&. F. I. fimiliter.12.20. 
taiium.A.G.linea coUigitur.8.erit.A.G.taIiu.8o.qualium.B J3.diameter.i2o. qua/ 
liumuero-F.T.diameter.no.falium.A.C.77.50.eruntigiturarcus quo<^fui.A.D. 
G.quidem taIium.85.37.qualium.A.B.G.D.drculus.36o.A.F.G.aurem talifi.80. 
52.qualium eft.A.F.G.I.drcuius.36o.quare quoniam eadem prcportioeft circulo/ 
rum ad arcus Si arearum ipfoium circul orum ad areas fedorum qui fub eifde arcu/ 
busfunt:habebirausetiam.A.E.G.D.quidKe6h)ris areatalium.26j6.qualium de/ 
monftrataeft area drcuIi.A.B.G.D.i5.6.A.T.G.F .autem fec'lorisaream-26.5i.eanj 
dem/erat enim etiaarea drculi.A.F.G.I.ii9.32.earudem:fedarea triaguli.A.E.G.de 
monftrataeft.i7.52rareauerotrianguli.A.T.G.fimiliter.i8.48.&reliquam ergo.Ai 
D.G.C.portionisaream.8.24.p3rtiuhabd3imus.Portionis uero.A.F.G.C.S.5.earu 
demtquare tota quxab.A.F.C.Drareacontinemr talium eft.i6.27.quaIium.A.B» 
GJ 3 .circuli area fupponitur.ii5.6.qualiuergo elt folaiis drculiarea.i2.ta!iu erit q g 
ecl^fimcontinet'.i.45.proxime:qu® indi&etabuIstertiouerfu&inordinefecS 
do apponemus.C* Supponaf rurfus lunariu etia eclj/pfiu gratia in eade defcriptioe 
lunaris quidecirculus.A.B.GJ 3 .umbr<eautin media diftatia circulus. A. F. G.I.& 
deHciatfirrquartalunarisdiametriparsiutqualiu ell.B.D.diameter.n.tali 3 fit de/ 
fedus gdeIinea.F.D.5.umbr® uero diameter lecudu proportione unius ad.2.36.ea 
runde4J.i2.&pptereaeria.E.C.T.linea.i8.36.ColIigaf’/quaredrcuferetiarurfus Ia 
narisquidedrcuHpartiufit.37.42.umbrseaute.98.i.earud&Efareaquidccircu!i Iu/ 
naris erif.ii3.6.Area deni (5 drculiumbr®.764.32.earundecolIigit'.CTQ.migif’ hic 
quaHueft.E.T.Iinea.i8.36.taliuutia<:g quide lihearfuA.E.&.E.C.Suppcnitur.6. 
utra(^ uero.A.T.&.T.G.i5.36.earude.Siexceffum fimiliter quo quadratu lines.T. 
A.exceditquadratulinea6.A.E.pardemurpetlinea.E.T.habebimus exceffum linea 
ru.E.C.&.C.T.ii.8.earunde.Ifa.E.Cquidc.5.44.C.T.aute.i4.52.earadccolHgitur/ 
&proptereautra(^etialinearu.A.C.&.C.G.4.42.earude/qu3rec6fequenteraream 
quidetrianguIi.A.E.G.habebimuspartiu.i7.33.areamueto trianguli. A. T.G.^^. 
5i.earudc:rurfus qm qualiu^.B.D.diameter.i2.&.F.I.firr.3r J2. tSiu-A.G. colligi/ 
tur.9.24.erit.A.C.lineataliu.94.qualiueft.BJ3.diameter.no.&taIiu.36.9.quaIiu 

eft.F.I.diameter.i20.quarearcus quoc^ fui.A J).G.quide^iu erit.103. 8. qualium 

A.B.G.D.drculus.36o.Arcusuero.A.F.C.talium.55.4.qua]ium.A.F.G.I.circulus 
36o.quareperpr®diciafedorisquo<5.A.E.G.Draream talium habd)imus.3:.24. 
qualium area drculi.A.B.G.D.demonflrata eft.113.6 Jlream uero fedoiis. A. G.T. 
F.74.28.earundemeratenim etiam areadrcuIiJi,F.C.I.764.32.earundem:&iitau 
temareaquo(^trianguli.A.E.G.i7.53.eanmdemdenjonf^ta:6i:trianguii limili/ 
ter.A.T.Grarea.69.52.&reliquamergo.AJ3.G.C.quidemportiGnisaream habdii 
mus.i4.5i.portionisautem.A.F4];.C4.36.earundem/quaietotaaieaqu®ab.A.F. 
C.D.continetur talium ell.i9.27.quaIium.A.B.G.D.drculiarea fupponiturjx3.6. 
Qaaliumergo eftlunariscirculiarea.i2.taliumerit defidentis pordouis area. 2.4. 
proxime qu®in eiufdem tabulsordineterrio attjlunariadtres digitos appone/ 
mus: CSuntautemtabulsifbe. 




ALMACESTI 
Tabula edypfmm luminarium. 


Tabula eclypfii 


Tabula eclyplium 0 
H3 inima di flantjg 


maxima diftanria 


iT4 
84 J 
«f 

ll 176 

li ‘V. ^ 

3 1 0 j| 0 0 II II II 83 36 II 276 J4 0 

I * II »» 32 I I 84 6 j J7f 34 I 

i 2 11 17 «9 II II 1 ) 84 36 i 279 »4 2 

1 0 0 ll 

>2 97 1 
*7 94 ! 

8y 3 
$6 

II ’ 

! ^ (1 il II ^ I *74 f4 3 

1 4 11 »3 »7 M 11 II 89 36 1 274 »4 4 

1, 2S 

14 14 1 

86 3 

87 

I! ^73 3< 
ll »73 < 

1 1 VA II 1 nrj , r.i n ' . i 

26 27 j 
28 16 1 

87 3 

88 

11 ^ 

11 1 1 u 1 II 1 1? ,t r. 1 ? 

29 49 

30 99 

88 3 

89 

1 ^ 

II ’ ii II 1 II ^ II *7» ^4 II 9 1 3» 9* I 

II *o Ii 30 ,34 II i 11 88 36 II 271 24 II io 1 3* 33 1 

8 p 3 
3» 

II »70 3< 

11 »70 e 

II " H 11 1 II 89 6 II 270 94 j| il I 33 I 1 

il 12 II 31" »0 11 I II 89 36 II 270 24 II 12 1 33 16 1 

3 

91 

II »69 3« 
11 »69 c 

II * 2 1 31 *3 1 

1) 10 30 34 1 

1 1: » iir, 1 ;; 

ii II 1 1 

91 3 
9* 

II »68 3 

11 268 c 

11 9 30 20 j 

1 ) $ 29 32. 1 


9 * 3 
9 ? 

11 ’.U ^ 

il 7 28 29 

11 6 27 8 I 

i?;f 4^iu%%sni 1 Hofii 1 

9J 3 
94 

II »66 3 
II 266 c 

I 9 29 38 1 

II 4 23 27 1 


94 3 
9f 

II 265- 3< 
1! »6S‘ 0 

ll 3 20 43 ( 

l| 2 17 19 i 

93 94 II 266 6 (I 3 jj 26 27 |[ 

94 24 ll » 69 36 11 4 II 24 14 il 

9f 3 
' 96 c 

II »64 30 
11 264 0 

n -« 

94 94 ({263 6 || 3 jf 2 1 28 || 
99 24 11 264 36 11 2 1! 17 94 11 













Tabula Equaticmum. 

_2‘ 

I Tlijfn I Ilum |l&tifereria&jj 

I I 6 U 7X> 3« 

I ^ \ 3S4 , 

' 348 I 


AXMACESTI 

CTXunariuedfpliucoputatio. 


«4 


Cap.ix, 


||XabuUmasrtimdt' 80 er )ll 
Q D 


II 1 II 1 

0 30I 

t 1 o| 
2 4 , 

1 lol 

1 4 11 '40 

\ii i :: 

4 toj 
y 3 o| 

n n ^o 

4 4 S\ 
8 o| 

1 .nu To. 

9 

10 2oj 

iiL 1 

n 20 
12 o| 

1 partes 1 2' Difftoium» j 


II ■* 

1 342 

fi * 42 j| 

II *4 

1 3;4 

1 2 42 II 

II 3 ® 

' 3 Jo 

11 4 I II 

11 36 

■ 3*4 

1 f 1 

II 4 ! 

: 318 

1 7 18 

II 48 1 312 

1 4 ly [ 

1} 

3 o 4 

1 ” 37 ! 

II 60 

joo 

i 14 0 

II 

254 

1 i 4 48 1 

1! 72 

288 

j 14 

fl 78 

282 

1 ** 34 

II 84 

274 

i *y 36 

II 5® 

170 

28 4* 

II 9« 

*44 

51 48 

fl I02 

if8 

34 S4 

Ii *o8 

iSt 

38 0 

II ”4 

246 

41 0 

li 

24 o 

44 0 

II 

134 

4 « 41 

II U' 

228 

44 30 

j( 138 

222 

yi 39 

’l 144 

2 t 4 

fi 48 

JfO 

210 

yy i* 

} 

204 

y 7 ty 

1 J 42 

i$8 

y« 18 

] 168 

192 

ys 1 

I »74 

i 84 

S9 41 1 

1 180 

180 

4 o 0 j 


alS ITA EXPOSITIS/luna/ 
Mtiueclipfiapiideiationehoc tnodo 
Jl&demus. Cu oppofitiois (quaquae 
/l|rimus)numeiuquicolligitur in ho 
wra medii tempoiisin Alexandria ta 
graduu quifuntamaximaepicydi longitudine 

(Qui gradus insqualiads uocantur} q latitudi/ 
nis/quifuntabor^itermino/poft equationem 
qusper additionem fubtradiouemue iii;^c6fcii7 
pferimus/primumculadtudinisnumero inluna 
rium edypfiu tabulas intrabimus;& fi coiddit cu 
piimoruduoruordinuiiumeris ea qute numero 
latitudinis in utracg tabula apponunt': ta in tranfi 
■tuumqindigitorii ordinib9feorfum confcribe/ 
mus. ^Deinde cum inaequalitatis edam nume/ 
tcin tabula squadonisintrabimus:& quotquot 
fexagefimasindealTumemus toddem capiemus- 
ab exceflu digito^ & fexagefima^vqs ex utia<5 
tabuIaconfcriptashabemus/ipiar<^ illisaddem9 
quteaprima tabula fumptse funtjfi tamen acdde : 
retutlaatudinisnumeiusinfecundi folumodo 
ttbuU idderet:qu®r ea fola de digitis paitibufi^ 
fexagefim*mueniunturjeasc6fcribem9:&quot- 
ex huiufmodi aquatione digid fiunt: totide duo. 
dedmaslunaris^raetripartes obfcuratione in; 
medioedypfis tempore Inituram dicemus: de/ 
indenumero aquato huiufmodi duodedmam- 
femper fuiipfms pro motu folis quiiterea fit:par/ 
temaddemus/pamemuK^permotuIuna unius 
horeinaqualem/quitunc£uerit:& numerus qui 
per parationem emerget/horarum erit aqualiu/ 
quas qualibet edypfis tempora continebunt ind 
dentia quiderepletionifi:^ tempus eas qua feor/ 
fum ex ordine quarto colligitui:eas uero qua ex 
quinto medietas temporis mora:hincedam fm/ 
gularum horammmofus qui fiunt iprindpio& 
jn exi tu inddentiaatcg repletionis ex fubtradioe- 
additioneueipfoTU/quainfmguIis inueniuntur 
ad medium horatempus:hoc eft ad tempus ue- 
ra oppofitionis proxime inueniuntur: poftremo 
cum iametri digitis in breuifliraam tabula intra 
bimus & duodedmas totaruaiearu partes in ordi 
nequarto confcriptainueniemust&fimiliterfo' 
lanum quo<^ in ordine fecundo. CT Sed quauis ' 
ratio quidem demonftretnon femp tempus qS 
a prindpio edypfis ufcg ad medium ipfius eft aq • 
leillit^orieffequodefta medio ad extre/ 
mum/propterea quod aquales tranfirus in t^o/ 
ifijusinaqualibuspropterfolis&luna inaqualr 
tatemfiunatamen quantuadfenfumptinet nul- 
lus dignus cura in apparentib9 enor fiety& aqua 
lia hac tempora: effe fiippofuimus: Nam etiam' 
fiin medio cuifu&ent ubi additiones maioies' 



: LIBER Vl 

. fiuntstfanfitustamenadtothorasquothoamtotucd/pfistempusefi/diffCTentia 
excelTusfacitminimefenfibilem/quodautelunarislatitudinisperiodusabHippai 
chodemonftratarineanrorenofitjquonijminorfeainduillasrarioesefreuidetur 
intermedius expofifaraedfpfiumotusjmaioiautemqus per coputarione iioflra 
perdpityrsexeifdem rurfusanimaduerrenresinfelligemus.Namcumadhuiufmo 
<ii demonftrationes duas lunaris ecIypfisper.7i6o.menCes faflas acceperitrin quib 9 
^uartalunaris diametri parsineodem/exafcendentenodo/tranlitu defedt/quaru 
priinain fecudo AfardocempadiAnno^lteraintrigefimofeptimoteitis(fecudu 
Ca!ippum)periodifuitobferuataaccepitaddemonftrandarelHtutionem ^ quide 
fecundulatitudinem tranfitus sequaliterm utratp cotinef edypfijeo ^ prima facia 
fuerit cum lunaefletin maxima/fecunda cum effer in minima epicydi logifudine/ 
&pr<»tereaputauitnullaexinsqualirateacddiffedifferentia.<rSedinhoc ipfo 
primuerrauit/quoniam non contmenda quide differentia ex inaequaliratefacTa e/ 
eo medius motusnon «qualiter maior ^ tierus in utrifi^ inueniatur eclvpfibus j 
fed in prima per unu gradu proxime/in fecuda uero per bctau a unius gradus partes 
ut fecundu hocktitudinis periodus ad integrasreflitutiones defidat.0.52.50. fexa/ 
gefimis unius partis /qualiu eft obliquus lun«drculus,^6o*Deindenec differentia 
(qu2propterdiftatiaslun«obfcurarionumagnitudinibusacddit)c6putaffe inue/ 
nituimus maxima in illis eclypfib^fuitjPrimaenim in maximajfecuda in minima 
lunsdiffantia feidafuit.Neceffeenim efteiufdequarts partis obfcurationeiprima 
quidem eciypfiaminoreafcendentisdiffantia nodi acddiffe/in alteraueroa maio 
re/Quaru diftantiarfidifferentiaunius gradus & quintspximeparris colligi demo/ 
ftrauimusxutetialiicpertantadifferentialatitudinisreuolutiopoftintegras refiitu 
tiones excedat.Qnatuigituraderrorcipfumpertinet/duob^proximegradibus qui 
utrincpcoUiguntut/periodicalatitudinisreftitutioauerifareaberraffenSiforteutra 
^ad minus autad maius differentiam collegiffent/uerum quoniam altera defice/ 
rereiKturionemfortefedebatfalteraexcedere/undefoitalTis edam Hipparchusal/ 
teram altera compenlauit/folatertiapaiteuniusgradusrhoceflperexceffum erro/ 
ris utriuf<5/maxor motus qreflitutio inuoiitur. 

fETSolariueclfpliumcomputatio. Cap.X. 

H ED LVNARIVM quidem edypliumconlideratio modis expo/ 
ilrisredefolumodocoputabitursfolariu uero coputarione qu«(pptei 
diuerfitatesa{pechislun«)difficiliorefl5fickdem9.Primoenim quot 

uers coniuncrionis tempus horisa?qualibtisanteueIpoftmeridiem erit 

imieniemus.Deindeliqu«rimusinaliodimateideftinregioneqnonfit fubale/ 
xandrismeridianoadditionefubtiaflioneue differentishorarum «qualium qu« 
in duobus meridianis feaindulongitudinem funtinueniemus/quot horis «quali/ 
bus etiam ibi ante uel poft meridiem uei« coniunifrionis tempus erit. Primuq; ap/ 
parentisconiunfiionistempusindimateubiquaritut«quabimus.Idemproxime 
ffitamm eft cum medio edipfistemporeridcpfademus uia& ratione/ qu« nebis 
iam^^cum de diuerfitatibus diceremus'expofitaeff.Nam cum ceperimus exangu/ 
lorum diuerfitatuc^ tabula couenienter tum climati tum horaruameridiano diffa/ 
ti«/& preterea parti zodiad ubi coniunflio fiet/& adh«c 1 unari diflanti« diu erli ta 
tum afpe(fluslun«qu« primo fitin circuloperpun( 3 umuertiris&centrulun«ma 
ximoaefcriptoabhacfemperfubtiahentesfolaremdiuerlitatemin eodem uerfu 
confcriptamdifcememusardiqua/ficutdemraiflratueft/peranguluqui inuenitur 
in feiiibne zodiad £c circuli nmimi per punflumuertids defcriptis&qu® colligi/ 
tur longitudinis/folum diuefitas eritreui fanpei addentes congruentem conthis 
ab ipfa «quinodHalibus temporibus fuper diuerfitatis diffeietiam/hoceftipfius ex/ 
Qtffiisduaruadiacentiu diuerfitatuqui in eadem tabula inuenitundiuerlitatis dico 
diiknrisquseftapunciouerricis&illiusquseft cum «quinoftialium temporu 
addirione:qu«rurfusdiuerfimtifolis fecundulongitudinecohueniuntj cum tota, 
eai/paim/fi {enfibilisfitrquotapaxs primsdiu^tatis ipl« funrtidcpartib9totius 

pei 



ALMACESTI 


<5 


rt«Iongitudinem<£uerfitatisqu*iacoIIigenf.Duodedmarurfus partem fuam 
^folarimomaddemus/&'tomcollciJhimnumemminhoras iquales per partitio 
nem insq^^Iiutn qus inip&'c 6 hiuncHone fiuntrefoIueinus/&lidiuerfiras fm 
I6eitudi!«adfucceflionefigno9?fit.Iam enim demolbauimus quomodo addifce 
dueft.CT 5 cpartesqdequ 2 inhorassquaIesfoerafrefblut*/Auerolun*locoCq 
ifporecoiuftionis squatus eft^auferamus feortialogirudinis & latitudinis atqt in 
*qualitatis/&fichabebimusuerosIunsmom^it^orea^crisc 6 iu<*onis.I^ils 
aot horis dicemus prius apparete coiun^Stoncquaafore.CTSin aut diueifitas logi 

tadinis ad prscedentia ligno^s lit.Tunc partes quidem e contra addemus motibus 
lunsin uerscoiuncHonis tempore squatis.Longitudinisiurlum &Iatitudinis S£ 
insquditatisfeorfum.Horasuero habebimus quot apparenspofieriorOTtquera. 
^Rmfiisigiturp horas squales qbusappar« c 5 iun(aio difet a meridiano eiidc 
uiis/primu quanta lirdiueriitas Iun^(ad circulum qui maximus perpunftu uertids 
&ipUmdefcribitur)inueftigabimus.Subtrahemuf(5adiuerfitateinuentafo!isdi/ 
irerfitatem/qusipfieidemnumeroadiacetj&abeaqusrelinquifurfimiliterexan/ 
gulogtucin fefrioedrculo^tiuenif diuerfitatektitudinisqfit qfiidrculoqadre 
dos zodiad agulos defcribi^dilig^er capiemus/gtefc^ colledas ad cogrurtes oMi 
quo drcul ogradus in duoded multiplicantes reducemus.Giadufq» co!Iedos(fi Ia/ 
titudinisdiuerfitasad i^tferionemdrculipermediufitculunaieode afccdcte no 
doiueniaf’}a<^<^^us latitudinis motui que inteporeapparetiscoiudionissquaui 
•mus/cu ueroiudefcend^/fimiliterfubtrahemus.Sinautdiuerfttas latitudinisad 
meridiezodiad fiat ecotra/quido luna eft in afcedftenodo/tficdiuerfifatis gradus 

fubtrahemusa gradijus latitudinis squatis in t^oreapparhis^coiunftionis. Qua/ 
doueroin defe^etiaddemus fimiliter/&ftcbabebimusaj>paietis latitudinis nue/_ 
rfi in teporeapparetis coniundionis/& euhoe in tabula folariu eclppCuintrabimus. 

Etfiiternumerosprimo^ordinuinuenitur/SoIiseclvpfimfuturaaffCTemus/dufcp 

mediu t^us apparetis coiundionis pxime dicemus/deinde cofaipiis iam digitis & 

indden tiaeate^ repletionis partibus/qusappartolatitudinisnuraero in squalira/ 
tisLunaquieftamaximalogitudineinremporeapparentisconiuniftionis intabu 

lam«Equationis/&adiacentesiIlifexagefimas/quot quot fint/totcapientesann^ 
Ic^ coferiptomm exceffu addemus fempet his quas a prima tabula cspimus/& fa/ 
dos ex hac aequatione digitos habebimus/quotduodedmaro ruifusfo!_^Diame 

tripatriumobfcuratioinmedioproximet^oreipfiusecIfpfiserit/pMtibus 

utriufcg trafitus/duodedmarurfum earum pte pro folari motu addita/&fado ide 
numeroad horas squales per ina?qualem unius horx/Iunsmotum reduao: ha|« 
bimus tam inadentiaeq repletionis tempus.Quafiramen in his temponbus nulla 
differentia propter diuerfitatesacddat.Sed quoniam ina?qualitas qusdam lenfiM/ 
iisin his temporibus/noninarqualitatisluminarium.Sed diuerlitaturn luna ^ria 

perquam maiora etiam feorfumutTa<^fuperiuspofitisfempeiinueniunmrj&: ut 
plurimuminterfeinsequalia.Quauisparua{it/diligentitamen ipram cura louta/ 

bimui.Acddit igitur hoc propterea q> quali praecedentium momum quaedam pha 
tafise.Sinihil ptoprieadfucceffionemmoueri comprehendatur in apparente Lu/ 
ne motu femper gfa diuerfitatu fiat.Nam fiue ante meridianum moueii appareat 
eaulatim afeendens minoiemcp femper ad ortus diuerfitatem faciens. Tardius ad 

fuccelTioncmuideturptogredhfiuepoftmeridianum moueaturdefcendens paula 
iutfumtnaiorc(^femperadoccafumdiuerfitate feciens: tardiore fimilitei ad fuc/ 
ceffioneprogteffumfaceteuidetut.Cuiusreigiapr2didatempora maiora femper 
fic qua fimpliciter capta erunt.Cum autem maior femper differetiaypter hos diuer 

fitatuexceffusinppiquioribus meridiano motibus fiatmeceffeeftut tepora quo^ 


ut mm iano propinquus maius effidtur.Cvtiginii h«quoij tempoa Offui, 
lem aequationem fufdpiantieonfideranduni modo quo tiiximxis tum tempus 

Almage. * 


CEttorumcoDetliim nnmeram 
«diuilionehonnnm«qtiaIifi(;q 
inipfaiuminauBconiunibcDe fu 
unOp horas «qualesdnadfmuj. 
Etfidiurrfirasinlongitudiae &sc 

rttfmrucce0iODerignosuin iam 
dcmcnftrauimusquopi^ nc^O 
uano|)Ofte3{. * 


LIBER VI 

mriufcpdi(3o52trafituuquodantehic»quatfoticait:Tumdillantiaapunflo um- 
ticis/quain medio eclypfis teporefututaeft.CT Situerfri ^tia tempus udiufqj una 

horaaqualis/&diftantiaapunftouertidsgi^uum.75.qu3premusigituiindiuerii 

tatis tabula fexagefimas diuerfitatis.7f.giadibusadiacentes/Lunain maxiiTia Ion/ 

gitudine fuppofita.In qua diftantia ex ordme tertio fexagefimsfumuntur.Inueni 
unturautemfexagefimse.52.gradibusappolitse/&quoniamutru<5tum inddhite 
tum repletionis tempus medis perfpechim unius squalis hots ac temporum qui/ 
dedm fupponitunhsc fia.75.gradibus diftantis fubtraxerimus. Inueniunturreli/ 
quis.fio.gradibus fexagefims diuerlitatis.47 .in eodem ordine adiacere.Ita in me/ 
dio ad meridianum tianfi tu.^.fexageiimarum progreffus ex diuerfitate colligitur. 

<rRurfusauthscip&tempora.75,gradibusadd^esinuenimus.90.collecHs gra. 
5^.;o.totiusdiuerfitatisfexagefunasineodeordineadiacere/utetiamhic progieD 
fuum motus ad horizontem.i.^ o,earudem colligi pateat/& utriaij ruifus per insq/ 
lem luns motum in partes squalis hors(ut dicW ^)refoluetes:qus ab utrocg nu/ 
mero pars colligiturcongmenteraddeturutritg tuorum inddentis/atcp repletio/ 
tds/qusmedie atcp limpliciter captafuerunt/maior quidem tepori quod ellad me 
rrdianum/minorauttemporiquodelladhorizontem/perfpicunauteeftquodex/ 
celTusetiaprediaorumt^orufexagefimarumeft.^.:50.hoceft^ts nona proxime 
unius squalis hors/dum medio motu tot fexagefimas luna pertranfit/ relinquitur 
autem utkdlesqualeshorasfiuolumusin qualibet difiantiain temporales con 
gruenterrefolueremoduminquiramus:quinobisexpofitusinfuperioribuseft. 

CTDeincIinationibus gusin eclypfibus fiunt. CapOCI* 

@ E CL V I T VR modo ut inclinationes quot^ obferuationuconfideie/ 
mus.Qtiaiu inteiligentia cofiat ex intelligentia dedinaticmis tum eara 
dem obfcuiationum ad drculuquipet medm fignoru efljtum ipfius dl 
cui i quiper mediu eft ad horizontem quo^j utrut^ in fingulis tempori/ 
buseciypiismaximam&incoprehyibilemintranfgr^onibus fedtmutationem/ 
fiquisfoturaspertotumedypfistempusiriclinatioesin udiicura fcmtariuoluerif. 
Cum minuta hsc prsdiffio nec nec^aria nec utilis fit.Na cum zodiad habitudo 
adhotizonteexlorispunflommzodiadqusin orizotiteautoriunturaut ocddut 
perfpidatur/neceffe eft quoniam cotinue orientia & ocddentia punda zodiad per 
ortum in edypfibus tempus mutentur. Sediones quo<5 horizontis qusin eifdem 
pundis fiunt diuerfas fieri. Similiter cum eriam obfcurationum indinatio ad circu/ 
Ium qui per medium fignotum eft^perfpidaturrin drculo qui p« utra <5 centra Iu/ 
ns & umbrs aut folis maximus dekribitur.Neceffe rurfum eft propter centri luna/ 
ris in edypfis tempore motum/ut circulus quocg qui per utjac^ c^ defoibitur/aliu 
at(^aliufemperfituadzodiacuacdpiat/&angulosafedioneipforumcontinuefe 
dosinsqualesfadat.Hscigiturconfidetatiofuffidehtet fieri uidetur. Si folumo/ 
do in his obfcurationibus apiatur/qus fuper fignationem aliqua habet j & uniuei 
Jalitereoiumarcuuquiadhorizontemperfpidunmr.Pofnbilenacphinceritillig 
pafiionemhuiufm odi prs oculis ponit per utriufi^ declinationis confideiationc 
ocsfubfignatasdedinati6espiicere.Nelgit'ptermififle^erat9huclocauideamur. 
Modos quofdaqfacillimos poterimus ad hacreinueniMa explanare conabimur. 
4TAcdpiemus ergo fuper fignatas digi^c^ preditioe effe tum obfcuratione primi 
defidentis/qusin totius edyptid t^risprindpiofit.Tum extremi defidentisqiis 
in prindpio mors temporis fit/tum maximi defidentis qusin medio temporemo 
refitjtueiusquodprimurepleturqusifinetotiusmotstemporisfitjtueius quod 
extremum repletur/qus in fine totius edypfis teporis fit.De indinationibus autem 
illas rurfum probatas magis & lignarius notttas accepimus/qus a meridiano/& cii 
CHotizontum iiue.s.ciir culi qui per mediu eft/ortu & oc<afu squinodialibus sftiuis hyemalibufip conftitu 
cuJoiumdefcnprioincai untur.Nameademuaitommprindpiadifferenterfepeaddiuerfosfehabent po£/ 
funt<5(fiquisitaueli03bexpofitisanguIishoiizonrisfacileperdpi.C’Defe(ftioni 
busigituthorizontisqusameridianofiuntborealequidemi^dmusqusfept^o 



AIMAGESTI 

naiis eft.AuftraIem ucro qus meridionalis orientalibus uero at<p ocdd^ibiis 

feftionibus hqrizotis eas quidem qus apmidpio libne at<f anetis fiun t/quff<^ fem 
perpei «equalem quaicam paicem ab iliis diiUt.Q^ ameridiano fiut: xquinodia 
le oicum/d^ occafum nominamus/eas uero quz a principio Capricorni tam ortu 
q occafum biumalem.Sed cum his diffeietes diftatiJBpei climatafiant/ determina/ 

QO inclinationum fuificiencer habetuisquandoautein aliquo dicloium terminoru 
aut icet aliquos dTe demoftratur. Vt igic i fingulis zodiaci ad horizote habitudo ha 
beaturimodo&uiaquaindpientesdocuimusdiftantias qusinhorizonte in ortu 
gioccafuaprindpiofingulorum fignomm fiuntconfiderauimus.In utia^ parte 
fe&onurnqusaosquinodialifiunt/infmgulisaMeroes ciimateuC^ad Borifte/ 
nis.In quibus nobis edam anguli expofiti funt/& ut&dliushaec pefpidantur loca 
tabui^ododrculosin eodemcentrodefcripfimus/quosinfupemdehorizotis in/ 
reliigiuolumus/quifeptemdimatumdiftantias & nomina continent/deinde du 
as ledias lineas per omnes circulos ad redos inter fe angui os.Alteiam(qus Si latera 
iis eft)quafi comunem fedionKuperfideihorizontis aequinodiaiis.Altera(qua? 
erecta eft)c 6 mune fuperfide horizontis at<^ meridiani fectione ptraximus afcripfi/ 
muf(5 in extremitatibus exterioris circuli adlaterale quide linea occafo/& ortu *q/ 
noftialdad eaaut quae reda fet feptetrioneat^ meridie.Similiter ex urrajj aeqno/ 
nocHalis lineie parte g squale ab ipfa diftada g ob drcul os lineas deduximus Si in 
feptediculo^iipatiis dif&ntiashoriz 6 tis(quzinfmgulis climatibus ab sqnodiali 
inueniucur)c 6 fcripfimusjquafi quarta pais/graduuiit.9o.Inextremitafeautciicu/ 
lojiinterioieadmeridieqde ortu brummeSc occafum biumalcinfcriplimus.^CAd 
feptbrioneuerosfliualeortu&sftiualeoccafum 4 Sedppterfignojjnumeru inter 
guatuorfpada alias duas addimus lineas & in his cofcripto^ fignofiin horizote ab 
sqnodiali diftitias appofuimusmominibuslingulofiad diculu exteriorem cofcri 
pris.Circa etia meridiana linea tu paralleloru noia Si multitudine horarm tu eleua/ 
tioes poli fignauimus.Borealiflimof<5 i maioris cotinhif^ circuli fpatic pofuim 9 , 
4 ITveru ut etia obfcurationu apparbesfad drculu q g mediu eft ) indinationes ex/ 
pofitas habeamusihoc eft angulos q a fedione zodiad Si drculi maximi per utra^ 
dida cetra defcriptiinqnalibecfuperfignationefiutcomputauimus.lnuemmuC^ 
iftosperlingulosLunstianiitusunoobfciuationisdigito differentes/folummo/ ® 
do tamen in eis/fatis enim eft qus in media diftantia fant/Si quaii arcus zodiad SC 
obliquilunarisquiobfcurationibuscontinenturparalleiiad frafum ftnt. 
<rSitergorurfus(gfaex^Ii),A.B.redalineaproarcuzodiadinquafoIisuebum/ 
brzcentru.A.efTefupponatur.Re<feueroIinea.CJ 5 .E.fitproaicu obliqui lunaris 
&.G*ubi cctruluns in medio edypfis teporereperiatur.D 4 uero ubicdru eius fit qn 
primo totadefidtautprimorepleriindpitihoc eft quado ab interioreparteumbrs 
diculu tagit.E 4 Uuteubicbruipfiusfitquadoprimudeficereindpit 3 ut extremum 
repleivautfolautlunahoc eft qn circuli alteialterum deforis tangunt&protrahan 
tur.A.C. 8 ^.A.D»SdAvE.lines^igitur.B.A 4 G.&.A.G 4 E.anguli(quibusmediuedy 
pfist 9 Usc 6 tinetur)ie&adfenftimfint/& 5 .B.A.E 4 quidem angulustum primu ^ 
defiaenstum ultimum quodr^letmcotinet.B.A 4 D 4 autem tum ultimum defid/ 
ens tum primuquodrepletui^fpicuueft.Hincetia patet 5 ,A.E 4 linea rurfumfe/ 
midiametros utroiuq; cotinet cfrculoru 4 A.D.uero excefliim ipiarum 4 Supponatur 
igitur edypfisCex%b gratia)! qua in medio tepore medietas folaris diametri obfcu 
jgtm&fit.A.centrumfolis/ut.A 4 E.linea/quoniamedial 6 gitudolunzfupponitur 
2 ! 4 to*paiticulaiufempercolIigatui,A 4 G 4 uetome<£etate folaris diametri minoiq 
ip&,i6v4.o.earudenvquoniaigiturqualiu eft,A4E4quaiedus angulus fubtendit.52 
20.taHum4A.G4in fuppofita obfairationis magnimdine 46440 ,colligiturprofedo 
qualium eft4A.E4qusreduari^umfubtendit.i2o.Talium etiam erit.A.C.6i.5i,d^ 
arcus fuus ^ium.di.i^jualium eftdiculus qui triangulo. A.G.E.redang:ulo circu/ 
fcribitur.56o.Qi^eangulu5 quo$.A.E.G.hoccangulus.B,A.E.taliuerit.62.2.qli 
um duo !^lut.56o.qualiuueroquatuor recti lut.56o.taliu.5i.i.C’Sedlunarium 
ruifusedypfiugfa fit.A.umbrscttru.Vtqmmediafimiliterlunzlo^tudofuppo/ 

«if earudefemg coIUga£’.A.E.quideUnea.6o.A.D.uero426.4o.Sii^iter &defid 
Almage. i 2 



LIBER VI 

at!unaper.i8.dt!?itonimt«nfimmut.A.G.linearurfusminorlit<5.A.D.mediera/ 
te diametri & coiligetur.io.o.earu<iem/quoniamiginjr.E-A.reftut^angulum fub/ 
tendens eft4:o.ciIium^.A.G. fit.to.o.Et arcus fuustalium.i9.n.qualmm eft cii/ 
culus qui triangulo-A.G.E.ciicufoibitui.56o.eritprofe(fto.A.E.C.quoq; angulus 
hoceft^Ji-E.talium.r^.n.quaUum duore<Mrunt.56o.qualiumuero quatuor re/ 
(3i funt.?6o.talium.9*56.fimiliteiquoniam qualium eft.A.D.quarechis fubtendi 
rur.no.fitcptalium.A.G.45.&arcus fuus talium^|4.:«qualium eft circulus qui.A. 
C.D*rc(flanguIociicufcril>itur.56o.eritprofeiloetiam anguIus.A.D.G-hoc elLB* 
A.D<taIium>44<2.qualium duoredtifunt.56o^uaIiuueroqtuoite(Sifut*56o.faii 
um^2..i.^Eodem modo in aliis quocg digitismagnitudines minonimreao an/ 
guloium cspimus prout reflus unus partium eft^o.quot pardum horizontis etia 
pars quarta fupponitur.Tabulamcg fedmus.22«umuum 8^ quatuor ordinum/quo/ 
mm primum digitos diametri obfcurationis/qui in medio eclyplis tempore inueni 
turcontinebit.AlterangulosquiinfoIaribusnunt eclypfibus tumm temporepri/ 
ms deficientis particuls.Tura in tempore ultimi quae repletur.Tertius angulos q 
in lunaribus eclyplifaus fiunt-Tumin tempore prinite deficientis particuI®.Tum in 
temporeultimsequ2repletur.Qsarrusangulosquirurfum ilunaribus eclyq>fibtis 

fiunt.TUmintemporeultimsdefidentis.Tum in temporeprimaeguz repletur. 

Suntautem tam tabulse ^ drculoram defcriptiones iftz. 







LIBER VII 

CTlnquifitioincIifiationum. Ca.XIII. 

H VM ICITVR fmguIa^expofitMufugfienationuffquatamocfo 
quo diximus t^ora &a tuoribus oriefes/ocdd^efq; drculi(]g mediu 
figno^: e)j3 tes:& ex defcriptioepofitioes ipfa^in horizote habeamusj 
qngdecarulunsauCapparesutifolanbuseclfpfib9/aufuemut ifuna/ 
ribus i ipfo drculo g g mediu figno^ieft.lnclinarionegdein prima folis deridente 
J3ticula/&iultimalun2tu derideteturepleri definere habebimus ab ipfo fitu ocd/ 
deris tiacprisinhoriz6te,Indinationeueroqu2HuItima{'qlis_qreplet'5&mlunas 
primadefidete:S:primaqrepIef'abipriustuchoriz6tis.C^uautlunscetrun6efii 
drculo p mediu.Capiemusex fabula couenietes multitudini digifo^tapporifos an 
gulofijnumerosjpidemufqjipfosacomunibushorizofis &drcu!igpmediu efe/ 
dionibus.SicetruIunsipfoborealius eflinpriadefidetefclist& i ultima defiritte 
luns tagocddetalisfecHo/adfept^onefit.InulrimauerofolisquarepIet' &pd 
mafimiliferluntetag orietaiisfecHoadfeptetiionelit.Etrurfusinprfadefid^elu 
naetigorietalisfeiflioad meridiefit.lnulrimauerolunseqreple^tagocddentalis 
admaidiefit.Siuerolun^chruAuflraliuslitdreulogprnediufigno^teri.In pria 
defid^efolis 8i in ultima deridete luns tang ocddetalis fedioad meridie ul 

tima uero folis qua ieplet'-&in prima luna qua repletur tang ad meridiem ori en/ 
talis fit:&uifumin prima defidentelunatangadfeptetrione orientalis fetfrio fit. 
• In ultima uerolunaquarepleturtangadfeptetrione ocddetalis fit.Etpartemho/ 

rizontis ex hac directione conflitutahabebimus quountuerfalius ut diximuslumi/ 
narium partes qua primas & ultimas edvpfiumatt^replerionum lignationes red/ 
piuntincIinationemfacTurafunt, 

INCIPIT LIBER. VII. PTOLEMAEI MAGNAE COMPOSITIONIS. 

CrQuodftdlanoerraricafempeieudanteifefitumfemant. Cap.I. 

H 7 O N I A M in fugioribus tl recte gdecliuis fpharaacddetibus/^ad 
iacderationibusmotuufolisaclunaafpe<ltibufq?ipfo:^gex motibus 
oerfpidut'traclatuefl,IndpiamusnuncdefteIlisc5fequeterdiirerere:& 
primu de iis qua no erraricauocatur.Ante omniaigif illud dicedum ^ 
noniehocrecie fibi couenit.Vt no erraricaappeilenf tppterea $ ipfa ftella tum li/ 
neationes figurafq? fimiles tum aquales inter fe diftatias coferuarefemper cemuf. 
Quoduerofpharaipfarutoraubiqfi fixa drcuferuturad fucceffioneligno^t/ati^ 
adpiimimoljilisortuppriuquMiordinatac^pgreirumEacereuideturmoeft ineo/ 
uenieshacquoc^fpharanoerraticauocari.Inuenimusenimifafeutmqjilk^’ here 
exapparddbus/quatatoteporecemutur.Hipparcusetiaabhisquatunchabebat fu 
rpitioncutriufcgipfo^haljuifiutdemaioriteporeconieceiit/magis qulaffirmaue 
rinpaucasenimadmoduanteipfumhabirasfixamm obferuatioes inuenitt folafq; 
fermequasAriligllus&Thimocharis cofcripferuttquaparuexplanatanecnoambi 
guafunt: Nosautapparhianucadillacofethesidem penitus lueniinus.AfRrma/ 
rec^hocideo audemus quodl5gioiist^oriscoftdeiationo{iTaeft.EtHipparchi de 
no erraticisfcriptaobferuatioesad quas maxime noflrascotulimus explanarilTime 
cofcriptafunt/$ igiturnulla mutatio ufe^ ad prafensfitus iplarum inter feipfas & 
ftaeft.Sedeedem penitus etianucfiguraaclineaipfarucemuturquatemporeHip 
parchi fuerant obfeuata/nccfolu earum qua in zodiaco funtinterfeiplasautearu 
- ^ j quaexttazodiacumadfimilesftelIasfunt:quodcerteacdderetfifo]afmprimam 

luppofidoneHipparchiqua i ipfozodiacofuntadfucceflionefipo^tfigrederet'. 
Sedolumfimpfretquaizodiacofut/adeasqualogeabipfodiftatfecileunufgfcp 
itelliget.Simultu&fepeueritat^ngteret/apparetianucprifdspueniruidebit.Sed 
utlogeingfirioislaborabfit/paucasobfeiuatioesabilloconfaiptasquas&intelle/ 
flu &ciles putamus:& totaab eis coparationeante oculos poni arbitramur breuitef 
exponemus:propterea 5 eofdeafpedus & lineationes coferuariabiis q extrazodia 



ALMAGESTI 6g 

cum funt/tam inter fe qad eas qu$ funr in zodiacoaperteoflcdut.CTDefcribitigi/ 
rur de ftellisqujein cancro iunt/ftelUqu 2 e in auftralifoilice cancri eft/&quje ipl^ 
ptscediivd^ qu» caput hydti fplendidaprscedit.Et fplendida earuqus in canicula 
iunt/o« has pertradam proxime linei elTe fitas. Media enim iplaru mutatur linea 
extremmturecladCadfeptetrione&adormperdigituunucumedio.Et interftitia 
inter ipl^ Jequalia effe.C’De ftellis uero quatuor qu® in Leone funt/duas ait qu* 
inapiteipfius.Etadortufunt:&qu»eftinipiacoIli(;cuaiiccorpore)coniundi6e/ 
has tres py redam linei eflej& lurius ^ linea qu« ^ leonis cauda & ea ftelli qu® i 
extremitate urlinte caudae ad occafum efl intercipit ei qus fpiedida fub cauda urfe 
eft g ciigttu unu.E t fimiliter linea quae per ei/qua: eft fubauda urfina/Sc per cau t 
daleonistiifiti-coiungitiliosquipraams ftellas pcedunt.De eis uero qua inuir/ 
ginefunt/ait^interborealcuirginispede&pededextiiiBoota/duafuntqiiarum 
auftralis&fpledidaquapedibootifimiliseftaiineaquappedeseftparum ad or/ 
tus mutatur.Borealis aut 6^ femifpltdidain recta fimuiter cupedtbus eftt&^ femi 
fpiy idi de duab9 illis dua fpiedida antecedut.Triigulu dmi aqliu lateru cu femiy 
fpledida&cides/cui«smiguliuertex^ftipfeferaifpledida.Ethasaitadreda linea 
effetum cum Aduro tum cumAuftr^iuirginis pede* <r Et rurfus inter fpicam& 

fecudiaitabextremiatecaudainhydrc tresadrediiinei fitas effe/quaramedia 
iniaaaadfpicamlineaeffe/& adfecundamabextremifatecaudahydnfimiliter. 

^Deiilis uero qua in Libra funndicit eam quaproximein redalinea eftad^Ien 
didasfotdcalium&ad feptemonefplendidi effeatij triplice/namin utratp inquit 
eius partepaiua una collocata eft.iTDeiisaut qua in fcoipionefunt/&: per ill^q 
in dextro gCTih Ophiuchi eft)aqualitet diuidit fpatiu quodintenacet inter duas pce 
deces quai dextro pede ophiuchi funt:d^ $ qntusatcj fepdmus fplcdidus/inre^ 
linea funttad fpledidiilU quain thuiribulo medio eft*Etruifus $ borealiorillisq 
fimtinbalithurribuliinre^ptoximelinea:tumadgntufphondilu:tumadiliam 
quain thurribulomedioefiinteripfesintetiacetjaqualiterferedilkns ab utra( 5 * 

^De lis autCq i Sagittario funt)fcribit $ in circulofub fagittarioad ortuat^ m« 
ridiem dua lita funttper tres fere cubitos inter feip&s dilUtes.Quaru Auliialior fui 
gedor etia eRiSi ^ qua in pede lagittarii eft in ret^ pxime linea eft ad media trium 
inqrculofplendidaru&adormineodem maximepofitaru&ad ultima illaiumq 
funt in quaddlatera figura ex oppofids angulis fplendida/& duointer ipfes fpa/ 
tia aqualia funt.Et$borealisip&rumab hacquidem lineaadoitumutatur.Re/ 
damuerofedtadfulgentesquafuntinquaddlatera figura in oppofids angulis. 
<5rDeiisautquafuntinAquario(ait)duasconriguasquadnequi capite funt*Ad 
fequenteAquariihumerdinrecia pxime linea effejcui linea illa aqdiftarequaeft 
a pracedda Aquarii humero ad ftella^ua in equimaximacollocara eft.CTEttui/ 
fuspiaced^cAquariihumeni&fplendidamcfeduabusquain collo equifuntiSf 
qua inumbillicoipfius eft/in recta linea effe/&fpada inter eas aqualia/&infupa Ii 
nea/aitquaper equiredu/& peream quaad oituquatuorilla^elVquamlituillo 
funtaqualiter/&adre(3ospximeangulosfecariaIinea/quaeftpduasc6tiguas qi 
equi capite collocatur. CTDeiis uero qua funtinpifcibus narrat ftellaquaintiftu 
pifdsau(balis/d:inddu equi/&:fplbiidainhumeiiseius/&fpledidain peflorein 
reaalineaeffe.CDeiisautqusinArietefuntdicit^ftellaquabafim triagulilpce 
dit uno digito ad or cu/mu tac" aret^ linea duda p fteUam qua eft in rictu Adeds/& 

ftellaquaeftinfiniitroAndiomedapedei&rurfus^fteilaquafuntincapiteArie 
tispracedb.Etmedietasbafistriaguliinreftalineafunt.iSrjDeiisautqua in Tau/ 

ro funt(ai0ftellas fuccularu quaad ortu funt/&: ftellapellicula quai mpu finiftra 


fuccuIaruadfeptetrionepunudigituinterdpjt.^DeiispoftrOToquamgeminis 

fum(ait)* in recta ad capita gemino^linea.Stella qdeeftiftasafequcricapite/tri 

plueiusfpatiiquodintercapitaeft/eade(inquit)inreiaaedaeftadauftralioresqua/ 

tuor qua in ndjulacollocatui.Ho^jfimiliumtpfiguiaruaclineadonu qua per tota 

*naximefpharainterfec6ferunt/nuilaadhunculi^dienimutarione&<fta effe u»/ 

Almage. * 4 



LIBER VI 

Pofiu6o.annos demus/quod feiifibilitet ad modum «meretur iam poli ductos & fexaginta fere 

annos.Sifol 2 quxi 2 odiacofittefuntadorrSj)grederctui,C’Veruutetiapoflerio 
resapluribusfimilibufcpfigurisaclineationibusgmaioraquo)^ teporainuefiiga/ 
tioncfecerepoflintaddemusillarualiquasquaeanobis obferuatteadhucuf< 5 con/ 
fcripwno funt:eaf<^ maxime qusefedliuscofpidutuT.iTFademuf^iriitiuabarie 
te.CStella^jigiftimqin capite Arietis funtborealioresdus&fplcdidaq i genu 
gfeiefV&quscaprauoca^inreaainterfelineafunt.CRurfuslineaquspcapra 
&fpledidafuccularutrafitpaulum ad ortum eainterapit/^uxinprscedenti pede 
auriga eft.Capia uero & comunis inter fequhe auriga pede & extremitateborealis 
Tauricomuz&quain pracedeteorionishumeroeftjinreda linea funt.CTRurfus 
fpledid* quafunt in capitibus Gemino?:. Et fplendida qua in collo hydri crireda 
linea funt,CSimilitei dux quscotigua in anteriore Vrfe funtpede:8iqus in ex/ 
tremitateborealisforfidsCancrieft/&:borealiordeAfmisire(fla]ineafunf.Adhafc 
aftniufliiilralis AufiralisAfmus/&fplendidaqUKincaniculaefV&qusintereasfitafulgetcaput«^ 
Aunusd hydrianteceditinredalineafimt.CTRuifuslineaqusredeafpledidis qusfunt i 

mediocolloLeonisadilladudturqujefpiendidainhydroeiljpauluadortusinfei 
cipit eam qus in corde Leonis eft:& Linea qu* dudturafplendida qusin lumbis 
Leonis eft ad fplendida qus in pofteriore eft Vrfe crure quse eft Aufiralis fecundi la 
teris quadrilaterte figurae paulu ad occafuminterdpit duas cotiguas quae funt in ex/ 
tremirate fequentis pedis Vrfae.CTPrsterea linea quae produdtur a rfella quz eft in 
pofteriore Virginis crure ad fecudaab extremitate cauda hydrapaulum ad occafus 
fpicdinterdpit/&qu2afpicaj5aahituradfiellaquaeincapite Bootae paulu ad oi/ 
tmatduruinterdpit.CTSpicaiurfus&quzinaliscoiuilocaturinre^ linea fupr. 
Spica infuper & qus eft in pofteriore Virgis crure &borealis ac fpledida de tribus 
qfunt in antecedete tibiabootae in reda lin^ fut.CT Spledidsquo(^ ifordpibus ii 
brae fitae/&qusinextremitatecaud$hydrilocaturinredapximefunt.4TSp]endi 
daquoc 5 inAufhaliforficerita&aidurus/&mediadefribus q funt in cauda vrfe 
maioris in reda linea fut.C’Spledidafimilito'inborealiforfi«fita/&arcluiusqin 
pofteriore aure iirfe eft in redalineafunt.Cinfupetqu* in tibia Ophiuchi feque 
te&qusein quinto Scorpioni^odilieftj&pcedensdeduabusquslocaturin fpi/ 
Ollo ipfius in reda linea funt.€7Piaecedes uero de tribus qua funtin corpore Scor/ 
pii 6ddus in genibus Ophiuchi fitx*qualiuduulaterutriagulufedut. Cuius uer/ 
texefl;p«densdetribusin pedore litis.CrPrtetereaq in anterioreauftrali»^ talo Sa 
gittariilocat’’/fecudsmag;nitudinis&quaBfimeftinfpiculo/& qeinfequctegenu 
Ophiuchi in reda linea fut. Adhuc q in genu dufde p^s Sagittarii elVCoionte pro 
pinqua/&qinfpiculo/&q iantecedentegenuOphiuchieft/iredalineafunt.linea 
uero q a ftella fplendida in lyra collocata ad illam dudtur q in comibus Capricorni 
eftpauluIumadortusfplendidamftellaminterdpitqu$inaquilaeft.<j7Lineaq;a 
fieUafiilgenteinAquilafitaadftellam ptims magnirudinisinore Auflralispifds 
locataprodudtursqualiterproximediuiditfpatiurnquodinterduas fplendidas i 
cauda Capricorni fitaeft.iTlineainfupeiquaeprotrahiturafteliaprimamagnitu/ 
dinisquseftinorePildsadftellaminriduequifitam paulumad ortus fplendida 

illam interdpitqusinfequenti humero Aquarii collocatur.GTAdhffc omnia qus 

funtin buccis duorumaufhaliumpifdumSipcedentes ex c.ollocatis in quadrilafe/ 
ra equi figurai redalinea funtlDias figurationes fiquis conftellationis folidsHip 
parchi fphsersillifcj lineationibus accomodet/eafdemproximefuiffeiueniet/quie 
tunc obferuats fitacp in fphsEO/&modo conferipta? funt. 

<rQ.3n6Ertatia^etiafphtera/motuquodaadfuccefiioneftgno:^pgTcdif'.Ca.II 

H [vOD IGITVR unus&idemrefpedusiterfe motuf<5 omnium 
jftella?: ftmplidrerlit/qusno errati c3euocatur.Ab his&fimilibuspfpi/ 
Cuu c.Quod aut fph^ra etia iftaru pprifi habeat motu ad cotraria primi 
imotus/hoc ead fuccellioncdrculi q p utrof<¥ polos e/tu aqnodialis/tu 
— s — g maximus p mediufigpo? deferibif’ .Inde maxime patet/^ ipfe ftellae no ea/ 



AIWACESTI 


dem fpatia olim & noflris femporibusad f‘oIffitiaIia& squinoffialia punfla c6fer> 
uantjfedfemjjin pofteriori tepore maiore fpadoadfucceffionceorundcfignorum 
diftareinueniuntur.Nam&Upparcusintr^atu detranfgreinonefolftitia]iu**g/ 
nocKaIium(5pun5orujlunanbuspTOpofitisedfpfibuspart3 ifftatefua obferuatis 
partimuItopriusaThimocaride/colIigitfpica llellain temporibus quidc fuis fex 
gradibus ab autumnali punfto ad precedetiaremotioremfuiffe/in temporib9 uero 
Thimocharidis ocSo gradibus proximeificenim concludens ait Spica ergo autuna 
lepunduoftogradibuspriusfecundulongitudinefignorumprecedrfatjnunc ue/ 
ro fex gradib9pcedit:tato eiaa ferme fpatio in ceteris erraticis quas cotulit ad fuccef/ 
fioneligno^tmotas fuiffecftedit:&nosqmodofuntfpatian6enaticaruadfoIfH/ 
tialia&jeqnocbaliapuaacofetetes/adiilaqobfuafacofcriptat^abl^parcho fue 
rut.Inuenimusj)poitionaIiillasadfucceffioneeej)greffasjrimatiautehocfum9 g 
organuadobferuationespticulariudiftaria^lunseafolenobispparatuhocmodo. 
CrAlfe^aftTolabtidrculuadmotuIunffin hora obferuatioisapparher habitu con 
ffituimus;alteruadftellaqj)fpiciebaf huc&illucremouhes accomodauimus. Vt 
fimuI&luna&ftellainfuolocogfpicer^ur.Etficadifiantiauft^ad lunam fingu 
la^t&iigentiumflellaiulocosaccepim^ficex^ligratia. ^SecudqAntoninianro 
pharmothi.Dienono/foIeinalexadriaoccidentes&ultima tauri paitein medrice/ 
liangulocoIlocata/hoceftpoftmeridiedieinonsehoris.5.30.apparentemIuna di/ 
ftetifleafole tribus gradibuspifdum:per{peaopartibus^:.7.30.&:poft mediam 
horam poft folisia occafum quarta parte geminorum in medio cjrfi conflituta / Iu 
na quaeapparenteiin eodem fituperfpeda/ftdiamqu^incordeleoniseft g alteru 
aftrclabiicirculuperfpiciebamus diilareadfuccefllonealuna in circulo per mediu 
figno9rgradib9.57Jo.fedfoIprimum(fecuduue^ei9motu)gmdus.3^.fMme ob 
tinebat/quare luna qu oq;(qm appaider. 9:.7.30.gra. ad fequetia difiabat abipfo) 
gradus gemino^.f.^me obrinebatuquotcerte fecudu copulationes nias obtinere 
debebatrin meiaauthoraaj.fexagefimispximelunafuit j>grefiadiueTli«tc<5 ha 
buitadpcedhiapterprimufitu.5.fexagefima5:pxime:quarepoftmediahoraluna 
fuitapparderingradib^gemino^j.j.io-ftellaigirVtiaqu.eeftin cordeleonistqm 
57Jo.gradibusapparebat ad fequctiajab ipia diflare.2.3o.gradib9leonis obtindaatj 
&ab efhuali follKtio.52.3o.gTadibus difebaf. CSed in.^o.anno/teitifffecudu ca/ 
lippuperiodi(utHipparchusfcribitobferuaffe)diftabatabeodHoHHtialipufloa(f 
fuccemonerurfus gra.29.5o.Motafuit ergo ftellaqusei corde leonis c aduiccdfio/ 
ne circulig mediu fi^o^gradib9.2«4o.cuateporib9obfeiuationis Hipparchi u% 
ad principatu Antoninijiquomaximeplurimosnoenatica^zjJgreffusftellaru nos 
obfeiuauimus.265.AnnifermecolHgunf’mtexiftis}uniusgradusadfucceinone |>/ 
meffus:in.ioo.pximeanms&dusfi^einueniat'/ficut etiaffippaichus fufpicatus 
foiffeuidefjficenim in tracSatu de magnitudineanmfcribit:<tsieni inquit jjptei 
hanc cau&mfolfKtiadiaquinodiaadprecedentiafignorum non minus per annfi 
qcentefimam unius graduspartemmouerenf^In.^oo.cetteannisnonminus 5 g 
tres gradus trangreflafutffentjin eodem modo fpica:& fplendidiffimaszodiad l?e! 
lasalunagfpeximusjdeindefedIiusperhasipfccscteiatuquo(^locos fic inueni/ 
mus.Vt& fpatia eadem proxime feruaricoperiamusjqusab Hipparcho fuerut ob/ 
feruataj&afoIiUtialibus&squinodialibtis pundis42^.o.proximegiadibusj)greif 
las(ultiaqHipparchus cofcripferiOad fucceffionem inueniamus« 

CTQuod in poliswculitquiper medium lignorum efljad fucceflioncmnon erra/ 
ricarum ftellarumfphseramouetui. Cap.III, 


► VOD IGITVR NON erraticarum ftellarum fpheatantu pro 
\ ximeprogreffum adfucceffioncmcirculipermediumfignorum &dt 
r perfpicuum&dumeftrcumautemquerendusnucmodus progreflio 
_anisipfa92fit/hoceftutrainpolusquino(aialisanzodiadgfida^'jma/ 
•rifeftuidqdefiatt&exipfbfmlongitudin^^effuqmdiculiqmaximigpolosal 
toi9dido^ defcribu^ isquales ab altero arcus iterdpiut:niii oio guus g logitudine 




motus in tanto tempore fiat:acideo differentia(quspropteidi<S3m caufem «n»*- 

git)infenfibiIisfit:maximeigituridintelligeturpeiktitudini5ipiaiumpro^effut 
naminpolisilliuscerteciiculi/fpheraipfarummoueturadquemeandem diftatia 
latitudinis {eruaie iemper cemuntui.CTHipparcus edam ad zodiaci polos fieri huc 
motum confenfiiTe uidetur.Nam in craftam de folftimHu &*quinocTialiumpun 
dommtianfgreffuabobfeiuationibusThimochandis&fuis collegit fpicamnon 
adzquino5ialem:fed ad ciiculn qui per medium fignoium eft magnitudinem di 
ftantisfecundulatitudinem conferuaffetac duobus gradibus:&prius &pofteri9au 
firmiorem ipfo fuifferpropteieain tia<9atu de magnitudine anni fupponitin zodia 
ci polis hunc motum fierisAmbigdjat tamenCutaffeiiOquonianec obfeiuationes 
Timocharidostemporek^lascertasputabatj^fimpliatKnimiucaptsfueOTtjnec 
tempus qd interea fiuxitad perfedareihmusintelligctiafuffidebat.Nosautidma 
ioris tgis obferuarionib^ita inuenien tes/idtg in oftjus fere no emdcis:m om earu in 
zodiaci polis fieri affirmamus/fpacia enim adzodiacu fua/ fecudu latitudinem 
feruantes/ficutincirculoquimaximusperpoloseius defcribif eadHerme jllis in^ 
uenimusjqusabhiparcho confcriptacolleifkcpfuntmel minima differerias& qua 

tutnipfisQbferuationib9quif<^pQffeterrarejad»qmnoflialeueiohac(ficutin dt 

culoqqi maximus per polos eius defoibitut)fpatia obferuantesmec q ipfi coprehe 

dimus/Ccriptis Hppatchic5ueniteinuenimus.NecHipparchifaipiaprifdsobferua 

tionibusried ex oibus ifiis eadciatitudoad drculu qui permediu figno^s e reperit» 
Sep<^boteaUoresmagisabsquinocHalio«inueniunf'jqus funt in fernifpherio 
abrumali fplititioguemalepacfuuf^adeffiualefolffitiu/Auftraliores autqustin 

oppofitofunt/ita utquae pumfHs squiriocHalib9appropinquant jn maioribus fint 
di^retiis.Qux uero foHHrialib9in minory?us/tanti%tere quatu in proportionali 

feoinduiongitudineprogrelTuiluccedfteszodiadgradusborealioresautauflralio 
les^ squinofti^iseffiduntur.GrVenjutpaudsintelleflufedlioribushqcpaf^/ 
exponemus ex utram idorufemifpheriorupartecofcriptaipiaru/fecundularitudi 

n^ab ^uinofHali fpatia/ficut in circulo q maximusg polos ei9defcribif'/t^ecun 
dum Thimocharidos & Hipparchi tradiriones/q fecudunias obfemariSra 4T Sple 
didaigi^qin aquila eThimocharis defaibitsqnoctiali borealiore gradib9.5.48* 
fiiifle/Hipparchusquoq5fimiliter-Mosaut«nuCTjim9 gra^5.^o.CMediaueroVei 

^iaium-Thimocharis-i4.-?o.gradibusjeqnoflialiborealiore&ifleairentjHippar/ 

cus.i5.50.nosaute.i6.i5.CTSuccuIa^autefulgente Thimod>ansbqrraliorea?qno/ 
iHalifuiiregra.8»45.Hipparcbus.9.45.Nosautegtib9ji.CrFulgeriffimain aurigat 
q capta uoca'f^4o.gra.Ariflillus c6fcripfi.t/Hipparchus^.on4.Nos uero^r. io.bo/ 
rcalioresqnoftiali obferuauimus.CTSteila q in pcedHe orionis humero c Thimo 

chaTis.iJ2.Hipparchus.i^.8.cofcripfitNosn.50.iquinoftialiboreaUorHuenim9, 

^Ea uero qua: in fequente orionis humero eft TbimodiMS^. 50. gra. Hipparcus 
4.io.Nqs.j.i5.aquinoaialiborealioreinuenimus.CrSpledidaqincanis oie colr 
loca€Thimochaiis.i6.:o.gradibusauftraIioreaquinocHaliconfcripfit:Hipparcus 
i6.Nosii5.45inuenimiK»<rPr«edenteauteearufulg^uquaincapiribus gemi/ 

^^.io.Nos45.:4.inucnimus.<rSequentemueroipiarumAriftil!us c6fcripi't.qo, 
gra.aquin Oebali borealioresHipparcus totidem fimiliter.Nos. :;o.io.inuenimus, 
^Ha^igi^ omniumin motu latitudinis in altero difto^ femifpherio(quod.aq/ 
HoftiuuerT^ecotinet)c6prehenfa^;pofterioresadaqno£bale fecundu latitudine 
lefpedus boreab'orespriorib9femp inuenimusjparu quide ea^ qoa fun t ppe tropi/ 
capudarfedilla^multomagisquaiuxtaaqncKftialiapoaafunt/quod fegf ex p/ 
gtelTuadfucceffipnc drculi qui per polos zodiad e:femp eni fucced^es ifli9femidr 
mliporrionesbor€aliotes£<edetib9fiunt.Maioribur(:^indnisillaportionesfurtq 
iuxtaaqnoiftialiapiiflac5periunfjqueroiuxtafolflitialiainbreuiorib9.C‘In op/ 
pofttoetfemifpherioftellaqua in cordeIeoniseft.Thimocharisfcribitborealiore 
thimocharis *qno(ftialifuiflegraib9ji.:o.Hippaiajs.2o^o.Nosueio:uenimus.i9.?o.<rSpi 
AriftiUus eam Thimochaiis j.:4-Hipparcus.o46.folumodo.Nosqo. uni9 gradus fexageli/- 
mrisqno(ftialiauftialioreiuenim9.C'Ariftillus de trib? quae funtin maioris vtfe. 



70 


ALMAGESTI 

cauda eam qu*in extremitateipliuseftboreaUoremaquinoc?iaIiconfcripfir.gM, 
6i.50.Hipparchus.6o^5.Nos.59^o.inuenimus.<irSecundiautemabextiemita »j- 
te media cauda locaram Ariftillus.67.1j. Hippaicus uer0.66.50.N0s.6j. sq/ Hipparcus 

po,fy^iborealioreminuenimus.CrTertiamabextremirateinipla(3uafi caud® ra 
<iiceAriftilIus.6S.50.gradibus;Hipparcus.67v4o.Nos.66jj.»quinodiali borea/ 
lioreminuenimus. CArdurum Thimocharis.5i.5o.gradibus. hipparcus.31. Nbs 
•o.jo.*quinofba]iborealioretninueninius.CrDehis qusi forficiib^fcoipionis 
folendida funt eam qus in extremitaceauftralisforfids eft/Thimocharis gradib 9 .j. 

Hippaicus.j.j6.Nos.7-io.a:quinoctialiauftralioTemiiiuenimus.C’Quzinexfre/ 

mitzte borealis forficis eft eam Thimocharis ait gia, i.n,Hipparcus.o. 24. fexagefi/ 

mis folum borealiorem arquinoctiali reperilTe . Nos uero uno gradu sequino// 

ftiali aul^iorem inuenimus.CTFulgentem in pedore fcorpiiuocatam^ Antare/ Antares.i.cor Icorpii 

Thimocharis.i 3 .:o.gra.Hipparcus.J 9 .Nos. 2 o.ij.squinoc'HaIiauflraliorem inueni 

mus.CTHarumauteraomniummodoquodamoppofitopofterioresfecundu lati 

tudinemadaequinodisjemrefpedus auftraliores proporrionaliter antiquioribus 

factirefpedibusfunt/Collige,turergoeriapropterhsecmotumquo<5fphserefixay 

ad fucceffionemfecudulongitudinem unius elTegra.proximein centum annis ut 
diximus/duoru uero graduum & quadraginta fexagefimaium in.26 J.annis qui fter 
obferuationes Hipparcbiati^ noftiasint^ueruntjSi maximeper differentiam lati/ 
tudinisqusrefpeihisequinodialiupundoruinuenraeft.Crvergiliarum enim me 
diumborealiusffquinoftialigradibus.i5.io.Hipparaisteperit.Nos.i6uj4uenim9/ 

Quare gTadus,i.5.boieaIius interea facte eftjquan tum ferme in latitudinead zqui 
noiHalem.2.4o.gra.circuIipermediuminfineArietisineodemtemporeaprogref 
fuadfucceffionemfecundulatitudine&dodiffeTunt.CrCaprauerpboreariorteq/ 
nodiali gradibus.40.24.ab Hipparcomuenta5&.4i.io.a nobis/fexagefimis igitur 
43.borealiormodoqtuncinuenitur.irQnantorutfusabxquinoc'Ha]iper latitu/ 

■dine diftanc.2.40.gia.drculiper medium qui funt circa medium Tauri.lTQH* in 
antecedenteOrionishumero e.i.48.gtacto9borealior«equinodiali abHipparco 
cofcripta:fed.i.30.a nobis reperta eltEft i^tur borealior nunc ^ prius^,o. fexagefi 
mis proximejquatiiferme per latitudine £ftant abffquinoctia]i.:^.o. gra. zodiaci 
quipoftduaspaxtestaurifunt.ClnoppofitoetiahemifphsriofimiliterSpicabo 
realioid32quinodiali.56.fexagefimis abHipparcoinuenm eft: a nobis auftralior 
2o.fexagefimisergo.i.6.auftraliormodoqtunceft.<rQ.uantumrurfus ab atqui/ 
noftialiaiftatfecundalatimdinem4«4.o.gra.2odiaciquaeciimextrenutatemuirgi 
nis funt.^Quse in extremitate caudx maioris urfe eft.6o~f j.gra.borealior ab «eq/ 
noftiali ab Hipparco inudard^ a nobis.jp.40.^da igitur eft auflralior.r.j.gra. qua/ 
tum.:.40.gra.zodiadquifuntiDprimalibr3Eparteab «equinocbali per latitudine 
diftant.CArdutus.5i.gta.3equinoiftialiborealiorabhipparcoconfcnbitur;a nobis 


chans Antheftcriritifs 

iodi/oclauoAnthefterionos/athirfemnduafgyptiosdieuigefimonono.Tertiaho i.Nou&ris 
raexeunte/auftralemedialunapMtegfpexiffediligderidudaadtertiaueI media 
fuccedenteuergiliaruparte/&eftt^usanno^.46j4Vnabon^aroAthirfecundum 
seevpdos die.29.fequente trigefimaante media ncxSe trib9teporalibus horis/& sq 
libus.'ao.folenimmfq>timogtaduaquariieiat.Colligitur{5tempusetiaaddies 
aquaiesantemedianoftemfermehoris/illisinquaquidehora uero motu(fecudu 
expofitasnobisrationes).o.20.gra.taurilunaobiinebat/diftal:at(5 apundo aequi/ 
n^ali era.5o.20.&etatboiealior qua ciiculusper mediu gia.5^.j.gfpjdebatur^ 

in Alexadriapetlongitudinem.^. 2 o.arietisgta.obtinere.&circuloquipeimediu 
eft borealior gra.5.3J.fecun<fe enim pars geminoru in medio «eliangulo exatj fuc/ 

cedemergoejrtremitasVergiliariadrilabat tuncauemaliaqumodioad fucceffio/ 

nt2a.5o.gra.proxime/adhucenimcentrulun2preced«adipfameiatborealior<g 
fait ^dr^us pei meduim giadibus.54o.ptoximevpaiiIuluenimrurfus borealior 


uero.29.jo.proptereataetaeitauitrauorgra.i.io.quanrupioxime.2.4o.2oaiaa gra 
dus.QHiinprimafimiliterlibrsepartefuntab sequincxftMi per latitudine diftant* 
^Sed^ obferuationibus etia iftis manifeftiusprofeflo fiet quod quaerif Thimo/ 



LIBER VII 


MettoiMefis 


Elaphibolioncjs 


Pianepiionos 


Menelaus liue 
Miieiis Geometra 


erafj^lunsecentmm.GTAgrippaueroibithiniapetfpexiirefcribitduodedmo An/ 
iioDomitiani/Mettoi(fmipfos}mdisdie.7.temanoftishoraindpiete$lunaau 
Ihalifuocomufuccedentem Auftralemc^ Ver^liarum paitem obtinuit/ eft an/ 
I1US.S40A Nabonaffaro tvbi fecundum sgvptios die. i. Tenio fequenteante me/ 
diam noflem horis temporalibus quatuor & a;qualibus.5.fo! enim in quinto giad. 
lagtttariierat.Adalexandri$igiturmeridianumantemediam nodem.5. 20. horis 
aequalibus &cU obferuariofuitjadaquales uero dies horis. 5 ^. 5 .In quo t^ore lu/ 
nscetrumuero morufuo.5.7.gra-Tauri obtind)at:eratc5 circulo qui per medium 
eUborealius grauf 0.50.10 Bythinia uero fecundumIongitudinc. 5 .i 5 .gra.tauri ap/ 
parenter obtind»t:6c eratborealius drculo per medium gradibus.4.fecunda enim 
pifdum pars I medio caeli reperiebaturs Succedens ergo Vergiliarum pars.55. 15, 
gra.tuncperlongitudinemauemali2quino(fHo diftabaneratc^borealior q drcu/ 
luspermediumgra.5.4o.quarepatetfuccedentemuergiliarum partem borrio/ 

lemfuilteqdrculusper medium fecudumlatitudinem:& tunc dCmodo totidem 
gia.5.4o.in circulo qui maximus perpoloseiusdefcribitur:fecudu longimdinem 
aure ad fuccefljonem uemali $quinodii.5.45.gra.effeprogreffam.In prima eni 
obfemationeab eodem sequinocl:io.:9.5o.gra.diilafaat.In fecunda uero. 55.5. fiiit 
autem intermedium tempusannorum.575.in annis ergo centumnogradu ad fuc/ 
ceffionem ilgnomm fuccedensuergiliarum parsprogTelfaeft.CTThimocharis rur 
fum Alexandri^ obferuaffefcribit trigefimolexto primte(fecundum ralippum)pei 
iodiiElaphebolionosdie.15.tybi uero die.5.tertiahoraindpiente;$lunaexa’emi 
tate fua quz erat uerfus uemalem ortum ad fpicam peruenit:pertiifiuit<^ fpica ter 
tiam partem ex diametro ipfiusexacle ad feptentrionemdiffeparansidc eft annus 
454.a NabonaffaroiTybi fecundum segyptios die.5.fequente fexto ante media no 
(Sem horis tam temporalibus quam squalibus.4.proximeieratenimfol in.15.pi/ 
£ciumgra.anteautem toridem:forehorassequaliumquo(^ dierum coputatiocolli 
gits In qua hora cetru lunte uero rurfus motu.21.21. Virginis gra.per longitudine ob 

tinebat: diflabatc^abeiliualifolftirioadfucceffione.8i.2i.gTa.&aufiiaH9erat q ck 
culus per medium gra^..5o.perfpiciebaturautediflareab selliuali foHHtiogia.82, 
i!.au(haliuf<^ circulo per medium effe gra.2.proxime.Mediuni enim Cancri in me 
diocaelierat.Quarepereaqu2didafunt.Secundulongitudinemquide.82.20.g1a. 
Tuncab2lHualifolfHriodiftabatperlatitudinemuero.2.gra.proximeauflraliorcir 
culo per mediumerat.CTAfreritedam^inwfS.eiufdem periodi anno Pyanepfio/ 
nos quide definetis die fexto Thothaute feprimo(decima hora per media uni^ho 
le partem tranfada)fpicaperfpiciebaturexadeborealem partemlunatangerefug 
horizontemorientis.&eftannus.466.aNabonairaro.Thoth(fm 2gyprios)fepd 
motfequenteocbuosutipfequidemfcribit poftmediamnodem.5.50.horis t^o 
talibussqua funt 2qmnoOTaIes~^.7.50.proxime:fol enim i medio Scorpii erapco 
ueniensauteefthoris.2.50.poftmediamnoftemtorideem'2quaIib9horis.C.22,M. 
5o.ir.inangu]omeiic2lireperiunf’:&totidefereuirginisoriunf':quotetia luna 
tunc obtinens oriebatur.Sedad aquales quot^ dies duabus 2quaIib9horis poft me 
diam nodeminuenimus:quotemporerurfuscentrulun2 uero motu fuo.S1.50* 
gra.ab2lHuaIifolflirio dif{abatj&auflraliusewtqdrcuIuspetmediu.2.io.gra.per 
fpicietaturq5.82.50.gra.fecundulohgitudinediftMe.auflraliufqj.2.i5.gia.fuifle:qre 
per hancetiamobferuationem fpica totidem:hoceftduob 9 gia.pioximeauftTaIior 
iuifuseratqcirculuspermediudiftabatq}3b2ftiualifoHHtio.82.50.gi^ita i annis 
i?.q iter duas obfematioes fuerutjfexpximefexagefimis ad fucceffioneeftiualisfof 
flitii i>greffa eft.CTMCTielaus uero geometra prJo ano Trajani Romsait obfuatS 
fuiffeMechirdie.i5.fequ^e.i6.exa^hora.io.fpicaalunapenitusopertajn6enim 
uideba^inquinfeddefin^ehora.ii.ui{amft!iffeinor2ceddab9centri lun* minus 
diametro ipfius «qualiter diftare a comibus}& eft tuoris anno. 845. a Nabona^a/ 
roMechir.i5.fecuda2pq)tiosfequente.i6.poftmedianodeniquatuorhoris^ah> 
hiisfquado centrum eiusadfpicamproximeperueniOsqualibus uero quin (p.Sol 
enim in.ro.gradu Capricorni erat : ad meridianum autem Alexandri» hoiis.6.2o* 
&ad dies 2quales.6a5tpxime.ln qua hora centiuluns ueio motu fiio diflabat ab 



ALMAGESTI 


elHualifolflitio gra.S 5 . 45 .emt$ Auftialius m.2.quarta enim pars libisinmediocadieiaf/huncigitur 

{picatuncfitumhab^t.^atet(^ipiamrurws «qualiter Thimocharidos noftro^ tempore auftialio/ 
lerndrculopermediummiliehoceft gradibus duobus/fecundumlongitudinemueroab obferuatio/ 

ne quidem Anni.36.gradibus.5.55.procefliffehoiaillamannis inteimediis.^gi.^ffAb obferuatione 

ueioanni^S.^.}«4.5.In annis intetmediis.375.Exiftisita<5obrerua!ionibusfoic« morus in.ioo^ 

nis unius proxime gradus colligitur.CThjmocharis mrfum in Alexandiia d>feruaffe ait Anno. 56. 

piims fecundum caIippumPeriodi.Exaclopofndeonis.: 5 .die.PhaophiueTo.i 6 dioradedmainapi/ 
ente.Etcemebatui(inquit)LmiaflellamC‘l‘^^®‘^f^^^*^o>^^^<Jeiisqu«fm3tinfcoipiife6te/bo 
ieaIifuaextremitate)tangere.Eteftannus.454.aNabonaffaro/Phaophi(£ecundum«gyptici5)die.i6 

fequente.17.poff mediam noiflem tribus temporalibus horis:«qualibusuero.5.24. Sol enim erat in 
:6.gradufcgittarii/ad«qualesuerodies.3.io.m quahora exa<ffeab autumali «quinoflio gra.3J.4<, 
lun« cenmim diftabat eiattp borealius circulo per medium gra.i.:o.apparebatautem fecundum Ion/ 
girudinemdiftaregra.5:.borealiuf<5cu:culopermediumeffe gradibus.i.n. medium enim leonis in 
medio cslierat/borealiffima ergo earum quae infrontefcoipiifuntfecundum longitudinem quidem 
3i.gra.tuncab«quinojffiodiff^atsborealiorueioeratciiculopermediumgra.i.io.proxime. CTMc/ 
nelauseriamfin^iterobferuaffeRom«aicprimoTraiamannomechii.i8*fequente.M.horajci.defi/ Rom* 
nente:perfpexiffe{^auftialecomulun«inredafu!lTelineaadmediam:&: auftralem iUarum qu* in 
frontelcorpiifunt/centrum ueroipfiusaitaredalineadefedffetontumc^deftetiireamediaquantum 
media abauftrali.videbaturcgaitborealem de illisqu«in&ote{untcooperuiffe.Qnoniam nullibi cer 
neiemrsSieftannusaNabonal&ro.845.Mechii fecundum «gyptios.i8.fequente.i9.poftmediam 
noflem:quin<^teporalibushorisj&«qualibus.6jo.Solenimingra.25.Capricomierat.<E^AdAlexan Alexandri® 
<ilri®ueromeridianumhoris.7.3o.Toridem<^fereaddies«quales.Inquahoraexaae centrum luns 
ab Autumnali squinodHo diffabat gia.35.:o.fuitq5 borealius circulo pei medium gra.2.10. apparebat 
autem fecundum latitudinem diftaregia.35.55.effecg borealius gra.i.:o. Extrema enim pars librs in 
medio csIierat:Quareborealiffiraaearumqu« in Hontefcorpii funt eundem tunc proxime litum 
obtioebat/pcrfpicuumc^fit^ huius etiam ftella diftantia latitudinis ad circulum per medium ea/ 
demolimSinunceftjlongitudinisautemi.5.55.gra.ad fuccelTionem autumnalissquuioftii piogref/ 
fe eft in annis quifuerut inter obferuationes. 391. Quare rurfus colligicuihuius quo^ ftell® ad liiccef 
lionem progrelTus unius gra.in.ioo.arinis. 

CDemododefciiptionisfixafum. Cap.IIII. 

H VM IciTVR PER obferuationes tum illarum tum aliarum fulgentium limilem/ 
cg collationem per conueni entem c«rerarum ad di(flas diftantiam:fixarum quo^ Iph»/ 
tam quantum pixterita nos tempora potuerunt iuuare : diftum ad fuccelTionem follti/ 
oaiium «quinoftialiumt^punifforumpiogrelTumfecereinuenerimusjCum^ hunc ea/ 
nim progieffum in polis obliqui qui per medium ugnorum efl/non «quinocffialisideft primi motus 
fieri cognouerirans/oportereputauimus harum c«tetarumc^ ftellarum locos longitudiuis atque la/ 
titudftiTShoc tempore nobis obferuatos/Quinonad squinoclialemtled ad diculum quipermedium 
fignoiumeftsperlpidunturconfcribere/decerminanturenimpercirculosquiperpolos zodiaci & per 
unamquamc^ ftellam maximi delbibuntuKguibus confequenterad fuppolitam motus rationem ne/ 
celTeelt;tumlatitu'dinisiplkumttanfitusquia<icircuIum per medium fignorum funt eafdem fem/ 
perconfemarutumlongitudinisinfuccelTionemprogreffus in «quispartibusarcussqualespertran/ 
fue. 4C'vfierg'o eodemrurfusinftmm«o:quoniam circuli Aftiolabii huius in polis zodiaci circum 
ferendam (quQtquot poffi^Ue eratperfpicereufr^adflellasfexts magnitudinis)obferuauimus/Al/ 
temmfemperdidomi^albjilabii circulorum adunamfplendidamm ftellarum per lunam.iam inue/ 
tarum accomodantes iri graguzbdlaq quem^obrinebau Alterum qui totus fepatatur potefti^ fecun/ 
dum latitudinem quo^.iri,polii, obliqui hiic&_ flluctianffem.CSimiliter adftellamquam qu* 
tebamus accomoiantej/dopecei ip&.perforameri proprii circuli fimiliter ut prima perlpiceretur. hoc 
enim ifa facto iacilenc^is iririqririti^&tusfl^l*‘iu^querebamuspercirailumadiplam accomo 
datum dernonffr^lantur.Cijm lorigipjdinis quidem motus per communem feffiohem ipfius& dicu 
hpermediumdeceiminemr.Ifa,tiiudinisuer9peraicumquiabeo inteidpitm interfectionem predi/ 
cfamt&foramenqpodjriperter^elU o t 



LIBER VII 


iTl^ecoilellationibus in fphsia folida fabricandis* Cap.V* 

[ERVM VT ETIAM hocmodofolidsfpherscoftellatione expofitam habeamussi 
partes quatuorpeitabidaiplamdi(iribuimus:depofuimuf(^in finglis ligno^in ordine 
quidem primo formationes fiderit . iT In fecundo loca ftellaium fecundum longitudine^ 

quosinprindpioimperii Antonini obfeniadocoUigimusJ quafiquaitaruminitium afol 

ftitialibus/squinodialibus punflisruifus conffituatur.CTln tertio diffantiaslatitudinis a circulo p me 
diumadutracpparteborealediauftralemcongmeaccomodatas.irinqrtomagnitudines llellaiu lo/ 
cauimusdatitudinisergodiftantisfemperpermanentesdemilongitudinisaute lod edam alioru te/ 
po^ motu fecile poffunt oflenderetfi congruentes interieflo tepore gradus quafi periuiu ^dum in ce 
tu annis moueanS’.Cutpisquidepteritimotusquaa:if fubtrahamusjcuuerofuturihis locis addamus* 
CTlnformarionuauteUgnationescofequeteradmotaquiperpoloszodiacidetermioafjIn hacftella 
rucolIocationeinteilieedsfuntjpcedenteseniacaiKecedetesjautfucced^es fequctefi^dicim? illas q 
zodiaci partes antecederes precedetef^aut fequ^es anq? fuccedetes fitu obtinent fuo Auftraliores aut 
autborealiores illasappellamusiqute ypinqoreseiufdenois polo zodiaci funt:formationib 9 quo^ip 
fispfiugul^ftellasn6eifdepenitus(qb9&prifci)utimur:ficutne(5illiantiquiflimo^qui anteipfos 
fuerut formationib 9 ufi funt*Multis ergo in locis accomodatiora ipfis figuris attrifauetes uocabula pri/ 
feo^ ufum im utauimusificut uerbi gmtia figuras quas Hippacus in humeris uirginis locat.N os i colHs 
eius fitas effe didraus.-qm diftantia earu ad ftellas qus in capite funt maior apparet? ^ ad eas qu te in ex 
tremitatib^manuu collocantur hocauteficutcolfisaccomodafitapenitusalienuabhumeriseftrfeci 
I e tamen per ipfa conferipto^ locorum comparationem diuerfehuiufmodi flellarum fignationes in/ 
telligi poffunt. ^rBfiautemexpofitioconftellationumhaec . 


CTExpofitio regularis conftellationu hemifpheriiborealis. 
ITFormjeboieales. 


§' CTMinoris Vrfeconflellatio p* 

J Quseftin extremitate caud* 

j Quse poftiplamin cauda eft 

3 Quspofiiftamproperadicecaudte 

4 Auflialis ftella precedetis latetis figurte quadrilatei* 
y Borealiseiufdemlateris 

^ Auftralis earum qus in fequenti latere funt 

y Borealis eiufdem lateris 

Magnitudinis 5^: 

— . . . , - Secud* 2 

CVrfseminonsji!: 7 j 

Qtmt* 4 

^Informataquse circa urfamminorem eft. 


Longitudo Latitudo Mag. 


G M 

G M 


zr 0 IO |bor. 

66 0 

3 

lE 2 do jbor. 

70 0 

4 

3X 16 0 jbor. 

74 20 

4 

lE 2<> 40 (bor. 

7S 40 

4 

0 j 40 jboi. 

77 40 

4 

5 17 IO jbor. 

72 JO 


S 26 IO [bor. 

-ZUi- 



! 

! 


Vria minor 




1 Auft^liffimaextrafigurainreflafequentislateris 

MdorisVrfecpnftellatio j* 

s Quse eftin extremitate ridus 

2 Piecedens earu quae in duobus oculis funt 
g Sequens earum 

4 precedensearumquieinfonte funt 
f Sequens earum 

6 Qusinextremitateprecedentis Autiseft 

7 Piecedens ea^ quiern collo funt 

5 Sequens earum • - - 

9 Borealioi de duabus quaein pedore funt 


13 » lbor*l 71 10 l 4 1 

Vt&muor 


S£ 

Sf 

20 

bor. 

S9 

So 

4 

a 

iS 

So 

bor. 

43 

a 

S 

a 

z 6 

20 

bor. 

43 

0 

S 

lE 

i 6 

lo 

bor. 

47 

IO 

s 

Z£ 

27 

40 

bor. 

47 

0 

s 

E£ 

2^ 

IO 

bor. 

yo 

30 

s 

S 

0 

30 

boi. 

43 

So 

4 


2 

30 

bor. 

44 

20 

4 


9 

0 

bor. 

42 

0 

J 4 



ALMAGESTI 


7 ? 




Auflraliorip&rum 
Qus in genu feiflro eft. 

Boiealis earaqusjanterioiis extremitate pedis iinifhifufit 

Auftiahoripi^m 

Qu® fupra genu dextmm eft 

Qu$in&ag«iu dextram eft 

Earuqusfuntinquadrikterafiguia/illa in doifo eft 

Qus deiftis in urfe latere eft 

Qu£ in ladice audse 

Reliqua quse eftin pofteriori finiftia coxa 

Precedw earu q in extremitate pofteno5: iiniftn pedis funt 

Qusiftam fequitur. 

Qnse eft in poplite finiftfo 

Borealiuea§:qmextremitatepofictiorisliniftri pedis funt 
Aufeali orearum 

De tribus in caudalocataramtPrimapoft caudx radicem 
Mediaipkmm 

Tertia;&in ipfa extremitatecauda 


Magnitudinis ^ 
Secunde 6 

CvtfemaiorislleU* 27 | 

Quinta 5- 


Longitudo 


latifiido 

Mag» 



c 

M 


G 

M 


05 

II 

0- 

boi. 

44 

0 

4 


$ 

IO 

40 

boi 4 

3 X 

0 

3 

3 X* 0. 


s 

3 ® 

bor. 

29 

20 

3 


ff5 

6 

20 

bon 

28 

20 

3 


G 

5- 

40 

boi< 

3 ® 

IO 

4 

36 0 

G 

9 

X® 

bor. 

3 ® 

20 

4 

33 20 

G 

17 

4 ® 

boi. 

4 X 

0 

2 


G 

22 

Io 

bor. 

44 

3 ® 

2 


W 

3 

10 

boi 

XI 

0 

3 


Si. 

4 

0 

bor 

46 

3 ® 

2 


G 

22 

4® 

bor 

29 

20 

3 

Js 

G 

24 

Io 

bor 

28 

IX 

3 


s? 

I 

4 ® 

bor 

3 X 

IX 

4 



9 

X® 

■bor 

2X 

X® 

3 


s? 

lo 

20 

;bor 

2 X 

0 

3 

a u 2» 

s? 

12 

10 

|bor 

X 3 

3 ® 

2 

* 

9 

18 

0 

:bor 

XX 

40 

2 

* 

Sl 

29 

X® 

'bor 

X 4 

0 

2 

* 


maiore Vrkinfiguiata funt 

1 Qua fub cauda procul ad auftrum eft 

2 Quaiftarumpceditminuf^fplendidaeft 

g Auftialiot q inter antetioies una pedes 8C capui leonis eft 

4 Borealiorhac 

5 Sequensreliquarumtriuminuf(5fplcndidarum 

6 Precedensiftarn 

7 Hanc etiam precedens 

S Qua inter anteriores pedes & geminos eft 
Magnicudi.stc 
Tertia * 

ClnfoimatedtU* S ' 

Obfcura 4 


te 27 f” 

5 or. 

39 4 X 

3 

a 20 10 

ibor. 

41 20 

1- a 2« t. 

5 IX 0 

3 or. 

17 IX 

4 

5 13 20 

3 or. 

l<> 10 

4 

Sn 16 IO 

bor. 

20 0 

obfcu* 


bor* 

2 2 40 

c^fcu« 

Q 1 1 1 0 

bor. 

23 0 

obftu. 

,a ° 

DOI, 

2 2 

obfcur. 


cohftellatio 


Qus in lingua draconis eft 
Qua in ore eft 
Qua fupra oculum 
Quainmaxilla 

S^?/£SCqfuntiicaaIinaSIipriaaerioM colli 
Auftralis ipferam 
Media ipfeium 

Sequens iftasuctfus ortum ^ ^ YT, a 

Quajfequ^fluxue/AuftEaliorea^tqfotjpcedeteUtere n X « 

c,^tin'*nfi>r^Aente\a.teie IX d® 


A 26 40 
«1 So 
Itl 13 IO 

Itl 27 to 

Ifl 25 4 ® 
$ 24 40 
?9 2 20 

$ 28 jo 
>» '9 30 


bor. 

76 3 ® 

4 

Draco 

bor. 

78 30 

4 

1? 

bor. 

7 X 4 ® 

3 


bor. 

80 20 

4 

7 X 20 

J)or. 

7 X 3 ® 

3 


bor. 

82 20 

4 


bor. 

78 if 

4 


[bor. 

80 20 

4 


por 

81 I® 

4 


jbot 

pot 

81 4 ® 
1 8J . 

4 




vfl eovi jk Oi 


Longitudo 
C M 


Latitudo Mag. 
G M 


Botealis earum qus funt inlatere fequente 
Auftralis lateris fequentis 
Auflialisfequentifiuxiutrianguli 
Precedens dereliquis duabus trianguli 
Sequens de ipfis 

Sequeftsdetnb 9 q in antccedete deinceps triagulofuht 
Auftralisdereliquisduabustrianguli ' ' 

Borealior reliquis duabus ' . 

Qus de duabus paiuis ad occidentelepate triaguli;feqtur 
Ptecedensdeipfis- 

Aufhaliofde tribus qus deinceps per reftam lineam funt 

Media ipfatum 

Borealioripfarum 

Borealior duarum qusdeincepsadoccafumfunt 
' Auftialfcaiplarum 

• QusdeilHsinflexucatidsadoccafumed 
; Precedensdeduabus fetisabifladiftanflbus 
I Ousiplas fequitUr 
> "Qusifiisprope caudamadheret 

; Reliqua qus in extremitate cauds eft 

Magnitudi.Jic 
Tertis 8 


7 

40 

bor. 

! 78 

90 

2 z 

S° 

bor. 

■ 77 

jb 

IO 

40 

bor. 

80 

30 

2 I 

40 

bor. 

81 

20 

26 

10 

bor. 

S'o 

19 

M 

20 

bor. 

84 

30 

20 

20 

bor. 

|'83 

30 

1 I 


bor. 

84 

S° 

zS 

40 

bor. 

87 

30 

2 I 

40 

bor.' 

86 

9 » 

9 

0 

bor. 

81 

19 

9 

20 

bor.^ 

80 

20 

8 

20 

bor. 

84 

fjo 

IU 

0 

bor.' 

78 

0 

10 

20 

bor. 

74 

40 

12 

40 

bor. 

' 70- 

, 0 

7 

20 

bor. 

1 64 

40 

11 

10 

bor. 

'• 69 . 

30 

19 

IO 

bor. 

i 61 

19 

13 

10 

ibor. 

.1 96 

19 


Ccepfeeiconftellatid. 4 * 

Qusinpededextib eft ■ ‘ . 

Qusinpedefiniijro 

Q_us ai cingulum eft iri dextro latere 

Qus fupia dexterum humerum eft tang&ns ipfum 
Q_usfupra dexterum cubitum tangens ipfutri • 
O^ s jiib hoc cubitoip6ih qub<5 tangeris 
Qus in pedore 
Qus in fmiftro brachio 
Aufiialis de tribus q in tfaia funt 
5 Media ipfamm 

I Boi ealisipfarum _ 

^ Magnitudinis ^ 

L • . Tertis i 

CCephtt*ii j, 

-Qtrints X ~ 

^QuscircaCephsuinformatsfunt 

f Precedenstyaiam ^ 

I Sequens tyaiam ' * - * ' i- 

CTBootscbnlldlatio 5* ‘ 

1 precederis de tribus qusfuntin manu finifira ■ 

I Media&aufi^eideiiibus . - • 


72 o: 4 
74 'o 4 
(>s 30 S 

62 30 4 

60 15- S 
6 r, ij- '4 

61 20 s 


Inp 2 to Iboi.!-j '8 40 \ f j 

bi 4 IO . lbox4 jS ao 1 X » 



ALMAGESTI 


•i6j 


Sequens de tribus 
Qus in finifiro cuHto dK 
Qus eft in humero finiflio» 

Quseftin capite. 

Quae m humero dextro» 

Borealicff ipfaium 8i incollorobo. 
Adhucborealiorifta&inextfemitatecpllotobi. 
Borealior duarum quse funt in claua fub humero» 
Auihalioriplarum. 

Qns in extremitate dext&z manus eft. 
Praecedens de duabus qua in uola manus funt. 
Sequens ipferum. 

Quxin extremitate capuli collorobi 
Qusincrure dextroiuxtadngulum. 

Sequens de duabus qua in cingulo funt. 
Pracedens ipfemm. 

Quae eft in dextro calcaneo. 

Borealis de tribus quae funt in liniUra tibia. 

Media ipfamm 

Auihalis ipiarum. 


Logitudo 


Latitudo 

mag. 


G M 


G M 



ip 5 40 

5or. 

60 10 

S 


ip 5 40 

3 or. 

S 4 4 * 

s 


1JJ 40 

DOr- 

49 0 

3 


3 p 26 4 ° 

Dor- 

Si so 

4 

Ma. 

a S 40 

Dor. 

4S 40 

4 

Ma. 

ik s 4 ° 

DOr* 

S 3 IT 

4 


ik f 0 

bor. 

S 7 30 

4 


£k 7 40 

bor. 

46 10 

4 

Ma. r s6 

£k 8 30 

bor. 

4 S 30 

S 


ik Sio 

bor. 

41 40 

5 


^ 6 40 

boi. 

41 40 

S 


£k 7 0 

bor. 

4 i 30 

S 


ik 7 4^ 

bor. 

43 0 

S 

40 20 


bor. 

44 0 

3 

40 Ii" 

tip 2 S 40 

boi. 

41 40 

4 


tlj) 2 S 0 

bor. 

42 10 

4 

Mi. 

iO! f 2o 

bor. 

2S 0 

3 


21 20 

bor. 

28 0 

3 


fra 2o 30 

bor. 

26 30 

4 


mj 2 r 20 Ibor. 

2S 0 

4 



Magni.;^ 

Tertiae.4. 

. CTBootis fiellff.iz. Qnarts.^. 

Quintae.^. 


I nformata fub ipfo. 

Qna eftinter crura 8c uocaturarclurus fubrul&. 
Informata una magnitudinis pri mae. 


4 

5 

6 

s I 


Corona borealis con{lellatio.6. 
Fulgentifliraa earum qua funtin corona. 
Qu2 omnes ifiaspracedit. 

Borealior qua iftam fequitui. 

Sequens iftam borealior ifla. 
Qnaefulgentiffimama meridie fequitur» 
Qu^iftara propius fequitur. 

Quae poft iftas rurfus fequitur. 

Sequens cunflas quaein corona funt. 


Magni.slc 
Secunds.r» 
4 TCorona fleHa.8. Quartas.^. 

Quintae.i. 

Sextaeu. 


nyl 27 o [boi.| 51 Jo i » 


iTb 

14 40 

bor. 

44 30 

2 

52 : 

1 1 40 

bor. 

46 30 

4 

5 ^ 

r I io 

bor. 

48 0 

S 

52 

13 40 

bor. 

so 30 

6 

52 : 

17 10 

bor. 

44 4 T 

4 

lTl 

1910 

bor. 

44 SO 

4 

62 ! 

21 20 

Dor. 

4b 10 

4 

52 ! 

2 1 40 

Dor. 

49 20 

4 


CTCoronaboreaiis 

.Ma, 

Ma* 


Eius qui in genibus eft conftellatio.7. 

Quae in capite. 

Qtts in humero dextro paies Axillam feu Capulam. 

Qua in brachio dextro. 

Qus in cubito dextro. 

Qua in humero finiftro. 

Quae in brachio finiflio. 

Qua in finiflro cubito. 

De tribus qua funt ih finiflia manus uolaalla qua fequitur. 

Borealis de duabus reliquis. 

Auftiahor ipfarum. 
in dextto latere. 

Almage. 


«l 

17 40 

bor. 

37 30 

3 

n 

3 4° 

bor. 

43 0 

3 

m 

I 40 

3or. 

40 10 

3 


28 0 

Dor. 

37 10 

4 


1 6 40 

30 r. 

.48 0 

3 

n 

22 0 

!boi. 

49 30 

4 

«1 

27 40 

30U 

S2 0 

4 

? 

S 30 

3 or. 

Si so 

4 

$ 

1 40 

3 or. 

S 4 0 

4 

$ 

I 30 

Dor. 

S 3 0 

4 

«1 

6 so 

001 . 

i 6 40 

3 


^THetcuIes 


Ma.nt so 40 
Ma. 

Ma. 



LIBER VH 


12I Qusiniateiefiniftro. 

13I Borealior iflamuertebrofiniftrscoxs. 

Quff in capite cruriseiufdem. 

Procedens de tribus qua {untinfiniftro ciure. 
Sequensiftamv 
CLua adhuc iftam fequitur. 

CLuain genu fmiftio. 

CXuaeinfiniftrafma. 3. r -n • 

Pracedens de oibusqua funtin extremitate pedis limfln. 
Media de tribus. 

Sequens ipferum. 
eXua in uertebro coxa dextra. 

Borealior ifta in eodem crure 
eXbain genu dextro. 

Auftralior duarum quain genu dextro iunt. 

Borealior ipfarum. 

Qua in tibSa dextra. _ 


29) 


Longitudo 


Latitudo Maga 


C M 

m IO IO 

bot. 

G M 
33 30; 

3 


ni IO 0 

bor. 

36 JO 

3 


n\. II 10 

bor. 

■38 30I 

3 


« 114 ” 

bor. 

39 30 

4 


nv iS 20 

bor. 

63 0 

4 

Mi. 

«t 16 20 • 

bor. 

61 131 

4 

$ 0 So 

bor. 

61 0 

4 

^ 6 2 » 

m, 22 xo 

bbi. 

69 20 

4 


m if 20 

ibor. 

70 13 



i>l 16 s° 

Iboi. 

7 t 13 

6 


«t 19 40 

poi. 

72 is\ 

6 

Ma. 

nt 0 40 

por. 

64 0 

4 

^ 2S 20 

pol. 

63 

4 


I 40 

por, 

6 >S 301 

4 

Ma. 

a 1.3 40 

bor< 

63 40 

4 

16 & 

^ 10 10 

bor. 

64 

4 

^1120 

Ibor 

.160 0 

4 


IsGt S 0 

Ibor.! 37 30 

4 

l 


Herculis 
Stella.rS. 
Sine ultima 


Magnit.>^c 

Tertia.6. 

Q.u 3 rta.i 7 « 

O.uinta.2. 

Sexta.^. 


' Inforniata extra ip fu m. 

I Aufealiorillaquaeftinbrachio dextro. 
Stella una magyiitudinis quinta. 


Lyraconflellatio.S. 

Fulgens qua in tefta efl 8 c uocatur Lyra, 

Borealis deduabiis qua iiEadherent. 

Auftralioiiplarum. 

ausiftam fequitur& media inter ortum coluum. 
Borealior de duabus cotiguis q fut adorientalan tefta parte. 
Auftralior iplarum. . . , r , 

Borealior duarum pracedentium qua m lugoiyra iunt. 
Auftralior ipfamm. , . , r . 

Bore^ior duarum feguentium qua m lugo lyra iunt. 
Auftrario^c ipfamm. 


[n ’ 

40 

Ibor. 

iS lol 

3 

1 




iboT. 

£2 0| 

I 

1 * ¥ 

$ lyra 


20 

por. 

62 .<)o 

4 

IMa. 

tefmdq 

$ 20 

20 

por. 

£l 0 

4 

Ma. 


S 22 

40 

por. 

60 01 

4 

i 


?* 2 

0 

boi. 

61 20 

A 




40 

por. 

£0 20 

4 




0 

Ibor. 

36 10 

3 

1 


20 

30 

Ibor. 

33 0 

4 

Mi. 


$ 24 

10 

por. 

33 2 0 

3 



1* ! I 

0 

jbor 

34 30 

4 

Mi. 



CLyra ftella.io. 


Magnit. 5 ^ 

Prima.r. 

Tertia,:. 

CXuarta. 7 . 


Auis conftellatio.9. 
eXuaeftinore. I 
CL.ua iftam fequitur & eft in capite» 

CLua in mediocollo» 

eXua in pedore. ' 

Fulgen»qu2 in cauda eft., 

CXuainciibitoaladexn^eft. , . 

Aufoaiis de tribus qu« funtin pechne dextra ala. 
Media de tribus. ■ £ ■ . • 

Borealiiipf^m qua eftm extremitate pedmis. 
Quaincufcato, Alaiiniliia.. _ ... 

A^aliovpferijm ai in raedio ei.ufdan ala,j.i 


Auis 


bor. 

49 2 0 

3 . 

Callina-,.r) 1 

bot. 

30 30 

3 

:'0 1 

bor. 

34 30 

4 

Ma, ,r. , 

bor. 

37 .2.0 

, 3 . . 

• :.’i 1 

bor. 

£0 .,- 9 

X 

$ ^ ':rO 

bor. 

£4 40 

„3 

i 

bor. 


• 4 

„ ■ ■ . 

bor. 

7 - 1 - 

A- 

iMa. 

|bor. 

74 0 

4 

Ma*$ e 

■bor 

49 5 ° 

3 


bor 

32 to 

' 4 

Ma, 



-W V» 66M ^ 


ALMACESTI 


I QssinexttemifatepecHnisAlsfimflr*» 

I Qus in pede finiflio. 

I Qnsin genufiniflro. 

I Pr«cedensdeduabusqu»funtinpededextfo« 

I Sequensiplaium. 

' Qngingenudextronubifimilig» 


Logitudo I 

latitudo 

mag. 

1 G M 1 

G M 


pe 6 40 bor. 

44 0 

3 

^10 0 {bor. 

Sf IO 

4 

ts: 14 30 jbor. 

S 7 0 

4 

ps I lo bor. 

64 9 

4 

'cs: 2 40 [bor. 

64 39 

4 

|esr 12 10 |bor. 

63 4 ^ 

y 


Magnitu. ^ 
Secundx. i 
<rGaIIin£fteIIse.i7. Terti?. $ 
QuarKE. 9 
OuintSE. 2 


Informat* qu? circa auem funt. 

I 1 Auftralior duarum qu*CuntCubAlaiiniftra. 
2_|-£orealioripCarum. 

fte IO 49 [bor.j 4^ 40 1 4 »Ma. 

Itsc 13 yo Ibor.l j-i 40 { 4 iMa. 

Calli opei* conftelIatio.io. 

Calliopea 


Qusein capite. 

Qusinpeflore. 

BorealiOT ipfe & eft in cingulo. 
Qjpe fupra fedem in cruribus eft. 
Qusein genibus. 

Qns in Tibia. 

Qu«inextreraitetepedB. » 

Qusin finiftrotHachio. 

Qnse fub cubito llniftro. 
Quseinbiachiodextro. • 

Qhs Cupra pedem Cedis eft. 

Qns in media Cede Ceu cathedra, 
in extremitate Cedis. 



V *7 ro iborj 

4 S 20 

4 


V IO yo bor. 

46 4 y 

3 


V* IO 20 bor. 

47 y® 

4 


V 16 40 Ibor. 

49 9 

3 


V 20 40 por. 

4 y 30 

3 


V 27 0 por. 

47 4 y 

4 

* 

^ I 40 por. 

47 20 

4 


V 14 40 bor. 

44 20 

1 ^ 


V" 17 40 bor., 

1 4 y 0 

1 s 

4 

V* 2 20 |bor. 

yo 0 

1 * 


V ij- 0 por. 

1 y 2 40 

1 4 1 


V 7 yo |bor» 

1 yi 40 

1 3 

\V 3 40 [bor. 

1 yi 40 

1 6 


[Ma. ^Supra 
cathedra 


Magnitu. 
Tertije. 4 
Caffiopeis;^ 15. CJuarf*. 6 
' ' Quint*. I 
• SextJE. I 


Peifei conftellatio. ii 

Qns in dexrrse Manus extremitate & eft nebulofa. 
Qns in dextro cubito. 

QtuE in humero dextro. 

Qu2 in humero finiftro. 

Qusein capite. 

Qusinocdpite. 

Fulgens qus eft in dextro latereperfei. 

^i^cedens de tribus qus Cuntpoft illam quxin latere. 
Mctfiadetribus. ‘ 

-Sequeris ip&ium. 

Q^in cimiO) ftniflio. 

Fmgens quseft in gcrgrineo^ 

Qusiftam Cluitur. 

Qusefplendidam ^cedit. 

Reliqua quaeiftama&ucprsttdit. 

Quse in Genu dextro. ‘ 

Prsecedens ipiam & eftfiipra genu. 

5 rsi^ens de duabusqusfuprapopHtem. 

Almage. 


V 26 40 

bor 

40 30 

V I lo 

bor. 

37 30 

V ! 40 

bor. 

34 39 

V 27 Jo 

bor. 

32 20 

y 0 40 

bor. 

34 39 

^ I 30 

bor. 

31 10 

4 So 

bor. 

39 0 

S to 

bor. 

27 So 

V 7 " 

bor. 

27 40 

i# 7 40 

bor« 

27 20 

V 9 30 

bor. 

27 0 

V 29 40 

bor. 

2J 0 

V 29 Io 

jor. 

21 0 

V 27 49 

?or. 

21 0 

V 26 yo 

501 . 

22 IO 

V 14 yo 

5 or. 

28 0 

V 13 20 

5 or. 

28 IO 

^ 12 30 bor. 

2 S 0 


Nebulofa 


jPeiCeua 

Mi. 




Tn capite 
gorgonis 




4 
4 

4 . 

4 n » 



i 1 


Sequens quarinipropopUtceR. 

Quxin dextra fuxa. 

Qu£ in ulo dextro» - 
Qus in crure fiiiiftro. 

Quae in genu finiftro. 

Quae in tibia finiftra. 

Qu pinfimflro calcaneo. 

O.U2 iftam Ceq uitur&eflin extremitate pedis fin iftri. 

Magni 

Secundx.2. 

Perfeiftell®.i6 Terds.f. 

CX.uartae.i6» 

Q-Uintae.:. 

Ne bulofa.1* 

Informatae circa perfeutn. 

Cjnaead Ortumrefpectu eius quae in genu finiflroeft. 
QTi2ad(epretrioneiurefpe:tueiusquaemgenu dextroeft. 
Prffcedens earum quaein Corgonio funt. 

Stellae tres quaru quintae magnitudinis diiae obfcura un a. 

Aurigaeconr'ellario.i 7 i 
^Aulhahor de tribus quae funt in capite. 

Borealior SC eft fupra caput. 

CXusin humero finiftro & uocatur Capra. 

CXuaein humero dextro. 

CXuae in Cubito dextro. 

CXuaein uoladextia. 

CXuseincubitofmiftro.- - -tj- 

Sequens deduabusqu2-funtinuoIaiiniftra/Si uocatur hsdi. 

Praecedens ipfas. 

CXuainTalo fiuifiio. 

CXuaein Talo dextro comunis cum^ Tauri comu. 
CXusadfept^onerefpeftueius H extremitate pedis. 
AdhucborealioriftadCeftinuertebro. 

Paruaquaeeftfuprafiniftrumpedera. 

Magnit.:^^ 

• Primae.t. ... 
j Secuds.i. 

AurigeftfIIae.i 4 j Tertiz.2, 

CX.uartae.7, 

CLuintae.i. 

Sextae.i. 

■ <rOphiucbipoftulario. ij, 

CXu2 in capite 

Prscedens de duabus quae funtinhumetodextro. 

Sequens ipfarum . 

Procedens de duabusquaefuntin humerofinifiro. 

Sequens ipfaru m. 

CLus in cubito finiftro. 

Praecedens deduabus quae funtin extremitate manus iimltrae 
Sequens ipfarum. s - 

CXuxin cubito dextro. 

ptzcedens de duabus qus futitin extremitate «nanus dextr* 
SequensSpiaum. o , . ^ 


Longitudo 
G M 

V 14 0 

boi. 

latitudo 
G M 
26 if 

Mag, 


V 14 10 

bor. 

14 Jo 

s 


V 16 30 

bot. 

18 

s 


^6/0 

bor- 

21/0 

4 

Ma. 

V 8 40 

bor. 

19 iS 

i 


^ 8 10 

bor. 

14 4f 

4 


4 10 

bor. 

IZ 0 

3 

Mi. 

IV 6 20 

bor. 

II 0 

3 

Ma. 


iV 

1 1 


bor. 

18 

0 

S 





ibor. 





Iv 

24 

40 

iborJ 

20 

40 

obfcura 

Auriga 

Is 

2 


bor. 

30 

0 

4 


!s 

2 

20 

bor. 

31 

so 

4 


ib>. 

2f 

0 

bor. 

22 

30 

r 

g Capra 

Is 

2 

So 

bor. 

2 0 

0 

2 


's 

1 

io 

:bor. 

25: 

IJ- 

4 


's 

2 

So 

,bor. 

u 

1 0 

4 

Afe. . 

V 

2 2 

0 

[bor 

20 

40 

4 

Ma. 

X 

2 2 

lo 

Iboi.! iS 

0 

4 

Ma. Hedi 

,V 

22 

0 

bor. 

18 

0 

4 



19 

SO 

Ibor. 

10 

10 

3 

Mi. 

ix 

iT 

40 

,bor. 

S 


3 

Ma. 

-X 

26 

0 

por. 

8 

30 

S 


iX 

26 

20 

jbbr. 

12 

10 

S 


V 

20 

46 

hbr. 

lo 

20 

6 



m. 24 eo ,bor.| 

j6 0 

3 

?a 28 0 Ibcr. 

27 

4 

in. 29 0 bor. 

26 30 

4 

»V 13 20 jbor. 

33 0 

4 

tq. 14 40 bor. 

3* so 

4 

8 20 bor. 

33 so 

4 

e 0 'bor. 

17 0 

3 

•H. 6 0 bor. 

16 30 

3 

nt 26 40 bor. 

I/ ^ 

4 

q: 2 20 |boi. 

13 40 

4 

. i 20 iboi. 

14 zo 

4 


iMa. ^ p 
Ma. Ophiuchus 
iei^taiius 


ALMAGESTI 


75 


12 Ctu* in genu dextro. 

Qus in tibia dextra 

i4 Prscedensdequatuorgusfunt in pede dextro 
if Quseiftamfequitui 
jb Qsaeadhucifkmfequitur. 

J7 Reliquadequatuorqujeomnesfequituf 

18 OHseiftasfequitur&tangitcalcaneum 

19 ^aejnjtniftrogenu 

20 BoreaIiqtdetiibus<}us£Bt in iiniftra tibia ImieSa lineam 

21 Media ip&rum 

22 Auftraliordetribus 

2j| Q.u£infmi(!rocalcaneo 
24I Qgat tangit plantam finiflrt pedis 
Ma^o^t 

'Ophiuchi fte Hae. 14. Tertiae.j. 

(Xuarts.i;. 

d.uint<e.6. 

Informatae quz circa ophiacum funt. 

1 I BorealioxdetribusquaefuntadOrtumhumeridextri 

2 I Media de tribus 

3 j Auftralioripfarum 

4 I SequensdetribusquaTifupramediam 

5 I Borealiordequatuor&eflfolitaria 

Stellg quinq? magnitudimsq uaitg. 


Serpentis Ophiuchi/Conftellatio.14. 

, Q.uae in extremitate maxill*/dl deillis qus in capite quadri/ 
CLuff Nares tangit (laterjefunt. 

Quae in tempore 
Qaaeinradice colli 
Media quadrilateri & eft in Ore 
Extenor &ad fq>tetrioneCapitis 
Quaepoftprimum colliflexumeft 
Borealis de tribus deinceps fequentibus 
Mediadetribus 
Auftralisipiarum 

Prscedens manum dextram Ophiuchi poftfequcteflexum 

Sequens eas qua in manu funt 

Quae poft pofteiiorem partem dextri cruris Ophiuchi 

Auflralior de duabus fequentibus iltam 

Borealioriplarum 

Quae poft manum dextram in flexu caud* 

Quae iflam fequi tur & efl in cauda fimiliter 
Qggin extrema cauda eft 


' j .a-r Magni.jtc 
) - Tertiae.5. 

Serpends5^j.i8. Q.uartacjj. 

CLuintaeut. 




SaeittaB Cdnllellatio.ij. 

CLuae in feo iagitte foHoria ell. 

Sequens de tribus qi^ in arundine fimt 
-Mbiiaipiiuum . ^ 

Praecedens de tribus 

CLuz in utiem^te Gliphidos Iagitte 

Almage. 


Longinido Latitudo Mae. 
G M G M 


ni 2 1 Io ^r. 

7 30 

3 


ni 2^ 40 boi. 

* I/ 

3 

Ab. 

»l 2J 0 bor. 

2 I/ 

4 


>n, 24 20 bor. 

I 30 

4 

Ma. 

•n. ac 0 bor. 

020 

4 


"l 2C so bor. 

0 4 f 

S 


nt 27 IO bor. 

I 30 

S 


ni 12 Io bor. 

II 

3 


nv 1 1 40 bor. 


S 


att IO 40 bor. 

3 I® 

S 

Ab. 

«l 9 s° bor. 

1 40 

s 

Ma. 

ni 12 20 jboi. 

0 40 

s 


ni Io 40 bor. 

0 4 S 

4 




5 

z 0 

iboi. 

28 

lo 

4 



$ 

2 40 

{bor. 

26 

io 

4 



$ 

3 0 

Rjor. 

^S 

c 

4 




3 40 

ibor. 

=7 

0 

4 




4 40 |boi. 

ii 

0 

4 








Serpes Ophiuchi 



18 fO 

ibot. 

38 

0 

' 4 



Oj 

27 40 

Ibor. 

40 

0 

4 




24 20 

|>ot. 

36 

0 

3 



& 

22 0 

|bor. 

3t 

IS 

3 



& 

21 20 

Ibor. 

37 

ISi 4 



a 

23 lo 

bor. 

42 

30 

4 

St 28 z* 


3i 

2 I 40 

jbor. 

25 

IS 

3 



& 

24 fO 

bor. 

26 

30 

4 




24 20 

bor. 

ze 

20 

3 




2620 

bor. 

24 

0 

3 



(Z 

28 so 

jbor. 

16 

3® 

4 




8 lo 

jbor. 

16 

IS 

J 




23 40 

,bor. 

JO 

30 

4 



m. 

27 0 

;bor. 

8 

3® 

4 

Ab. 

in 

27 so 

|bor. 

10 

JO 

4 


k 

3 40 

Ibor. 

20 

0 

4 



8 40 

ibor. 

21 

10 

4 

Ma. 

w 

18 20 

Ibor. 

27 

0 

4 

. ___ 


o xo Ujor.j 35 40 
|9a 6 40 lbor.t 39 toj 
S jo jbor.l 39 sol : 
4 40 ^rj 39 ®| - 
3 20 'bor .1 37 4 ® . 

k 


Sagitta 

"pp# 

iGlipitidos • i . creax / 

I eocauicasti^ituc ubi 
chaada Arcus fiibio/ 
gtdiur. 



UBER. VIII 


Sagitta 5^: .5. 


Magnitu. 

Quarta.r. 

Qiiinta.j. 

Sexta.i. 


longitucjo 
C M 


latitudo Mag. 
G M 


Aquila conflellatio.i6. 

Qriaiti medio capite 

Qua iflain prscedic &eR in collo 

Fulgens qiiainocdpitediuocaturAqiiila 

Qna prope hancadfeptetiion em efl 

Pracedefis deduabus quz funt in humero finiflro 

Quaiftanifequitur 

Pracedens de duabus qiis funt inhumero dextro 
Qii^hancfeqiiitur 

Qua fub Aquila cauda remoti orlefl&lacleucirciilu tangit 


Magni- 
Secund^.j. 

Aquil$>jc.9 Tertiff-4. 

Quaits.r. 
QuintK,^. 



7 

Io 

bor. 

26 

Xo 

4 



4 

Xo 

boi. 

27 

2° 

3 


■to 

J 

X° 

Dor. 

2 J> 

10 

1 

Ma. 


4 

40 |bor. 

3° 

0, 

3 

Mi. 


X 

10 

Dor. 

Ji 

30 

3 


?a 

6 

0 

bor. 

31 

3° 

S 


? 

25 

40 

bor. 

28 

4 c| 

X 



I 

lo 

bor. 


2o 

X 

Ma. 

% 

22 

10 

bor. 


20 

3 



Aquila 


d* V 


Informatae circa Aquilam in quibmefl; Antinous. 

1 Frrecedensdeduabusqiitefuntabauflralicapitisparte 

2 I Qu:eiflamfequitur 

3 . Qu^ tibauftro&africodexteriaquilshumexieft. 

4 I Qusa meiidiehuiuseft 

5 I QUfeaiiftraliorliacadhuceil 

6_j Qu ecu nclas pracedit 

Stellg rex<quard tertjg Magnitudinis.4.Qfflrr£ im a/gntae una. 
Delphinis conIleHatio.17, — • . 

1 Prscedawdetribusqu^incaudafunt - 

2 Borealiordeduabusreliquis 
j Auftraiioripfamm 

4 Auflralisearuqfuntiantecedctelatere qdrilateri Rhoboidis 

5 Borealisantecedenrislatcris 

6 Aiirtjalis fequen tis laceris Rhombi 

7 BoieaIisfcquenrj.slateris 

S AiifJialisdenibiis.-quffAintincercaudam&Rhobum 

9 Piscedens de duabusreliquis borealibus 
■■ Reliqua deipfis 8 i feqtiens 



3 

46 

Iboi.. 

2 1 

40 

Antinous 

3 { 

u 

8 

xo 

Ibor. 

19 

lo 

3 1 


26 

0 

|boi.i 

2f 

0 

4 iMa. 

b 

28 

10 

^bor.| 

20 

0 

j i 

1$ 

25 

40 

jbor.i 

IX 

30 

r I 

b 

2 1 

20 

*bcr.| 

18 

lo 

j 1 


Magni.>J: 
Tertie.^'. 
Delphinii^-.ro. Quarts.r. 

SextT.;. 

PijecifionisEqui/Confleiiatio.iS^ 

I Pntccdcnsduarum qiis fumin capite 
I Qua’ipfam fequitur 
Pfffccdmv duarum qus in orefunt 
I Qligjpfamfequitut 


>> 17 40 Ibor 

29 10 

3 

Delphinus 
Mi. T) 

>9 18 40 Ibor 

29 0 

4 

Mi. 

po 1 8 40 Ibor 

27 4X 

4 

12 6. 4o< 

po 8 30 Ibor 

32 0 

3 

Mi. 

po 26 0 [bor. 

33 xo 

j 

Mi. 

p3 2 1 2 0 .bor. 
po 13 10 |bor. 



Mi. 

33 10 

3 

Mi, 

po 17 3° [bor. 

34 0 



po 17 20 [bor. 

31 X® 

6 


po 19 0 jbor. 

31 30 

6 



H.v c.4.f unt atqj obfcurK, 
Equi Conftellacio.19. 


■j: 'To 17 4° ‘bor.l sf 


ho 26 20 ibor.i 20 jo. Obfcura Equ9ptior 

28 0 Ibor.j 20 40 Obfcura 1? ip 

|>j 26 20 jbor.j 2f jof Obfcura 


Qu*in uJubillicoeft&comimiscucapiteAildtomad* 
Qii^inltimbis&extjemirarepenns^ 

Qu» in humero dextro & in ipfa pedis radice 
Quarinoccipite&hmnejoAls --i. . 


IK 17 Xo jbot- 

ix 12 IO ]bor, 
jX 2 IO Ibor, 
't% 26 40 Ibon 


Equus.i.Pegaftts 
I 2 |Mi. $ 

I 2 IMi. ^ 


xp 40I 2 iMi, 


N* Mv| 


AXMAGEST ’1 

,Xongitudo 


Latitudo Abg. 


Borealioi duarum qu» funt in corp<xe fub ala 
AuAcalioiip&rum 


-I vj 
i I vi 


Quaeiftjsauftralioreft 

Antecedens duarum propinquarum qu* in peaore funt 
Sequens ipjarum 

Ptxcedens duarum propinquarum qu* in collo funt 
CLuxipiam fequitur 

ij Auihaliorduarumquxiniubafunt 

14 Boreallorip&rum 

ii^OS^iord^^mmpropmquarunvquxincapitefunt 

17 Q 3 is;^ 3 j^efle 01 - i v: 

CL^iadezicro^p>s Z K V| 

CLuxing^fififtK?- T i t Yj 

CLux i nfalofimftfg» ^ Uou. .-? j.i y- 

■ i \ ci AJagJaii. r~« v^ 

^ ‘o Secundx« 4 . . 

Pe^;^!:,:pi-> Jerdte. 

o,- O.uartx. 9 »' : «■ 

■ »• Ct, Q>uibtg^i’ z v; 

Andromadxloftdlatio^io. '' ^ 

CLux in occipit? • •' i 

(XuxinhurfierodeStro^ !’ r ° - ' 

Q^^inhumero^mftrc^ • 1 

Auftrafis de tribus qux furit in dextro brachio 
Bore^ioripiarum 

6 1 Medkdembus 

7 [ Auflralisdettibusquxfuntinexttemitatemanusdextrx 

Mci^aipikrum 

Borwlis detribus 

CX^Jxjp brachio fmifcoo: c;- os yI 

CLuxin cubito liniftro o. c V; ' r ’ 

Aulbaliordeciibusquxfuntfupradngulum . 

Mediaipl^m . , 

Borealis de tribus 'cf- o- - * 

^ €Ltix'ftiprapedem finifirum 
6 -Q^uarinpededextro 
17 Auriiafiorhac 

x8 Borealior duarum qu* funt in poplite finifiro 
19 Auflialioripiarum 
CL.UX in genu dextro 
Borealior duarum qi£e riiptin fyrmate 
Auiiraliorip&rum 

Exterior pcedKcg detnbusg futiextremitateinanus dextra 


^gnioic 

Androm 4 : ?$c a;uartx.iy. c 
CX.ufaqB» 4 . s 


~ o Trianguli Conftdl^o^ ' 

I CLuxinuerticettiangtdieib 
^ Prxcedensdettfcosquxfuntinteli 

I Media ipGmim 
* Sequens de tribus 

Almage* 


G 

■ M 


C 

M 



IX 

4 30 

jbor. 


ya 

4 


|X 

S 0 

•bor. 

ay 

0 

4 


Irc 

i9 0 

ibor« 

3 S 

0 

3 



z8 30 

IbOI, 

J 4 

30 

X 


w 

ib 'iq' 

|bor« 


0 

4 


t= 

27 - 9 

boi. 


30 

4 


r 

18 yo 


18 


3 


F 

20 30 

mor. 

ly 

0 

4 


:« 

zr 30 


ty 

0 

y 


'k 

zo 39 

bor. 

tb 

0 

y 



> 10 

|bor. 

ib 

yo 

3 


C 

8 0 

iboi. 

li 

0 

4 


= 

S -'ao 

w. 

ZZ 

30 

3 

Ma. 


2J 40 

Kcr. 

41 

I» 

4 . 

Ala. 

esc 

17 40 

te. 

J 4 

- 5 - 

4 

Ma* 

t 

IZ 20 

Ibor .j 6 

11 . 

-4 

Ala. 


V 2 c 2 0 jbor 

24 30 

3 

X 26 20 [bor 

27 0 

4 




X 23 40 ibor 

32 0 

4 

X 24 40 (bor. 

33 30 

4 

X 2y 0- jbor. 

3* 20 

y 

X ly 40 bor. 

41- 0 

4 

X 20 40 bor. 

42 0 

4 

X 22 Io jbor. 

44 0 

4 

X'‘s4 ro te. 

.17 30 

4 

40 por. 

ly yo 

4 

V 3 'fo jbor. 

26 30 

3 

V r yo ^or. 

30 0 

4 

V z 0 ibor. 

32 30 

4 

V 16 yo jbor. 

28 . « 

3 

V l7 16 Ibor. 

37 20 

4 

V ly *o jbor. 

jy 40 

4 

V 12 30 jbor. 

zy 0 

4 

V 12 0 iboi. 

z8 0 

4 

■y ro 10 bor. 

3 y 30 

y 

V 40 |bor. 

34 30 

y 

V 14 10 ibor. 

32 30 

y 

X 1 1 40 Ibor.l 

44 0 

s.. 


Andro meda 

$ s 


fMu 

|Ma* 


{nna&dr^ 

pedem 

X»n.« 4 o« 


, Triangulus 

jv IX o|bor.| 16 jo^ 3 J 
Iv I& 6^.1 zo 4 o| 3 i 
jv 16 roW.j 19 40! 4 i 
IV fofeor.l 15 -- oi 5 ' 1 

k 4 




Longitudo latitudo Afag* 
e M G M 


Magni. . 
Pnmse. 

l 'o -Secunds i§. 
Partis bc»ealis ^ ;$o» i;etriae 81. 

CLiarce.i;^7, 
Quin» : 58. 
j , .&X» 15. 

^ io Oblcu»l 

Webultrfkof 


I Magnit.;^ 


'i' Tertiae 2. 
Atietu.1; . Ct.uai».4. 

CLuintz. 6, 


Stellz.^.CLuarutytugiMffli t adi^ Bu 

1 TaufcicaiHIdfi^^ 

2 BoreaIisd^attto^^t»lBn^^fdIt^ V; 


}ukitae una / gn» tres. 


Ibuiua 


Sequens ipfem. ■{- ' > os •■ 

QuziftamadhiaC^uicw ^ v{. 

Auftralillimade^atubfto • 01 -•/■ 

Qu2^sfequit»&eftm<lejcffafpatula^ *■ • 

Qaz in pedore* ' • -'^1:0 01 fi v 

CLuaein genu dextro' ^ ■■■-' ■ °h . l!: 

Q.uzin&odextro 
CLuzingenufiniftro . 

CXus in cubito finifiro 

De fucculis(fic enim uocatur q in facie funt)ea q in auribus 


Mi. SocoiI* 

|V'T^ o 


Quzimeriunc&tiorealemocuiumeff — ^ 
Qusinteriffim&auf^emoculuit^ . y- 
Fulgens de fucailiu& efim.oculQauftrali^)jhn^a 

Reliquaquzeftinpculobor«U,od oi oi v‘ 
CXuaeftinradiceaiiftaliscomu&inaute, y! 




ALMAGESTI 


77 



«Longitudo 


i latitudo'Mag. 
G M j 

Au. s- o I 4 

•Au. 3 jo I r 

;Au. 2 30 j 


17 AufMiotdiiaruquxtuntmcoitiuaufbaU V to 20 

18 Borealioripiarum 'ii 20 o 

Qus eft in extremitate cornu auflralis V 2740 

20 CLuaeftinradicecomuborealis ^ ^ V ir 4 ® 

ji Qj^HextremitateboreaTcomuseadei^idextiopedeaurig* V 25- 40 

j2 BntpaUnrHiTayppinfj uaKquaefuncinamebore^. 12 o 

2 3 Auflialioripfarum _ V ix 4 ® 

34 Pr recedens dua^p^taiwqus in collo funt i/ 7 ® 

2f CJusipj^-fequkiir ^ ° 

s6 Auftraliorantec«ietislaterisquadrilafer»figur*qincolloe. 8 -o 

37 Borealiorantecedehtislateris 8 30 

28 Auftraliorfequentis latens V 12 ® 

3j Borealiorfequetttis laterii . n 4® 

50 Borealiscerrainusantecedentfc liergaiaruralatais V 2 lo 

^i. Au^ftralisterTninus.antecedentisIateris ^ 2 20 

32|--:SeqaCT5^angufiiffimus uergiliarum te rmin us' ^ 340 

.^. jr.rfateriot&paruaVeigiliarurnafep» " . y '3 4® 

'* Magnitudinis . .. 


Prirn* I - 


• C- 

sij{.‘-;CrTauri>tc 33 Tertiae 6 


• : i-- 

Quarts 12 

C1 

1 1 cT; 

Qrantst3 


i 1 '. 

Sext® ; J 



CTlnformatae drea Taurum 


.Qtjxuibpede dextro dl&f<2pula -- !• 

Prrecedens de tribus quae fupra comu auftrale j' 

Media de tribus 
Sequensipfem 

Borealior de duabus quatfunt fub extremitate comu aullralis ' 
Auffialioripfarum' ’ i' 

Prscedejis de quinque;.q«wt fub comu boreali fequuntur 
CJusiftamfequitui o^- . j' 

Quae iftam adhuc fequkui!i : 

Borealior reliquaiuip duarum fequentium |: 

Auftraliorip&mm • • j - ’ 

, H^tell g iindearri quarti magni.Quartg una/Quintae dece. 
~^Cerniriofutft.conftgHatio' 24 _ 


Qus eftin fipiftro praecedentis geminorum cubitp 

Qus ineodem brachio 

Qtiaeipfamfequitur&eftinoccipite . - 

Qnaeiftam fequitur &eftin dextro humero eiufdem 

Quae m humero fequOTti (equentis geminorum 

^aein dextro latere antecedentis geminorum 

Qua: in fmiftro latere fequentis geminorum 

Ou 2 in fiiriftro genu praecedentis geininpni 

eXuae in fmiftro genu fequentis geminorum 

Q.U* in fmiftra fcquentis geminoru axilla 

Ojxse fupra dextru popUtem eiufdem geminorum 

CLuae in extremo pedepraecedentis geminoium 

CLuae hanc in eoifcm pede fequitur 

cCuae in extremitate riextri pedis prxcedends geminorum 

CLusin extiemime finiftri pedis fequentis geminorum 


[Au. 17 50 \ 4 
■Au. 2 o j y 
lAu. 1*43- 1 T 



iSi fvtTgmitate dextri pedis Cequ enris gemmo rutn 

Magnitudinis 

Secuds 2 

CTCeminoru ^ 1 8 Tertiae, j 
Quarta 9 
Qu inta 


LIBER VII 

iLonginido 
I C M 
14 40 


t t Iatinido!Mag.| 
I C M i I 

|Aiu] 10 30 I 4 I 


<Tlnformata dua orca geminos funt 

1 Przcedens extremitatem pedum antecedentis 

2 I Pracedensearaqeftingenuantecedentisiz&elUplendida 

3 Q.uapceditgenufiniftmmfequentisgeminorum 

4 I Borealistriufequentiddexterafequen^iEpeireaa lineam 

5 \ Mediadeoisus 

4 I Auftralisipfarum&adcnfcatumanus 
7 1 CLua didas tres fequitur&eftfplendida 

<r stellefeptequa??qrtg magni tudinistres/g ntaeueroquatuor 

CrCancTicon flrflatto 2$ _ 

I Media Nubiformiscouoliatiomsqinpedoredidapraiepe 


Borealiot duaru pcedentiuquadriiatere figmaesq eft innd>ula jO 
Auftraliorprscedentiuduarii 

Borealior duaru fequetiuquadrilateis quz uocatur Almus 
Auftralisipfaium 
Qu2 in aufhali forfice 
Qu2 in boreali forfice 
Qua inpofteriorepedcboieali 
Quain pofieriorepedeaufirali 
;M^nitu» 

C^iarta. 7. 

Cancri ^ .9. Quinta, i. 

Ncbul. I. 


4 i 

Au. 

0 40 

4 



.01. 

S 

4 

Ma. 

Ij- 10 

Au. 

2 IS 



28 20 

Au. 

I 20 

r 


26 20 

Au. 

3 20 

s 


26 0 

Au. 

4 30 

5 


0 40 

Au. 

2 40 

4 


Cancer 

10 20 

3or. 

0 20 

Nubilou Praf^ 

7 40 

3 or. 

I IS 

4 

Mi. 

8 0 

Au. 

l 10 

4 

Mi. 


3or. 

2 40 

4 

Ma. Afellus 

11 20 

Au. 

0 10 

4 

Ma. 

16 30 

Au. 

S 30 

4 


8 20 

30 r. 

II ro 

4 


2 40 

boi. 

I 0 



7 IO 

Au. 

7 30 

JL_ 

Ma. 


Cinformata circa Cancrum 

1 1 Quafupercubituraaaftialisfoificiseft 

2 ! Quafequiturextremitatemauflralisfoificis 

3 \ pracedensduarufequentiumqualiintfupeinebulam 

4 Sequens ipGam 

tCSt ellequatuorquaruguattamagnitudinis/due/CLuintadua / 

“I 4 I 7 Le.onisconflellatio. 26 . 

I Quain extremitatenaris 
Quainapertione oris 
Borealior duarum-qua fimt in capite 
Auftralioripfarum 
Boiealis de tribus quaincoUofimt 
(, S equens & mediade tribus 

7 Auraalisiplarum 

8 Quaefijn corde&uocatutReguIus 
p Auftralioripfafiieftquafiin^edote 

PariSantecedens illam quain corde eft 
CJuaingenudextto 
Qua in anterioris dextaaeuola 
Qnainanteriorefmiflra uola 
14I Qua in genu fmiftro 
iri Qua in axilla finiftia 
j fei praceden^detnbusquafuritinuentre 
171 Borealisrdiquaru&feqiieniiuduanini 
jgj Auflralioxiplaum 


55 

19 

IO 

Au. 

f * 

20 

1 4 

{Mi. 

55 

21 

10 

Au. 

1 ^ 

40 

1 4 

iMi. 

55 

14 

0 

bor 

1 4 

So 


i - 


17 

0 

bor 

7 

IS i S 


Leo 

55 

18 

20 

bor 

Io 

0 

4 


55 

2 1 

10 

bor 

; 7 

30 

4 


55 

*4 

20 

bor 

1 12 

0 

3 


S 5 

»4 

IO 

bor 

9 

30 

3 

Ma. 

» 

0 

IO 

bor. 

i ” 

6 

3 


S) 

2 

10 

bor. 

1 8 

30 

2 


il 

e 


3 or 



J 


a. 

2 

30 

bor 

■> 

.0 

I 

9? Regulus 

a 

3 

30 

Au. 

I 

JO 

4 


a 

0 

0 

Au. 

0 

ir 

r 


& 

27 

2 0 

Au. 

0 

0 

X 


S 5 

24 

IO 

Au. 

3 

40 

6 


& 

27 

20 

Au. 

4 

10 

4 


s?. 

2 

30 

Au. 

4 

ir 

4 


w. 

9 

IO 

Au. 

0 

10 

4 


a 

7 

0 

)or. 

4 


6 


il 

13 

0 

5 or. 

3 - 

20 



a 

12 

1 0 |boi’.l 2 

20 

6 




4 >> ^ 


ALMAGESTI 


78 


PrsBcedens de duabus qu* funt in lumbis 

Qusipiam fequitur 

Boiealiorduaiu qusfuntin ueitebiis 

Auftralioiipfamm 

Qks in pofterioribus auribus 

QS$ in poflerioribus poplitibus 

Auftralior hac & quafi in cubitis 

Qu 2 in pofterioribus udis 

Qua in extremitate caudae 

Magnitudinis 
Prima j 
Secuda 2 
CLeonis ^ 17 Tertia 6 

Q^ta 8 
Quinta f 

Sexta 4 

4I7lnfotmata qua drca leonem fune 
Pracedens de duabus q funt fuper fcapulam 
Quaipfam fequitur 
Boiealis de thbus:qua funt fub latere 
Media ipfarum 
Atiflralisipiarum 

BorealiffimucouolutionisnubilofejquaGndnnus uocatui 
Et eft infer extrema leonis_& uriam 
Pracedens auftrdes eminentias Cincinni 
Quaipfemfequituriqhgurafolii edere 
Steire,.8.qru magni.q rta una/gnta quatuot & Cincinnus» 
CT virginis: confteUatio 4 27 


Longitudo 

I 

LaritudoJMag 

C M 

) 

G M 

I 

1^2 11 20 

jbor 

12 if 


^ 14 10 

por 

13 40 

* 

Ift 14 20 

Ibor. 

1110 

s 

16 20 

bor. 

9 40 

0 

'SI 20 JO 

bor. 

J yo 

3 

SI 2l 40 

jbor. 

I is 

4 

Si 24 40 

|AU 4 

0 JO 

4 

SI 27 io 

]Au. 

3 12 

J 

SI 24 io 

boi. 

i I JO 



Mi.R « 






\a 6 o 
8 IO 

17 50 
'Sl 17 IO 
« 18 o 

SI 24 SO 
SI 24 20 
SI 28 jo 


bor«| 

|bor.j 

[borJ 

iAmi 

|Au.‘ 

|bor.| 

Ibor.] 

ibor.j 


ij 20 
is s° 


o 30 

2 40 


CPlocamos gre 

JO orpWidaI“'‘“““““°™ 

zs o 

zs 30 obfcura!iies&^^o>i^®““§* 
Inis/Berenices for 


Auftralis de duabus q funtin extremo aane&uirginis 
Borealiotipiarum ' 

Borealior de fequendbus ip&s infecie 
Auftralioripferum 

Qua eft in extremitate auflralis alaar<5 fmiftra 

Pracedens de quatuor;q funt in ala fimftra 

Qua ipfafn fequitur 

CXusadhuciflam fequitur 

Vltima & fequeiis de quatuor 

CLua ell.fub dnguloin dextro latae 

Pracedens de tribus qin d^tra borealit^ala funt 

Auftralisreliquarum duarum 

Botealis ipfarum dC uqcaturpuendemiatrix- 

eXuain extremitate manus liniftra Si uocatur fpica 

Q,ua fub cingulo iuxta dexterum uatebmm 

Botealis antecedentis lateris quadrilataefiguraqua efiin 

crure finiUroj 

Auftralis antecedentis lateris 
Borealior de duabus:q in fequenti latere funt 
Airifealiorlateris fequenris 
q 1 aa in genu fmiftro 
eXuain dextro aurepoftOTore 
Media de tribus q funt in fjTmat* 

Auftralis ipfarum ' 

Boieaiisipfajwm 



Siimate cauda 
. ueftis feu ttaau 
IqdjxapedeelU . 



2 f? CLuxin extremitateauflralis pedis at<p finifln 
26 CLuxin extremitate dextri pedis atq? boreaus_ 


liber IX 

Longitudo 
G M 


i: 40 


j I tatitudo'Mag,f 

j I C M I I 

jbor.| o jo I 4 j 

|boi.| 5 so \ i ‘ 


Magnitudini* 
primx I 
CTvirginisj^!: Tertis 6 

Quarts 6 
Quints II 
Sexts 2 


Prscedens de tribus qus ad reda linea fub finiflro cubito tut. 
Mediaipfaruin 

3 I Sequens ipfamm _ -rtr- r 

4 Prscedensdetrib^qusquaiiadredilinealubipicalunf 

Media ipfarum & duplex 
Sequens trium 

Stelis fex quay q uints magnitudinis quatuor/Sexts dus 

CLAVDII PTOLEMEIMATHEMATiCAECOM 
POSITIONIS. LIBER qCTAVVS. 

CT^Expofitio tabularis conftellationis hemifpherii aullralis. Ca.I* 
<TAuftralis zodiaci partis coftellatio. 

Librs conflellatio. 28. 


14 40 

Au. 

a 

s 

i«> 0 

Au. 

3 30 

s 

22 IJ" 

Au, 

5 20 

s 

27 Io 

Au. 

7 IO 

6 

28 IO 

Au. 

a 20 

S 

S 0 

Au. 

7 f° 

6 


Ubn 


Fulgens earuqus funt in extremitateauftralis forficis 

Borealioripia&minusfplendida 

Fulgens earu:qus funt in extremitateboiealis forfids 

Prscedens ipfas & obfcuia 

CXuseftin medioauftialisforficis 

Qux iflam prscedit in eadem forfice 

CLus eft in medio borealis forficis 

Q,ug iflam in eadem forfice fequitur 


iOi 18 0 

3 or. 

0 40 


£1, ly 0 

boi. 

2 a° 

S 

^ 22 IO 

>or. 

8 jo 


a 17 40 

bor. 

s 30 

s 

Ci 2 0 IJ 

bor. 

I 40 

4 

a 2 I 20 

bor. 

I IT 

4 

a 27 yo 

bor 

a 4T 

4 

«n, a 0 

bor 

4 3 ° 

4 


f ^ 

[£;.27<40<Iumil)* 

_<24.0* 


Magnitudinis 
Secuds 2 
<TLibrs ^ 8 Quarts 4 

CXuics 2 

CTlnformatsdtcalibram 

Antecedens de tribus borealibus q iuntinfoifice boreali 
Aufhalisfequentium duamm 
Borealis ipfarum 
Sequensdetribusintermediis 
Borealis reliquatu duaru prscedeiitium 
Aulhalisipfarum 

Prscedensdetribus aufiralioribusiqfuntinfotficeauflrali 
Borealior duarum reiiquaru fequentium 
y Auihalioriplamm 
St elis noue qtu tertis magni. una CLuatts. f CLuints. :,Sexte,i . 
IT^torpiiconftellatio 


a 

26 

IO 

ibor. 

$ 0 

T 


"1 

a 

40 

[bor. 

6 40 

4 

Mi. 

"1 

4 

20 

Ibor. 

$ IT 

4 

Mi. 

«1 

a 

JO 

bor. 

0 30 

6 


"1 

0 

20 

Ibor. 

0 20 

T 


«t 

1 

10 

Au. 

I ao 

4 


a 

2? 

0 

Au. 

7 ao 

a 


n 

I 

Io 

Au. 

8 50 

4 


n 

2 

20 

Iau. 

? 40 

4 



Borealis detribusfpiendidissqusfuntin fronte 

Mediaipfarum 

Auftralior de tribus 

Auftralioradhucifiainalteropedum 

Borealior duarumsq borealiffims fplendidarum adherct 

Auftralis ipfarum 

Prscedens de tribus fplendidisiqus funt iji corpore 


>1 d 2 0 ibor. 

I 20 

a 

Scoipii» 

a T 40 |Au. 

I 40 



n y 40 [Au. 

T 0 

3 


11 6 0 [Au. 

7 To 

3 


7 0 bor. 

I 40 

4 


ti 6 zo ibor. 

0 ao 

4 


H 10 40 (Au. 

a 4 t 

3 






79 


ALMACESTI 


S Media ipfanim & fubruffa-qu* uocatur Antares 
j) Sequensdetiibus 

j o Pmedens duara qus fiibipfis in exfremo pede uint 
ii Sequensipfarum 
j2 Q.U£inpiimofpon.diloacoipore 
13 CLuspoft hanc in fecundo fpondilo 

1 ij. Borealis de binis qus in tertie fpondilo funt 
if Auftraliordebinis 

16 CLuadeincepsinquartofpondiloeft 

1 7 Q.uspo{l ipfam in quinto fpondilo eft 

1 ? CX.uae deinceps in fexto fpondilo 

19 Q_usin{eptimofpondiloiuxtaaculeum 

2 » Sequens de duabus quae in fpiculo funt 

2 1 Prjpcedensipfarum . -- 

Magnitudinis 
Secudx I 
CScoipiis^ti Tertia- 15 
Quartae 5- 
Qni ntg 2 

iTlnformata qu2 circa fcorpium funt 

1 [ CLusacuIemnfequiturS^eftnebuloia 

2 1 Praecedensduarum:qafepf acuieifiint 

3 { Sequens ipfaium 

CTSteiletres quaruouintae magnitudinis dug^nefaulofa una» 


Sa ginam conitellario» 30 ____ 

eXuae in ferro fagitts 
exuae in capulo finifire manus efl 
eXuae in auftrali parte arcus eft 
Auftralior earum qua- funtinboreali parte Arcus 
Borealioripfarum & in extremitate arcus ^ 

eXus in humero finiftro 
eXuae hanc procedit eft in fagitta 
eXuae in oculo eft nebulofa 6C bina 
Praecedens de tribus qusfuntin capite 
Media ipfamm 
Sequens de tribus 

AuftralioT de tribus quae intoreali interfeapilio funt 
Media ipfaium 
. Borealisipiarum 

Obfcura quae tres iftasfequitur __ 

Borealior de duabus quaeinauftrali interfeapilio funt 

Aufti^ioripfaium 

CXuff in humero dextro 

CXu2 in cubito dextro 

- r .... ^ocnputeft 


Reliqua & quafi ftibaxilia 

CXu2 in anteriori fmiftrot^o 
(Xuae in genu eiufdem pedis 
•i eXus in anteriori dextro talo 
eXu » in aure linillro 


20 ‘a.u»inaureiinuuo 

27 (Xusinpofterioredexttocubito . , 

2 8 PraecedttborealisiaKrisdeqtuortqfuntnadicecauda: 


Longitudo 


Latitudo Mag. 
G M 


fn. 

12 

40 

Au. 

4 

0 


^n. 

14 

30 

Au. 

y 

30 

3 1 

"1 

9 

20 

Au, 

6 



«i 

1 0 

40 

Au. 

6 

40 

y i 

ni 

18 

30 

Au. 

1 1 

0 

3 1 

«l 

18 

s° 

Au. 

I. 

1 

3 

"l 

20 

0 

Au. 

18 

40 

4 

«1 

20 

10 

Au. 

18 

0 

4 


23 

10 

Au. 

I 5 > 


3 

«1 

28 

10 

Au. 

18 

yo 

3 


0 

io 

Au. 

16 

40 

? 

«l 

29 

0 

Au. 

ly 

10 

3 

n 

27 

3 ° 

Au. 

13 

2 0 

3 

n 

27 

0 

Au. 

13 

30 

4 


[$ I 10 jAu.j 13 ly j Nebulofa 

m 2y Jo lAu.i 6 10 1 y I Ma. 

'ift. 2 J a° tAu»t I 10 j y [ 


$ 5 30 

Au, 

620 


Sagrttanus 

$ 7 40 

Au. 

6 30 

3 


3: 8 0 

Au. 

Io yo 

3 


$ i) « 

Au. 

1 30 



$ 6 40 

bor 

2 yo 

4 


$ ly 20 

Au. 

5 10 



$ 15 0 

Au. 

3 30 

4 

f 

$ ly 10 

bor 

0 4y 

1 Nebuloia 

i ly 40 

bor 

2 10 

4 

1 

? 17 40 

bor. 

r 50 

4 ' 

( 

19 lo 

bor. 

2 0 

4 


$ 21 20 

bor. 

2 yo 

5 

inteifeapiliu di/ 

4: 22 20 

bor. 

4 50 

4 

[ dt' fpaciu quod 

^ 22 yo 

bor. 

6 30 

4 

le fcapulas. 

2y 20 

bor. 


6 

i 

X 29 30 

bor. 

y yo 

y 

1 

$ 27 40 

bor 

2 0 


1 

$ 22 40 

Au. 

I yo 

i- 


^ 24 So 

Au. 

2 yo 

4 


$20 0 

Au. 

2 Jo 

y 

, 

i 17 40 

Au. 

4 30 

4 


tp 16 20 

Au. 

6 4 y 

? 


q: 17 40 

Au. 

?5 0 

2 


q: 17 0 

Au. 

18 0 

2 

Mi. 

q: 6 14 

Au. 

13 0 ■ 

3 


q: 27 20 

Au. 

13 30 

3 


q: 23 yo 

Au. 

26 0 

3 


q: 27 20 

Au. 

4 fo 

J 




LIBER VIXI 


i| Sequens borealis lateris _ 
j Anteceriensanfhalislateris 
) Sequensauflialislateris 


CTSagittariiijii^r 


Magnitudinis 
Secudi 2 
Tertiz p 
Qiiart» 9 
Q«int£ S 
Sexte 2 
Nebu. I 


CTCapricomiconfiellatio 51 
Borealis de tribus qusfunt in fequenti cornu 
Mediaipfarum 
Auftialis de tribus 

Qtisin extremitate Antecedentis cornu eft 
Auftralis de tribus quse funtin ridu 
Prsecedens reliquarum duarum 
Sequensipfarum 

Prscedens de tribusrqus funt fub oculo dextro 
Borealior duarum qux funtin collo 
Auflralior earum 

Quseftin genu finiftrojat(^fiexo 
Q.u$inhumero fijiiftro 
dus fub genu dextro 

Ptecedens duaru contiguarumtquxfunt fub uctre 
Sequensipfarum 

Sequens de tribus qus funtin medio corpore 
Aufiraliorreliquaruduarumantecedentivi 
Borealior ipfarum 

Antecedens duammjqua funt in frapula 
Sequens ipfarum 

Antecedens duarum:qu$funt apud caudam 
Sequensipfarum 

Antecedens duarum:gu*funtapud caudam 
Sequensipfarum 

Antecedens de quatuorrquse funt in boreali cauda? parte 
Auftralis reliquarum trium 
Media ip&ium 
Boiealisipfarum 


CTCapri. 2S 


• Magnitudinis ^ 
Terti» 4 
Quarte p 
duite <) 
Sexte 6 


Longitudo latitudo Mag. 
C M G M 

1 $ 28 50 (Au.| 4 ro ( 5 I 

$ 28 50 Au.l 5 J-o I 5 

$ 2p 40 |AuJ 6 jo I 5 [ 


ITAquarii conftellatio. 
duteeftin capite Aquarii 
F ul gens du arum jq funt in humero dextro 
du2 fub ipfa obfcurior 
dusinhumero finiftro 
duat fubipfkinfcapula&quafifubaxilla 
Seques de tribusjq funtin ueftimento manus finiflrae 
Mediaipfkcum 
Antecedens de tribus 


> 

7 

20 

bor.| 7 

20 

5 

>9 

7 40 

3or. 

6 

40 j 

6 

3» 

7 

20 

3 or« 

5* 


3 

30 

a 

0 

aot. 

8 


6 

3a 

9 


bor. 

0 

4S 


3a 

8 40 

bcr. 

X 

4S 

6 

> 

8 

So 

bor. 

I 


6 

30 

6 

Io 

bor* 

0 

40 

f 

> 

1 1 

40 

bor. 

3 


6 

3a 

II 


bor. 

0 

10 

I 

39 

II 

40 

Au. 

8 

40 

4 

30 

Io 

So 

Au. 

6 

30 

4 

30 

16 

40 

Au. 

7 40 

-4 

39 

26 

0 

Au. 

6 

S° 

4 

39 

20 

20 

Au. 

6 

0 

S 

3o 

18 

40 

Au. 

4 

15 

S 

39 

16 

40 

Au. 

4 

0 

s 

39 

16 

4 « 

Au. 

2 

SO 

s 

3o 

16 

40 

Au. 

0 

0 

4 

39 

21 

0 

Au. 

0 

SO 

4 

39 

2J 

5® 

Au. 

4 

45 

4 

39 

iS 

0 

Au. 

4 

30 

4 

39 

21 

ro 

Au. 

0 

10 

3 

cs= 

2(> 

2o 

Au. 

2 

n 

3 

39 

26 

SO 

bor 

3 

2o 

4 

3o 

28 

40 

bor 

0 

0 

S 

39 

27 

2 0 jbor 

2 

SO 

5 

39 

28 

40 |bor 

4 

20 

S 


tar 0 20 |bor. 

ly 4 y 1 a 1 

se ^20 (bor. 

ri 0 1 J 1 

tst 5 10 jbor. 

P 40 \ S 

39 30 )bor. 

8 5 ® 3 

3 o 27 20 jbor. 

6 15 1 5 

3 o 17 40 (bor. 

S 30 \ 3 

39 16 10 jbor. 

8 0 1 4 

3 » 14 49 iboi. 

£ 4° 1 3 1 


Capricornus 


Aquarius. 



^ Ci 04 Oi Cm Oi 'ii 


ALMAGESTI 


Qns in fubifo clextro 

Borealif detribuftq funtin extremitatemanus dextra» 
Antecedens duarum reliquarum Siboralium 
Sequ« ipfarum 

J3' Praecedens duaru cotigiianim:quae funtin dextro ueitebro 
Sequens ipfarum 
jfl Qusindextrouertebro 
' ' Auftralis duarum quae funt in finifiro uertebro 
j7j Borealis ipfarum 

Auftralis duarum quae funt in tibia dextra 
Borealisipfarum&eftfubpoplite 
Qasin pofterion finiibi crurisparte 
Auftralior duarum qu^funt in tibia finiflra 
Borealior ipferum & efi fub genu 
Antecedens dua^s q funt in ipfo aqua fluxu a manu 
j CLus iikmexauftrofequitur 
jfj Adhuc quaeiflam fequitur&eftpoftffexum 
Qnaeiflamadhucfequitur 
Qnseftinfiexuameridieiftius 
. 8 Borealior duarum qu2 adhiicameiidieiftiusfunt 
Auftralior ipfarum 
Solitariaad meridiem iftarum 
Antecedens duarum contiguarum poft ip(am 
Sequens ipfaru 

3| Borealis de tribus quK funtin couolutione fequenti 
4| Media de tribus 
Sequens ipfarum 

Borealis de tribus qus deinceps limiliter funt] 

Media ip&rum 
Auftralior ipfis 

Praecedens de ttibustqus funtin reliqua couolutione 
Auftralior reliquatum duarum 
Borealior ipfarum 

Aquae ipfius ultirna 8 i eftin.ore pifds _ 


Longitudo 
G M 


Latitudo Mag. 
G M 


Magnitudinis 
Primae i 
CAquaiii :)(: 42 Tertiae 9 

Quartae 1 8 

' CLuftae 13 

Sexts I 


e: s 10 |boi. 

8 4 f 

? 1 

es: II 40 

)or. 

10 

3 


ac 12 0 

jor. 




es: ij 20 

>01. 

8 30 

3 


b: 6 IO 

bor. 

3 0 

4 


sc 7 0 

jcr. 

3 10 

3 - 


RC 8 40 

Am 

0 JO 

4 


32 I 40 

Au. 

I 40 

4 


sc 3 IO 

bor. 

0 IS 



sc 1 1 40 

^u. 

7 3 ° 

3 


sc 1 1 20 

Au. 

S 0 

4 


ac 4 40 

Au. 

S 40 



sc S 20 

Au. 

1 0 0 

9 


ac 7 j-o 

Au. 

9 ® 

r 


ac ly 0 

bor. 

2 0 

4 


ac 14 So 

bor. 

0 10 

4 


sc 17 40 

Au. 

I 10 

4 


sa: 20 0 

Au. 

0 30 

4 


tX 20 30 

Au. 

I 40 

4 


esc 19 0 

Au. 

3 30 

4 


vx 15» 5-0 

Au. 

4 10 

4 


ac 20 s° 

Au. 

8 15 - 

5 


ac 22 20 

Au. 

II 0 



esc 23 10 

Au. 

10 3"o 

1 5 


ac 21 40 

Au. 

14 0 

5 


ac 22 10 

Au. 

14 45 

5 


ac 23 10 

Au. 

15 40 

5 


ac 17 0 

Au. 

14 to 

4 


ac 18 20 

Au. 

15 45 

4 


rs= 17 3 ° 

Au. 

15 0 

4 


SX II fo 

Au. 

14 45 

4 


tx 12 20 

Au. 

13 20 

4 1 

b: 23 I? 

Au. 

14 0 

4 


ac 0 0 ]Au. 

20 2 s 

I |2^1ati.23.o. 


Informatae drca Aquanum 

I Praecedens de tribustq flexa.i.cimiaruraaquae fequuntur 
Borealiorrdiquamm duarum 
1 Auftralioripfarum ^ , 

Stelis tres maiores Qui quarts magnitudinis 


pc 26 40 jAu.l Ii- 50 4 jAfa. 

'ks: 25 40 [Au.l 14 40 4 [Ma. 

’tsz i p o' [AuJ 18 ij- 4 lMa« 


Pifcium coftellatio 33 

I Qiz in antecedentis pifds ore 
Auftralior duarum qusfumin craneoeius 
Borealioiipfarum / . , r 

AntecedensduammquzfuntindQrlo ; 

Sequens ipfarum • ■ _ 

Antecedens duarum qus funt in uenoe 

Sequens ipfarum - > 


S 

24 


[bor.f 

Ibor.f 

7 30 

1 4 

ts= 

26 

0 

$ 20 

1 4 


28 

10 

Iboi.l 

5> 30 

1 4 

ac 

20 

40 

|bor.j 

7 3® 

1 4 

5C 

26 

0 

iboi.l 

4 3® 

1 4 

ac 

23 

40 

lboi.l 

a 3® 

t 4 


|Ma. 

I 

I 

f 



LIBER 


Qnx eftin cauda plfds eiufciem. 
prima poft caudam in lino 
Se^uensjip&m. 

Antecedens de tribus fplendidisjqus deinceps luut. 

Media ipfarum " 

Sequens de tribus 

Borealiu duaruparuatusqute fubipfis in flexu lunt 
Auftralioripfamm 

Procedens de nibus qusfuntpoftflexum 
Media ipferum 
Sequens ipfarum 

Quse eft in nodo unius lini ad alteru 
Antecedens earum quse funt a nodoinboreali lino 
Aufltalis detribusqusdeincepspoftipfamfunc 
Media ipiarum 

Borealis detribus.&eftin extremitatecaudx 
Borrior duarum qusfunt in orepifcis fequentis 
Auftralioi ipiarum 

Sequens de tribus paiuis quse funt in capite 
Media ipiarum 
Antecedens ipfaium 

Prscedes de trib 9 q in auflrali fpinatpoft cubituandromedae 

Mediaipfaium 

Sequens ipfarum 

Borealioripiarum qutefuntin uentre 
Auftralioripfamm 

Qua efl in Ipina fegu end iuxta caudam 


VllI 
Longitudo 


Latitudo Mag. 



c 

M 


C 

M 


X 

6 

0 

Ibor. 

6 

20 


X 

1 1 

0 

Ibor. 

J 

4 J 

6 

X 

IJ 

0 

fbor. 

J 

4 J 

6 

X 

27 

Io 

bor* 

2 

■ r 

4 

X 

20 

10 

Au. 

I 

IO 

4 

X 

2J 

0 

Au. 

I 

0 

4 

X 

22 

Jo 

Au. 

2 

0 

6 

X 

2 J 

20 

Au. 

J 

0 

6 

X 

2 6 

JO 

Au. 

2 

2o 

4 

X 

zS 

2o 

Au. 

4 

40 

4 

V 

0 

40 

Au. 

7 

4 J 

4 I 

V 

2 

JO 

Au. 

8 

JO 

i 

V 

0 

3« 

Au. 

I 

40 

4 ! 

V 

0 

Io 

bor. 

1 

4 J 

s 

V 

0 

40 

bor. 

J 

20 

X 

V 

0 

5° 

bor. 

9 

0 

4 

V 

2 

0 

Ibor. 21 

4 J 

J 

V 

1 

40 

Ibor. 

I 

4 J 

J 

X 

28 

40 

ibor. 

20 

0 

6 

X 

27 

40 

bor. 

15 

JO 

b 

X 

27 

0 

bor. 

2J 

0 

b 

X 

iS 

40 

)bor* 

14 

20 

4 

X 

26 

40 

,bor. 

IJ 

IJ 

4 

X 

27 

40 

bor. 

12 

0 

4 

V 

2 

10 

bor. 

17 

0 

4 

X 

2«) 

JO 

^01. 

IJ 

20 

4 

V 

0 

0 

Ibor. 

1 1 

4 J 

4 


Magnitudinis 
Tertiae 2 
CTPifriuJn J4 Quarta 22 
Quints 3 
Sexta 7 


^SrXnforniata qua circa pifces funt 
Prsced« de duab9borealib9qdrilater2 figura q e fub pifce 
Sequensipiam (antecedente 

Pracedens auflralis lateris 
Sequens aufiralis latetis 

Stella quatuot m agnitudinis quarta 

Magnim.;^ 

-Prima s 
Secuda p 
C 7 zodiaci\^ 546 Tertia 64 
Quarta 133 
. Quinta lofj 
Sexta 27 

Ndbul. 3 


lAu.i 2 40 i 4 

|Au.| 2 30 1 4 

lAu.l T io I 4 

lAu.l T jo I 4 


Cincinnus 

CTExtra numerum Spledida r 
hunc.j46.funt4 occulta 2 


• CrCeticonltellatio 34 
Q^inextremirate Naris 

Sequw de tribusqfuntiriduj&eftin extrema maxilla 
Media ipfarum & eftin ore medio 
Pracedens de tribus Sc eft iri mento 
Quaeftinfiipercilio &in oculo 
Borealior hac 8tdlin capillis 


V 17 40 [Au.I 7 4 f i 4 

[v 17 40 lAu.,' 12 20 I i 

12 40 lAmI 11. 30 S 

IO 30 IAu .1 14 ° i 

10 20 lAu, 8 Jo I 4 

12 40 lAm' 6 2 « 4 


pmedenshana&ellquaJiiniu^ _ 

Borealis antecedas lateris quadrilaters ngura? q efi i ; 

AtiiViuitic Infans 


almagesti 

Longitudo 
G M 


.Latitudo Mag« 
' G M 


I Aijftralis antecedentis lateris 
' Borealis fequentis lateris 
' Auftialisfequentis lateris 
i' Media <fe tribus qusfunt in corpore 


ipeflore 


Aulhalisiplarum 
14 Borealis de tribus 

ly Sequens duarum qusfuntiuxtaaudam 

17 Bo'StofequeSterisfiguKqanUta*ielliiKB 

1 8 Auftralis fequentis lateris _ 

14 Borealis prsecedends lateris 

Ifj faeSSq?Stta'Semisandalii!qui!nborc^ 

ari Q^usinextrcmaauftralicaudula 

' Magmt. 

Terris. 10. 

,C 06 tij|: 12*1 8 . . . . 

: Qnintag. 4 . 


V 

7 

20 

Au. 

4 lo 

4 


V 

3 

0 

Au. 

24 3 ® 

4 


V 

3 

20 

Au. 

ts . 

4 


V 

b 

40 

Au. 

2 S I® 

4 


V 

7 

0 

Au. 

27 30 

3 


X 

22 

0 

Au. 

ZS 20 

3 


X 

ZJ 

0 

Au. 

30 So 

4 


X 

ts 

0 

Au. 

20 0 

3 


X 

19 

4 ® 

Au. 

IS 40 

3 


X 

is 

0. 

Au. 

Ij- 40 

3 


X 

11 

0. 

Au. 

13 40 

jr 


X 

10 

40 

Au. 

14 40 

s 


X 


20 . 

Au. 

13 0 

s 

vn» 

X 

9 

0 

Au. 

14 0 

s 

Ma. 

X 

4 

40 

Iau. 

9 40 

3 

Mi. 

X 

S 

40 

AU. 

20 20 




Orionis confldlatio.35. 
NebulofajquaiincapiteOrioniseft . ' 

Splendida quse ii^humero dextro S( eft futffuftt 
Qus in humero finiftro 
Qu® fub illa fequitur 
Quseftincubitodextro • • 

Mtolis Iitais figuii qdrilatOT q cin 

LLedensaulWWateds (tata manus dexK 

^ 


Erzcedens borealis latens _ • 

Przeedens de duabus quziuntincoUorobo 

SequK desquamor qus/unt in fcapula quafi ad reda lineam 

Srarcedensiflam 

Qus adhuc hancprscedit 

Reliqua & antecedens de quamor 

Borealiffima earum qusfunt in pelle manus fimfaz. 

SecundaabQrediffima 
Tertia a borealiffima 
Quarta a botealiffima 
Qjunta a borealiffima 

Sextaaborealiflima 

Septimaabore^iffima 

RSa?S^ilEmaeanmiquzruhtihpd^^ 

Antecedensdetribus quzfuntmcingulo 

/l Media ip&nu^ 

a 8 Sequens detribus 

30 Sll*”Sc 6 ii 2 aisqusruritinenrisexff^ 

31I Mediaipl^m 
.21 Auteditip&tum 


V 27 . 

zr 2 o 

V 1® 2» 

V 2 y ® 

£C 4 2® 
6 20 
6 30 

6 o 

7 20 
6 40 
I 40 

, 4 40 

V 27 5 ® 

^ 23 20 
ts 20 

V 24 ro 

\i 20 30 

V 15 20 

i/ 18 O 

V 16 2® 

'ii iS 10 

\S 14 r® 
14 Jo 
tf is 20 

V 20 

V 25- 20 

V 27 20 

V zS I® 

V 23 yo 

V 30 
^ 26 40 
» 27 o 


Au. 

Au.' 

Au. 

Au. 

Au< 

Au. 

Au. 

Au. 

Au. 

Au. 

Au. 

Au. 

Au. 

Au. 

Au. 

Au.| 

Au. 

Au.: 

Au. 

Au. 

Au.l 

Au.! 

Au. 

jAu. 

lAu. 

Iau. 

'Au. 

Au. 

Au' 

1au.\ 

C\ 


16 30 

17 o 
27 3 ®! 

iS o 

14 30 

II 50 
IO o 
9 4 f 
S IS 
8 IS 

3 4 S 

4 iS 

19 40 


Orion 

Kebtilo& 

[Mi. 5 ^ 3 ' 5 

24 o 

[Mi. 


ICoUofobod.fu/y 
imitate dausfeu 
[trunci dextra que 
igellatorion 


8 
8 

10 IS 
12 yo 

14 ts\ 

15 s° 

17 loj 3 

3 

21 3 « 

24 

24 
iS 4®1 
iS So\ _ 

28 20 4 

29 10 3 
29 


M ii 10 





LIBER VIII 


longitudo Latitudo Mag, 

C M C M 


iS Sequen$deduabusqu*funtfubenfis extremitate 

!7 4= 

AU.I 

jo 40 

4 

1 

j4 Precedens ipfamm 

\\i 26 39 


30 xo 

4 

1 

3s\ SplendidaquaBeftinextramitatepediscoiscum aqua 

V 19 S9 

Au. 

3 t 30I 


1* w w 

^6 Borealioripiafupra taiumin tibia 

jr 0 

Au. 

30 ijj 

■* 

Ma. 

J7 Exterior fubfiniftro calcaneo 

1« 2J !0 

Au. 

1 31 10 

' 4 


581 Qtixfub dextro in fequenti genu 

m 0 i«» 

Aut 

i 33 d9l 

3 

'ms* 


Magnit. 2^ 
Brims 2« 
Secunda*. 4« 


Orionis ^ ;8 Tertiae 8* 
(XuaitK. ijv 
CLuintae. 5. 
Sextae j. • 
Nebulofa i 


^mnis conilelktio.^S. ^ Ambis feueridana» 


Quspoflillamqus eft in extremo pede orionis in princi// 
pio Buuii 

BtKealiorhacinflexuiuxtafuram orionis 
Sequens de duabus quepoflifiam deinceps funt 
Precedensipiarum 

Sequens duarum quaerurfus deincepsfunt 
■ Pregedais ipiariOT 
Sequens de tribus quae ppfl ipkm funt 
Mediaipl^um 
Pracedensdetribus 

Sequens dequatuorqu* parudeinc^sdiilant 

?recedensiikm 

praecedens adhuc iflam 

Praecedens de quatuox 

Sequh dequatuor qusparua deinceps diflantia diflan* 
Praecedens iflam 
Praecedens adhuc ifiara 
Praecedens dequatuor 

Qu2 in flexu fluuiieftjprimurf tangit pectus Carti 
SqqueBsiflam 

Precedens de trihus quae deinceps funt 
Media ipfamm 
Sequens de tribus 

Borealis antecedentis lateris de quatuqrquxquaiiquadran/ 
gulumfeciunt 

Auftraliorantecedentis lateris 

Antecedens fequentis lateris 

Sequens huius latetis d^reliqua de quatuot 

Boreali fede duabus contiguis qu ae ahilHs ad ottum di flant 

Auflialioriplarum 

Sequens-duamm 'que deinceps poft flexum funt 
Prxcedensipiarum 

Sequens de tribus qus deinc^s in nonuUa tU funt 

Media ipfamm i 

Precedens earum. ^ 

Vltimafluuii&efifplendida o ■ ' 


V is 20 

lAu 

it 50 

4 

if S9 

,Au 

28 IX 

4 

y 18 0 

Au 

29 xo 

4 

V 14 40 

Au 

28 15 

4 

H IJ !<■ 

Au 

25 50 

4 

^ 16 IO 

Au 

2X 20 

4 

V 6 20 

Au 

Zi 0 

5 

^ f 39 

Au 

27 0 

4 

V 2 50 

Au 

27 xo 

4 

V *7 0 

Au 

32 xo 

3 

V 24 20 

Au 

ii 0 

4 

V 24 20 

Au 

28 xo 

i 

V* 22 0 

Au. 

28 0 

3 

V 17 IO 

Au. 

25 30 

3 

Y 14 50 

Au. 

23 50 

4 

V 12 10 

Au. 

2i io 

3 

V 10 30 

Au. 

•23 IX 

4 

V 5 10 

Au. 

32 10 

4 

V 5 50 

Au. 

31 X® 

4 

V 8 50 

Au. 

38 30 

4 

V 13 50 

Au. 

38 10 

4 

Y 17 io 

Au. 

39 9 

4 

Y 21 ?o 

Au.| 

4x ;o 

4 

Y 21 30 

iAu. 

42 Jo 

S 

Y 22 10 

Au. 

43 45 

4 

V 24 40 

Au. 

43 20 

4 

Y 4 10 

Au. 

Xo 20 

4 

V 5 Q 

Au. 

45 

4 

Y 28 10 

Au. 

53 50 

4 

V 2X 50 

Au. 

53 10 

4 

Y 17 xo 

Au. 

53 o| 

4 

Y 14 50 

Au. 

53 3 o| 

4 

V ri xo 

Au. 

52 oj 

4 

Y 0 10 

Au. 

53 30I 

1 






vs edV] eNWk 4» w m 


ALMAGESTI 


Longitudo latitudo Mag* 
G M G M 


: !• 
Amnis ^ ;4 Tems. S' 
dimtx z6. 
Quihte4 


Lepons conftellatio- 57. 

Borealis antecedentis latens quadrangulae ngui*qu* mau/ 
Auftialisanteceden^ latens (ribus 

Borealis fequentis lateris 
Aiifhalis (equentis latens 
Q2*it^fnenco eft 

Quae in extremitate anterioris fmifha pedis 
Qus in medio corpore 
Quaefubuentre 

Borealiorduarujquae Cuntinpofterioribus pedibus 

Aullralioripiaium 

Qux in lumbis 

Qua in exaemitatecaudg 

Magnit, ^ 

Leporis ^ la Tertiae 

CLuarts. 6. 

Quintz» 4« 


i# 15 0 

Au* 

3 f 0 

J 

^ ri 4 » 

15 jo 

Au. 

J6 30 

y 


^ 21 20 

Au. 

40 

y 


V 21 20 

Au. 

36 40 

y 


V 15 ro 

Au. 

39 IJ 

4 

Ma. 

^ 16 10 

Au. 

4 f IJ 

4 

Ma. 

V 2J fo 

Au. 

41 30 

3 


V 24 jo 

Au. 

44 20 

3 

MS 4 

XC I 0 

Au. 

44 0 

4 

25 0 

Au. 

4 J fo 

4 

Ma. 

a 0 0 

Au. 

jS 29 

4 

Ma. 

B II 40 

Au. 

38 lol 4 

Ma. 


L^us. 


Canis conftellatio,58. 
i Quae in ore fulgentiiSmaefl&uocatui canis &efi fubzuifa« 
Quain doiio 
Qjjs in capite 

Borealis duarum qua: funt in collo 

Aufisalisiplarum 

Qusinpecrore 

Borealis duarum qus funi in genu dextro 
Auftralis iplarum 

Qus in extremitate Mifcrioris pedis 
20 Antecedensquaefuntingenuftnilho 
XI Sequens iplarum 

X2 Sequensduarumqusfuntinhumetofinillto 
xj Prxcedens iplarum 
14 Quseflinaurisfmillti radice 
XJ Quaefubuentre inter crura 
16 Quaefubpoplitepedis dextri 
J7i Qusinextretnitatepedisdextii 

X 81 Quae in cauda 


n 17 40 

Au.| 

39 10 

I 

a 19 40 

Au. 

jy 0 

4 

a 2i 20 

Au. 

36 36 

y 

a 23 20 

Au. 

37 4 J 

4 

n sy 26 

Au. 

40 0 

4 

a 20 30 

Au. 

42 40 

y 

a 16 10 

Au. 

41 if 

6 

a 18 0 

Au. 

42 30 

S 

a 1 1 0 

Au. 

41 20 

3 

a 14 26 

Au. 

46 30 

S 

a 16 Io 

Au. 

4 s yo 

S 

a 24 40 

Au. 

46 16 

4 

a 21 40 

Au. 

47 0 

y 

a 26 40 

Au. 

48 4 y 

i 

B 2J 40 

Au. 

yi 30 

s 

B 23 0 

Au. 

yy 10 

4 

te 9 40 

Au. 

yj 4y 

3 

S 2 10 

Au. 

yo 4 o 

3 


Magnit. 
Primae* 1« 
CaiiK zi: 18 Terti*, j. 

C^i^. j. 

' • ' Quint*. 6. 

Sext*. I. 




Inforiiiatjepiciicahroi. 

02* a feptemmone capite canis ^ 

Auitteliffima de gtuor q £ 3 t fub polleriorib^ pedib 9 qlj ad re/ 


Borealiorhac 
Borealioracfiiucifta , 


.(ctam lineam. |s 


ATtnage. 


|B ly 30 Au. 

2y ly 

4 

B 16 0 Au. 

61 20 

4 

S ir 20 Au. 

ys 4 J 

4 

XX 13 0 |Au. 

y? 0 

4 

a 14 10 Iau. 

s6 0 

4 

28 0 lAu .1 yy 30 

* 



UBER vinx 


7 I Mei£aip{anira 

8 I Sequens iplarum 

9 I Sequens ae duabus fplendidisquxfuntfubifh'» 
io| Frxcedensip{arum 

I i j Retiqua&auftraliorprgdiflis 
Stelle«xi«quarufeainda?magnitiidinisdux/quatcgDouem. 


].ongitudo 
C M 

XI o so 

In 2 20 

W 25 o 

V 26 0 

2 2 lo 


■i^iiiuao / 


G M 
Au.J j-7 4oj 4 . 

|Au.i S9 jol 4 I 
/Au. S9 40 1 » 

H S7 40 2 I 
*Au. 59 Jq) 4 I 


Pneianis conAellatio.39. 

1 f Qtixin collo 

2 I Fulgensquxeftinpofterioribus&uqcatur precani s 

S teilx dux/qu^m piimx magnitudinis mia/quaitx una 
. Magnitu. 

Pixcanis^ 2 Primx j 

Q mrtg I 

Argus conftelktio.40. ' 

PixcedcHs duarum qux fun t in extremitate nauis 
Sequens earum 

Botealior duaru contiguarum quxfuntfuprafcutuluipuppi 
Aufiralioripfarum 
Prxcedens iflarum 
Splendida qux eftin medio fcutulo 
Prxcedens de tribus quxfunt fubicutulo 
Sequens miarum 
Media ipkrum 

Qui in chignifco fiueanferulo eft 
Borealior duarum qux funtincarinapuppis 
Auftralioripferum 

Borealior earum qu*^uat in foris puppis 
Prxcedens dcmTjus qux deinceps funt 
Media ipfarum 
Sequens ipfarum 

Splendida qux iflas inforis fequitut 
Prscedens de duabus obfcurisjqus funt fub fpleftdida 
Sequensifiam 

Prxcedens de duabus qu* funt fupra fpleb didam diflam 
Sequens iflam . 

Borealior de tribus qu* fun 1 1 fcutulis & eft quafdn Antenna 
Media ipl^m 
Auftralis de tribus 

Borealior de duabus contiguis qux funt fubifUs 
Au%alior ipfarum 

Aui&alis de duabusiqux funt in me^o malo 
Borealioripiarum 

Prxcedens de duabus gux funt in extremitate mali 
Sequens ipkrum 

Qns eft fub tertia & fequens fcutulum 
Qux in abfciilone fororum eft 
Quar inter gubernacula in carina 
Sequens iflam obfcuripr 
Splendida fequens iflam Tiibfoiis 
Splendida quxad mcftdibm iflius eft in inferiore carina 
Antecedens de tribusrquanfem fequuntur 
Mediaip&rum 
Sequens de trfljus , . 

iPrxced^ deduabus fqqumtibos hastluxtaabfcinoQem 


|Au.| 14 o| 4 
|Au ,1 16 Io| I l;^; 


PreanS* 


fs> 

io 

20 

Au. 

42 JO 

5 

3 

24 

20 

Au. 

4 J 2® 

3 

5 

8 

50 

Au. 

45 ° 

4 

Sp 

8 

40 

Au. 

46 0 

4 

0 

5 

20 

Au. 

45 3^ 

4 


6 

20 

Au. 

47 2 ^ 

3 

S 

5 

20 

Au. 

45 J® 

4 

Sp 

5 

20 

Au. 

45 5 ® 

4 

& 

8 

jo 

Au. 

45 2 ^ 

4 

& 

14 

0 

Au. 

45 5 ° 

4 

$ 

4 

0 

Au. 

5 J ® 

4 

Jp 

4 

0 

Au* 

58 4® 

3 

S 

16 

0 

Au. 

55 3° 

5 

t» 

12 

10 

Au. 

58 4 ® 

5 

& 

15 40 

Au 

57 2^ 

4 

S 

16 

50 

Au. 

57 4 ^ 

4 

Sp 

21 

10 

Au. 

58 4® 


25 

18 

20 

Au. 

60 ® 

5 

jp 2 2 

0 

Au. 

55 2® 

5 

S 2j 

10 

Au. 

56 4® 

5 

9 

24 

2o 

Au. 

57 4 ® 

5 

SI 

5 

40 

Au. 

51 J® 

4 

SI 

6 

10 

Au. 

55 4 ° 

4 

» 

4 

0 

Au. 

57 2® 

4 

SI 

9 

10 

Au. 

60 ® 

4 

SI 

5 

0 

Au. 

61 i 5 

4 

SI 


IO 

Au. 

51 4 ® 

3 

© 

25 

20 

Au. 

45 0 

3 

© 28 


Au. 

43 20 

4 

© 

25 


Au, 

45 J® 

4 

© 

25 

lo' 

Au, 

52 30 

2 

© 

27 

5 ® 

Au. 

51 25 

2 

© 

11 

Id 

Au. 

63 0 

4 

© 

25 

0 

Au. 

64 3 ® 

6 

SI 

0 

® 

Au. 

i-o 

2 

SI 

8 

50 

Au. 

65 40 

2 

a 15 

20 

Au. 

65 40 

2 

a 

21 

20 

Au, 

65 5 ® 

3 

a 26 

0 

Au. 

67 20 

2 

ttf 

r 

0 - 

Au. 

6a 50 

i 


Anfnulopartc frx 
in qiuancborxtui^ 
do(ur,q & cannxpa 
dpiae.f Aii^ uno 
fuCj^poo'* dugoifcB 
utmnip!i;^ii pte 
appeliem ad Oiumii 
gna^minei^u utra 
ly pane puppis adoc/ 
untur. 

^ 9 


Ma. 

Ma. 

Ma. 


i» 


»S S9 




ALMAGESTI 


longitudo 
C M 


»5 

latitudo Mag. 


Sequens ip&rum 

Antecedes deduabusqiutiboteali&ptscedeti gubernaculo 
Sequens ipfarim 

Fiscedb duarureliquaruin gubemaculoJ& uocaf Canopus 


4yl Reliqua fequensipfam 


Jtp B 0 

Au. 

62 if 3 

rc 4 0 

Au. 

(>S T*| 4 

n 20 IO 

Au. 

Aj- 4*1 3 

n 17 IO 

Au. 

7 S *| * 

n 29 0 

Au. 

71 4 S\ 3 


ir 

iMa.jx<2*o* 

lMa.3i.26«io< 

[>jc 69 .o.Canop 9 

|Ma6r«fo» 


Mtgnitu» 
Prims I 
Secude 7 
Nauis^ 45 Tertis lo 
Quarts 19 
ejuint* 7 
Sexts 


Hydri conftellatio^i» 

Auftalis duaiu pcedcdu de.5-q ffit 1' capite 8c eft in naribus 

Borealioriplarum &eftfupra oculum 

Borealis de duabus fequentibus & eft guaftin craneo 

Auiiralis ipfarum & eft in oris hiatu 

Qua ob iftas fequitut & eft quafi in mento 

Prscedens duarum qus funtin radice colli 

Sequens ipfarum 

Media.de tribus qua deinceps in flexu colli funt 
Sequens de tribus 
Auftraliflima ipiarum 

Borealis & ob&ura de duabus contiguis qua funt ab auftto 

Splendida de duabus contiguis 

Pracedens de tribus fequentibuspoft flexum 

Med^Tpfaium 

Sequensipikum 

Procedens de tribus quae deinceps quafi ad reflalinca fuuf 
Media iplarum 
Sequens ipfarum 

Borealis de duabus qusfuut poftbafim paterae 
Aui^isipfaium 

Praecedens de tribus poftiflas qus funt quafi in triangulo 

Media &: auftralioi iplarum 

Sequens de tribus 

Qus poft cornu eft prope caudam 

Quae in extremitate caudz 

Magni. 

Secudae r 
Hydri 25 Tertiae 5 
Quartae 
Quintae | 

Sextae 


Hydrus 


® 14 ■> l*u-| 

ij 0 

4 


^1320 !Au.j 

13 4 * 

4 


55 ,j ,0 lAu.l 

x:i 3 * 

4 


?p ir 3* |AU‘1 

14 IJ- 

4 


© 17 so 

^u. 

12 ly 

4 


e5 23 0 

&u. 

IT JO 

y 

0 ae« e 

© 23 XO 

Au. 

13 4 * 

4 


^ 28 jo 

Au. 

ly ?o 

4 


a 0 4 * 

Au. 

14 yo 

4 


ff® 28 30 

Au, 

17 10 

4 


20 IO 

^u. 

ip 4 y 




^u. 

20 30 

*- 

5 # 

b 6 0 

^u. 

2& 3 * 

4 


b 8 40 

Au. 

26 0 

4 


b ” 

Au. 

26 ly 

4 


b 18 0 

Au. 

24 4 * 

3 


b ° 

Au. 

23 0 

4 



Au. 

2210 

3 


fqj I 30 

Au 

ay 4y 

4 


tip 2 20 

Au 

30 10 

4 

ip 4 20 

tip 12 10 

Au 

* 3 t 

4 


tip 14 3 * 

Au 

133 *« 

4 


,np 16 ro 

Au 

31 xc 

3 


La 0 0 

Au 

33 4 ° 

4 

lla.r3.40. 

^ 13 3* 

Au 

37 4 * 

4 

|Xa. 17 40 


Informatae circa Hydrum 

Qusameridie capitis S5i u 

^iienseasauaeincollofuntnomultumabillis diftans ftl n 

paterae cQnftellatio.4:. 


jAu.l t} Id 3 
Au.| j6 oI X 


I I Quae inl^ft craterae eft cpmunis cum Hydro 
a I Aufttalisdeduabusqusfiintinmediocrateiae 

3 I Boiealioripl^uni 

4 1 Quaeeftinauftraliarcuoris 

5 I Qu$ eft in boreali arcu oris 
A I Quaeeftinanlaauftzali 

Almage. 


tip 2 j 
inp o 

■? 




1 

;o lAu.i I 
iAu.‘ 18 
lAu.l I 


rd 


o| 4 
9 4 

4 

S 3*1 4 
iAu4;,t3,4*l 4 
IAu 4 iA lol 4 


Patera 

toteia” 


I t 



LIBER VIII 


7 I Quzeflinahfa bofcali 

S telle feptem magnitudinis quaitx» 
Corui conflellado. 




Qu 2 in Roftro comunis cum hydro 

Qi^ eft in collo iuxta caput 

Q.US in pedore 

Quxin antecedente dextra»^ ala 

Pracedens de duabus qua funt in ala fequenti 

Sequens ipfarum 

Quae in extremo pede comunis cum Hydro 


Magni.>jc 
Tertiae 5 
Conii>|{ 7 Quarts 1 
Quinta? 


Longitudo latitudo Mag, 

G M G M 

}np 1 20 Au. 11 jo I4 / 


itljl I/ 

m 14 20 

tip 16 40 

W 13 30 
|ttii 16 40 
W *7 o 

tJf 20 30 


lAu. ai 40I 
IauJ ip 40I 
|au.| 1 8 
Au., 14 
jAu.l 12 joj 
lAu.i II 4 s\ 
lAu.] 18 io[ 


Centauri confteIlatioH-4. 

Auftraliliima de quanior qusfunt in capite 
Borealioripfarum 

Antecedens de duabus reliquis &mcdris 

Sequens ipfarum&reliqua de quatuot 
Quae in finiftro antecedentii^humero 
Qu 2 inhumero dextro 
QuKin finiftra fcapula 

Borealiox de duabus procedentibus quo {unt in Tyifo 
Auftralior ipferum 

De reliquis duabus quo eSin extremoTyrfi 

Reliqua&auflraliorhac 

Procedensde tribus quo funt in dextro latere 

Media ipfarum 

Sequens ipfarum 

Quo eft in dextro brachio 

Quo in dextro cubito 

Quoin exttemitatemanus dextro 

Splendida quo eft in coniun^hone humani coiporis 

Sequens de duabus obfcurisaquo funt borealiores hac 

Procedens ipfarum 

Quo eft in principio feapulo 

Antecedens hanc in dorioBqui 

Sequens detribusquofuntiniumbis 

Media ipfarum 

Antecedens ipiarum 

Procedens de duabus contiguis quofuntin aure dextro 

Sequensipfarum 

Quoinpeiftorefubaxilla Equi 

Procedens de duabus quo funt fub uentre 

Sequens ipf^m 

Quoeftin poplite pedis dextri 

Quoeftm Taloeiufdem pedis 

Quo fub poplite finiftii pedis 

Quo in fura eiufdem pedis 

Quoin extremoanrerioris dextri pedis 

Quoin genuftniftri pedis 

Quo eft extra fub dextro pofteiiore pede 






Centaurus 

10 30 

Au 

21 40 

S 

Ma* 

^ IO 0 

Au 

x8 so 

s 

Ma. 

9 10 

Au 

20 30 

4 

Ma. 

£i 10 0 

Au 

20 0 

S 

Ma. 

^ $10 

Au 

2X 40 

3 


s£Si ip 40 

Au 

22 30 

3 


51 10 

Au 

27 



^1810 

Au 

22 20 

4 

Inclippeo 

ip 10 

Au 

23 4J 

4 


ii 0 

Au 

18 Jj- 



^ 22 30 

Au 

20 SO 



!2t 13 20 

Au 

28 20 


Ma, 

lia 14 0 

Au 

ip 20 


Ma. 

':£5s I/ IO 

Au 

28 0 


Ma. 

j£s 1$ 20 

Au 

26 oo 


Ma. 

jsSs 22 3-0 

Au 

ts II- 



tOs 27 30 

Au 

24 ® 



p 18 0 

Au 

23 -J® 


Ma. 

17 40 

Au 

31 0 

S 


:a 16 S° 

Au 




sa 12 10 

Au 

34 ^0 



ia 5 0 

Au. 

37 4“ 



— s s° 

Au. 

40 0 

3 


& s 0 

Au. 

43 ° 

4 


a: 2 40 

Au. 

44 ® 

S 


sa 2 40 

Au. 

4$ 10 



^ ^ -n 

— 3 -?o 

Au, 

4$ 4 f 

4 


sa 18 20 

Au. 

42 4 f 

4 


'ia j$ io 

Au. 

43 ° 

2 

# 9 

- 17 40 

Au. 

43 



a 10 0 

Au. 

fi 10 

2 

* * ? 

a IX 20 

Au. 

XI 40 

2 


a 620 

Au. 

ss 

4 


a 1 1 10 

Au. 

s^ “ 

2 


a 8 20 

Au. 

41 I® 

I 

? * » 

a 24 10 

Au. 


2 


a 14 40 

Au. 

4J 

4 




M M<« 4k V* M 


ALMA GESTI 


84 


Longitudo 
C M 


Ldticudo Mag« 
G M 


Magtut* 
Srimaf. i* 
Ccntaun Secundx. $* 

Tertis. 7« 
Qnarts. 16* 
Qxiints. 8. 


,I 31 

.*4 

js\ 

■*7 


Fers conftellado.45. 

Qu* in extremo pofteiiore pede apud manum centaun 

QS® in poplite eiufdem pedis 

Srscedens de duabus qiis {imt in Ccapula 

Sequetjs earum 

Qus in medio £ets!coipore 

Qus in uen tre fub latere 

Q.usincruxe 

Boreaiioi de duabus quz funt iuxtaueitebtum 

Audior ip&ium 

Qns in extremis lumbis 

Auftralis de tribus que funt in extrema muda 

Media ipiarum 

Borealisipiarum 

Aufhalioi de duabus quz funt in collo 
B or^lior ipiarum 

Frecedens de duabus quz> funt in Rida 
Sequens ipiarum 

AuOralioi de dud)us qux funt in anteriore pede 
Borealtoriplatum 


Magnit. ^ 
Lupi Tertis z. 

Quartz, n. 
Quintz. 6« 


Turibuli conllellatio. 46» 
Borealior de duabus que funt in bali 
Auftralior ipiarum 
Quz ell in medio Arz 
Borealis de tribus qusfuntin foco 
Auftralior reliquarum&contiguarum duarum 
Borealioriplarum 
Quz eft in extremitate 


Turnbuli 7 


Magnit. 
Quaxts. 
Quintae. 


~ Feialupus 


£i 2f JO lAU.' 

24 xo' 
29 10 

i 

3 


Rl I 0 

^u. 

71 IS 

4 


>a 4 IO 

\u. 

21 0 

4 


m 3 0 

Au. 

7 S 10 

4 


Itl 0 IO Au. 

77 0 

X 


m 0 40 

Au. 

20 0 

X 


nv 4 40 

Au. 

28 30 

X 


»a 3 40 

Au. 

30 IO 

X 


nv 7 40 

Au. 

33 10 

X 


& 22 0 

Au. 

21 20 

X 


& 24 Xo 

Au. 

30 30 

4 


& 23 0 

Au. 

20 2 <=> 

4 

Ma. 

BV S go 

Au 

17 0 

4 


ni $ 70 

Au. 

IX 

4 


nv X 40 

Au 

13 20 

4 


nv 6 40 

Au 

II X® 

4 


£H 27 IO 

Au 

II X® 

4 

Ma. 

^ 26 30 

Au 

10 0 

4 

Ma. 


nv 27 4 ® 

Au.| 2 2 40 

X 


3 IO 

Au.] 23- 4 X 

4 


nv 7b 20 

Au.j 26 3® 

4 

Ma. 

nv 20 40 

Au .1 33 0 

X 


nv 7 S IO 

Au.l 34 IO 

4 

Ma. 

nv 2X 0 

Au.j 33 20 

4 


nv 20 X® 

Au.l 34 IX 

4 

La.3r.1j- 


[Tuiribulum 


Coronz aufttalis conftellatio* 47. 
Antecedens extra auftralem arcum 
Qtue iplam fequitur 8 c eft ini corona 
CLuaeiftamfequitur 

Sequens adhuciftam 

Q.UZ poft iftam eft ante (agi Marii genu 
CLuzpoftiftameftborealiorqfulgensquzeflin genu 
BoreaHorhac 
Adhucborealiorifta 

Sequens de duabus prscedentibus ifta in boreali arcu 
Frscedens de duabus obfcuris 
Hanc edam 4 tis pnecedens 


t 5 1. 

Au. 

21 30 

4 

£ 1 1 40 

Au. 

21 0 

X 

$ 13 IO 

Au. 

23 0 

X 

^ 14 X® 

Au. 

20 0 

4 

$ 16 I® 

Au. 

i8 30 

X 

$ 17 0 

Au. 

17 10 

4 

$ 16 20 

Au. 

16 0 

4 

5 r6 30 

Au. 

If 10 

4 

IX 10 

Au. 

IS 70 

4 

$ 14 40 

Au. 

14 X® 

6 

5 ri I» 

Au. 

i 4 40 

X 


Aufttalis corona 

[La,i 4 *io» 


l 4 



LIBER VIII 

longitudo 
C M 


Latitudo Mag« 
G M 

.u.l IS joi s I 
uJ i8 Jo| 5- J 


ji\ Adhuciftam pratccdens- [ 5 ^ 4 « jAu.i is joi s I 

ijj Reliqua&auftraliorqprgdifla» | y <> ig >Au 4 i8 jo| y > 

Magnitu. 

Corons Quarts 5 
Aufiralis^ij Quintae 6 

S extg 2 

~ Pifri«auftralisconfldlttio.-48.- • . . • 

1 Quyeflinore:efteademcumprinqpioaquae ^ tsc 7 o _'Au.| ?J _o i ^ 

2 Prscedensdetribussquaefuntin aufirali ^pitis cird^etia »« o 40 Au. *o 20 4 

5 Mediaipfatum .4 4 

4 Sequens de tribus isc ^ 20 Au. 22 jo 4 

j Qu^eft ad branchis ssc 4 20 Au; 16 if 4 M 

6 Qusindotfaliau^aIi(^ fpina - 3 ® ^ 

7 Sequensdeduabusqusfuntinuentre ec i lo Au. ty 10 s 

8 Antecedensip&mm . ?» ?8 J 9 Au. 14 4 ° 4 

^ SequensdetribusqusefuntinboreaJiibina ' !te 25-, 10 Au. o 4 

10 Mediaipiarum ' ?» 2r j-o Au. i6 30 4 

11 PrEcedensde^u$ 21 o Au. 18 10 4 

12 Qgaeinexttemacaqda ^ |;fe 20 10 Au.j 22 ly 4 { 

Maggnitu. 

Piios Prims ^ ^ : 

Auftra* 4 ^ n Quart* ^ 

Quintae 2. - 

Informatae qua circa pifcem aufli^em funr. 

1 PrscedensdetribusfplendidisantecedeBtibuspifcem *, |?a 8 o lAu.j 22 20. 3 1 

2 Mediaipfarum jlte 11 10 |Au., 22' loj j | 

3 Sequens de tribus ' ' j?a 14 ® , Au-i 21 loj 5 j 

4 Praecedens hanc &eftobfcuia i>» a o JAu.I 20 /ol s 1 

5 Auftraliordeduabusreliquisqufffuntinfeptetrione (?o li jo jAu.i 17 01 4 J 

6 Borealisipfenim '?9 li |Au.l 14 foj 4 I 

^rStell^fexquaiumtertismagnitudinis tres/qrtae.2.qnt$ una. 

CTSuntautem omnesfteliae.tum boreales 
turn auflrales.io:2.CLuamm 

Magnitu. - Magnitudinis 

Primae 7 . CPrim* 15 

Secunds rS . Secuds 45, 

CTAuftralis Tertiae 65 Terris 208 

partisji!; 516 Quarts 164 Quarta 474 

^ Quint* 54 Quints iij 

Sextae 9 Sexts 49 

Nebulo. I Obfcuts 9 

• Nebulofe 5 

Etcincinnus 


(?o Ii so |Au.j 17 01 . 
i>> Ii 5-0 |Au.! 14 foj . 


partisji!; 516 Quarts 164 
Quint* 54 



1 s s 


«5 


almacesti 


<TDelacleidrcuIifitu, Cap.II. 


J ED NON erraricarumquidefiellaruordoiicnobisexpofitusfitjtiuc 
autecofequenterqdefituladeidrculidicunturgmaximepoffibilefi^ 

& ut fingulas obferuauimus partes/conabimur partkulaies dus appare 
tias figuiaie:quod igitur lafteus hic circulus no fimpliciter drculus. fed 
zona quedieftquafi colore torarerinensIatfHs.Vndenomequo^ fibi attributum 
ea«3uodazonahuiufmodinon2equa]is&regulataeftsled&latitudine&colore 
& ftellaru&equentia& fitu deni<? differensatt? uaria:& $ duplexm quibufda pat 

tibus/ipfoetiauifufecileperfpicitur:particulanoraueroquibuscuriolaobf^^ 

neopuseft:ficfehabereinuenimustDuplexigiturzonsp^ alteram quidem ha/ 
befcomunfem uf« ad tumbulum; Alteram uero ui(^ ad auemplhnam.fL Et 
pnecedens quidem zona nequaq alteri coppulatur/defeftus enim habet in ?oniu^ 

ffionib9tamadtunibulumqadaue:fequesautheliquslaadcirculipamcoiufla 
eftt&una effidtzona per qua ppequrpermediaipfampxime maximus delcnbif/ 

drculuspertrafiRde qua primo uerbafeciemussAb aulbaliffimis partib9eius idpie/ 
•les.<rC^igit'B pedes c^aurifemnf'rarioresobfcurioref(5funt:& ea quide qua 
in popfepofterioris dextri pedis eftpauloauflralioreftqborealis linea !acHsjSi& 
quain genu anteriorefiniftroeftt&qusfubpofteriore dextro talo.QusEuero i po 
fteriorefiniftrobrachioafpidfjeain medio lade collocata e.Sedillaq in eodc ta/ 
ioinuenifjS^qusin anteriore dextto talo utrse^diffantabexnemitate auftralj ad 

feptentrione duabus proximepartibusjqual es maximus drculus habet.;6o. Sunt 
autcpartespoflerio^tpedumediocriterdenfioresrddnde borealis quide extremi/ 

tas iacHs.i.?o.pxime gra.AbilIa diftatjqu® inferxlubis eft.Auftralis aut ea quidein 
terripit:Quff in cocauitate turribuli ell.De duabus uero contiguis qu*in i^o igne 

funtborealem tangitj&fimiliterauflraiioiHe duabus qu$ fumin bafi.CQuae 
ueroeftinborealiignisparret&qusini^e mediocollocaturrinipfo lafle utre^ 
fics funtj&: partes rariores magis funtsdeideborealispars laflis tres fcorpionis fp6/ 

dites interdpitquiadfpiculufuntj&fiiccedcremfpiculonebulqfamconuerfionej 

Meridionalis uero extremitas eam quidem tangitqusin anteriori dptro^o fa 

sittariixinterdpitautemillamqusin manu {iniftraefl.Illa uero qusin auftrali fa 
Jitrariiparrelocatur:extralacomnmoe{l.CQHsauteinfpiculoiagittec^ituK 
.^inmediolacliseft.CQu^auteminborealipartefagittanilocanf' m lade ipCe 

quom funt/diflatq; utra® paulo plus parte una ab alterutm la&s extremitate .Au/ 
•ftraliTquidem a nieriaonalitborealis uero ab oppofito.CSunt autem mum fpo/ 

dxliupartes mediocriter denfetpartesautquxdrcafpiculufuntcrebrsmmmtumo 

fsqt confpiciutur.^Ons uero deinceps fequunf mediocn^ ranctfes lunt: «ad 
-aquila ufq? tendunt':eandem feme 
ferpentisi ' " 


unoeraduaprscedentelaCtisextremitaicuiiuiL.i^<.^uig,wL...M^^--^--— w. 

tuntrdu«pieMdenteiiproUaef«c6priunf.&aull^oiquidcunogradu.^ 

cedentekffis exuemitatediflat/boralioi uao duob9.CEt Cuccedens quide deij/ 
lis na* firntin dextioaqaik humem eandem extremitatem tangit.Precedetis aut 

intiinterdpif/fimilitetetiiquipceditfplendidadeillis qu* m ala rmiHia fiint. 
OiKuetoinoccipiteMget&duaiquieadteaam lineam #ns tat cxnemiate 
form*ipfequotgtanguntipauIuenim3taaueiusabfnnt.CPo{ih*ctotalagitta 

inlaaemterapimiiKquiintpicuelliuna paite ab onentali laAs extiemitaleiq 
ueroin nlnihide ell duabus paitibSaboiientali diliabSuntautemqu* iuxta aqni/ 
lamcohfpiduntui pattes mediocritetdenfioiesiieliijai contra tnedioenteriMoi 
res Lac uno ddncepsadauemtendit.8textiemitasipriusicaqmdcmquie eltad 
ocelfum & tepeentiibnem teiminatut ingcxione tum allcllaquiinauis aulliai 
li humeio eBi Si ca qu* fub ipfo in Mdem ala loatut.Tum a_duobus qu* m 
aultaHpederiKtat.Cauameioadoltus Si mmdiem ell a nellaCquarmfu 
mitate pefBnisautalis pedis fita e«)teiminamt.lnteieipil^ duas qu* fub ea/ 
iem alicxtia£otmadonerafumduobuspiopegtadibusabipradillates,h*paites 


InG!rphicJcfa^'tt»!.ct(na feu 
bafi & cdcauicare ipfius fagictf : 
tocoiiidelicctcoeauoique ner/ 
uus tlue chorda arc’ fuhigrediE. 


I 



LIBER VlJI 


iuxtaala tnfuntj& mediocriter denfioresiquaautem deinceps futithuiczoti* con 

iunguiuursdenfioref <5 ualde funt : &quafiab Wio principio peifpidunturij indi, 
nantur enim ad extremasalterius zonae paites|. Sed defeflumiuxta illam laden/ 
tes :ex latere quidem in meridiano zonae de qua nunc didmus coniunguntur: qu^ 
ualde rara inipfa coniunftione eft:indpiunt autem denfiores effepoft defe^ qui 
iuxtaparcealterameftafplendidaftellaqujE inauiscauda& ab ea quje in boi^j 
genu nebulofe conuerfionis colloca6deinde medioaiter flexae uft^ adauftralege 
nudenfitatem extenduntPaulatim in rarius procedentemuf(^adcaEpheitiara:4f 
feparanturc^ fecundum latus feptentrionaletumauftraliftella de tribus? tum ea s 
tres iftas fequitui.Vbi duas etiam eminentias&dttAlteTam ad feptentrionem & oi, 
tumralteram ad meridiem at<^ ortum fimiliter.Poftea tota C3fliopeia(ilia excepta 
quae in fumitate pedis eft).A lade comprehenditun&extremitasquide uerfus tne/ 
lidiein teiminatur ab ea quae eft in capiteCalTiopeia-aReliqua ueto quaeiuxrahanc 
funt omnesinIaflecollocantur.Etpartes quidem quaead extremitates funt latio/ 
tes funt ladis/quae ueroin ipla media Caifiopea in longam aebritatem extendit, 
CrDeicepsautdexteraeperlapaitesjnladecoprehendun^a&rurfuslatusquidefe/ 
ptetrioniequodrariffimueftftella q extra dexteru genu gfeifola locaf terminat/ 
meridionaleueroqddenfiffimuefttumfplendidaindextrolaterefitatum dusfe 
quentesdetribus qusameridieipfiuslocanturacontineturautemiipfoetia nebu 
lofa conuerfio quae in capulo eftadc fiellae quae in capite& qusin humero dextro & 

q in dextera ulna e. iTQtradiilateta uerofigura quae in dexterogenu&quaeieadc 

furaeftinmedioladelocatur?& ftellaqus in dextero calcaneo fifaeft/ipfe quotj 
paulo dtrameiidionalelatuslocaturapoflhsc/ Aurigae zona tenditur fullonem la 
disrationeofiendens/&flellaquidemmfimflrohuraerolocataquaB uocat" capra/ 
Si duae quae in dextero brachio funt paru abeft cfi lacHs extremitate quae uerfus feptS 
trione oituc^ eft con tingant. CTParua uero qu$ eft fupra finifirum pedem in extre/ 
mitate/hsclatusquoduerfus occafum at< 5 meridiem eftterminar. Quae uero fug 
dexterupedeeftmediograducitrailludlatuseftrcotigueueroqin finiftro brachio 
eft quscg hediuocanf' in media zona fitae funtadeinceps etialacper pedes gemino 
mfertur aliquanta crebritatelongacjfuboftendensinipfis ftellisqusfub extremi/ 
tatibus peducollocant'?&fequens quidem detiibusqusfub pede dextro aurigae x 
incolIorobohoceftmMwmi iechlineafunt.C"Etfequ«deduab9qeftin oiioniscolIoroboaScdequatuoii ex 
tateacfeftigiodau*,quidc»M tiemamanuipftuslocatisaquaafeptentrionefuntaPraecedentem lacHs extremita/ 
gtftatoKon. te terminat.CTQBae uero i dextera manu aurigae fulget;^ q i extremitate fequhis 

pedisalteri9fuccedhifcggemino^Iocafcitrafequ«latusunoproxime gradu eft. 
CTReliqusin extremitatib9pedu locats.In medio laiftefunt/huiczona cane Si ca 
nicula gtrafit.& caniculaquide ad ortus totanbpam extralac diffepaiat?cane ueto 
ad occafumtipXum quocg totuferme extra exiftente/ftella em' quae in dorfo eius eq 
Hune.n.ftcJIaqdim dorfo ei« finebulofaquedaeminens tangit.CJTiefi^ deincepsfequhes in collo ipfu c^is 
eminesudutinebuia «orpat. paju deeft quin tagat ?qu 2 aute fupra caput canis extra atq; remotius fola eft citra 

orientalem extremitatHuabuspartibus&media proxime locatun&eft hsc efiu/ 

fiolaftis tota mediociiterrarior.CTPofthffcpetargoIacfertur&bor^isquidem 
attpprsc^ensdehisqusinpuppisclipeolofunt extremitatem zona occidenta/ 
lem terminat.C^a autem in medio clipeolo elh&dua qua fubipfe cotigua funtt 
Si qua in principio foro^j uerfus gubernaculum fplendida eft?& media de tribus q 
in carina eft parum deeft quin latus idem attingant-CBorea! is aute de tribus qu* 
In aqoftdio locata hoc ell in eft abfiden fiue extremitatem teminatorieii talem. CEs fplendida 

eminedafeu«u«mitatepuppis quideinacroftoliolocatadtraidelatusperunugradumeft.Qnauero fub clipeo/ 
lo fequ^ti fplendidain foris locatur extra idem latus uno fimihter gradu eft : Au/ 

ftralis aut de duabus qiiainmediomaiofulghiidem latus atringir.Duauero fpl2 

didain eadem feiftioecarina locata citra extremitatem pcedenie duobus proxime 
gradibus funtthinciamzona quaper pedes cetauritranfitlac copulaf.-eft autem K 

haceffufiola<ftispArgomediocrirertenuis/magiseniiuxtaclipeo!uradice<^ mali 

&iuxtafeflionecarinadenfatur/pdidauero zona drfeftu&flo ad copulatam in 
ihuribulo ut diximus/indetp indpiens tres quide fpondiles a fcorpionis cojporein/ 



ALMAGESTI 


86 


tercepitsdetribusautequafuntin corpore eam qusfequitur extra ex tremitatf/oc/ 
cidentalem uero uno gradu relinquit:Q.uz autem in quarto locatur fpondilijin ae 
iepurointeiduaszonasreperituiJjequaIiterpioxime<fiftansabutr3<^paulo<^plus 
parte unardeinceps zona praecedens ad ortum feiplam uerdtarcui circuli fimilis:& 
prscedens quidem lacHs latus per ftellam qus in dextro genu ophiuchi eft termina 
tutjfequens autem per llellam quae in dbia eiufdem praecedens etiam de illis qus i 
extremitate pedis eiufdefuntjidem latus attingit}& deinceps occidentalem quide 

extremitatemftellaquaefubophiuchiulnalocatuitermiiiantaorientalem uero p/ 
cedens de duabus in eiufdem manus extremitatelo^tis.Hinc aer purus defe<fcm 
occupatlacHs inquoduafquaefuntincaudaferpentispoftillam qusin fumitate 

iplius eft collocantuTiparsautem huius zonae tortuo&d^ tenuis omnino effufiois cPaKautezonaEhuiiufonuofeaeenui» 

&quafiaereseft/praBterdubitresinteicipiunmtfpondiles^aBcenimpars medio/ omnino^wtm&qu^aew^ 

aitercondenfaturadeindepoftdefechimaliudturfusprincipiumlac efficit a qua/ 
tuor ftellis duae dexteium ophiuchi humerum fequuntutt Extremitatem quidem 
huius zonsorientalemftellafulgensiplamattingensfolaiuxa caudam aquilalo 
cata terrainataoppofitum uero temotiorpiaedi(Sarum quatuorqus ad feptentiio/ 
hemefthinciamiplkzonaquamuis&rarioreft&in anguftum in praecedentibus 
partibus:qusinroftroauisuint/contrahitur/itautdeficereuideaturadiquatamen 
eius parsaroftro ad pedusauistd^ latior eft &: denfiorfedsa&ftellaquae in collo ip 
fiusauisiocaturminediaaebritatefitaefitParstamenqusdamraraadfeptmione 
paululum dedinatj&parseaium/quaeapeclorefunru^adftellamqusinhume/ 

loalaedextrsiocatur.t^parscontiguammfimiliterquaeinextTemitate pedis dex/ <rvnde(;uidi*imu$:)punu defeftusffue 
terituntundefut piitmadaltemmzonamadiaisaui» ipfuis lldisdefe/ 

feausfit/uiujadfpiendidam/quaemcauda elU daipriiueff. 


<CDe fphaeia foIidafcbricanda« 


Cap.5. 


ERVM qusalafteocirculoapparenthuiufmodilitumhabentjut au 
tem etiam fphersfoiidam effigiem confequenter appofitec^ feciam9j 

adrationes(quaedefph$ranon erraticarum flellaium expofitae funt) CQi?il>’appatuitipfatnquo<pcucktfcrK» 

jQ-uiusipfaquo.p(udutenaticaiamorbK)inuentaAamom primo 

abortuadoccafuminpoiisiplius squinocualisarcunduaregieditur tamen etia riscircufemtegredi£i^eeoamcontrari 5 
incontrariumin zodiaci circulipolis/hocpacloftruduram&uiam conftellationis fupzoJiacidtcuIipolis&gmeiiafignojs 
fuaefeciemus-^Ccioiem huius fphsregtoffioremjutitadicam/adhibebimusj ut 
non diei fed nochs aeri magisin quo ftell^ cernuntur fimilis fit.Capiemufq; in ip 
ia duopundaqexquifiteper diametrum oppofita/quibus polis maximum circu/ 

Ium dAzibeinus/quifemperinfupethciecirculipermedium fluorum ffiturus « 

&huicadredo$angulosalrerum circulum per polos iftiusa cuius feflione alte// 
raduarumquaeperprimumfiuntincipientes partiemur circulum quiper medium 
lignorum eft in partes.56o.numerosinipfoafcribentes^duumperquotcu(^ uti 
leuidebifsCTDeindeduosquadrilaterosfuperficiebuscircuios & exade undique 
tomatos& exmateriafolidaducibilic^fados/minoremquidema quo fphsraip/ 
la tangitur pertotamfuperficiemconcauam;Pauloautem maiorem per mediam 
conuexafuperficielignabimus lineas protrahentes/quib9laritudines eo^exade di 
uidanfj&perhaslineasalia altera/qabiftistenninanfadrnedietate circuferctia^t 
incidctesfemicirculosinipfisincilionib9.In.i8o.partesdiuidem94CrHisita fadis 
minoregdeciiculo^cillufempfutu^cfuppon^esgp utriufc^polose aegnodiar di 
coatcgzodiads&ptereap pudafoHHtialiaindid«eicifi6islupficiepforabim9dia/ 
metrarrimedioiuxtaextremitatesincifi6ispaxilIi%adcaptosinfphrera circuli g 
mediu polosita firm^im9:ut g toti fugficic fphsricafedlepolfint drcudud/ueru 
utgmansqdeinitiucoftellationisfixaxucapiamusmoenicomodueftin ipfo hu/ 
ius fphsre Mdiaco folftitialia ^sequinodialiapuda fignare/cu ftella^j ffiftiriscoi 

loci(^5jn6eedcadi^fouene'.<rfulg^ffi>T^^o^u*rijpl^^(«^‘i^‘^o‘l^“®«nis 

eft)indrculoqadredosinzodiaco angulos defaibiturftgnabimus in parte qu* , 

Wa5diuiriomsfedpgmdu%afmbem9,qmWl«MUnmdineadimlopetme/^J“'^j^^^!^^^^^^ 



ALMAG ESTI 


dium diflatuafiisauflralepolum/deindeinlingulisquo<jaliarumconfequciitei 
patiaductioncdrculidrcapoloszodiariquiperincifionemdiuifuseidipfum a& 

ugnabimus/Ac ducentes enim fcmper fuperfidem indfilateris eius ad punftum dr 
euli qui per medium eft/quod totidem diftat gradibus a prindpio numerorum in 

gradu Canis conftimto/quotflella qua fcribereuoluimusfecudulongitudinem di/ 
ftatacane/pemenienteiigadpumSumeducHdiuific^latetisquodrurfustotidema 

circulo qui per mediueftgradib9difiat quot etiaftella in hacconfaiptioneaccom/ 
modatius uel adborealem uel adauilralem polum zodiad diftat/Iocum ftellaeinip 
foaflignabimus dtrinu deincepsautdiflinflumaliuni colorem commodeatq» c6 
fequenteradmagnirudines fmgularum adhibentes/figuras tamen fingularum for 
mationuun fingulis fideribus^ maximefimplicesfedemus/folis lineis ftellas com 
prehendentesrqusineademfigurafuntjiifqjnon multum ab uniuerfali fphsi* 
colore differentibus.Neautemutilitasfignationisipfarumrelmquatur/aut colo5r 
magna uarietaseffigiet/aut uarietatum fimilitudinem defttuatjfietautem nobis & 
intelleclu&memoratu&dliscompatatiofpeailationisfixarumsfiafuefcimus nu 
dam cogitationem liderum m fpherica effigie adhibereiinfcribentesautem edam 
Ia<flei drculifitum lods at<^ figuris ut prxdixim 9 . <T’Pr*terea crebritate raritatecg 
appofita maiorem etiam circulum femperq; pro meridianofuturu/minori( a- quo 
rphieracondnetur)accomodabimus:in polis quiiidem(cum<$quinodhaIisipfius) 
poli fiunt. Hsc enim puncla in maiore quidem at(^ meridiano/in terminis rurfum 
indridiuifiq? lateris &fuper terram futuri diametraliteriutpolufirmandafuntii mi 
nore uero qui per polos utriufq; eft in terminjs diametralibusarcuu ab utroc^ zodia 
cipoiodiffantiugradusdedinationis.15.51.in paruisfeftionibus drcul oiumimmif 
lis paxillis fubforaminaimiffotum polorum funt/maiorisigitur circuli latus ind/ 
fum quod fem per idem uidelicet fiet cum meridiano qui per folflitialia punda eft 
adilIudfemperpunctumdiuifioniszodiadconfktuenius:quodtotidem a piind/ 
pio Canis gradibus diffat.Quot etiam canis in temporeprxpofito ab eftiuali folfti/ 
tio diftatJ ut j principio regni Antonini ad fucceffionem gradibus.ii.io.CMeridia 
numaute reftum ad horizonta;qui inbali ^adaptabimus ffqualiter ab apparente 
ipfius fuperficie diuifum ita quod poffitinfuafuperfidedrcudud.uteleuarefemg 
polfimusborealempolum ab orizonte per meridiani diuifionemcogruetibusppq 
litoclimatiarcubus/nihilautemminus&iftuuidebifurqmnon potuimus in eade 
fphaeta sequinodiale & tropicos coaptare.Nam cu meridiani latus diuidatur: Pun 
^quidequodinterpolos ipfius xquinoftialis eft Sigradib^-^o-unius quarta di/ 
ftatabutioi^ eandem habebit uim cfiaquinoffialibus/puda uero qua ex utracp^ hu 
ius parte.i5,5i.gradibus diffantjcum utriufq; tropicorum pun(fHsjquodad fept^/ 
onem quidem eft eftiui:quodueroadmeridiebrumaIi tropici pundot&ftcperpri 
mumotuabottuad occatum drcuducTisftellis quas quarimus ad latus meridiani 
diuifimus:pereandemrurfusdiuiftonemdiffantiaipfarumadaguinofti 3 lem aut 
ad tropicos licut inpolis ipfius aguinoftialis haberi poflunt. 

CTDepropriisenaricarumafpedibus, Cap.IlH* 

VONIAM propriaconftellarionisfixarum defcriptiofub oculis poli/ 
taeft/relinquituriamdeafpecHbusipfaium confaibere: horum igitui 
. (exceptisillisquiinterfefiuntat^ flabiles habenfficut quando in re/ 

. linea uel in afpedu triangulari 'Aliift^ huiufmodi)quidam ad folqs 

planetas:8t folem &Iunam aut zodiad partes confpiduntur/qui^m ad terram ta/ 
tummodo:quidam ad terram fimul &ad enaticas ftellas & fdem &lunat uel par/ 
tes zodiad. CTAfpe^sergononerraticaruaderraticasfolum 3 <patt:^ zodad fa/ 
dH couenienteiquide capiunf/quado uel in uno eodem drculo tum erunca mm 
no erraticte funt deillis circulis qui per polos zodiad defcribuntui uel in diueifis q 
demdrculis.fedtriangulatesautemau£fextiles diftantiasfadentibuss hoc eft re// 

dluangulum continetibusj aut tertia parteuniusredHmaioremminorcueqredw 

proprieautem fub quibus trafue planetarum aliquis poteftjill* funtqus in zo/ 



«7 


ALMAGESTI 

•dtacD motusplatietarum fecudam latitudinem conriiiente/fit* funtad qi inq; qui ^ ^ 

demenaticasfecudumappaientesiplarumc6iunctionesauiabiedion€s:ad folem 
ueroatc^ lunam fecundu occultationes coniun<5ionis ortus fuccedentes/occulta 
' tiooem uero uocamus cum ftella fub radiis 1 uminariurafetSa non cemitux.Coniun 
aionemautcm quando fub centroipliusobiiacur.<rOitum uero fuccedenou cu 

iameatiaradios&claincipitapparere^fpedusaufemfixarumadteiiitantuinqua 
tuorfuntt&comuniteranonulUsanguIiappellantor/pro^rieautemoriem/mediu 
coelifuper terra. Ocddb/&mediucmifub terra. Gfvbicut^ igitur squinodialis 
aduetticemelltibi omnes fixs &oriuntut & ocdduntt&femeiin fingujis uolutio/ 

Ilibus tam fupei teir a q fub terra m medio cceU coperiun^.fiTNam cu squinodia/ ^ ; 

lisipfiuspoiihuiufmodihorizontem tangant.NuIlum p^ellonim circulorum 
«ut ^parentem fempeivaut nunqap^renteeffiduntjubicutj autem ipfi poli iuer 
ticefuntjnullafixaruibiocdditnuUa<^orituB*quino<aialisem'ipfeori 2 ontis tuc 
litum acdpit:& alterum femper femifphtetioiu^ ipfofafloft fuper terram fub ter 
iadtcududt:ut bis fiellaru fmgulsin una uolutioein medio cceiitali* fuper terra/ 
alisfubterracopetian^dnaliisuerodedinationibusqusintethasfunttcu nonulli ' ' 
eirculiautfempautnunqcemanfsQ.uaeabillisiuxtapolositerdpiunftnec oriu^ 
necocadunt.bedbisinunaquaq;reuolution*admediucce]ipueniunt.Sug terra 
quidem qiis in apparenti fempdub terra uero quas nunqapparentidrculofunrj re 
liqusautquasinmaioribuspararellisfits funt.Etoriuntur6iocddum{&femelin 

fingulisuolurionibusfuperterram:femelfubtenainmedioccelic6pCTunf.<rin 
his igitur tempus quod eftabaliquoangulorumadeundemidemubi^eftj unam 
enimuolutionead fenfumcontinet4empusueioquodabaliquoanguloadangu 
lu diametraliter oppofitu/fiad meridiana quidcplpidf.ride ubitj fifreft/medietate 
eni unius habet uofutionis.<rSmauteabhorizonte/fiquid€8equinodionarfupra 
uerttce elbidciurfusef&dt.Medietate eniuolutionis fih continet. Paralleli^ o&/ 
*ucn6 foluameridianouerueriaabhorizontein duo «qualia diuidufjinaliis;aute 
declinationib9mec tepus femicirculi fup teaaeftilli quod fub teiratniufoluin ipo 
«quinodialitqui folus etiain fphaeia d^iui in duo «qlia fecafabhorizote/csteri 
o« i diflimiles atcp inasqles arcus fecit.CHis pfequ^ertpsctiaab ortu uel occafu 
ad mediaufi^ coeli «qletmorieftilliqdabeodemediocceload ortu ueloccafum 
eft.Proptetea quod meritriMus portiones parallelo^tqfuptcna uel fub tenafunt 
*qualitei^uidit.CAbortuautcueloccafuadutia<g medii coeli panhcpus in de/ 
eliui qde fphsrain «qualetin recla uero squale eft/ppteiea $ portiones in tegr* ^ 
iiip terra fui his qus fub tena «quales hic folu funt. vnde in reda qde fph*ia quae 
limulin medio ccelo funt fimul etia oriunt' atcp ocddunt/donec fiatpgreffusipa|t 
in polis zodiad fenftbilis/in decliuiaut qus limulin medio ccelo funty Nec fimul 
oriunf/NecfimuioccidatiSedauftralioresfemppofteriusqboiealiores oriuntur* 

Si prius ocddunt. CAfpedus aut fixarii qui fimul ad terra bi adplanetas aii t parte» 
zodiad cofpidunf.Comuniterquidc uel cooriendo capiuntut.yel quonia fimul 
in medio cceli funt uel qm fimul ocddunt aut cumaliqua erraticaru/aut cu aliqua 
zodiad parte/proprieucroafpedusiplaruadfqlcnoue modis ^etdpiunf* 

4TPRI M VS eft q matutinus fubfolaris uocafjqn ftellain otictali horiz5te una cn 

loleinueni^jhuiusaliusquidconentalisnonap^ens & fuccedens ortus uocaf.’ 
Quadoflellainoccultatioispridpiopoftfolecofeflimqri^JUiusoricraJls uaufij 
coortusjqnftella fimul cafolein orientali orizonte eade in parte inuenitimAlius 
pcedens ortus at<^ appares qri Mia indpiens apparete ante folem oritur* 
^SECVNDVS afpeduseftquiuocaf maturinamediaccdilocatio/qnfiellaffo/ 

Ii» in oripntalih»nznntelocaio)io meridiano uel fiib terta uel fiiper terra inuenif 
huius eda alius fuccedens in medio cceli orientalift^Iocatio&nonappMensuoca 
*ur.Quandopoftfolisortumillicoftellainmedioccelireperit'jUius orientalis in 
tne^ccelo ueia® locatio quando fimul cu orienrefole ftellaquo <5 in medio cee 
lielUv!iusorientZispr«cedensinmediocceliloatio:CLuandoftellapiiu»inm«/ 
dio cgtii&ioit fiatim fol ortus fit*Hic fiipet teztain&dua a%idtw« 


AfpeSuiad Opr^tu»9^mt* 

l9 



LIBER vm 


59 ITTERTlVSeftquocatiirmaturinusoccafusjCLuadofol quidcin orientali h'o, 
rizonte/ftellauetoin occidentali reperitunhuius etiam alius orientalis fuccederis 
ocafus non appares uocaf jquando fole oriente illico ftella occidit.AUus oriet» 
talis cooccafus ati^uerusjquandoltmulcumorientefole ftella occidit,aliusorien 
talispr*cedensoccafusat(^apparens:quadopoft occafumflellatconfefti folorif 
49 CQ.VARTVSmeridionaIisfubfoIarisnominafsquando fol quidem meri^ 
no cft/ftella ueio in orientali horizonte/huius fimiliteraliusdiumus&non ap/ 
parens eft.CXuando folein medio csli fupei terram locato ftella oritur . Alius hO/ 
dumus at(^ apparens j Q«u( fole in medio codi fub terra locato ) ftella oritur, 
j9 ^CLVINTVS eft qui appellatur meridiana in medio csli locatio/quando fimul 
tam fol q ftella in meridiano funt/huius duo funt diurni & non apparentestCXuan 
dofoleimediocslifuperterramlocato/ftellaautcumeo unafupet terram efl/aut 
contra diametraliter ftib terra opponitur.Duo autemnoftumi fiunt & horum alter 
quidem non apparens quando ftella fub terra fimul cum fole in imo csU eft. Alter 
UCToapparars quando liiper terram locata foli diametraliter opponitur. 
it SEXTVS eft qui uocatur meridianus occafussquando fole in meridiano loca/ 
toftellainoccidentalihorizonteinueniturthuius eaarrialiusdiumus&non appa 
tens eft quando(fole fuper terram in medio csli locato)ftella ocddit.Alius noc'hii/ 
Dus atc^apparens quando fole fub terra in medio c«li locato ftella occidit. 
^SEPTIMVS eft qui uocatur ferotinusfubfolaris quando fole in ocrid^liho/ .. 
* lizontelocato/ftella in horizonte orientali reperirur.Huius alius uefpercinus: fucce 
dens ortus at<^apparensuccatur:Quando flarim poft occafum folis ftella oritun 
^usuefpeitinuscoottusat(^ uerusquadofimul&folocddit&ftella oritur. Ali9 
uefpertinusprscedens omisneq-,apparensqnftatimpoftortuftellsfoI occidit. 

I* CTOCTAVVS eftquiferotinain medio ccelilocationominatuRQuando fole ift 
ocddentali horizonte locato ftellain meridianoautfuperterram aut fub terra efti 
huius aliusuefpertinus in mcdioccelilocarioat^ appwens didtur.-Qnando fta> 
ttmpoft occafum folis ftellain medio cceli reperitunAlius uefperrinain medio cce 
li locatio uerat^nominatur quando fimul & fol ocddit ex ftella medium cceli occu 
pBKaliusuefpertinapraecedens in medioccelilocarionecg apparens uocatur quaii 
doflatim poftqftellainmediocoeliperuenifsfol ocddit. _ ' 

Ci^NON VS eftjqui uocaturferotinusoccafus:quardo ftella ura cum folein hori 
jKinteocddentalieftjhuiusaliusuefpertinusfuccedensapparenfcp occafus didtui/ 
Qnado ftella indpiens occultari poft folem ftatim ipfa quccp ocddit.Alius occafui 
uefgtinusacuerustCLnftella fimul eod^{$ tempore cufole ocddit.Alius pcedeni 
occafusne(^appaiensuocaf:QTiadoftelIaapparereindpiensantefole ocddit. 

coortibus &in medio ccsli locationibus cooccafibufip fixaxu. Cap.V. ' 

S j;AEC CVM ITA fe habeant ucroru quidem ad centrumcj folis con/ 
i;fpe(SorumcoortuumIocationum(j inmediocceli & occafuum tem/ 
jlpora &dle per folas lineas a fitu ipfius conftellationis inueniuntuitpro 
Interea ^punAadicuU qui per medium fignorum-eft quibus fingui* 
fixMumcooriuntur& coocddunt:&in medio cceli fimul locantur per lineas in 
fequentibus theorematibus ddnonftrantur. iT Sit enim primurri gratia colloca/ 

tionuin medio coelidtculus.A,B.C.D.g per polos utriufcpatquino(3ifl!isdicoat^ 

zodiaritranfitj&squinoftklisquidemfemidrculus fit.A.E.G.inpoIo.F.zodiad' 
ucro.B.E.D.ipolo.I.defcriptus&perpolos 2odiad.I.T.C,L.maximidrculi por/ 

tfQdefcrfcafiquo.T,pun^i3j)ftellanoerratica(quaqrimus)fupponaFadcircuIos 

eiuitadefcriptos fitusipia^ SC obferuauim9& cofcripfimus.<Tl?efcriteFaut etp 
seqnofliardrculipqlos:&g.T.ftella.M.N.maximieiTculiporrio$igi^*‘^i^fl«f’r 
cu.M.&.N4Pgnodiar&zodiad pufli i mediu cceli pueniet jjfpicuu eft/qq aut hs< 

daatfadhucarcus.T.N.hocmodopatdait/naqmpeaqipridpioppofitiois demo 

ftraafuti duos maximoj! ckaiIo9rarc9,A.I.8f,A,N.J>traai futmaximo^t drculo^ 



9$ 


a;lmacesti 


^j.^j.I..gf.N,F*proportio ehords dupli arcus.A.I.ad chorda dupli.A. F.copolTra 
ertexproportionibus chordarum dupli arcus.I.I-.addupliatcus.L.T.& dupli ai/ 
cus.T.M^ddupli.F,N*SedMCUs.A.F.&.F4N.&.I.C.quart3epartiseffefupponun 
tur;&aconfaiptioneipfiusfte!ls.C.T.quocplatitudinis arcuss&.C.B.Iongitudi-< 
fjis datui & per demonftratamdiculi permediam declinationem dantui arcus.F. 
I,&.C.L.patet ergo datos effe arcus. I.A.&.A.F.&.I.I-.&. L.T.&.N, F. ergoreli/ 
quus.N.T.propterhscdabit'.CTRurfusquoniam proportio chords dupli arcus 
F.l 4 idchorda dupli arcus.I.A.copofrtaeft ex proportiombuschorda^iduph arcus 
F.T.addupli.T.N.&dupIi.N.L.addupIi.L.A,funtaatetiadearcubusgquarun 

tur(pereaqdi(ffafunt)datiarcus,F.I.&,LA.&J=.T,&.T.N.gcoortusetiasequin^^ 

ftaus in refla fphaia atcj zodiaci ex arcu.C.B.arcus.L.A.io dabit .M.B.arcus zodia 
d coorietia etiaat<^ cooccidetia fimfcu fixis squinoftialis zodiaci qus punc^ per 

!Collationesiraediocatlifecilehocinodocapiunf'.CrSiteni,A.B.C.D.Me!idian9 
drculussqnofliali%femiciicuIus}Sit.A.E.G.in.poIo.F4Horizontisautfemicucu B 
'Ius:fit.B.E.D.oria€<^ftellae.I.horiz6tispunflu&:defcribat'.F.I.TJVIaximidrcu 
Uquarta parsppunfla.F.I.qmigifrurfus.F.T.&.EB.arcusmduo9J maximo^ di 
<uloRarcus.A.F.&.A.E,protrafli{bnt/eTitproponiochordsdupliarcus.F.B.addu 

pli.£A.c6pofita ex jjporfionib? chorda^ dupli arcus.F.I.ad dupli arcus.I.T,& du 
pli.T.E.ad^dupli.A.E.feddearcubusquiqrun^arcus.F.A,&.F.T.&.E.A.qrraeptis 
Lnt/dat'ietiapereleuationcquidepolo^arcus.F.B.gmediuautecslitu.T.punflu 
«qntjflialistu.T.I.arcus/ergodabif etiareliquusarcus.T.E.&cile aute intelleflu 
«fl/quiaetiain ocddendofiadpcedentia.T.punfli«cquale.E.T.arcui.T.C.arcu ex 
perimus ftella.I.fimul eii.C.punfto3Equinoflialis ocddet:ppterea $ tucipfe occa/ 
fus*qualiterarcui.B.I.fiet/*qualcautrurfusanguluadmeridiampKecedentiam 

terdpi angulo illi qui in hac figura.A.B.A.F.&.F,T.ad fuccedentia continetur ma 
uifeftu eft hinc etiaa prademonftratis in finalis climatibus coorientib9atcp cooc/ 
cd^b5 zodiadac aquinoflialisjtupais zodiad dabif" qusfimul cu.E.punflo sqt 
noftialis/& cuip& ftella cooriF/tum pars g fimul cum.C.& ipfe ftella occidit.Patet 
igitur 9 quibus in tuoribus in illis zodiad punflis pei ueru lui motu fol muerutiu 

In iisetiaortus&mediicaelilocationes&occafusfixarufimulcueQfefli&ad cc/ 

tmm eius relati/ac uene coangulationes uocat^e fient» 



CDe apparitionibus & occultationibus fixarum. Caf-.V I. 

H VIA TAMEN expolita ratiotja folo fitu ipfaru per lineas capta in ap/ 

parmbus udoccultationibusnoninueniturfufFidens.Noenimuerbi 

gratia ficut coorin ftellacuida zodiad piiflo demonfliat' quato^a fo/ 
le arcu ab orizont e fub terra diftate primo apparat aut occultabit / m£ 
iibile ? V ipfas fimilesueiuenm/cunec? in oibus nec^ in eilde ubi^ Wcaxcus poflit 
fi^n%««i-«’ft(.nawma«mitudinesjtupptetlatitudt 


nis a folse diftitiasjtu opter diuerutate aecunanoiJuxuuuiu.^^Y-.* - 

meridianudrculue&fuppofuetim9:et.A.E.G.zodiadfemimculivhon2oteua^^^ 
E.D.&ei9polu.I.patet|adefiellisqcu.E,zodiadpuflofironunFsfi^iotpn^^ 1 

apparere idpiat/f<de/Verbigfa/lubtenap.E.F.arcudiftateminor^aft*qualitM 
femdulatitudina fole diftet/primoapparebitgmaorcaicuipfo diftateqftt 

E.F.&luce minore efBdentej&rurfusin flellis qu* funt aqualis magmmdinis t u 

eaaiiseDropmqua.E.punflofecimdulatittidincmeft/exaiftantia.E*F*pnmoappa/ 

ouajfMm a ipa dillat.A. minore) apparebit i proptnea » m eadem fota 
fubtraadiftantiaJuxqu* apudipfumzo&c™ fo!em«fitmaioremaqui te/ 

modusfitinmagmmdinefimiUtetieqial*us&pet»qnalemlatimdiim 

tiam orientibus, quantomagis ad onzontem lofccus dedme«tj^K.D^^.^ 
gulumminotemfadattantomaguamnoie rftotiaq lit.E.F.IlelIa 

paiebit,namaadaptabimus!Vtintequmt.de.nceps6gu 

ti? Iole fcmidrculum qui pei.F .eft femicuculu mdelicet«l.T.F.E.cuftatia qaem 




LIBER VIII 



Idem qHO^Rtoduiin cooccafuum occul 
ucion^usinBeftigandiifuiTicietnobii. 


Vtanobisquidepericiilo Scipfa fane ex 
pcrientia in huiuicemodi dluerfis obfetua 
lienibus re^e admodu ell depcchenTum. 


Vt ex uniuerfalib’ad foie cofigurationib’ 
fccundnoes difTcrenas & ex iplis Iuqx dc 
dmaconib^paniculariter liunpus. 


• folis fub terra j eifdem ftellis aqualis femper.F.T.arcui permaticbie » propterea & 
in diftantia quidem folis fub tenain eifdem ftellis aqualis femper.F, T. arcui 
manebit/propteiea quia in diftantia hocmodo aqualilux quotp fu per terram fimi 

Iis erit/Arcusuero.E.F.permanet:ut diximus arcu.T.F.minoreritin2odiacoiecHo 

. ie:& maiorin decliuiore/obfeiuarionibus ergo in unaquaq; ftellanimad habenda 
folis fub teirain zodiaco diftantiam opus eft.^finequedifiantiaquaad horizon 
tem perreftos angulos eftficut.F.T.infubie<Safigura:eadem per omnes regiones 
in eifdem ftellispermaneatjpropterea qmonfimilirer in grofliore borealioris clfi 
matis aerefolis radii luceant.Non unius folummodo climatis/fed fingulorum ob/ 
feruationibus opus erit:fin uero in eifdem ftellis arais fimilis arcui.F.T.idem ubi/ 
cp feruaturiut certe continenter eft: ficut enim radiifolaies addiueilitatem aeris di 

fponuntuuficftellasquoc^diCponineceffeeft.Suffidentnobisdiftantiainunofo/ 
lummodo climate obferuataadconfiderandaslineasceteras/fiueperregiones/ fi/ 
ueperprogreflumfixarumfphareadfucceflionempaitium eiufdemdemonftrata 
declinatio circuli per medium permutetur. CTDetur enim in fubiefla figura diflan/ 
tia.E.F.perobferuationemiquouisclimare:quoniamigiturinduos maximorum 
drculo^ arc9.I.B.&.I.F.arcus.B.T.&.F.A.j)ductifutjerit yportio chorde dupliat 
cu. A.B.ad chorda dupli.B.T.?pofifaexpporti6ib9 chorda^ dupli arcus.A.E.ad du 
pli.E.F.&dupli.F*T.addupIi.T.I-funtautde arcubusquiquatuntur.B.I.&.T.I, 
quartaparrisuter<^.Cumuero.E.puifh3mfupponaturquo cumfimul ftella oritur 
& Ji.medii cceli pundum per afcenfionum tabulas datunDatus erit etiam arcus.A» 
E,&atcus.E,F.perobfetuationem.Arcus autem. A.I. colligitur datureg paitim ex 
diftantia 2 quinodialiscirculiapundo.A.Qu£diftantia per tabulam obliquatio/ 
nis inuenitur.Partimadiftantiasquinoiftialisapunfloueiridsineodem meridia 
noqustantaeftquanmpolideuatioeft/eritergo reliquus etiam.F.T.datus/quo 
inuentoeodemq;ubi£^ permanente per ipfum magnitudines arcus. E. F.in diis 
declinationibusfadas ab eifdem proidem9.<TRurfus enim proportio chorda du 
pii arcus.I.B.ad chordam dupli arcus.A.B.componetur ex proportionibus chorda 
rum dupli arcus.I.T.adeam qua eft dupli.F.T.& eius qua eft.F.E.ad eam qua eft 
dupli.EJ\.<TDearcubus autem qui quetuntur.F.T.modofupponitur.E.ueropu 
dum quod fimul cum ftella oritur in propofito climateper pramiffa datum eft 
quoniam fimiIiterarcusetiam.E.A.8dB.A.datifuntjreliquus etiam.E.F.zodiad 
arcus datus c.lTHic quo(^ modus inueftigandi & in occultationibus etia occafuu 
nobis fuffidetifolum fermein eadem figura fitu zodiad in partealtera deferipto fe 
cuduni Cg declinatio exigit:quoniam.B.D.arcus ocddentalis effefupponitur . Sed 
neIocusifteomninonegledusuideretnt/fufficereputarausquadi<^ funt ad de/ 
monftrandum huiufmodi fpeculationem.Nam cum genus huiufmodi pradidio 
nis uarium multiplexcp inueniatur nonfolum penes regionum diuerfitates & zo/ 
dkd dedinariones peneinnumeras/Vemmetiam penes ftellarum multitndinem/ 
Cum(^pratereainipfis etiam apparitionibus ftellammintelledu difficile & tum. 
propter cementestfum propt« aerem locorum inaqualeatep incertum prima ap/ 
paririonis atq? occultationis t^us fiatmt a nobis periculo dc obferuationum diuer/ 
fitate compertum eft/&ad hacquoniam propter fixarum fpharaprogreffumin g/ 
manere ^dem in fingulisdimatibus coortus locaticneftg fimul in medio coeli 

at <5 occaTuspoffunt iidem cum his qui modo numaoruir^demonfiiationibus ex/ 

cogifarenturjRecufeuimusinprafentiarumlongumhuinfmodi at^ inutile ne/ 

godumifufficereputentes $ uel ab his qua in fuficjioiibus conferipta funtiuel ab 
ip&fpharaconfcriptionepropinquequotidiepoffent inueniriinam etiam ab ap/ 
paritionibus occultationibusue fecundum conditionem aeris fodas mutationes 
uidemu^ficui placetnon zodiad lodsjfedipfis caufamartribuereacproximum' 
fempei non autem ordinatum & in commut^ile conferuare . Qs^s uniuetfo/ 

lius ipfa quo<5 caufafehabeat.Necfic certa exprimis apparitionum uel oo^ra/ 
rionum temporibusfit/iitexf niarih usafp/> d i b ns»min<’rfoh'tercaptis&lunainip/ 

fiscxpartedeclinationibus. • - - 

LIBER 



ALMAGESTI 

XIBER NONVS MAGNAE CONSTRVCTIONIS PTOIAEMEI. 

4l7De oidineglobo?’ Solis Luns/Cstcrarum^ ftellarum Erraticarum. Cap.I. 

ERVM qu»defixisfuinmatim(quantuabappai^ibufat (5 ad 
hucdieco^itisintelligcduiuuamur)didpoJiuf/h 2 cfermefur. 

Cuautadcopormonnftamqnc^planetarunegociureflet/quaotu 
fieri pot fmgu^ fpeculationes ipfo^ coniugemus.Nam ne fepius 
eadem repetant' comuniter prius deipfis dicemus.CTPnmu igi€ 
I defphsraraipfaruordme/qusfimiliterfituhabepquafiad polos 

obliqui folaris qpetmediufigno?^ elVq obppmquiores te^ fini qfphara^^^ 

&remotioresat^qfphseralunaris/qc^ties/S3turmqmaiorefi/&IouBqfecun/ 

da ac rerrs»pinquior/& Martis fub ipfa/remotiores a rena ^iquis iunr. S olan etia 
ipfa eodefere modo ab oibus primis Mathemaaos diat . CV enens aut at<p Mcr/ 
atrii fphsr2aprifdsqdefabfolaricoUocitm.An6nuliisautiumoruipfequo(5ic 
drcofupponuturqmnadabiftispIanetisdefidfoluifuseft.Sedhsc ratio infirrna 
flobisuidef.Poffunteniplanets aliqui effefubfolemecrametn aliqua penitusfu 
perfideipferugipfumacuifumnoflrufunt/fedmalia/at^icdrcoobiiafibinopof 
le/ficut & in c5ifiaionibus luns obiediombus u t piurimu nullus folis defeaus eifi 
dt'.veru cu rd huius intellig Wanequeat aliter haberi.Propterea q> nulla ftellarum 
fenfibilediuerfitatisafpe(fiu&£iet a quo folo appaide diflitis capiutur. Verifimili 

terprifco^mihiordouideturnaturaliuspmediufoleeosdilTeparans planetoqui 

qua uis poliunt ab eo diftatiaietnoueri ab illis qusnoitafe habet. Sed drcaipfum 
fcmperdrcuducunturjcutamennonadeoipfos ab eo uerfus terram remoueat; ut 
afpedus diuerfitas^de qua curandum fiOfieripoffit. 


4TDe difficillimo fuppofitiorium modoin quincj planetii 


Cap.II. 


ED DE ordinefphffiaruharcdiaafunt.Cuueroppolitum nobis fit 
(ficutdeSol$aclunafedmus)fic denicg: Planetis quocj appwentes 
ipfoiiintequalitates o« sequalibus drculpbufcp monbusfien demon 

ihatur.Iienimdiuino^corpo^naturscoueniut/undeinordinatio & 
dilTimilitudoloneeabeft.Magnifacere oportet gcqdii^acre^equemur.Qu*ti 
nisfpeculationisWhematicsepbUofophis3)fedoe.CEftautnegonuhocmul/ 

tis decaufis difficillimmprimuquianoduaprioribus redecoMeratujdande cum 
in cofideiationibus periodicoKin fingulis motuupoflitin qhferuationibus pet in/ 
ftrumera minutus enor fieri/qui dtius fenfibilhn polkrurafeaet^eienna/quan/ 
do minoret^oris fpatio&daobferuatio fit tardius qn mMore.C Temp^us « quo 


planetaru oblationes habemus cofcriptas adw br^e eftad magnitudinererum 

<olktu:utl6giteporispdiaonHnfirmafedat.<rP«tereanopaiutu^^^^ 

fiderationeiLqJalitatuduteinfingulisinsqualitatesfienuid«m^^^ 

les tu magnitudinernreftimtionu t^oribus.CXu^ quauis ad lolealtera/Altera ad 
j;^^«4rf«nprfniriafuTJtnficinterfepenitus cofundutur/ut neuuappner^faci/ 


<manimiupcepnoeit.atanonesemjnuciu«ju..M...w.vt.---—jf — 

Sante ftarionc.Et poft ftationediebus localis ygieflus i fenfiW^ fiat/Ap^noes 
autno folu locos iplos ubi prius uel pofterius uife funt/flaum delpe uidetur.V^ 

SrOTmSintepoitasaffemtmmexdiffe.fMamjt;.mex^ 

SLSuaSitH<>bf£mationes3ddi,uafixam«ell^bgio.e*^^ 


Almage. 



LIBOR IX 


horizoteuifibiismQiioapparent/iJi minore? in medii csii locanonibus.Et j)pteiea 
modo qiiafi maiorevmodo qfi minores ipfa uera fiibiecladift jtia mefuran f.Qjias 
ob resputo Hipparoi ueritati? amicu.Qt» J>ptei li^c oia & maxime quiano habuit 
totuerasobferuacionesaprifcisquotipfe nobis prsbiiit/negoriugdc Colis aciuns 

&inueftigafre.EtutpolTibileeratp squales &circularesmomsheri''dem 6 flraire. 

Ccniinqiaurpkneratunegotiuquarucometatii fui quos nosuidimus oftendu^ 

' ne fufcepilTe qd^fed Colu cfcfeauationesipfo?; comodius cogregafle oftcdiffecp p 
ipfasnocouenireapparhiafuppofition^us Mathematico^ilhustepoiis/noenim 
putauitCutiiideturafBrmandum)tatummodoefleqdupIiccfingu!iquin(^ plane/ 
taruinsmtaHtatHaciat.Velq.insqlestatofq;unuCqfq;ypelTushabeat:cucceteii 
Mathenmtid quafi de una eadeqj &insqlirate&f>greffu linea?’ demofnatiombus 
ufifmtmecsq-drciilisexcetrids/autcocetricis qdczodiaco/Sedepiddoshaberibus 
aut ceree umfe^ ifta effidacur/g»insqlitas zodiari tata fit/& tata illa qusad Colem 
habeC/gbusoesfeimeqptabuiasCquasgpetuasappellaOsqualedrculareqimotu 
o{ledereuoluemtgda,Sedaliimhil oinodem6ftrari3t/aliiadfineuCq;npueneruti 
Sed cozitauit q> cu oes difdplinas exqfite uereq; f»ceffiffet/n 6 debebat(Cicuti ccefe# 
i 0 indperequodadexitudedudpolfen 5 uidebaf’.Intelligdiaten 3 &iitrifqunsq/ 
liratis magnitudinem&periodosipfespappMdiacmanecullidubiraraeedemo/ 
fttadas acrurfus c 6 ^ugedoutrafc^tapohrion^ordine circuio^iinqbusipfs fiut. 
Et modu motus ipfetuinuenieduoiac^ apparcria pprietatifuppofi tionis drculorfi 
acc 6 modada.IdigiferiaipfidifBdllimuaibttiorui{ufuiffe.Hsc(nQnobftctati 6 is 
cauCa)diximus.Sed ut firdDUsipfis cogamur autpterronemaliqbusabuti.Vti! cibi 
gratia”! qn quafi in circulis fiiflis atqjin fphasiisg motuipfo:^ defciipris.Et qnquafi i 
eade fupfide cu obliquo Colari fint demofliationes ypter comoditate fadmus/aut 
quado prima qusdi fupponamus no apiincipio quodaapparctes/fed crebra expe/ 
iieria'&a comodationeintelleck/aut quado noeudeatq; imutabile motus modu/ 
uel declinationis circulo^ in olhusfuppohiuolumusiScimusenineq?huiufm odi 

abuCum ex quo nulla fequet' diffetetia/de qua curadu fit/nollio poffe obefleypofi/ 

tomec^iliaqusfmedemoihationefupponutur.Siappar^ibusomocoueniut/in/ 

ueca effeabfq; diligefi animaduerfione uiaqi poffe/etiali modus intelligenfis fua 

uixpoffitexponi'pfertimdiuniuer£iliterprimo 9 ’pn'dpio 9 'caufs/autnulls fint/ 
autexpomuixpoffint/neqjuariifuppofitiois circulo^ modi quafi minus rariona/ 
biles putidi funt.pCertim cuipla etia apparcria dilTimiliain fiellis gdpiatur.Et 

maxime qn squalis & drcularis motus fimplidteri' oibus c 6 feruef’/&apparetiu fm 
gula ex fimilitudinefuppofitionu yprieate^ uniuerlaliter demoflret' .vfi aut Cum9 
ad ungulas demolhationes obferuationibus deqbus minime ambigitut/hoc efl q 
pei' coiuftione aut maxima ftellaru ppinquifacc/aut etia \unx habitff funt/& maxi/ 
me his quos per AflioIabicainfirum&:a inuenimus.In qbus perforaininadrculoru 
uifus diri gitur/& tum tequales diftatfas' undic^per fimil es arcus cemere/tum tranfi/ 
tus fingui orum quiad obliquum folaxefuerit.Etperlogitudine&perlatitudinem 
exquirite poteftperdpere peraccomodarionem zodiadiri Aftrolabii circulis/^ dia 
metialiumforaminum/qusfunt indiculis perpolos iprius tranfeunribus. 


ilTi^eperiodidsreftitutionibusquinq; planetarum. Cap.IlI. 

^IS ITA dicris exponemus piodicasminimafcpqumtpPlaneramm 
^ pxime refrituriones ab Hipparcho expofitas/& a nobis excollatione lo/ 

co^(quxpdem 6 ftiationesi 2 qualiraruemeigitcorre<Sas.)Qiiodloco 

fuoaptiusfademus/hasautereflitutieespponirr.usut insqualitatum 
copulationibus expofitos ia medios ringulo?il 6 gitudinis atepinxqualiratis mot9 
habeamusmec erit diffeieriade qua curadufitulla/fiqsuniuerialiusmeAds motus 
expofuerit.Cvniuerfaliterautlogitudinismotudicimuscetruepidcliinexc^co 

motu.In jeqlitatc uero ftell® motu in epiriclo.Cinuenimus ergo.j 7 .in*qIirates 

SatumiifoIaribusannis/ricutinosexpoCuimus/hoccafolftitialibusi^Isgn^a/ 

libuspucTisadeadapfe.59*S^dieuno/fexagefimifc^v4.5.fximefieri.CrReuolutio 



ALMAGISTI 9 ^ 

nibusautemfte^l^duabus/&|raduuno&fexage^^mis^.^C^Iainommbus nellpreiReuo^j j^ diebus hon^ 

lisauibusfoluelodoreft/totiemgcirculosipfeforint^oreieffitutionislteilsper i, yp i iSj 

jj^^^yitquotfuntreuolutionesftellafmlogitudine/fiCreftitutionpinsqutatis n 1^^ I || 70 j6o 4J 

mul copofits.^Iouis aut.65.in2qualitates in foIaribiM fimiliter iuemmus annis 
fieri.7nl>iebus qtuor:&: fexagefimis.<4.pxime defici Wbus. Reudutionibus aute 
ftell* fexa folfiitialibus pufHs adeadeipfa gadibus quatuor & {exagef1m1s.50.de/ 

fidetibus.CMartisueio.57.insqUtatesiannisfolanbus fimditei^79.&di^tjs.5. 

&fexagefimis.i5.»xime.Reuo!urionibusautfteIlae ^ eode foimnoad!d€.^.& 

eta.t.io.CQniaueioinsqIitaresVenerisianisfirrfolanbusofto^ 


> I 37 
5li4J 


70 ^60 

1(75 3 

7 36 Z 

II 46 I 


tionu folis odo/defiaenbus gradibus.i.i5.\L -Meicum aui.^yni ^ - ui,,,. „„ 

militer^.6.die uno& duabus fexagefimis j)xime.ReiwIuaoibus uero «ql^^us nu 

merorurfusreuoludonafolis^.6.giaduadditouno.CSi5go p finguhs fteilw 

r^tutiona tepusi dies refoluerimus.Et multitudineinaeqlitatum gradus p nngu 
!os circulos.? 6o.hebimus.In fetumo qdc.2i55i.i8.&gradusisqhans.:o5:o. JL in 

Ioueaatdies.i?ai7.?7.5^giadusin«qlitatis.2?4oo.CpiMaite uerodies.288^. 

<;.Et gradus in*qlitatis.i??2o.<rinVenereaut dies qde.29i9.40.Gadusuerom/ 

*qualicaris.i8oo.Cln Mercurio uerodies.i6So2^.6i gradus ina?qliaas.5uoo. 
CTMuItitudineigif graduuiaeqliatisgmultitudinedietuaccjjmodategjmgulos 
otirihabuimusmediudiumumotuin£qlitatis.C'lnfetumoqde^dua.o.57.7. . j 

4.2.4.r.4?.40.l»cime.C’iouisuerogra.o.54.9.:.46.:6.o.<ri^risautgr^o.27. 1 
2u4o.i4.:o.53.<rvenerisuero.o.?6.59.:5.5?.ii.28.C’Mercumaut^.?.6.24.6. j-. 

ca.ic.5o.<rCapa(^uigefimaquartapanefmgulo^ habuimus ^diumseqlitaos |^j 


Plel 

Dies 

M 11 

oiaaus 

5 1 

2If3I 

• 8 II 

203x0 j 

v\ 

tS9^7 

37 li 

23409 1 


28817 

^3 il 

13J20 I 

$1 

2313 

4a li 

2800 1 

$ i 

1^802 

_J4j 

32200 ( 



5 2 » a‘ 3 * 4 * 3 * 


4.1.4.0. 14.20.53.4^ veneris uero.o.?o.59.:5.5?.ii.2».^ivicituui-uis-.:>.w..^w. 

ca.ic.5o.<TCapa(^ uigefima quarta parte fmgulo^ habuimus ^diumseqlitatis 

motuhor«unius.CSacumiqdcgraduu.o.2.2:-tg.i9.i4.i9UO.<riouisuerogia/ 

dufi.o.:.i5.22.?6.56.5.<r Martis aur.o.i.9.i4.io.48.22.25.<rVenens ueio.o.r.52. o) 

28.;4.42.5S^.o.^Mercuiiiat.o.7«i.6.o.i7.28.59.?5.<rintrigintauaodiumcw 

motus fingulo^jmultipIicauimus.Etftchabuimusuniusmefismediuinsqlitatis 

motii.CSaturni qde gradua.:8.?5.5i.5o.5i.5o.o.C’Iouis uao47.4.?i.2^ivo.o. 

4CTMartisautjj.5o.5o.a.4o.24.o.Cvenerisuero.i8.24.4:.50.55^4.o.4I,Mercu 

rii aut graduiL9Vi2.?.2g^.7.55*o*CSimiiiter diurnos fmgulo5:m<nusm.565.um 

us tesypciad ani dies MulripHcauimus & fic habuimus mediu inaequalitatis annuu 

motu.<rSatumiqdegradun.547.52.o.48.so.?8.2o. Clouisuero.?2g.254^^^ 

10.0. Maitisaut.i68.28.xo.i7.42.?!.5o.<rvenensu^.::5.i.?2.28.?4.,g.i5.^Mei 
curiiit(ideaisdrmlK)gdua.svs642.i:.,M9.io.CSnmUteianoSimo^^^^^^^ 
!osin.i8.Multiplicauimus&fichabuimus.i8.3egypQaco^ano^2qua!itatismo 

tufreieiftis circulis) Saturni qde graduum.i?5.56.i4.5g.n.50.o.C7lou« uero.i6g. 
4o.«.44.27.o.o.CMartis aut.i52.5?.5u8wt5.5i.o.C:venens aute.9047. 44-5^ 
2;.46.?o.CMercuriiautem.i5i.o.45.45-5?.45*o*C‘Adh(» confequmter me^/ 

os etiam motuslongitudinisCnereuolutionumquoc^multinu^emm^diur / 

larum triutefiduufubtraaainaequalirateamediomotufolan.Etfich^uimiB di .5 
umufml6gitudinemed«mote.CSatumigdegTa,o.i.(M5*3w8.5i.Clouisuejg 
ro.o-^.54.i4.26.46*3*-<rMartisaut.o.?i.26.?6.5?.5M3-CVniusauthoKmotu ^ 

Saturni quidem gia.o.o.5.i.:?»s8^a.7'5»'CIouis uero.o.oj2u8.6.6. 56.17.50. 

CMai*autem.o.iu8.56.5:.i4.59.CMenfisuaounius6tuimqii,demgiajo. » 
i6.4.5-t4.'-5.iO.C’Iouisal.2U9.57.i5.!5JS.5o.<rMaitisueiQ.iW5.i8o6.5s-56. 15 

20 cSniauteunius Saturni quidem gra.i2.i?.2?.56.^.?o.i5.Clouis uero.50. 
m.'2r5i.52.53.?5.CMariis aute.i9i.i6.5447.58.y.^.Cpecc & oftoaute anno/ 

rum Saturni qde medid motu.22o.i.io.57.9*4-5o*ClouisucroCteieflisarcu]is) 

gi?iS.6.5i.5i.«.?4*30-C’Martis ueroCreieais drculis) gra.205.4.20.17.54. 
fo.Cs^mSigUfadliorisgiaufusfingu]araftdIaK^^^ 

mCquos expofmmus)motau.In uerfibiu fimiliter ut m aW^^ 

qu^prim2tabul*rocdio9-motuumIo^tudmK&in^inlitatisgny^anett9e 

decc&oaoanno»(rdeftisciicuIis)momucotmd5unt^Secund*^os&fin/ 

gioKhoaium.CT«ti*menftruosat9diumos. 4fSuntautctabul*ift*. 

Almage. * 


> f 7 


7 43 4 * 43 4 o| 
o f4 ^ a 46 26 o| 
o 27 4 » 40 ip ao 5-8I 
o 36 JS af ti 28 | 

3 6 24 ^ S 9 is fo|_ 
M. M.In£quaIitatismhorai 

o 2 22 43 <3 14 isl 

o z tf zx 36 SI 

o i 9 14 10 48 22| 

o X 32 28 34 42 f/l 

o 7 46 o 17 28 fst 


Longitu. M.M.in uno die 1 
- 20 2* 3* 4 * 3 * 4* 1 

2 o 33 }l 28 3 x 1 
o 4 33 14 26 46 3 it 

e. 31 26 36 ff fi 32 l 
Longitu. M.M.Inhota 
o o f I 23 4S 421 

o e 12 28 6 6 36| 

o 1 18 36 32 14 331 





ALMACESTI 


Tabula medioium motuum longitudinis 8c insqualitatis 
■5 faturni ^ 

Expanli ' Lon gitudinis paites In ^qualitatis partes 


lAnni 1 S 1 Zr5 


e unTT^ 

3*14*19* 

6* , 

1 

I2| U 
24! 26 





1 iVsl n 

0 

48 

12 

90138 

4i|l6 

20 

40 


j 

3«> 

48 

40 

n 

Uj49 
Jf 4<> 

31 
: 2 

P“ 



1 3a»| 36 
1 310I 8 

2 

_3 

i_f 

3*199 

22I33 

0 

20 



“ 


S9 

4» 



‘4 


297I 40 
289I X2 

4 

93 

ijjll 

3i9o 

40 

- 

7 

8 

is 

4? 

47 
r I 

3J 

32 



49 


273 

260 


i’ 

6 

41 

30 

94 

49 

6 

20 

40 

9 

Ilo 


5f 

2 8 
ts 



19 

30 


*47 

239 

48 

20 

7 

8 

i 

ii 

43 

23 

0 

20 


' xT 

T Z 

U 

134 

*7 

23 

U 





222 
2 10 

9* 

24 

8 

_9 

« 

1 

42 

40 

0 



■f4 


'A 




»97 

189 

9» 

28 

10 

11 

34 

23 

1 H 
48 

96 

20 

40 


ifl »83 

1; 

S9 

23 





»73 

160 

32 

I 2 

13 

■1 

59 

i£ 

39 

13 

0 

20 


i?\ 207 
i8 220 


47 

Io 



34119 

4130 


148 

4 

36 

Ii' 

14 

il 

20 

*1 

11 

!LL 


Xon0itudiiila 
£! 2012* 

t* 

4* 

sites 

s*](>* 


3n{qaalit9ri0 
J| ;6tZOf2* 

■jbaw 

|J'|4'|I* 

9 

lii 

_j 

_ 

~T 

0 

e 


‘ 

2 

23 

46 



0 

222 

4149 

49j*9ll4 
38I18I18 
*7 97l42 
I7ll6l97 

*9 

38 

97 

*7 

i 

° 

oliy 

OjZO 

4 

<■ 

1 1 
3f 

Ws 


0 

7j 8 

9l3x 

s 


o|*3: 

1 

S 9 
^ 2 

A 

3» 

13 


0 

II 194 
141*6 

99I99I29 

99 


1 



46 

IO 

40 

29 

99 

37 


0 

16I39 

19l * 

34I33I94 

33 


9 



12 

?4 

ss 


•9 

I 


® 

2ljl9 
^ 2 3148 

r3li2}23 

12 

_ 

"TT 

0 


19 

I<V 

21 

4f 

44 

43 

29 



28)33 

9ll9o]9l 

90 

_ 

15 



/0 

18 

9 

13 

S 


® 

30I96 

33I19 

10)2 9120 

28 

L 

1? 




20 
2 2 

S7 

20 

99 

;z 

14 


0 

e 

381 9 

9! 7149 

7 


»7 


; 

tj 

23 

ts 

44 

8 

47199 

36(38 



4op7 

42190 

47I46I17 

49 

19 



h 

26 

27 

31 


1 

® 

. 49|i3 

47136 

16I24I46 

23 

n 

0 

-r 

« 

*9 

20 

43 




91 3ir9 

2 

"T3 
i 24 

e 

0 

r 


~7. 

3£ 


11^ 

43l4ii43 

m 

40 

3 




LIBER Vin 


Ptolemxut fingulot mctifcs 
jc.dicrumiiufrcapedine comple^ 
xus cH- Iccirco noQ unitatem in pt i 
momefeuelutiinttannationc bar 
barica,red.;o.appofiiitdies,Infe/ 
cundo.$o.&ficdeJDCtp(> 


Tabulamediorummotuumlongituditiis&insqualifatis 
7) facurni "5 

Mehfiu Longitudinis partes In gqu^ifat is partes 


6o 

11 o|l6|4ri44 

2! olnliiizs 

iri II : i 

90 

5 

oko 17U3 
il 7 *!f7 

11 .un 

jm* jy jo 0 1 
*7i*3U7[*ol 0 1 

IfO 

s 

f 

i!*5 48I4Z 
I 40 34:2^ 

!i;r. ?f 


:iiu 

Zlo 

240 

270 

300 

Tio 

360 

7 

R 

1 p7 *ejlo 

2 14 flff 

f«3o|| II 199 S 7 

24 o|l (1 2*8 JO 

4ir.Uirol 0 ! 


*I47U7 !m 

49I«|| 11 *S 7 4 

if o|I 11 *8f 38 

46 37 
581*8 

4fe 

38 

ni: 


3\ 4lU! 8 

J;2 rl 8 V; 

40 30II II 314 I* 

6 o'l il 34* 46 

1 = 1 :? 

3« 

** 

■:i : 1 


lonsifudinia l^arfcs 3n?qualitari8 *partw 


1 

:l 

1 

:| 4 

7 l 43 ? 4 * 
r 3 l 27 l 2 3 

43 

27 

40 

*o 

i 


! 

2 

3 

3 * 

48 

30 

II 3 
34)46 

1 1 
34 

0 

40 


'J ;:! 

■fil 

4 

3 

43 

42 

46 

38|28 

2 *ilO 

38 

22 

20 


o| I 4 i . 3 ff 4 | 4 o 
0 I 6 i 4 l* 8 ’l t 

** 

30 

^il 

6 

7 

39 

37 

34 

I 

3)32 

49)33 

3 

49 

40 

20 

9 


i 8 | s\ I 

20 fj 5 f 

43 

*4 

19 

48 

\tw 1 1 

34 

3 * 

9 

*7 

33 jl 3 

16)37 

16 

40 


0 

2*1 6 
24 I 6 

8 

4 * 

46 

17 

*7 

46 

cii 1 " 

28 

2 f 

23 

32 

o |39 

44 j 2 o 

44 

20 

0 

13 I 0 

2 fej 7 
28 ! 7 

*y 

49 

49 

20 

‘3 

43 

41 1 

4 

22 

19 

40 

48 

* 8 { 2 
i*i 44 

*7 

11 

40 

20 

:il : 

30 I 8 
32 !- 8 

** 

36 

*3 

'/m 

'4 

tb 

*4 

33 33 *3 
3 I 39 I 7 

33 

Jl 

40 

\i\ i 

34 ! 9 
361*0 

*y |33 

31*6 

uijiii ■ 

16 

*7 

II 

8 

“ 1*2149 

19 I 6 i 5 * 


' 0 

38 U 0 

40 I 11 

36 

10 

38 

*9 

8 

37 


18 

*9 

3 

2 

2 i|fol 2[49 40 
34 !; 3 if 4 33 *0 

jii <■ 

ifi 0 

4 * 1 “ 

44 ii 2 

44 

>7 

'i ^ 

)*i 34 

31 ] 

4 *' 

U1 


»9 

20 

39 

36 

4 *|* 7|36 17 0 

fo| ilrg 0 40 

* 3 | ® 

241 0 

461*2 

481*3 

3 * 

24 

a\ 3 
13313 * 


21 

22 


ll\ J 

yo 

f 2 

M 

38 

31 

i 


41 ! 

* 3 | 48 (i 3 J!*|* 3 }**| 40 
241 43 l 2 o!f 6 l 41331 *«i 

iH : 

34 

36 

*y 

*f 


9 

41 

38 

*7 



4 

4 tl* 8 [ 39 ( 46 f 39 «J 
*o[* 6 l 2 3 ' 28[2 2 j 401 

l?l 1 

y 8 

16 

16 


12 

44 



27 i 36144 ! 7 ]»oJ 6 ( 

* 8 i 33 tf»! 3 ol 3 i-t 3 or!'?»: 



ALMAGESTI 

Tabula mediorum motuum longitudinis &in 2 qualitatis S* 

V V 

Coll efH Longitudinis partes Jn zgua l itatis paites 

\Anni| 


LOllglLUUmiS UdllC* J,— ... 


-f?! II i\ 


i-4} 19« 
7al a4 

loljy 

27I17 



50 aio 
I08 ib 

34119 


IU! 

124 221 

48I 3 

3i*f 

,iro!i J 

1061 3319^ «* 9 

2-61 4l2flf9l36 

1U 

141 23J 

l3o 4l 

l!46 

81j8 

471 * 
l8kf 

;d^:i 

89| 39t 3t4o| 3 
199! fl37l»4!3o 

:l: 

' 

198 147 

19130 

22|l2 

3 «149 

12141 

jy:i! 1 

641 jejul «197 
234I g|44lr3l*4 

:u 

134 tsi 

291*4 

I4j3<> 

6(10 

‘fp:l i 

.111 ^11 

2 8|i7|9i 


270 171 

42l97 

49I49 

98113 

rol*7 

57 

1 2 

3o|! 

.11 


2 61 6149 
99I91I12 

0 

0 


304 2^3 
)24 ITO 

1^.41 

3l33 

42:10 
14 4 

46 
2 1 

^°il ■ 

.7! 

39133139(39 
lol 7|xo| 6 


® 

342 *9& 

360 122 

10[29 

*7i*7 

if f/ 
17 ri 

99 

;o 


340 

190 

40I41I 4133 
Iili4l49l 0 

0 

0 


378 30S 

Ulf 

9 49 
I 38 

4 

19 

*:i - 

3*9 

129 

4* 
1 2 

4«133127 

I2ii7l94 

0 

0 


414 32» 

37ir2(f3j|i 
44l44 4f|if 

13 

48 

% 

298 

loS 

4* 
1 > 

961 2|21 
19146148 




43«| 332 

f *l3g >7i‘9 

22 

97 



44 

14 

3[3*1*9 

3711514* 


0 


48b) 34fl fi*ojlIj biil 
^04] l.7>i lliuM 3i o| 4 



196 

66 

49 

19 

III o| 9 
44I44I36 

0 



I22j 3r7| ‘3j 41 4lf3j4o 

30 


1 239 
1 49 

40 

16 

lflill.ll-: 

: 


SSi\ 9l 3i!47i48j4oj49 

30 

0 


1‘11|1^ 

11I11IU! : 



1 f94i li| 4fe|3 
6 n 107! f3.t 


1 ‘^li lyimiui Ii : 


1 341 c 

g4g| irol 7l 7l 


ii»«| 4‘>1 ^31^91 

I fe84l t;rl loitol 

7-1 »1 


'8l'8l4il 


7}t\ 70 I 4 n*!S 7 IJ“|i-t 

771,1 IftI 48il8|13l)°l 4 


7741 8=1 Jf|' 

791 I 


■9:.Ionsi.!a484i» 


ii ;^;i rmi\ :i :i 


lUlilfeL 


v,nn : 


1051 3-3| 3;ja *7j 

Lizili.iiizLik'' 


JLillliffllUL 

II <»7l o| 

" ■9r.3n?<luaHtari8. 14 ^. 4.Diftantfa 

ife.ZPaVimelonflitu» i, 9 W 

m 4 ■ 




ALMACESTJ 
TabuIa.M.M.Longiludinis &inKqualitatis.:52r 

T» T 


il * 

2* 

i"l4‘l f‘ 

9' 


^3^ 

* 

*9|37 

»3 
2 6 

i3t«J 

46l3« 

^:i| 11 '/4 

i 

31 

2 

11 

43 

29 


i 


90 

7- 

2 8!f I 
fSiiS 

40 

n 

9144' 

nl 2 

i xll 

1334 
is! 3 


19 

3£ 

Ll 

i 


iso 

12 

281 * 

6 

»o 

f*i«7 

19I53 

’:ll II Ai 

22(36 

27} 8 

ii 

18 

Ii 

n 

• 

210 

17 

27(20 

33 

42I48 

4 4 

’:ll II AI 

3* 

36 

39142 
ll| 3 

31 

44 


j 

270 

22 

26|3f 


*9j29 

flljf 

^ill 11 

40 

43 

42I28 

13(32 

37 

10 



330 

*7 

"lfl43 

27 

40 

iSifo 
i9\ 6 

’:il 11 Ui 

49143113 23 
3<«l6l38l56 

"0 

1 


Dies % 

jngitudi 

4[f? 

sk8 

U -partee Jisqnaltalis pma. 


1 


‘A 

2« 

n 

46 

13 

3* 

2 

I i 

X4 

48 

1 

i8 

* 

3 

46 

32 

26 

32 

0 


“T” 


14117143 

47 

19 

« 

33 

4 

Ll 

42 

36 

27 

36 

.1 

49 

3 

li 

0 



0 

241>&1“ 

23 fJ 

ii 

J2 

39 

33 

6 

i ? 

i» 

24 

4S 

34 

11 

32 

ii 

1 

J 


7 

° 

34f4!4«j 7 
23 f3!fyh4 

2f 

12 

37 

8 

i ? 

29 

13 

3 

12 

*9 

22 

11 

A 


. 

9 
10 
f I 

0 

0 

44S-j|ioi 0 

43 f*l»4l*7 
f4f<|jS|f4 

il 

n 

39 

10 

41 

12 

II 4 

1 

30 

12 

37 

44 

ti 

: 


11 ai 

ii 

39 

48 

30 

33 

30 

17 

?i 

0 

0 

TT 

li- 

»y 

i 

I 

4fol 7|4» 
>49l2 2lj_4 
I4 48i36|4* 

u 

43 

14 

11 ;; 

43 

38 

A 

3I> 

38 

4» 

44 

.i 

36 

22 

II 

J 

e 

0 


57 

24 

43i 

16 

11 ir 

J2 

26 

13 

24 

17 



47 

18 

- 1 li 

20 

14 

33 

42 

£ 

£3 

l| 

_1 



T* 

J4 4f J4 lS 

U 

\l 

im 

8 

_3 

31 

0 

33 

ii 

li 

_1 

. 

21 

22 

1 

I 

44 44} 3!** 

49 

16 

A 

ili 

97 

31 

9 

»9 

38 

1 

1 

ai 

0 




lill 1 ” 

43 

39 

28 

37 

3 

6 

47 

34 

38 

24 

0 

0 


13 

24_ 

2f 

z6 

li 

1 

T 

5 


IS 

42 

9 

4y 

.1 

22 

(111 1 n 

33 

27 

46 

33 

9 

12 

20 

7 

fo 

16 

0 

e 


1439 

il 

2 

29 


(lll II A 

iT 

16 

4 

13 

M 

iZ 

ii 

42 

_S 

i 

_ 

I?" 
1 30 


2 4137 
2 9137 

il 

36 

23 

li 

(?ll I.i7 

4 


23 

11 

0 

_1 

- 

il 







AIMAGESTI 


Tabula.M.M.Longitudinis&insquaIitttis. <? 


-n?a ff Xong i tuditrie •feartest 
gnrriTgTZ»! 1*1 4*1 S*{ i*\\ _ 

i 

'l *l3j fe43ji*[ff 471UI1 
4 4f{ 7 ?7kol?4*?f ol ._ 

~S 23fc| *4|}il>8U»fy8l4rl 
6 g7l 4Hfe'4ylft MUo t 
~7 ssS\ fSIzilUjJo 
8 90' iy'tf'4«l 84^1 el _ 

"l {8l| }t\i°\ 8j47*l|4fl| 

IO Tul 4^1 f7i3ell 

T1 jo4| flf9l 4j 4 
,1 I^fl *J|T j!ji_ 41__£MI_ 
Tj 3*6| 3?'47lf9U*|44l4f|l 

14 If 7 l f 6 4 ^ U 7 l oaoljoil 

TrTli! 

f7 j iil 47|tfH9|f^l 7|4r|| 
ig 105I ■4Uo.i7i3443l?oi! 

t>o:{ longiradinifl •f^attes 

TTllIiflflW 

T^Tiiiiiinir 

jlio ifl4f|4a 3*ff 

8 o foIi8!f2ii7if7 *J 'L 

iT" ^1 l4U4!4>lf4[4l 7iF 
_u o t fUi-a sU^Tf 46 1 

15 I o I7 My4|f9!io2fjr 

14 -o . i8 ' lo’3t!3i!»f' 4li ■ 
ir ® *9i»9j 8| 3U9 43j| 

i6' 2o|f7:44hrf4 a.all 

{yr :;o;J it\U\Zt\ 8| $ Oj| 

. 1 8; ' ■ a - 2 3l?4if7!4CHt; 491 

|4' I ^ J4lf3j54U»j>8 *8|r 

«o o 26|r2r»^-44ifa f7il 

j"i t 27!5ol47i*7^i7 m 

tt o 2 8.44‘l?'4Sri» l 

lifyMSS. 


3 nwu 3 litarig T^ama 

II g im l^■u^i4^lf‘l »•! 

I i68| 28|3oji7 42 iil io 

i nfe| f7l olifUi fl 40 _ 
j i4j-j tyjjolfj 738 30 
! 313 I f4\ Tiao fo »» «o 

II I 22 | 22 311*832 44 lo 
II 240 ! fll TUfe ly 27 o 

Ij 99| I9l3*| i i7!44 S-o : 

II 267 ] 48 I »lti4°^aa 40 

[j 76 I6|3*l39 2*|fy 3® 

11 2441 4^1 »15-7 ylaS _ 
[I 5-31 i3|33iM48[ 1 10 
II 22l| 441 3132 30S34 o 

II 3<5j Tol33lfo I3j e fo 
il 148 ! 3»l 4 I 7ff\i9 40 
II 7| 7|34j2f38|>* 30 
11 ^7S\ 3^1 4143 2o'4f «o _ 
[[ 344) 4[3i[ I) 3ji8 *«> 

II lyal 33t ylisUfifi o _ 

3 n(quaIitaHs 'Parres. 

)T"3 I <(Ji4[to]48 22I 
II o 2 r 8 i 2 8’2il3fe • 44 I 
fT"S 3 27j42l32 2f ^ 

I! O 4 36|f4[43l3 agi 

II o 1 f4^1*o|f4 i S*\ 

II o fey^layl 4 fo i4i 

|i o 8 4ii9)«i38 3*1 

II o 4 iJJijIa* *4 

|T“S 7717 737 *i *»1 
|j o II 32 2 » 48 3 441 
Z I2|42 3i f8 7a IT 
o i3yofo 940 24 I 
■n”^ if o 41028 Sl\ 

I! o 16 4 18 31 17 13I 

|[ 'o 17(18 3 * 421 i 3<^1 
}| o i8274<y2|f3 ysl 

Ii o IJ37 * 3142 2IJ 
H o 2 o 46 lf^ 4 ) 3 o 43ri 

il -q t *3 .?il 

11 o 23l 443 36.1x7 28 I 
IL ,0: j 24(13 f7 4fc|fy| J-oI 
i :-o 2f|t3in r7!44; ijl, 

]‘'q zChi\t6 8j32[3lT 
Iv o 27 J 41 I 40 T^jaoj y8l 







ALMACESTI 

Tabula.M.M.Longitudinu Siinsgualifatis. g' 
rolle cti X onsitUi,tirHg'^rtee; ^nco ualttatia 'paffcg _ 

aViil 5 raJl=‘ii‘k*it‘li>*il II g 137 l■^l3■|4*lt^.L 



^.!Lon$itudinis.X.o.4f, 


i^cAnequalitaria./!.', . 


9S 









ALMAGE^STI 

Tabuli mei^iotum motuum /ongitudinis & inzqualrtatu $ 


fExpa ofi Xongitudinis partes J naequalitatispartes • 


Annii 6 1 Zni«*li*l4‘tJ*i*'tl 1 

S 1ZRI*‘ 

3*l4*l9*|6* 


1 

2 

3r5, 4fj*4i4f!ii 
}f»l 3ol49i3o'42 

AVI 

Si 

107 


p; 


99 

98 

10 

20 


3 

4 

}f9 


3 

24 

vn 1 

f 61 

219 

illi 

\i 

?; 

97 

S± 

30 

40 

f 

4 

3S8 

it8 

471 3i4i 

t2|Z 8i}2 

49 

6 

42199 j| *<»9 

fiUo 11 323 

43132 

40 I 19 

42 

29 

44 

27 

99 

99 

90 


7 

a 

iS8 


28 

49 

ic Ji 

36|97 

33140 

47 

20 

90 

23 

94 

93 

io 

20 


9 

to 

ij7 

48142148 

»4l 7l3J 

XO 

31 

i^iui 11 

i;i” 

9 * 

29 

96 

*9 

92 

91 

3» 

40 

:5 

11 

12 

3S7 

K7 

2?|i2jl8 
4lf7i 4 

92 

23 

11 

2 3147 
20 J 30 

9 « 

30 

2 

39 

90 

90 

fo 

0 

1} 

14 



54 

96 


342 

39 

*71*3 

23(99 


« 

41 

49 

48 

10 
20 ' 

15 

16 

3f6 

21!2I|20 

6ijfc| f 




89 

143 

io|j8 

7|2o 

8 

40 

*4 

47 

47 

46 

30 

40 


h 

tS 

5SS 




»971 41 3 
292 ! o!49 

13 

49 

20 

93 

49 

49 

90 

0 


1 

ISjm» linaoalitaiia 1>art» 


\ "boje 





_ 

;i “1 : 

27iJoi41j i 
rfi4l|l6l 6 

;i 1 : 

7 

29 

46 

1* 


‘7 

il 

18 

97 

39 

99 


il “J ^ 

23 

f l 

32 I 9) 9 
2 2if2ll2 

?11 i : 

23 

32 

_4 

0 

9 * 

_9 

99 

98 


i 

7 

n 

Vi 

19 

23(39113 

<»| 

7l 


38 

46 

98 

36 


27 

44 

93 

97 

97 




14 

42 

99| 2j2* 
49l44|24 

Io{ 

* 

94 
2 

22 

8 



22 

9* 

37 

98 


9 « 

IO o 

u 

38 

3& 

*7 

27 

10 

27 

30 

33 

36 

llr 


9 

17 

94 

40 


94 

49 

99 


I4j 

191 


29 

33 

26 

12 

3 

_3 

12 

19 

IZ 

99 

99 


11 O 

r. 

4 

*7 

8 

93 

36 

13 o 

32| 2 

99 

'9 

2 



40 

48 

98 

il 

_4 

4 

49 

94 


if « 


J7 

40 

49 

t8 

V&ll 


J6 

4 

30 

i4 

_4 

11 

« 

93 


17 o 

41 

fi 

2 2 

1 1 

91 

94 

Ull 


JI 



41 

9* 

19 0 

i 

49 

TA 

.i 

j>7 

Ui 

97 

24 

29 

1 

2 

27 

39 

34 

20 

9 

_9 

32 

49 

1 ; 

1’ 


2 

21 

2 

2 ^ 

1 " 


44 

4fj 4 
39147 

3 

6 

27 

x8 



43 

9« 

92 

_£ 

7 

24 

8 

_57 

1 ® 
H 0 

inr* 

26130 

27l»3 

'9 

12 

29 

31 


2 

3 

98 

6 

38 

24 

_6 


39 

1 ; 

- 


Almage. 








ALMAGESTI 

^pehjsqu* promittuntur ad do&ina motuum guin$ planetarum. Cap.V. 

a VM AVTEM fequaturdeinccpsutdein^uaUtatibus^of5untin 
motulogitudinisquinqjplaneraruuetbafedamus.vniuerfaliorquidc 
expofirio his ratioi 3 ibusfe<Saeflnobis.Nam cum fimplidffimiatc^ fiif 
fidentes ad demonflranduduo motus fmt ut dixirnus/alterquiper ecc/ 
tiicos ad zodiacum drcul os fit. Alter quiperconcentricosqiudem/fedingbusepi 
dclidicuducuntuBcuc^ fimiliterinoqualitatesquoin lingulis planetis confoiduh 

tuiduofintAlteiaquopeneszodiadpartes6Ii3eratur.Alteraquo pe^ a^e^s 

foIares.In hacquideper crebros atcg diuetfos &in eifdem zodiad partibus conde/ 

tatosqn< 5 planetaiumafpeaus.T^usquideeftamaximaadmeiamfemperm^ 

ius tempore quod ella media ad minimam inuenimusjquod acddens in excentri/ 

citatis fuppofiticmefietin6poteft.Sedhuiuscontraiiivptopterea$femper in ipla 

maximus motus in minimalogitudine fit.Etin utrif<^ fuppofidonibusarcus quia 
minima longimdincufc? ad punflu medii trafitus eft.Minor fit q arcus ab hoc ipfq 
cuniSo uf(5 ad maximam longitudinem.Secunca uero epidclorum fuppolitione 
tuncpoteftacdderejquando maximus motus noinminimalogitudine/ficutinlu/ 
na/fed in maxima effidtunhoceftquadoflellamou^amaximalogitudineindpi 
ens nonad procedentia mudi/utluna/fedadfuccedMaprogreditur.CHacdecau 
feinoqualitatem huius motusperepidcl os fieri fugponimusjnoqualitatisauiem 
(quoad partes zodiad confideraturperapparitionuadeafdem uel afpeflu adeof/ 
deinterceptoszodiadarcuscontrainuenimustempusamotumimmoadmediu) 
Maius femper ecq amedioad maximumiquodrurfus acddens quauis utri<5 fup/ 
pofitioni accomo^i poffitificuti cu de fole ac de fimilitudine ipfaruageretnus di/ 
«um eft.Magis tamen excentridtatis fuppofitioni conuenit:qua& fieri hacinoqli 
tatem fupponimusiquonia &aiteia fuppofitionialteri accomodari proprie inueni 

tur.Iamautepercrebram obferuato?t particulariter motuum exMinatiqnematcp 
comgationemad locos quiexutraiu^ fuppofirionum copofirione coflituunrux: 
nonittlimpUdterfieripoirepercepimusjne< 5 quifup^d«in quibus excetriccM 

defcribimus imobiles fint/permanete femperin eifde diftantiis a trppi^uel oqu» 

tioSialibuspunflislinea/quoeftinterutracjcentrajpfomni&cjbliquifolMis in^q 

maximo minimologitudines confideranturmecp^a epwdiinhis excctricis ha 

beantcentrafua.Q«ommfuntii]a centra ad quo drcuauiSioqualiteradfucceino/ 

neoquales in temporibus oqualibus angulos interdpiunt.Sedmaxime exccn trico 
lumquoc^ circuloruparuu quendam adfuccelTionc pundom folftirialium pgreffa 
&cere oqualc rurfus & quafi ad zodlaa cctru tan tu<^ ferme in lingulis quin<^:qua/ 
tum fphora fixarum &cere reperitut/hoc eft gradum unum in cmtuanms. Quanta 
ex profentibus confpicerepoffurausicentra etia ^iciclorum in drmiis fien/g *qu* 

lesquidefadentibusinoqualitatemexcentridsiuntjfcdnonineifdein centris de/ 
fcriptijfedinceterisquidemcctrisquodiuiduntoqualiterlinasquoiuntintw ce/ 

milIoiumzodiad.ClnfoloauteMetcurio.Incentroqmdetatud^tacirci^u/ 
do centrojquantum &ipfum a&detis inoqualitatem centro quo uerfus rnaxma 
losrimdinediftat.Ethocacctto ubiuifusdTefupponiOn hac enim enaltellalom 

modoficeriainIunaiuenimus.CExcetncuquoc^drcuIumcududap»didocc/ 
tio cotraepidcluinprocedetia.RurfusunainannoreuoIuticme/quoniaipfaquocg 

bis in unaWolutione pxima terto fieri cemitui^eluri 8C luna bis in menfe uno. 
C’Demodo & differentia fuppofirionum. 

H ED MODVS iftefuppofitionuquoj^terpdiaacolligunfficitel/ ® 
Ieaufedliorerit.Intelligafemifuppofiti6egdecotet09?primu.A.B. 

G.dtculus excctricus cuius c«tu.D.& diameterp.D.at<^j} zodiad cen/ 
tru fitA.G J).in qua cettu zodiad hoc eft centru uxfus fit.Ejpudu quod 
Eidat uBA,qdc maxima fitI6gitudo.G.uero minimaSt oqualir«diuilalinea.D.E 
inpuao.F.&fpariooqualiJ?.A.defaibaecitculus.I.l.C.circuloA.B.G.oquaUft 
Almagc. 2 



LIBER IX 






CDdndecmtroX<J.efcribatur.L.M.epidclus&c5iiingatur.L.T.M.D.l?rimuth 

igiturfupponamusexcecrico^ifuperficiem circuloru obliqua dTejacifuperfidccircu 

ii per medta fignoriuEt fimiliteiffupcrfide epidcli ad fuperfirieexcctrkom propter 

motu ftellarum f m laritudinc/ut loco fuo demoI^bimus:& tatne quatum ad mo 
tus longitudinis grafadlitatis in una omnes zodiad fuperfide fitas eflenulla diffe/ 
ientia(dequa curadum llt)penes tantas declinationes quata^ in fingulis perfpicien 
tuifutura.<TDeinde totam quidKuperfidesqualiteradfucceffionc figno^j circa 
E.centra didmus drcuduci traducere<^ maximam & minimam longitudinem uno 
gradu in centum annis. CEpiddi uero diametrum.L.T.M.arcudua acentro.D. 
«qualiter ruifus ad fucceffionem fignoru confequenrer ad reltitutionem motus 16 
gitudinis ftell*.Circuducerec^.L.&.M.epidcli punfta&centrum quod femper fer 
mrperexcenmcu.r.T.C.ftelUquoq?ipfeminepiddo.;L.M.squaliter rurfus mo/ 
uemreffimtionef(¥addiametrum:femperad.D.centium declinata fecere «qualia 
ter medio motui inxqualitatisad folem & quali progieffus maximslongitudinis 
L.punfti ad fucceffionem fignommeffidatur. r • 

<LPiopri€tatem autem fuppofitionis MercuriiTicante oculos ponetnusifit enim 
drculus.A.B.G.inaequalitarisexcentricus cuius centrum.D.& diameter per.D.&.E 

godiad centru & a maxima longitudine fit.A.D.E.C.fumaturcp imA.G.diammo 

uerfus.A.maximsdiftatispundulinea.D.F.lines.D.E.ffqualis.<r Csteiisi^tur 
eifdepermanct^ushoceft^totafuperfidesciica.E.centruadfucceffione/Maxima 

longitudinem traducat tanru quatu&in csteris fieliis i & $ epidclus drca.D.cen/ 
y trusqualiter aIinea.D.T.adfucceffione drcuducatur:&: ad hxc g. ftellain epiaclo 
T rnouMmifimilitercsterishiccentrualteriusexcentridquifempei «qualis primo 

ponitun&in quo centru epiddi erit drcuducetur rirca.F.pundmn conitanurn epi/ 

odihoc'eftinpr«cedentiafignom«qualiter«qualic^^uelodrate ipfi tanq a linra 
F.I.T.Vtad zodiad quide punda femel uttacg linearu.D.B.&.F.I.T.in anno rem 
tuarur.Bis uero inrer feuidelicet diftabitc^ femper^hipfum ab.F. pundo per linea 

SBqualealterutriHnearum.E.D.&.D.F.ncutper]inea.F.I.utpaiuusarculusquia 

motu ipfius adprscedentia centio.F.& fpatio.F.I.defaibitui': femper etiam p.D. 

€entruprimifiabilifq,exc^ridterminetur/femperc^ mobilis excentricuscentio*!, 

&fpatio.I.T.«quali.D.A,defcribaturuthicexcentricus.T.C.uccp femper epiaclus 
centruminipfohabeatuthicinpunflo.T.fedmagisfuppolitahffcafiequemur ex 
demonftrandisdemagnitudinibusipfaiumpeiungulos/undeetiaqua?quodjmo 

doadintelligendasbasfuppofitionesinduxKut per figuras paffim apparebunt/p/ 
mittendu tamen ^ cu motus f m longitudine non reftituitur ad puncla drculi per 

mediu fignorumecad maximas minimafueexcentricorudiftantias propter fuppo/ 
litaeorucranfgreffione-Motus longitudinis modopdicFonobisexpofiti non con/ 
finentieftitutionesqusad maximas longitudines excentiicoruconfiderantur.Sed 
easqusadfolftitialia&aequinodialiapundafiant/confequenterWannuumtepo 

ris(fmnos)foatiu.irFritn“igiturdemonftr 3 ndu g> fm etiam has fuppofiiiones 
cuandome^ us ftells motus f m longitudine «qualiter uttaq5 a maximis & min^ 

mislongitudinibusdiftat/tuncdifferentiaqu«fitpenesin«qualitatemzodiadsq 

lisinutrac^ diSantia colligi tun&maximaoiflantia qu«fitinepiddo adeafdeme/ 
dii tranfituspattes.CTSit enim excentricus.A.B.G.D.circuiuscuius centrum.E.^ 
diameter.A.E.G.inquazodiaricentmmfit.F.Centrumautem excentrid ferientis 
in*qualitatem/rircaquod medium epidcli motum «qualiter fieri aflerimusjfit.I. 

&prorrahantur.B.l.T.&.D.I.C.line«/«qualiterutra^diftansab.A.iT:«im«l<^' 
gitudinis pundo/u t.A.I.B.&.AJ.D.angulr«quaI es fint/&:defaibaturin.B.&*D* 

pundriepidcU«quales/coniungantur<^.B.F.&.D.F.Iine«&:ducanturab.F.cOT€ 

iiumuifBadeafdeftipartesqu«tarigaritepiddosline«.F.L.&:.F.M.E>ico.F.B.l. 

.. 1....- effe angulo 


I.D.r.aanguium.o.r.i,.iiiaxiinarau!ann«qu«pencsepu.ii.iuM.-.--i--- 
fimiliter^gulOfD..F.M.ficenim magnitudines edam ex pofitionea medio 

tu (Uftantiaiumcommutatim captarum «quales erunt. CTFrotrahantur pr«t« ^ 

<*.B.quidemd^*D*a‘lIweas.F.L.&.F.M.peipendiculaxes.B.L.6^J3*M.expun 


ALMAGESTI 

autem.E.adIineas4B.&.0>C.petpendicuIaies.E.N^^.X<guMuam igitur angu/ 
lus.X*I-E‘*qual“ eftanguIo.N.I.E.funt(preifliangyIi,N.&.X.eft(^ trangulom 
*:juianguIomra Iatus.E.I.c6mune/squalis eft.N-I .quidem Iinea/Iines.X.I.pcr/ 
pendicularis uero.E.N.perpendicu]ari.EJC.Iinesigitur.B.T.&.D.C.ab.E.emtr6 
xqaalitetdiftant/aqualesigituriimt&ipfedimidisip&rumquare.B.I.reliqua.D:,'' 
j.reliqiuesqualiseft.Eftautem etiam linea.LF.communis/&anguli qui funtrub 

sequis laCenbus.B.I.F.&.D.I.F.£qualis.QS^^^^ quo^.B.F4equa!isebali.D. 

F.d^angulus.I,B.F.angulo.I.D.F.squaUs/eftauteetiam.B.L. femidiameter epi^ 

cicli.D.M.remidiamecro£quali>/&anguIi quifuntin.L«^in.M.refti.QTmeaii/ 
gulus quoc 5 ,B.F.L.anguIo.D.F.M.squalis eft. ^ ■ 

^Sit et giaMercuriaIisfuppofitioms.A.B.G.diameterper centra & per ma«tn| 
circuIorumIongitudinem/C^.A.quidemcentruzodiad me fupponatur.B.autem 
centrum excentrici£adentisinsquaIitatem.C.ueropun<3um fitdroquod centra 
excencrrd deferentis epidcIummoueatur/Si perducatur rurfusadutrarjpartem.B» 
D.&.B.E.line 2 motus squalis &ad fucceflionem epiddi &.G. F.ac,d.I«drc5du/ 
ctionis squaliter uelods ad excen trid prscedentia/ut anguli qui fun e 
in.C.&in.B.fiantffquales&.B.D.fiatsquidiflansline*4G.F.&fimi 
liter.B.E.lines.G.I.excentricoru centra fintrf ipfa.T. &.C. 8i defcri/ 
pti in his centris excentrid(inqu^usepidclifunOtranfeantperpun 
fta.D.&.E.Defciiptisrurfum(cilca.D,&.E.punda)squalibus ^ici 
dis/coiungatur.A.D.&.A.E.line*producentur <5 tang^es epidaM 
;d eafdem partes Iinese.A.L.&.A.M.Demonftrandumigitur eft $ et 



eidum diftantis/angulo.A.E.M.Coitiunganturenim line*.B.T.& 

B. C.&.T.D.&.C.E.deducantur^ exlG.quidem pudo ad.B4D.&.B4 

g.perpendicularis,.C.N.&.G4X.Apunftisuer04D.&4E.adlineasqui 
dem4C.F.Si.G.I.peipendicu!aris.D.F.&:.E.I.adlineas uero.A4L4&i 

A. M.peipendicularcs.D.L.&.E4M4quoniaigitur.G4B4N4Angulusl 

squalis eftang;ulo.C 4 B.X.funt^ anguli in.N 4 &in. X 4 rcfti & linea 

C. Brf6muniserit/lineaquoc!.G4N4lines4G.X4squaIis/hoceftlinea 

D. F.line*.E.I.Eft autcerii.D.T.lmeasqualis.GE.Anguliq,in4F. 
&fn.I.redi.Eritergoangulus quo(^4D4T.F.*qualisangulo4E.C4l4 

&angulus.C.T.B.angido.C.C.B 4 propter«$fine 3 quoc^.T 4 G.sq/ 
Ksecfupponiturlines,G 4 C.& linea 4 G 4 B 4 c 6 munis/& angulus 4 T 4 G 4 

B. angulo.C.G.B.sqtia!is/&reliquusergoangulus.B4T.D.angulo.B.C.E.a’qu^ 

eft 6 ibafis,B.D,bafi 4 B.E.squalisfed.B 4 A.linracomnnisrurfum eft ^gulul(^ 4 p« 
B 4 A 4 Angulo.E.B.A.zqualis/quarebafis quoq} 4 A 4 D.bafi 4 A 4 E 4 squalis/ & Mgulw 

A.D.B.angulo.A.E.B.quapropterquoniam.D.I-quoc^ linea squalis cfthn«4E. 

M.& anguli qui funt in.L.&in.M.squalesseiit etiam.D 4 A.L 4 angulus «qualis an 
gulo4A4E 4M4quz nobis erat demonftranda4 

^J^DemonftiatiomaximsMercuriilongitudinis&motuseius» . Cap4VII» 

Iis ITA perfpedisprimocspimusinquibuspartibuscirculigine/ 
iiumfignorum maxima Mercuriilongitudoinuenitunhocmodoin/ 
[ leftigauimus/inuenimufi^ maximarum diftantiarum obferuationcs/ 
IW In auibus’maturini motus squaliter ficut & uefpertini a folis medio 
^jSJftamedioipfiusftellsdiftabaut/hocentminuento neceffe efi propter 
cerdemonftrata/utpundumzodiadquodeftinterduos motusmaximam excen/ 
ttidlondtudinemcontineat.CC«pimusigituiadhoc^feruaticnespaucasq^ 

demmroptereaararohuinfmodiconiugationemexqu^itepoffummafTequn^^ 

quib£p?ffitanteoculosproporitumpom.QHarumpoftenoiesiftsfunt/obf^^ 

uimus ^mnos ipfipa Aftrolabium fextodeamo AdnaniMno/Phamenoth(^ 
*S7ptios)i6.fequentederimafeptinuuefpetiWcicumfteUainmajameamediO 
Almage4 ** i 



ITPtolonun ^feruado 
l^iAddvuiegno* 



LIBER. IX 

• folismotudillahtemjquaeperfpeftaadfulgentemfucculaiunicemcbaturprimum 

gradum pifcium per longitudinem obtinere.Obtinebat autem tuncfol medio fuo 
motu.9.45*gi4*Aquarii/quareuefpercina maximaamediomotudiftat1a.21.15.g1a/ 
duum erat.^Dedmo Si odlauo anno Adiiani epiphi f m legjrptios die.iS.fequen/ 
teJ9.in mane cum mercurius effet in maxima diftantiaac uaJde tenuis m exiguus 
uiderefiperfpiciebatuiadfulgentemfuccuJ3rumfimilitei.i8.45.Tauii gradus obd 
ncie*Etacautem medio motu/tucfolin.io.gradibusgeminoium/quare hic quo^ 

' maxima diftantia matutina.2i.i5.graduum «qualiter fuit. Qncniam igitur in alte/ 
taobferuationemediusflell$motus.9.45.giadusAquaiii/in alteiagemino^ gra* 
io.obtind)at/6ipun(flumcirculipermediuminter hos gradus eftin.9.56.59.Arie/ 
tis in hoc fituprofeflo erat diameter qu« per maximam longitudinem eft.C’ Ob/ 
feiuauiraus rurfum per Aftrolabiumprirao Antonini anno die.io.epiphi fequente 
M.uefperi fteliam Mercurii maxime a medio folis motu diftantem/ qu« perfpecta 
tunc^coileonisuidebatur.7.gra.Cancziobtinei'e.Erat autemineo tcporelol im 
gradu Geminorum.io.50.Quaremaximaamediomotu diftantia uefpertinagia/ 
Pcolemwobfeniao duum £uiui6. jo.CSimiliter in quarto etii anno Antonini Phameuoth.iS. feque 

Reja0,4.Aat0JUJii. te.19.in mane cum.maximaiuifus effet diftantia perfpeximusiplam ad fteliam tixa- 

qu$ uocatur AnraiW eratt^in.ij.jo.gradibus Capncomi, Medius autem fol erat in 
io.giadibus Aquarii. Quare hic quoi^maximaa medio m.otu diftantia matu// 
tina.26.50. graduum «qualiter eut. CT Quoniam igitur inaltera obferuatio/ 
tium medius ftell* mo:us.io.50.CeminorumuInaltera.io. Aquarii gradus obtine 
Kt.Punftum autem quod inter h«c eft.10.15.libr* giadusobiinet/in pfato fftu dia 
meterquspermaximamlongirudinemefttuncinueniebatur.Exhis igiturobfer/ 
uadonibus in.io.gradibus proxime uelAiierisuelLibr« maximam longitudinem 
effe inuenimus.CTEx pnfeis ueio qu« in maximis diftaritiis fuerant capt« in.6.|)/. 

xiraegrad.eorudemfignoium/uthinc£acilequifpiamcoputauerit.Annoenimui/ 

CSeetmdumDioByfium tertioCfmDionyiium)Aquarionis die.29.Mercmius matutinus diftabat a 

fulgentifTimacauduIaCapncomiadfeptteionemIunastres.Sedh«cfixaftellafni 

T«* lunaiesdamattei principia noftia qu« funt a tropicis Si «quinoftialibus punchs obtinebat gradus ca/ 

pricoim.22eo.quot&:Mercuriiftella.Mediusautemfol.i8.io.gra.Aquarii.Erateni 

tempus^iS6.annorumNabonaflaro'chiacfm «gyptios.17.fequente.1S.in mane» 
Fuit ergo maxima matutina a medio motu diftitia graduum.25.5o.huic«qualem- 
exade maximam uefpertinamdiftantiammobfeniarionibusqu«ad nos peruene/ 
runtnoninuenimus.CPeiduasautemsqualesproximehocmodosqualem c5/. 

TMtoim putauimus namin eodem.25.annoCf m Dionyfium)Tauionis diequaito uefpeuj 
diftabatadfucceffionemMercuriusaliiieacomuum Tauri per tres lunas. Videba/ 
tur® perrranliens habiturus diflanriamacomuni ad meridiem maiorem qtrium, 
UinSum:utmxfus(fm principia nofna):5.40.gra.Tauriobtineret:d<: erat tempus; 
annorum ruiCusaNabonaffaro-486.Phamenoth:fm«gyptios.50.fequentisphat. 

mothi uefperi quando medius fol obrinebat.:5.5o.Arieris,Fuit ergo maxima a me 

dio motu ueIberrinadifhnriagtaduum.24*io**rAnnoautein.2S.(fmDionyfiu> 
Geminionisfeptimo uefperi perrectam lineam etatmaxime ad capita Ceminoru. 

Cemiaionif Tpftiendieautem ^flabat abauftrali(tertialunariparte)minuf^dupld/i!lius quo/ 
®capitainterfediftat,CRurfusigiturMercuriituncftellafmprinapianoftia.29. 

^.Geminorum gradus obrinebabd^eftterapusannoru» 49 t.a N^onafiaro phar/, 
mothifra«gypriosdiequiiito/fequentefexto/quandofol medius in.:.50.Gemi/ 
nomm gradibus erat.Fuit ergo h«cquo<^ diftantia graduum.:64o.Quoniam igi 
tureum medius motus effet in.:9.5o.ga.Arietis maxima diftantia ftiit g«duuo4. 
io.Cumueroeffetin geminorum graibus.2.5o. Tunc diftantia fuit graduum.26.. 

-olerat® matutina.Cuiusconiugata diftantia gra. 25 , 5 o.eiitperexcdiuin duarueb. 

feruatiwium quas modo fubiedmusicdligitur enim mediorum quidem niotuu 
exceffus ga.'V20.Maximarum uerodiftantiarum graduum.2.:o. 1 ta unigiadui U 

fexaeefimis4orf:uibas.i4Jo.gradusexceduntura,25.50.gtadibus.^.pioximec6/ 


ALMAGESTI loo 

15^o.gra.TamjAepufiuiterj8.io.g!3.Aqiiaiii&425*?o.Tauriin.f.50igt3«Arieti». .. - . 

4jrAnnorurfusa4.(£mDionvlium)Leomonisdie.:8.Vefperipi2ced^tfpicam t«wioak 
Mcrcurius( V t Hipparcus computauii)paulo plufq tres gra. Vt f m prindpia nofha 
19.50. Vitgims gradus tunc obtiiieret&efttempus.4S6«annomm a Nabonal&ro 
Pauni Im sg^ptios die.50. Ve^eii/quando m^us fol erat m gradibus Leoniso/, 
jo.Fuit «go maxima a medio motu diihnda uefpertma graduum. 2r.40.au era/ 
cie conefpondoitem matutinam per duas rurfum (^feruationes computauimus. 

Anno enim.75.die.14.Dii mcnfisf m Chaldeos tnatutmus Mercunus eratfupoior Secundumd»ldeM 

qfixarqusehinextremirateAufiralisforficalisljbraemedietateunius brachii/utfe/ Diimeafi* 

eundum noftrapnndpia.i4.io.Iibi:s gradus tunc ofatineiet/& eft tempus annorum 
jura Nabonaflaro thot fm sg^tios die.9.fequente decimo in mane quando me/ 
dius fol erat in gradibus icorpionis.5.io.Fuit ergo matutina maxima diftatia gra.2i4 . 

^Anno etiam.67.Appellei f m chaldeos die quito matutinus fuperior erat borea/ Appdi» mcafit 
lifeonte Scorpionis/medietate brachii. Erat etgoim prindpianoftrain gradibus 
Scorpionis.2.2o.E t eft tempus anm.564. a Nabonaflaro thot(f m sgfptios)27. fe/ 

^uente.28.in mane quando fol medius eratin Scorpionis gradibus.24.50. Fuit er/ 
goetiam hsEcmaximadiftantiagraduum.22.50. Quoniam ergoinl^ etiam dua/ 
busobferuarionibus mediorum quidem motuum excelTus graduum.22.50. qm et/ 
go i his duabus obferuatioibus mediotu qde motuu exceifus gtadud eft.^.40. ma 
admarum autem diftantiaium.j.50.Sexagefimi$ uero.4o.unius gradus qu ibus. 21» 
minoris dilkntisE gradus cxceduntura.2i.4o.Maioiis «iflanti* gradibus congruut 
gradibus.9.proxime.hosfi.5.ro.Scorpiomsgradibusaddiderimus/habefaimus me 
eJium motum in quo Afatutina diftantia equalis effidtur/ gradibus ue^crdnjc.ii» 
40.obtinentem.i4.io-gradusScorpionis:&eflrurfuspunftuminter.27.yo.gradi/- 
bus Leonis &.14.10. Scorpionis in.6.proximegradibuslibrse.GrExiftisi^tur& ex 
illisquaeinaliisplanetisparticulaiiteiconftderauimuslimilirerin quina planetis’ 

inuenimus diametros qus per maximas & minimas longitudines funt ad fucedtio Ab^quawm obftnaiiaiSA^ 
nemfignorumcircazodiadcaitmmmouerit&motumhuncsEqueueltKcmeffe 

motui fphsnefixarum.Nam utderaonftouirnusufio proxime gradu in emmm pe,.4oo. jjmo* ^«n*i 

' ' *' obfemaQonaqneratia.io.fmgta 

du eiulHr/CiKirer.4-C>AquitD par^ 
tcsmotafuiiTede^heflimeft/Abfit 
ica^ Mdoirii unaf arte ablbluit i 
loo-annit utliiti oftuia fph»& 

C’OHO<lWercurnquo(|fl:elIabi5proximateii*munateuoIutionefit.Cap.vni ^ 


anmsiUamouetur.ScdhictempusapntasoDieruaac»uDU5.inquornaxiniajviei 

eurii longitudo reperi turC4oo.fereannorum eftquatuor graduum)-In.6. em ga, 
Arietis etai/quse niaic.to.ciufHem gradus proxime longitudinis motus condnet. 


pST HAEC confequentermagnitudines maxin^m diftantiaiu 
juselluimusquariiuntquando mediusfolislocus iniplatnaxima loiw- 
lliff J ?itudine inuenitur Si quando diametraliter ipfi opponitur. Id uero no 

per prifeas obfetuadones j fed per noftras inufflimusjhic enim maxime 

infttumenralisperfpecHonisutilitasintelHgitur.Nametiamfinonpropcobfenia/' 

d a« fl(>1 lasicertos iam h^^tes locos fixse cemuntur/quod in Merairio ut plurimi 
acdditspropterca ^raro quse nobis confcriptse de fixis funcaequaliter MercuriodiA 
flantafole/poffunt tamen edi pet mulram diftantium pctfpeaionem cxquifite 
au*rendamm ftellamm fims tam per longitudinem latitudinem capi. 

3rAnnoigitutAdnani.l9.Athir(^*gyptios)diej4.f^uete.i5.Mcrcuriusquo^ 
immtinus&inmaximadiftantiaperfpiciebaturadfixam quaeeftin cordeLewii* 
crf>dnebat<?g»<iusVirginis.20.i2.Solautcmmediuseratin.9,x5.gra.Iibr*/utm* 

j^od^a^oS(Sn.J9.ue^imaxinraniifus erat diftatia pfpeflufo ad fiil 

centemdefucculisobdneie cernebatur gratLl^^-ro. Sol autem medius.n.5. 
^etis etad.obdncbat.Ira edam hic maxima diftantiara;.!^. graduum inuratur.. 

VndcotofifitmajdmaMercutialiscxcctiicilogimdmenoiAnetefedil^^ 
CKise^datisfitdiameter.A.B,G.qu« pec maxunam longuudmcm eRJifi^ 

Almagc. •• 4 



tIBER IX 

todiaacentrum.B.mquocftuifus.A.uero pundumfubipfo dedmoUb» g^da 
Cautem fub decimo Arietifi/defcriptiffp squalibus epicidisin.A.SCin.G.caitte: 
unus in quo.D.&alter in quo.E.producanturapunfio 3 .re<fhe tangentes epidclos 
line*.B.D.&.B.E.& deducantur accntrisadcomaSus per pendiculares.A.D,&:.G, 

E.quoniam ergo maxima matutinaa medio motu difentiaqus in libra fuit fuiffe 

oblemataeftgraduum.i9.5.eritangulus.A.B.D»qualiuquidem guatuot lefli fg* 

i6o>talium<i9>^>qualium uero duo redi funt.^6o4tahum.58.6*quare arcus quo<|i 
chords.A.D.alium erit-jS.6 .qualium eft drculus.Qui drca.A.B.D.re<flan^um 

defaibitur.t 6 o.Chotdsueroeius.A.D.taliu. 59 . 9 .pioximequalium eft.A.B.qua 
leclus angulus fubtenditur.i:o.CR«iius quoniam uefpertina maxima a media 
motu ditontia qus in Ariete fuit obfeiuata eft fuiffe gtaduum.rj .15. Erit eriam an? 
gulus.C.B.E.talium.:5.i5.qualium quatuorredi funt.56o.qualium ueroduo r^ 
funt.r<5':' *’^l'ii'"-4^.30‘QH^rearcusquoi:ychordg.C.E.tatiumeiit»46.:;o.qua!i/ 
um^eft circulus qui dra.G.6.E.redajtgulumdefaibitur. 560. di chorda eius.C.E, 
talium.47.::.qualiumeft.B.G.quaredusangulusfubteditur.iio.Quarequalium 

eft.G.E.Unea.59.9.A.B.autem.i:o.EquaIes enim funt.A.D.Si.G.E. Cum fitacen/ 
CoepidcH talium etii eric,B.G.99.9.Tota uero.A.B.C.Unea.:i9.9.quare 11 squali 
ter diui^tur in.F.pundo ent.A. E.quidem mediecas.i09.54.earundem/ linea 
uao qus eft inter punda.B.F.io.ij. Quod igitur. F.pundum aut centrum 
cftexcentriciinquofemperepidcli centmm eft/autcircadididrcuiicentrumfer/ 
tuipa:fpicuumeft/ficenimfolummodocentiumepidclisqualiterab.F.pundodi 
ilabat.Sicutidemonftratum eft/in uira(^diametialmmdiftantiaru. 4 rveiuraquo-/ 
. ntamfi.F.pundumcentrum effet eius excentrid in quoepidcli centrum femper in 
uenituiiftabiliseffetexcentricushic:&fitus qui eft in ariete mimme/quemfitumrf 
felongitudinis^ropterea $.B.G.linea omnium linearum qusab iplo.B.ad arcu/ 

feienhamcitculiin pundo.F.defcripti protrahantur minimaeft/necinuemturhtus 
cui in Ariete eft minimscsterorumomniumlogitudinis/cumfitusquifuntin Ce/ 

minis diaquado minoris lint logitudinisipfo/SCequalesproximeinterfe. Patet $ 
centrum didiexcenmd dica.F.pundum fatur ad cqntranum q epidclus circuou/ 
citurlioceftadprscedentiafignorum/femel etiamipfumin una reuolutione.Sic 
enim bis in ipfa centrum epidclieritinminimalongimdine.iTQitodautc 
minis Siin Aquario propinquior terrs fit epidclus ^ rn Aneds fi tu ab expofi tis oby 
feruationibusfaaleintdligitur/naminobferuatioequa ferimus jnanno.i6«Adrja 
. . ni Phamenoth.i6.uefpertinamaxima a medio motu diftantia gra.erat.:i.i5.Sdin 

Antonuu< 4 '^i^o* obfetuationequafedmus/in quartoanno Antonini Phamenoth.iS.maximamatu 

dnaa medio motu diftantia gra.erat.26.50.erat^ medius folin utrifcp obfauatio/ 
uibusin dedmo gradu Aquarii. (CEt rurfusin obferuatione quafedmiis in anno 
Adiiani.i8.epiphi.i9.matutinamaximaamediomotu dillantia/graduum erat.u. 
i5.&in obfemationiin primo anno Antonini epiphi.io.Vefptinamaximaa medio 
motu erat.i6.^o.erat9 mediusinuniftj/fimilitaijfol in.io.gradu Geminqm uc 
maxjmsdiftatisqusinoppofitisfutAquarioatc^Geminisftmul captsfadatgr, 
■47.45.cu urrsc^ diftatis qusin Ariete fuerut/gradus c6tineit4.6.30.Na cum W 
^eitina squalis fit mamuns obfeiuata eft fuiffe graduum.rj Jj. 

jTDcpropoftioneac magnitudineinsquafitatuMercurii. Cap.DC. 

H IS ITA pmiffis/demoftiandumiamfcquiturinquopunflolines 

A.B. Annua reftitutio epiddi per squalemotu ad fucceftionefigi^oiu 
fiat/&quatumdifteta pucio.F.c^ excentrid qui squalis temporis 

reftjmtioncmadpcedcdafecit.VfiautemfumusadhancconfideraDt^ 

ncduabusmaximarudiftantiarumaturins/uefpertinsqi cbferuatiombus/cum ab 
uttifqjdiftanriismediusmocus quartam partem diftaieadeidem maxitn» longx/ 
tudinis partem/in quofitu maxima proxime differentia insqualitaf^z^®“^ 

<T Quartodedmo igitur anno Adaani meffori £eamdum die.i».u» 




ALMAGESTI loi 

•Ipen^ Hcut in abfeniationibus Theonis inuenimus maxime a fc^e^ifabat Afer/ Theonis obiouatiaDCf 
^^riiis jemotiorad prscedentia a ftella qus in chorde leonis eft gradus. 50. ut 
({ecundum noftraprincipia).6.:o. proxime leonis gradus obtineret /erat aurem 
{|uncmediusfolingra.cancri.io.5.ucmaxima dtftaniia uefpertina fueiitgraduij 
In fecundo autem anno Antonini meffori4:5.fequentej:4.inmanenos 
■peraftrolabium maximam eius diftantiamobfeiuantes perlpidente^q>f4adfple 
elidam fiirr ular um inuenimus enim in.20.5» gta» geminotum/ inedius autem fo/ 
lis motus erat cancri giadibusjo«io»utmaximadiftantiainueniarurgraduum.2o« 

i5.^Hisfuppofitisfitpetdecimugradumiibraediameter.A.F.B.G.ponatur<^ fu 
/Cut inantecedente defcriptioneJV.(juidem pundum ulri centum epi^di fit qua^ 
do eftindedmoliiHJegradu.B. autem fit centrum zodiad.F.ue/ 
to punitam circa quod centram excentiici ad prccedenaa drcun/ 
dudtur/Primumi^proponaturmueniendumquamum difieta pu 
fio.Brfentrum drca quod jcqualem motum epicycli ad fuccefficme 
fieri didm^.fitigiturillud.I.Scptotrahaturpetipfum.I.lineaqu* 
feaosa<LA.G.lineamangulosfadauutper quartam partem a ma/ 
nma longitudine difiet ipfa capiamr.T.cenaum ^icycli fecun 

dumobfeiuationes praemifi^/propter^ $ etiam in ipfis medius 
folis locus/qui erat dedmus cancri gra.pei quartam partem a maxi/ 
inalongitudinediftat/defaiproij drca. T. cenaum. C. L. epicyclo 
piottahIturapunclo.B.rangentesiprumIinea:3.C.&.5.L.£c con 
fungantur. T.C.&.T.L.&.B.T.CLuoniainigiturin propofitome/ 
dio loco matutina quidem maxima ab ipiadifiantia graduum dfe 
fiipponitur.:o.i5.uefpertinauero.:6.i5.etitangulus.C.B.L.talium 
^6.50.qualiumquatuorrectifunt.56o.quaremedietasetiam eius 
hoc eft angulus.C.B.T .talium eric.46.jo. qualium duo recri funt 
^6o.arcus ergo chordte.C.T.talium eft.4fe.jo.quaiium eft circulus 
qui^.T.Oredangulo circufcnbitur.j6o.& chorda fua.T.C,raliu 
47.22.qualiumeft.B.T.quscredangulumfubtedit.iio.quas ck> res 
-qualium ^.T.C.femidiameter micj'cli.:9.9. &. B. F. demonftrata 
;joa5.aiium etia erit.B.T.^^.^.CrRurfus qm exceffus ppofitaru maxima^ diftan 
,tia§j qui eft gra.6.differetii inaequalitatis zodiadbiscontmet/gusdifferetiaptinef 
abanguIo.B.T.I.utia demonftrauimus eritangulus.BjT.I.taliuquide.j.qliuqua 
tuorredHfunt.j6o.quaIiuuero duorefhfunf.j6o.taIiu.6.quare arcus etia chotdje 
6.T.taIiuerit.6.quaIiu eft circulus qui.B.I.T.rectangulodrcufcribif'.j6o.ipfau€io 
<horda.B.I.:aliu.6.i7.qualiu eft.B.T.quar leitaangulu fubrendit.120. qualiu ip€ 
eft.B.T.Unea,99,9.Si.B.F.fimiliter.io.2j.talium.B.T. etiam etit.5.12. eft igit',B.I« 
linea medietas pioxime^fius.B.F.& erit, utiaq;lineaium.BU,dt.T.F.ralium.5.i2. 
proximequaliumeftfemidiametetepicycli.j^.^. GTRurfus pronabantur in eadJ 
defcriprioneetiapet.F.punitamincontrariiparrelines.I.T.ad.A.C,Iineaperpen 
diculares.F.M.N.in qua erit pfeclo propter aequalis temporis reftitutionem linea/ 
fu*I.T.S^.F.N-ad contraria centra excentrici/inquo.T.centruepicydieflj&fuppo/ 
naf.F.A.asqualiseelineae.F.NJiteria.F.N.iineaccponafficut&lA.F.exfemidi* 
metroexcentrid/is^ linea quae eft inter centiaipfiusdico&pundi.F.capiatur«:g_inip 
fe centrum excentrid dt fit.M.coniungatui«^ linea.F.T.qm igitur angulus.M^ F.I. 

tectas eft/cftauteproximeindiffeiens redo angulus ctia.T.F.I.eiitIineaquo«.N« 

f.T4ndifferensareda/Eftautdemonftatumqualiumeftfemidiameterepicydi.jp 
a.t^u«iaeffelineam.F.N.qu«Eeft»quaii5lme*.A.F.io9.j4.1ineam uero.F.T. 
qus eft aequalis Iineae.B.T.99.9.earundem/aitigiturtotalinea.M.F.T.:o8.4j.& 
medietaseiuslineae.N.M.quffeftfemidiameterexcenmd.i04.22.pioximej&te/ 
liqua.F.M.quae eft inter cenna.5J2.eftautem demonftrata etiam utraq; linearui B. 

I. I. F . 5. 12. Colledum igitur nobis eft qualium eft femidiameter excentrid 
*04.22.talium*effeunancgipfewquaeintetcenttafuni.f.i2.8cfemidiametrum epi/ 
<ydi.3g,j q ,/a|ji'rigi<<»ftf^»^ia^teTexcmttiQ.6o.taliaeritutrai^lineayqfunt 





LIBER. IX 

inter centra.vo*&fcmidiameter epicycIi.«.?o.quoderat demonftrandum. 
^Quod aurem hisita.dcmonlhatis/rnaximsquocgaminimislongitudini/ 

bus diftantis obferuationibus conueniant/hoceft quando medius motus eft 
in decimo aquarii ucl geminorum graduj& lafete trianguli diftet a maxma 
longitudine:tuncangulusquocpicyclus inuifufubtenditurgTadimeft.47, 

4<.proxtme/ficprxdifcem9.CSitenimpermaximamIongitudinemdiame 
ICT A.B.CJ).F..Cuiuspun(Sum.A.fitinmaximalongirudine.B^utemfitcir 

caquodcentrum excentridadpra-cedentia ciicufertur.D.ueto fitcentmtnzo 
diadj&mtcrdpiantambohi momsregulariterffqualicp iielodtatea maxb 
malongitudine ad contiariain propriis centris fedi latus tiianguli.&fit linea 
' G.F.quaepic7clusdtcundudtur.B.I.autemquacentmmexcentrid circufet» 
tur& fit.I*centnit« cxcentiid.F.aurem centrum epicvcli/dcfcriptot^ drca ip/ 

. fum epicycloproducatut.D.T.&.D.C.linea: tangentes epicyclum fiCconiun/ 
^ gantur.C.T.&.D.F.&.F.T.&.F.C.lineat/deducatur<^apun(ao.D.ad.G.F.li 
neamperpendicularis.D.L.demonflrandumigitur5angulus,T.D.C.ta!iu 
eft.47-45.qualium quatuorre(Sifunt.^6o.quoniamergo/uterq» angulorum 
A.B.I.&«A.C.L.rrianguliiamsiiibtendit:& talium cft.i:o.qualium duo tti 
fti.i8o.ututer(¥etiamangulus.C.B.I^.D,C.L.earundemfit.6o.fitqsanM 
lus.B.I.G^ngulo^.G.Lzqiialis proptereaqi linea.B G.!ineJe.B. I* sequatis 
fupponitut/fintcp utritp fimul reliquorum ad duos redos.i20.erit utercj ipfo/ 
tumearundem.6o.quaretriangulus.B.G.I.& angulorum & laterum zqua/ 
liumeft/eftautem etiam angulus.D.C.L.zquaiisangulo.B.GI.adreaa igi/ 
tar lineam funt punda.I.G.F.quardinea.I.F.qus eft femidiameter excen/ 
ttid talium eft.6o.qualiutneft.CJ.zqualislinete.G.D.qusintraduo cau 
trapaites.5.&reliqua.G.F.57.earundem.<rRurfusquoniamanguluy.D.G. 
s I,.tal{umeft.6o.qualiuraquatuortec'Hfut.;6o.qua]iumueroduo redi funt 

i6o.taIium.i:o.erit etUmarcuschotdz.D.L.taIium.i2o.qualium eft drculus qui 

D.G.L.redangulodrcunfcribitur.56o.Arcusuero chordz.G.L.reliquotum.6o. 

ad femidrculum/chordzigitur£tiamfu*.D.L.quidem talium eft.q. 55. qualium 
D,G.quz redum angulum fubtendit.i:o.G.L.uero earundem.6o.quahum igitui 
eft*.C.D.linea.5.&:.C.F.funiIiter.57.taIiumerif.D.L.2.56.&.G,L.i.?o.earunde 
L.F.auremieliquamm.55.?o.& quoniam quodabipfa/&quodex.D.L.fueritjfi 

componantur'laduntquadratumquodfitalineavD.F.eritetiam.D.F.55.54.Ta/ 

CEtqmquj*at*^L.F.&,D.L. Jo~loneitudinem/ qualium femidiameter ^icycli hoc eft utracg linearum 
5.X“J™SS8.kT.S.Cjupponebatl«.50.qualta^ 

i^inc. 55-M- qualium fenudia/ {iibtendit.iio.talium etiamentutrac^ qurdetn bnearum.T.F.K.r.C.48.55*titer/ 
maa epicrdi. _ anguIorum.F.D.T.&.F.D.Gtalium^. 7 ^. 6 .qualium duo redi funt.360. 

quare totus etiam angulus.T.D.C^.7«46.talium eft qualium quatuor redi funt 
q6q.quoderat demonftrandum. 


4Tpe periodicis Mercurihmotifaus. 


CapJC. 


H VM ad haec fequatumitpeiiodicos Mercurii motus/ad inuenien/ 
doslocoseius conftituamnslongitudinisquidem motus hoc eft qui/ 
bus zqualiter drca.G.pundum epicyclus fertur/a folaiibus motibus 
iam datos habemusiMotus^teminzqualitatis ideft quibus ftella in 
«picydodrea centrum eiusdicumduritur/ aduabus obferuationibus minime am 
biguisczpimus/quarum alteramnosipfiobfemauimus/alteiam a prifds accmi/ 

Antonini anno qui fuit 

annus.88lAnabonaffaroepiphifmzgyptios/diefecadofequete tertiop 

bicu noduadmaximadifferdiauefptinapueniffet^^? . . , 

latqeft i chorde lconis/cemebaf.i 7 .;o.gemino 9 Jgdusobtinere/qn^aaccfro)u/ 

gradu unu/focagefimas.io.pofteriorerat.Erataut tpsi Alexadna ante media 

Rode diei terti* horis »qiialit»9«i..5o.duodedm9eni giadus capDcomu medio c® 


AlMAGESTI 

fofecunduaftrol^ucollocabaf/eratenimfolin.i^.gra.taimobtinebati^ 
mediusmocuseiusinillahora(fecundudemoiiniatas nobis fuppofitio/ 
nes)JJ»?4*Taurigra.lunsuerog. gemino9:.i:*i4Jnaeqlitati5auta maxi 
maepicfcli longitudine gra-:Si.io.Exiffis igituruerusquidcmotus cen/ 

jriIun3einJ7-io.geminoiumeffecoUigitui/appaieautemin.i6^o.qua/ 
refteIlaraercurii(quoniatnlunamipfamunogradu/&.io.lexagefrais p 

cedd)ac)in.i7.30.getTiinomm gradibus erat. CTHocita fuppofito Iit per 
jTiaxi mam & minimam longitudinem diametei.A.B.G.E.cuius.A.pun/ 
dum in maxima fit longicudine.B.autera fit punitum arra quod excen/ 
trid centrum ad pracedentia drcunfertur.C.uero adquodepicvcu centm 
adfucceffionem fignorum progreditur:&.D.fit centrum zodiaci.Mo/ 
tum® fit.F.epicycli centrum cirra.G.punctum a linea.G.Fqjerangulum 

A. G.F.drca.Brautem.I.centrum excentricialinea.B-1. per angulum. A. 

B. I.quifemperpropterzqualitatemmotuum squalis eft angulo. A. G. 
F.defcripto® cirra.F.epicyclo.T.C.L.fupponatur ftella effein.L. & con/ 
iungancm.ai.&.I.F.&.b.F.&.F.L.&.D.L.lines&deducaturad linea 
quide.C.F.T.producTa? apun(fHs.I.6dD.perpendiculares,IJVI.&.D.N^. 

ad lineam uero.D.L.pe^endicularis.F.X.propofitum<5 fit muenire arra 
epicv'cIiapunao.T.Maximslogitudinisad.L.ftelIslocuinep|.C’Q^m 

igif medius fol.:2.54.gradustaurijminimaueroftells logitudo dedmu 
iceris gradu tunc obrinebat.-utmediusflellsfecundumlongitudinem 

mo:9diftaretaminimalongitudinegradibus.42.54.mt.C.B.I.angulM 

taIium.42.54.quaIiumquatuorre<ai funt. 560. qualium uero duo rera 
funt.;6o.taUum.85.8.uteiq5 autem angulorum3.I.C.&.B.G.I. quonu 

B. C.linea fempei squalis e{Hines.B.I.earundem. 157.26. quare defai/ 
pticirra.B.C.I.triangulumdrculiarcusquidem chords.I.G. talium elt 
Sc.S.qualium ipfecircuIus.56o.arcus uero chords.B. C. 157^6. earudem 
chords quo<^ fus.C.I.quidem talium erit.8i.io. Qualium cipfius arcu 
li diameter.T20.B.Crautem.in.49* eaiundem/ ergo. G.I. quo^ Irnea ta/ 

Uum erit.2.ir.qualium eft.B.C.trium.CRurfus quoniam. B. G.I. an^/ 

lustaliume{l.i57.26.qualiumduoiechfunt.56orangulusueio.B.G.M. 

S<.8.eatundem/erit etiam an guIus.I.G.M.reliquarum. 52.18. quwe arcus 
quidem chords.I.M.Talium eft.5:.i8.qualium eftarculmqui.C.I.M.re 
Angulo drcunfcribitur.56o.arcusuerochords.G. M.reliquarumad fe/ 

midrculum.j:7.4:.chordsigitureriamfus.I.M.qmdemtalium eft. 52. 
55.quaUumeft'.C.I.qusreiftumangulumfubtendit.i20.G.M.uero.iO/. 

iLiundem^Oaare qualium £ll.I.C. iinea.!.!.. &. I.F. fcm.d.am«« defamna 
reWdum.6ouSum«iamefi4.M.o.58.&.G.Mu.s^ I«hccj eliam 
qu Jindifferente aliquo ell minotc(.I.F.eainndem rat. do. & reliqua. C .F. lin^ 
?S.:.fimiIiterquoniam.D.C.N .angulus talmm e«.S5.8.qualium duo te& funt 

i6o.eiitetiamaicnsclioidiE.D.N.talium.85.8.qualinm eft tutulus qm.C.p.N. 
teaangulodltunftiibitui.56o.attusuerothoida:.C.N.leIiquanim ad 
ta.oisntholda.igitute^mfua..D.N.quidein talium ent.8,.io.qnalium eft 

C. D.^a«teang5ustubtend.tui.>ro.C.I.uero,88.t^^^ 

2 re4c.D.quidem.^|dM.sSoA^ 



«cr mbxirneaualiueftepicydietiaiemiaramecw.n.5y.qusuiut:>sut..t.x^.. - 

omteflus anmlus (ubtendif.i:o.taliu etii ent .D.N.thoida^.!!.&aitus fuus t_ 

SKiV^uaulrit tutulus, qui.D.F.N.retTangulodltuftnbif.36o.quate angulus 
quOTDVN.talmeft. 4 .li.qualmduorcaifunt.;do.Totusueioangulns.E.D.F. 

lo^?enSadtetaneulusquo,*totus.E.D.L.i;!.earundetnpropteirat).fteUa 
«unfW -o diftaieamalimalongitudineappaiebat,angulusueto.F.D.L.rebqui 

ltToua,eaiauquofflthoidai.F.X.M^^ f dt - 

cuCS^F.£eaangulotiitufibitur.;6o.m&ueiolinea.FJ£.tal 


LIBER IX 

55.5i.&.F.L.fcmidiametCTepicycli.ii.5o.talium.FOC.erit.ji,4i.qualiumueio.K» 
L.qua rcflus angulus fubtenditui eft.i:o,taIiumiurfus.F.X.crit.ii5.59.quaxeaicus 
etiachords.F.X.taliuefi.i49.:.qualiumeftcircuIusquireaanguIo.F.L.X.circun 
faibitur.36o.&angulus.F.L.X.taiium.i49.2.qualiumduoreaifunt.56o.demon 

ftratusaute eftetiaanguIus.F.D.L.45^-i.d^angulus.T.FX.4.ii.Quaie totus. T, 
F,L.talium quidem eft.i 98 . 54 .qualiuduorea 3 funt. 36 o.<^alium uaoquatuot 
re<fhfunt.36o.taliu.99.27*quare arcus epicycli.T.C.L.quo in obferMtionemercu/ 
rii ftclladinabatapundo.T.maxim»longitudinis graduum eft. 99 . 27 .C'Rurfus 
SecubduDioniltum ji.anno fecundu Dionifmm quod tempus eft annus< 4 S 4 *^ Nabonaflaro/ fcorpio/ 
Scorpionis menfe. nisdie.::*fecundusg 7 ptiosthot.i 8 .fequente.r 9 .MercuriusmaturinusdiflabataIi/ 
neaqui eftperborealem &ontHcorpii:&per medium ad pr^cedentialuna unam 

luha unad.fecudu unius ad feptentrionem uero diftabatafronteboreali per duas lunas fed media ftellamm 
Diamemlunatisquatitate qusUmtinfrontefcoipiiCfecundumnofliaprincipia)obrind>attunc gradus fcor/ 
pionis.J^o.quantueriameftaufiralioraciiculopei medium fignoium borealilfi 
maueio erat in gradibus fcoipii.:.:o. & eft boreaiior q drculus p« medium gia/ 
dus.i.:o.proxime/patecautem$nondumin maximam diflandam matutinam 
Ecruenerat piopterea 5 poCl quatuor dies.:6.menfis fcorpionis diflabat(ut confoi 
bitur)ab eadem lineaadfuecelTionem/unam integre Iunam/& dimidiam maior 
igitur eftfecia diflantiatCum fol quatuor proxime gradibus motus fit : & flelJa per 
unam lunam & dimidiam/obtinebataucemmedius fol die.14.thot in mane fecun 
dum nos.:o.50.gradus fcorpii/ maxima uero ftells longitudo fextum libra; gra/ 
dum:annienimfere.4oo.qfuetuntinterduasobferuatienesquatuorproximegta 
duumaximte Iongimdinismorum&ciunt.<rHisitafuppofitis defaibatur figura 
fuperiorifimilis/fic tamen utproptermotuudiMmilitudincm&aijguliq 
funtad.A.maximamlongitudinemacutidefaibanturtSC linesquib^ fid 
tae coniunguntur fint ad epicycli prtecedentiaj&perpedicu]aiis.F,X. fupra 

F.L.epicfcli femidiametrutquoniaigitur medius fteIIsmotus.44.5q.gra 
dibusdiftabatamaximaiongitudine/eritprofeclo.A,B.I.angulus talium 
44.5o.quaIid quatuor re(ftifunr.36o.qualium uero duoreaifunt.360.ta 
Ui^.8.>40.Reliquus igitur.G.B.I.etitetiam.:7o.20.urerqi autem ari/ 
gulorum.B.G.I.8c.B.I.C44.50.earundemqua propter chords quocg 
fus.C.I.qmdem talium erit.84.56.qualium eft diameter aiculi.B.C. N. 
trianguIodefcripti.no. utra<^ uerolinearum.B.G.&.B.I-45.46.earun/ 
dem qualiumigiturutrac5linearum.B.G.&.B.I.trium talium- C.I. erit 

^.^..^^■Rurfiis quoniam anguIus.A.G.F,talium effe fuppofitus eft. 84. 
40.qualiumduo reaifunt,36o.&.B.G.I.44.5o.fimiliter totus autem 
F.G.I.r34.50.coUigitureritprofeaoarcuschords.I.M.talium.i34.3o. 

^ qualium eftdrculusquirediiguIo.G.I.M.circunfaibitur.36o.arcus ue/ 
iochords.G.M.reliquarum adfemidrculurn.45.50.chords igitur etia 
fus.I.M.quidemetit talium.uo^.o.qualiumeft.G.I.qua leclus angu/ 
Ius fub£enmtur.i2o.G.M.autera.46.i4.earundemj Qualium igitur eft.C. 
I.Unea.5.33.hoceft.F.N.femidiameteiexcentrid.6o.taliumetiam.I.Mi 
crir.5.7.&.G.M.i.io.Icciicoetiam.F.M.colligitui.54^.7.earundem pei 
^ longitudinem.tocaautemlinea.F.M.C.6i.57.fimi!irer quoniam angu/ 
lusquoc5.D.G.N.taliuraeft.89.40.qualiumduoredifunt.36osrit etii 

arcus chords.D.N.talium.89.4o.quaIium eft drculus qui.GX).N.reai 
gulo rircunfciibif .56o.arcus aurem chords.C.N.reIiquorumadfemidr/ 

culum graduum.40.’o.chordsigitur quoq; fus.D.N.quidem talium eft 

84.36.q«®iium.C.D.quareausangulusfubtenditui.no.C.N.autera.85. 

io.canindem/qualiu ergo eft.G.D.linea.3.mlium eft.D. N.2.7*^* C» N. 

2.3.^,F.G.N.tota.64.5.Icciicoeriam.F,D.qusreaumanguIum fubten 

dir.64.5.quaie qualiu eft.F.D. linea.no. talium erit. D.N. 5 * 5 S* ^ 
eius talium.5“fS.qualium eft circulus/ qui.F.D.N. redangulo arcunfcm 

Kmr. 26 o.& eritangulus.F.D.N.i76.n.Angulusetiam.D.F.N.«aliumeft.3.48‘ 
Aqualia duo redi funt. 36 o»&ieIiquus.A.D.F. 85 . 5 :.€arundem.Scdangulusquo^ 



ALMAGESTI fO? 

P ^^,^4.4.o.eanuidemeffefuppofitusefl/proptereag»fteIIainobfeniarioniC4i7« 
!^zraiit>usamaximalongitudinediftabat. VI reliquus ee angulus. FJ>.L. 51.12. 
MliumreliquaiufTi qualium duoreftifunt.56o.quare arcus etiam chordx.F.X.ta 
liumeft. 5 W 2 *qualium eftdrculusqin.F.D.X.re&ngulociicunfcribitur.56o.ip& 
uerolinea’F*X.talium.52.i6.quaIiumeft.D.F.quareausangulusfubtenditur.iio. 
auaUumigitureft.D.F.linea.64.7.hoceft.F.L.epi(yclifemidiameter.K.5o.Ta/ 
Hum.X.F.Uneaerit.i7.i5.5.quaIiumuero.F.L,Quareausangulusfubteditiir.i2o. 
«itipfa.F.X.O'.pa«esptoxime/aicusi^tureriamchords.FOC.taliumefl.ioo.&fe 
xa2eftmarum.8.qiialium eft circulus qui.F.L.X.reaangulo arcurfc^itur,|6oi 

ooi autem eft fub.F.L.X.anguIus talium eft.io8,qualium duo reai.?6o. Sed an/ 

pulus etiam.F.D.L.3J4i.earundem demonftiatus eft.&.T.F.C. 5 . 48 . 1 imiHteijqua 
se.C.F.L.quoc» reliquus talium quidem eft. 65 . 8 .qualiumduoreaifunt. 56 o.qua 

iium uero quatuor refli funt.56o.talium.22.54.CDiftabat ergo etiam fecundum 
iiancobfemationemmercuriusex.C.quidemminimaepiwcli longitudine gra^ 
t>us;22.;4.ExmaximauerolongitudinegTadibus.2n.54.demon0ranis autem eft 
ditoeamaximafimiliterepi<ycliintemporenrffobfeiuarfonisgra. 99 . 27 .&:fu 2 

tempus inter duas obferuationes sgyptiacorum annorum. 402. & diOTm. 285. Se 
hor«um.u.?o.proxime/quod quidem tempus integras insqualitatis tefiitutio/ 
*icsftell*buius.Ji68.continet/nam cum.:o«egyptiacianni.63.proxime contiiieat 
leititutiones/coUigunturin annis quadringentis.i26o.ieIiqui autem duo anni ly 
mul cum dierum numero alias ofto integas continent/ quare perfpicuum nc^s 
feftum eft <$ in annis a»gyptiacis.402.&: did>us.285. Si horis.15.50. Mercuni flella 
adintegtas.n68.reflitutioncs:&.246.55.gradus adidit.Quot gradibus obferua/ 
£onoftra prifcam excedebattoiidemautemfermepoftintepos circulos per tabu 
fas nobis expofitas gradus colliguntut/ab his enim ipfis periodicos mercurii mo/ 
tus eraendauiraus dato tempore in dies tefoluto / inarqualitatis uero dioilis in 
sradus gradibus & additis qui poft integros circulos fupeifueiantjMultitudine 
mm(K graduum per multitudinem dierum diuifa/diumus inxqualitatis meicurii 
motus aic colIigitur.Quinobis expofitus eft. 


CDelocisperiodicorum motuum Mercurii. 


Cap.XI. 


J T ICITVR fieutinfoleacluna/fitetiamiquin^ planetis locosipfo 
mad primum Nabonaffari annum thot/fecudum*^ti«/die primo 
in meridie conftituamus:c?pim»stempusabanno dio ad annquKne 
propinquiorem obferuarionemideftannonim sgyptioru.485.d1c/ 
ium.i7.^^horarum.i8.20.proriraecolligitur/cuitemporipoft inte^os arcuit» m 

medio in$qualicatismotuafcributurgrad.i90.59.quosfifubtraxenmusa^dib 


dutur ab obferuationis gradibus libis fex. 


incipit liber .X. MAGNAE COMPOSITIONIS PTOLEMAEI. 

^Dcmonfbario maximslongitudinisftdls V«ieris.$. Cap.I. 

~ED MERCVRII quidefuppofitionesinsqlitatu^ magnitufi 
ncsj& periodico?: motufi quatitates/ locii$ ei^hoc modo a n«^ 
capti fiit/in Veneris aut ftella primu rurfus qfiuim 9 i q p teciKuIig 
mediu ftgno?: maxia & mima excetridta^ l^mdo iu^cfp ^ 
les ad eadcPte maximas dilUtiastqua qdeadic puas ttotuaa^ 

n 6 potuim 9 exqfitashacjSedabobfuariC)Dib 9 nntgnh»nobB 




IbconMllhmtHtm muefigatarunt.ClnumimusniimconrcriptamobreniatiohcmljisquasTheon 

Mathematicusnobis dedit/in.i 6 .anno Adnanipharmothifecudumzgyptios die 
ii.fequenre.:i.quando inquit uefpertina uenus plurimum diflabata fole mediaa 

uergriiaiumpiscedebatpeiipiarumuetgiliarulongirudinem/uidebaturaute pau, 
loaWliordipfefint/quonwigituruergiljaium media tuncfecudunoflraprino/ 
pia ties gradus tauri obrinebat longitudoipfam gradus unius.; o.q? proxime 

fexagefimarum patet quia ftellauen eris unugradutngitacpfexagcumastaurirunc 
obtinebatiquarc quomamedius fol i.J 4 .i 5 .gradito pifcium erat^efpcrtina maxi 
maamediomotridiftantia. 47 *i 5 *giaduumfuit.CNosquoq;obteruauimusam 

*nno4.Jtatcnim. noantonini. 4 .Thothf«undu*gypriosdie.xi.requmte.i:.flelIamuenens^^m^^ 

Anno.4.Anrcnuu - J^^.^gjj 0 „eafole:&aberatamediogemmorumgenu ad feptcntnonem 

at<u orientempetmediamlunamieratautemftellafixa tuncfecundum nosingta 
dibusgeminorum.i8.i5.itacp.i&,ll€llain.i8.56.gTadibusproximefuitiaL’are ma/ 
tutinaquo<5 maxima diflantia.47.i5.graduumfuit.CQ«oniam Igitur m pnore 

obfetuationemediusmotuseiatm.i4.i5.giadibuspifcium.Inpoftraorein.5.45, 

cra.Leonis:&punftum circuliper medium quod inter hos gradiis eflJn.rj. gradf 
S....:-,^f/.«vnJnnJcir.iiPnttiir;adbzcourn5adiameterQUzpermaximam&:mi 


i8 if 

xg io K 

s SI 


mi/ 

!i'ue/ 


^ ii Sf SI 
o 30 np 


nimusq»in.i.annoAdriani/athir/fecudusgyptios/die.2i.fequctis.::. difiabat ftella 
tienerismaturinaplurimuiTia fole/difiabat^afteilaquz eft in fumitate auftralis 
“•* al» uirginis perlongitudinem uergiliarum/uei tanto minus quanto efl magnitu/ 

do fua. Videbatur® boreali©rpeilunamunamjquoniamigiturftellafixa.:S.55,gra 

§ 'aI 15 SifaO dusleonistunc/Cecundunos/obtineba{jVtflellaueneris,:o.prox5me unius gradus 
$ 47 J» *^“*®^fexaeefimasuirginisobrineret:&mediusfollibiz.i7.5i-Waxiinadiflannama{u/ 
dnaamediomotu graduum fuit.47.;:.<rNos3utem.ii.annoAdri3m mechir(ie 

cundumxgyptios)nono fequente.io.uefperi obferuauimus fie lam uenens maxi/ 

me dinareafole/pi^cedcbatc^borealifrima earum quzinquadnlateralunthgura 
poftfuccedentemquzadreclamlineameft/cumfiellisquzfunrnngenibus aqua/ 
niduabusIunzpIenzpartibus/Videbaturq;fp!endorefuoflel3amcbfegere/quo/ 

niamieiturrurlusfieUa.:o.gradus Aquarii tunc fecundum nos obtmebat/liellat^ 
proptereauenerisin.i9.;6.gradibuseiufdemerat/Medius autem fol in capncomi 
eradibus.:.4.faftafuit etiam hicmaxima uefpertina amedio motu didantia gra/ 
duum.47*5:*funtautem punfla circuli per medium infer hos gradus. i7.5:* libis/ 
fecundum primam obferuationem/&:j.4.capricoinifecundumaIteram,In.:5.gra 
du proxime lurfus tauri at(^ fcorpionis. 


Demagnitudineepy.;^: 


<TDe spicycli ueneris magnitudine. 


Cap.ll. 


iSblif. $ iS >f 

TempoiePtoIsmw* 


/vn/ S^ {tudoin.24gra.tauiiocicorpionism/pcnmc uuuia pcitc^iuu. 

1 1 quefiuim us rurfum cofequher maximas difti tias qu s fiunt cum fo! me 
|]^^^^jdiusin45.gra.tauri&iii.:5.fcorpioniscirciterfit.€’In obferuatiomt>9 
igiturquasTh6onnobistiadiditinuenimusq>in.!;.annoAdriani feaindumsgy 
priosepiphidie:*fequente tertia. Stellaueneris matutinaplurimamdifiabata fo/ 
leprscedens lineam quseftperantecedentem de tribus qusfunrin 
&per ea qus c in-pofterioiejaurepei gradu unu & fexagefimas.r 4 .facietotqi aifia 
tiara ad prscedentem earumquz funt in capite duplam adillam qusfuit adfi/ 

xam qusellin crure obtinebat autem hancprscedens quidem detribusqus^iunt 

incaoireAtieris gradus.6.;^.&eft borealiorcirculoper medium giadibus./.io. 
4T<:fel!aucroqus eft in pofteriore arietis crure giad.o^.<.& ellaufttalior arcu/ 

Arietis obtinebat & eratauftralior circulo per medium giadj.;o.Qi’qm®tn igi/ 

«UI medius edam fol tancobtmebatgiad.TauBa5a4.coIligimimaaima a me/ 

«omotu dilbntiagrad.44.48. C Nos edam obfemammns.:i.aimo Adnan 

^tSeeunda*gypdosdiefemndafequente.;.uefpenftellaVeneitspnmuatole 


ALMACESTI 


diflante.Qjt* ad eas perfpefh fixas quaf funt in comibus capricomi obtinere cerne 
batur gratius Capricomi.i:-5o.eiatq»mediusfoltuncin gra.fcorpionis.25.30.ut hic 
maximaamediomomdifiantiacolligatur graduum.47.2o.p^picuum<p fe<Su 
ficcj»maximalongirudoin.25.gTad-Tauriefl:&mimmain.25.Icoipioni5.Hinc etu 
am nobis patuit ^fiabilis eftadfenfum excentricus qui epic^clum ueneiis defat 
propter quodinnullocirculopei medium ambsutrui<^amedio motu difiantiz 
minoresinuenianturambabusqus in Tauro fiunt.Sednecniaiores alicubi amba 
busqu*fiuntinfcorpione.C^isitafuppofitisjfit<ircu]uscxcentncu5.A.S.G.in 
quofemperuenerisepicyclus circunfertureiufcp diameter uuA.C^in qua excentri/ 
aquide centrumfit.D.zodiaciuerofit.E.punaumuero.A.fitfubiprogradu Tau 

ri.2C.defcnbaturffl In.A.& in.G.pun(3is squales epiiycli m quibus. F. &,I.protra/ 

«fhfa tangentibus.E.F.&.E.I.lineis:coniungantui Iines.A.F.&.G.I.quoniam igi 
tur angulus,A.E.F.qui eft in centro zodiaci fubtendit maximam dillantiam Itell* 
qusin maxima longitudineinuenitur:qu2<& graduum dt44..48.erit perfeaoipt 
fetalium.44.48.qualiumquatuorreiftifunt.56o.Q.uahum ueroduo r^ funt 
26o.Talium.8q.36,quareaicus etiam chords.A.F.Taliumerit.89^6.qualium eft 
rirculusqui.E^.F.reclangulocircunfc!ibie'.36o.chordauerocius.A.F.talium.84. 

s2.proxime qualium eft.A.E.qus redura angulum fubtendiW20.fimiIitet quonia 
^Llus.C.E.I.fubtendit maximam dilkntiam qus eft in minima longitudine 
quicB graduum eirefupponiF.47.20.eritpro£eaoipfetalium.47.20.qualium qua 
tuonedifunt.56o.qualiumueroduoredifunt.36o.t3lium^4.^.o.quahueft d£/ 
culus qui.C.E.I.redangulo ciicunfcribitur.36odpfa ueto chorda.G.I.taIio.88.^. 
proximeyqualiumeft.E.G.qusreaumangulum fubtendit.iio.qualium eft igitur 
G.I.hoceft.A.F.epicyclifemidiameter. 84 . 33 .&.A.EJinea. 120. talium ent.£.G* 
ircj.totaueroJV.C.235.i.Medietasautemeius.A.D.Ti7.3o.proxime/quaie qualiu 
eft.A.D.femidiameterexcentrici. 6 o.taliument.D.E.quseftinterceniia.i.i 5 .pro/ 
xime.A.F.autem femidiametei epicycli^^ao. 

fiTDeproportionibusexcenttidtalisftellsueneiis, Ca.lII. 

ERVM quoniam non patet utrum ad.D.puncTum squalis epi^cli 
motus efficiatur:duas etiam hic cepimus maximas diftantias ad cotia/ 
ria quom medius folis motus quartam uttinc^ partem a maxima longi Adriani.i8.Ahrio. 
teg^jaJtumnediftaret.CQlFS^^^^^ obfemauimusianno.i8.Adriani plw 
mothi fecundu sgyptios die.i.fequente.3.quado ftella ueneris matutina plurimu 

diftabatafolcjperfpeaaaadfixamqusuocaturAntaresobtinebatgraduscapncor 
ni.n.cc.mediusuerofoleratin gra.25.30.aquariijutmaximaamediomom matu 
tinadiftantiafueritgta.43.35-CAlteram autem teitioantommobferuam^^ 


rivmtautemediusfoHn|Bdihiisaquammfm.a^5o.ia®u 

mdi(totkma«nMgBduumfmM.8do.C»fuppoBm/fupeim^ma«mm^^ 

n.amlongimdinemacenmdta*diam«ei.A.B.G.Ct,A^^^ 

diitaurii.ueloritcenauaodBdipMpofim<pf«ndcaimimu^e:adquod*qM 

leew«dimot 6 flenalWmmiru<ppunaaJ>.eipwtiahatBab.pfoJ 3 .E.papedi 
tul^'ad.A.G.ut medius epiiydimolusquaaam E®»™ a_ maxima lonpmdine 

diflet.Sicutcoammobfemadombus:apiamicpmip&Cfcaidue«>oStasDbtoa/ 

™uS.Eu:entraepicycUdiaquoddeftnpto.F.I.epic^^^ 

Bneensiprum.B!f.&.B.lJineiEi&c<!niungan<lme*^.E.».E.F^.E.I.quoma 
SSeMdumeapofitummediummotum)matutmaqmdOTmaximaamedio 
I?™ j araLumetaMd.?dVe^tmaua<>. 4 S-! 0 'eiittotm.P.B.I.angu 

Ius F.B E fa1»i rneftrfit.«.aualium duo redi funt»36o.quarear^ chordag.E.F.tt 

S^SSiculusquir^ 

ue,n1i uga^^ E ^1,-„m .S6..6.quaUume«.B.E.qua ledus angulus fiibtendie.BO. 





qualimnigitureft.E.F.remidiameter^icycli.4Vio*taliuerit.B.E.6o.5.CRurfus 
quonujjpofitamm maximam diftantiamexceirus.4.45,biscontinetdiffeientiarn'' 

qu*tuncpcneszodiacieratin*qualitatem/qu®abangulo.B.E.D.continet' etit» 
fe(floipfe.B.E.D.angulustaIiu.2.:i.?o.qualiuquatuorre(Sifunt.56o.Qii3liu ueio 
duoreaifunt.56o.talium,4.45.quarearcuslines.B.D.taliumenr.4.45.qualiuiji 

eft cirailus{quircflangulo.B.E.D.cirainfcribitur.56o.Ipla uero linea. B. D. ralifi 
4.59.proxime qualium eft.B.E.quareftus angulus fubtendirur.i:o.qualium eft et 
go.B.E.linea.6o.fexagefimaru<j triu & femidiameret epicyc!i.43.io.taliu etia.B. 

D.erit.2.jo.proxime.|rDenionftTataeftautem linea etiam quseftinter centra zo 

diacidi excentrici in quo femper centram epi^cli eft.i.ij.eaiundermedietas ergo e 
line«e.B.D.fiergoin duo jequalia.BJ5.1ineain pun<So.T.diuidamusjdemonflia 
tum habebimus quaiium eft.T.A.femidiameter deferetis epicyclum excentrici.6o. 
mlium edam urranc^B.T.&:.T.D,qujE funt inter centia.i.i5.femidiameter ueio 
^icycli.E.F.43.io.quseratnobis demonfUanda. 

CrDeemendationeperiodicorumuenetis motuum. Cap.IIII. 

MODVS quidKuppofitionis proportionefcp inzqualitatii hoc 
I modo nobis captz funt.^Rurfus aute propter periodicos fiellz mo/ 
tus locofq;ipfoB?/duas non ambiguas czpiinu5obfauationes.A!tetam 
j^^^^jdenoflns/alteradeprifcis.CTObferuauimusenincsfealdoannoAnto 
iunitybi;iecundu*gfpcios).29.fequ^e.^o.perafirolabiiJ/ftelIa ueneiis ad fixam 
qu2uofcaffpicapoftmatutinamaximadiftantiam/perfpicid>3tu'r9 obtineie.i.^oi 
gradus fcoipioni<;/erat edi tundnferborealiiTimamfixararum quz funt in fionte 
fcorpii:&centrumlunzapparenserat<padreiffi/cumi(Hs linei pnecedebatc^ ipfa 
lunz centruper fefqualteram proportione fpatii/quo borealifiimain fcorpii fronte 
ipiam pizcedebat/eracaute fixa fecudumnoftra principia ingradibusfcorpionis.6> 
2oi)Otealiordrculo per mediugradus.i.20. truserat poft mediam nodem horis 
squalibus,4.45.nicdfol i.25.gradufagittariiefleterat/fecunduafiiolabiu in me/ 
dio czlo.2.gra.uirginis/quo quidem in t^ore fol.22.9. fagittarii gia. medio motu 
cbtin^t/lunauero.ii^.fcofpionis/inzqlitarisautc amaxima longitudine gia/ 
dus.S7.?o.8e{atitudinisaborea!itermino.i2.22.centruita*^ipfius.5.45.fcoipionis 
gradus exade obrinebar:& borealius drculo per medium eratgra.j.pfpidebat' aut 
inalexandtiaperlongitudinemquide.6^.5.tcoipionisgiadus obtinere/ borealius 
uero effedrculopet medium gtadus.4^.o.etat igit' etiam propterhzcflella uene 
lis in.6.50.gradibusfcorpii/erat(gborealiorciiculopermediugiadib9.2.40.irHis 
fuppofirisfit.A.B.G.D.E;diameteiper maximamlongitudine:&.A.quidefrc fub 
ipfogiaduTauru25.B.uerofitcentruadquodepi<ycluszqualitermouetur.G.aure 
Iit centru excenmd in quo centiu epicy-cli defeitur:&.D.fit cenmuzodiad: quonia 
ioiturmediusfol in obfouatioue obtinebat fagittarii gradus.22.9.f5cmedii:s etiam 
epicyclimotusdiftabat amidimalongimdinispundoadfucceffioregradibus.27. 
a.fupponaf' centiu eius elTein.F.defcriptoq? drcaipfum^cycio.I.T.C.coniucan 
turlinez.D-.F.I.&.G.F.&.B.F.T.deindeapundis.Gi&.D.adlinea.B.F.j>pendicu 
lares .G.L,S^ J).M.produjantur/ftell3cp ip& fuppofitain.C.&.F.C.iinezj*: dedu/ 

c3nturadljnea.D.Cpeipedicularis.F,N.propomn^fitinueniiearcum.T.C.quo 

ftella a pundo.T.hoc eft a maxima epiryclil ongitudine dif:abat:quonia ergo 
angulus.E.B*F.taliueft.!7.9.qualiumquatuorredifunf.56o.qualium uero duo 
reftfunt.56o.ralium.54.i8.eriteriam arcus Iinez.G.L.talium.j4.i8. qualium eft 
circulus qui.B.G.L.recfcmguJocircilfcribitur.j6o.Arcus ueioJinez.B.i. reliquatu 
ad femidrculum.i25^a.chordzigitur etiam uiz.C.L,quidem taliumerat.j4. 46; . 

Qualium eft.B.G.quatedusanguluslubtei2ditux420.B.L.autem.io6.47.eaiun/ 




ALMAGESTl 

3 em.Q 2 aIiumigiture(l,B.C.Iinea.r.ij.&.C.F.femidianieterexccnrrid. 6 o.taIjum 
C.L*qi^idc^«o-34*B-I-^utem.i.7.&quomatnfiquadiatumlmeff,G.I.4fubtiaha 
tutaquadratolmes.G.F.reUquiturquadrammlmee.F«I..eritetiam ipfe.F. L.6o, 
proxime^udem,Fftautem etiam linea.M.t.jEquaIislines.L.B.Iineauero.D.M 
duplaadIinea.G.L,Propterea$.G.B.quo<5lineaa?quaIiseIine*.G.D.erit igitui 
eriam.F.M.reUquamm.58^5.D-M^utem.i«S.eamdem. Quapropter h.F.D.qua 
iCiflus anguIusfubtendif.f3.54.proxim^quaIiumigiturefi.F.D.1inea.iJo.taliueti 

am.D.M.erit.:.i8.&arcusfuustalium.2.i2.quaIiumeftcirculusqui tiiaguIo.D.F. 
M.circufcribirur.56o.QuateanguIusetia.B*FJ).taliumerir.2.R.qua!ium duore/ 
ftifimr.56o.quare totus angulus.E.D.F.erir.56.50.earundem.E{l autem angu/ 
Ius guoc5.C.D^.taliu.iS.50.qua]iumquatuorrefti funt.56o.Totidem enim gra/ 
dibus ftella(fm obferuationc^eftminimselogitudinispuOThoc.tf^corpionisgra 
dum pced^t* Qualium ueroduoreftifunt.56o-falium.57.Quaretorus etan/ 
guIus.E.D.F.taliumeft.g5.50.gualium duore^funt.56o.Arcusuerolinea.F.N. 
talium.9;.5o;Qualium elicircu!usquireclagulo.D.F.N.drcufaibitur.56o.choi/ 
da igitui ecia.F.N.talium eft.87.:5.qualium eft.F.D,Iineaj2o.quaIiu uero.58. 54. 
ideftqualiiimeft.F,D.femidiameterepicydi,4;.io.talium.42.54.ita qualium eft 
F.C.QH3J'e^iiisangulusfubtendimr.i20.talium etiam.F.N.erit.ji9.i8.& arcus fu/ 
usialiu.i67438.qualium eft circulus qui redangulo.F.C.N.ciicufcribitur.56o.qua/ 
ieanguiusquo(^.F.CJ3.taliumeft.i67.38.qualium.F.D.C.angulus fupponitui 
^5.^o.AnguIusuero.C.F.I.totus,26i.8.Sed angulus quotg.B.F.D.ideft angulu» 
I.F.T.demoriftratusefteaiudem effe.2.i2.Reliquus igitur etiam Angulus.T.F.C* 
taliu e1it.253.56.qualiuduoreftifunt.5604qualiuueroquatuorreflifunt.560.talm 
Ii9.28.quare ftella veneris in propofito t^ore diflabat apunfto.T.maxim2 logitu 
dinis epicycli ad pcedenda quide gradibus diftis.129.28.ad fucceffioneuero f m mo 
tuqadfuppofitionefeqturreliqs adlciiculuunuu5o.52.quodnobiseiatiueniedu4 
C^DeprifcisautobfeiuationibusiUacaEpimusquaTimocharis ficconfciibit.Ter/ 
tiodedmoannocudimidioPhiladelphi/aitm^orifmsgyptiosdie.iy.fequente 
i8.hora.i2.VenerisftelIa cemdat' exafteobfcuraffeoppofituprseuidemiatrici/quse 
fixa/fm noseftpoftillamquateftinextremitateAuftralis AljrVirginis.Hsc eratin 
piimoanno Antonini in g^ibusVirginis.8.i5.Qnoniamigitur annus obferuatio, 
niserat.476.aNabonafiaro&'ufcgadimpeiium Antonini.884.Vtannis.408.q11i 
firemntinterea.4.5.proximegradusfm fixarum fph^rse&maximarulongitudinu 
motum congruant/perfpicuumeftquia ftella Veneris.4J0.gradus Vir^nisfucob/ 
tinebat.MinimaueroexcentticilongitudoScorpionisgradus.20.55.Fuitautem eti 
am hic VenerisTlella ultra maximam diftariam maturinam progreffa/did>us enim 
quatuorpoftobferuationem.:i.mefforifequente.22.(fmuOTaTimocharidis)ob/ 
tinebat.<rSecuduprincipianoftra gradus virginis.8.5o.Mediusueiofolismotus. 
In priore quidem obi^atione.i7.io.giadus Libis obdndjat.Inpofteriore autem 
Iil^.:o.59.quarediftantiaprimsobferuarionis.42.55.graduumcolligituifectm/ 
ds uero. 42. 9. CTHis datis/firaiiis mrfus proponatur defcriptio qus tantum ad 
pcedentia minim s longitudinis habebat epicyclum.Propterea $ medius e^cp^df 
moms.17uo.Ubrs gradus obtinebat/&minimaIongitudo erat in gradibus Scot/. 
pionis.2o.55.Q5ciniamicdrcoangulus.E.B.F.taliueft.55.52.qualium quatiicxrea 
ftifunr.56o.&quaUum duoreftifunt.56o.taliu.67.44.Eritprofeftoetia arcus H/j 
nete.C.L.ralium.67^4.qualium eft circulus qui reftangulo.B.G.L. ciicufcribitur 
560* Arcus uero Iin».B.L.in.i6.rdiquaru ad femidrculu.Chordsigifetiafus.C. 
I,.qdetaliu.66.5:.quaUume.B.C.quareftus angulus fubteditur.no.B.L.uero.^. 
?8.eamde.QiiaUuigiturefhB.C.lineali.i5.&.C.F.femidiaiheterexcctiid.6cj.ta]ln 
erit.G.L.o^j.&.B.L.i.2.&qmfia qdrato Iine*.C.F.fubtrahanir quadratulinea 
Gi,,tclinquittir quadratulinese.F.L.Erit eda ipfa per 1 ongitudinci6b.j)xime earu/ 
deJEftautlpptercadc.B.L.linea.I-M.line*sqlis£C 4 )JH.Lineaad!inea.G.L.du 
pla.EritergoSxquaeria.FiM. 58 . 5 S.Uneauero.D.M.i. 24 rfarudcjfpterhoccdaJ. 
I>‘quarecms angulus fubtoiiturerit.58.5^proxiniejquarequ^iuefcF.D.i2o.tali/ 

un»quo<5€dt^orda.D.Md^*Siarcu5dusialiu.2«4^quiiu eft ciicuiusquiie/ 
Almage. o 






LIBER X 

A aanguIo.F.D.M.circufaibitur.56o.AnguIuj igirur eh*am. B.F.D.faliS 
eft.:*44-qualium duo retfH funt.56o.Angulus ueio.E.D.F.7o.:8.earu/ 

dem.Rftautem angulus etiam.E.D.C.per quem fteltadifebat ad pwce 

dcda minimselongitudinis cft talium.76^.5.qualiuquatuorrc<ai.56o. 

qualium ueroduore(fUfunt.56o.taUum.i5j.5o.quare.F.D.C.quo<5 re 
Uquusangulus.8j.2.earudccfl.ArcusueroIine*,F.N.taUum.85.j.qual£ 
um eft circulus qui tCiflangulo.D.F.N.circufcribitur.;6o.Chordaigitui 
etia fua.F.N.talium eft,79,55.qualium.F.D.qua redus angulus fubte/t 
ditur.i2o.quaIiumuero.58.59.hoceftqualium.F.C.femidiameterepi<y 
cli . 4^. ro- rali tim.^Q.T.quare qualium eft.F«C.quareflus angulus fub 
IC tendimr.iio.taliumerit.F.N.linea.io3.4.5.6^arcuseius talium.150.pro' 

' xime qualia eft drculus qui iec 1 anguIo.F.C.N .circufaibitur. 560. Qua 
re angulus quo(^.F.C.N.taIium eft.ijo.qualium.FJJ.C. angulus fup/ 
ponitur effe.85.i.angulus uero.I.F.C.totus.ii;.2.eaiundem.Sed angu/ 

I lusquoc5.B.F.D.hoceft.I.F.T*demonfhatus eft.2.44.earudem/ torus 
jU ergo angui US.C.F. taliueft.215. 46.qualiu duo recSi funr.56o.Qualiun> 
uero duo recti funt.36o.taliu.io7.55.Diftabatigit' in hoc t^orefldla 
Veneris a punifto.T.Maxim2 epicyclilongitudinis ad fucceffione.i5:.7, 

g adibus ad unudrculureliquis. ^ CUh igifin tepore quoc^ noflrs ob 
ruadois diftabat fimiliter a maxima epicycli longitudine giadib^.i^o.' 
5! Jct tepus inter duasobfeiuarionis.409.annos regyptiacos & di« yxi^ 
ms*i67.c6tinet.Inequalitatis autc refti turiones infegras.255.na cu octo 
anniaegyptiaci.5.|>xime periodos faciant &.4o8.AEgyptiaci anni. 255.' 
&annusquireftat/unacumdiebus.t674ron compleat unius reftitutio/ 
nis terapusrpeifpicuum nobis hincfadu eft ^ in annis tegyptiads. 409» 
&did)us.i67*ftella Veneris poftintegrasin®qualitatureftitutiones. 255 .inierdpitr 
eoiivclo gra.558.25.quot quidem ^dibus noftra obferuatio prima exceddat. To/ 
autemfermepoft integros circulos per t^ulas medionim motuum nobis ex 
oolitas gradus colligutur.Propterea $ cmyario ipfomm ab inuento noflro gradu 
umfa^Ueft/temporequidcmindiesiefolutoreftitutionibusautem in gradus^d/ 
diris eriamgt4‘iibus qui fuperfueiant/nicumultitudinem graduum per mulfitu/ 
dincdieragahfumus/meiusintBqlitatisdiumusVeneiismotusnobis inu^us e. 

^ 0 e lods periodicorum motuum ftellae Veneris. Cap. V» 

E R V M quu reliquu hic h fit locos periodi co?? motuu j prima Nabo 
naflariAnnoinmeridiedieiprimseThotfm segyptios coftituere/tem/ 

pus rurfucaepimus quod fuitinter didam S&nttquiffimaobferuadomJ 
quodcoUigif^.75**8ypaaco9janno§£&dieru.546.45.yxime/wite/ 

pon*<uiii*qualitaristabulasCpoftintegrosdrcuios)mediimotus gradus adiacet 
i8i.»xime/quos fifubtraxerimusagradibusobfeuatiois.252.7.habebimus 1°^”1 

insequalitam a maximaepicycU 16 gitudinegraduum. 7 i. 7 .in primo Nabonafian- 
Annor meridisedid primsThothmefisfmsgyptios.Mediusautlogitudimsmo 

tus/ide veneris etia Si foIiseffefupponiFjditineteni gradu pifdu.o.45.Fatet etia' 
eu maxima logi mdo in tepore obferuationis in.20.55.gradibus Tauri foerit / cogru- 

Mit*4.76.annis/qproximeinterfucratgtadus^.^.q»inteporepTopofitoin que 

locos & quafi radices conftituimus/in ciufde ligni gradibus.i6ao.fo erat. 

praemittatur ad ea quae deieliquis Planetis demonftrantur. Cap. VI. 

N DVABVS igituiVeneiis&MercuiiiftelUshuiufint^rarione^ 
acuiaulifumus/taadfuppolitiones/tnadinaequalitu d^o 
inuenicdas.Inrdiquisauttribus.Mards.Iouis.Satum^ft«>«^°” 

,___Jmotus eadeinuemmusqua de ueneris ftella gcepimiis/hec iradu q 

«Kulmexcmmcusinauofemcfexfcentmepffcididefaib^ 


ALMAGESTI 

-aeaualit«iJiuiditIin«amqu*«llinterduocenfia*Zodiaddico &dus quodepicf/ 
clicircunductionemsquiem&dt.Inlingulis enim etiamiftowfn fecundum uni 
uer^em confideradonemexcenmdtatisqus conftituituf ex ma^tudineiegtef 
-fuum qui fiunt in maximis & minimis centri epicfdiIongitudinibus.Qns(| per 
maximaminsqualitatiszodiaddifFeientiaminuenitmjdupla proximeeffe ^d/ 
pimr* Sed demofltationes quibus utriufi^ iniequalitatis magnitudines & maximas 
longitudines conftiruimusscumnonpoffint ut in illis duabus itain his edam adhi 
beri:ptopterea^omnemafolediflantiam poffuntiltediJlaresacideo nonpoiCf 
peifpicuutn ab c^femationibus fieri ficut inmaximisjamediomqtu Mercuriiye/ 
t\crif( 5 diftantiis.QuandoftelIaincontactu repentui/perductxauifu nofho linee 
ad epicydura ipfamcg tangentes/oim igitur hoc non procedadufi fumus dimetra 
libusip&mm oppofitionibusadmediumfolismotum obferuatis«Vnde primum 
excentridtatis|)po!tiones & Maximas longitudines demonftiamus. In motibus 
«nimfolummodoCquihocpactoconfiderantui) Insqualitatemzodiad feparata 
fec^umperfeipfeminuenimus/cum nulla tuncfpenes insqualiratem)ad folem 
•difFerentiafiat-CSitenimexcentricusftelledtculus.A.B.G.in quocentramepi/ 
cycli defeituT.Coiuscentium.D.&diameterCquepei maximam longitudine eft.) 
Sit.A.G.Inqu3.E.quidempunctum/zodiaacentrumllt,F.autemcenttumexccn/ 
frjd ad quem medius epicycli fecundum longitudinem motus conlideiatur/de// * 
fcriptoo?('ciica.B.centium)I.T.CL.Epicydojconiungantur.F.I.B.T.&.LB.C.E. Y| 


M.lineae/dico igitur $ quanao iteua^,aecunaum.j;.i^i.iineam qus eu pei.o.cCT/ 
irum epi<ycli)cemitur/Seraper etiam medius folis mdms in eadem linea erit/Cu<^ 
fielia fuerit in.I.tunc medio motui folis coniungitui.C22<®i3m& ipfe ad punctu 
I.perfpidtur:cum uerofoerit in.C.diametralitcr fibi opponcturiquoniam ad pun/ 
<tura.M.perfoidd)atur.Namquoniaminfingulisfte!lisiftisMedie lon^tudinis 
inequalitadl^ diflantis iimul capte medium folis motum (qui ab initiofuit} 
effidrur/e%agiiliq«.F.cetroquiequ3lel5gitudinisftdIemotucontinet:&an/ 
guligein.E.qapparente c6tinetexceffumfemperangulusquifitin.B^ui cotinet 
aqualem ftellemotumquifitinepicydo/patetquia quando ftella eft in.I.puncto 
defidet a reftimrioneque eftin puncto maxime!<sigitudinis.T.per angulum.!. 
B.T.qui fubtractusabangulo.A.F.B.&dt angulum.A.E.I.CLuicontinetui a me/ 
diomotufolis/&idemeftanguloapparentisfteIle.Ci.uandouercm.C.pun6toeft: 

tunemotaetitrurfus inepicydoper angulum.T«B.C.^ui compofttus cum an// 
gulo.A.E.C.fadet medium folis motumapuncto.A.MaximelongitU(fims/isino 
tusfemidrculum continet/& ampliusA.F.B. angulum defidente angulo. L.B.C. 
hoc eft anguIum.G.E.M.Icdrcoin talibus quidemafpeclibusstumlineaqueacen 
ttoepicydi.B.adftelIamprotrahitui:tumIineaquea puncto.E.hocefta uifuno/# 

jhoad medium folis motum edudtur.In unam & ean^m utr*<^ linc^ coma/ 
dunt.<T In ceteris autem omnibus diftanriisquauis differcntes fedant dediMQo/ 

Bes-fempertamenequidiftantesinterfefunt/namfiinquouisfimmporitadeim/ 

ctionelineamreaamacentio.B.adfteIlam protraxerim usjuthneam.B.N.aceao: 

Ltem.E.ad medium folis motum lineam.E JC.erit propter preActa . AnguIus.A. 
* X utrif«angu!is.A.F.T.&.N.B.T.»qualiseftautcmetiam.A.F.T.umi/ 
ni*A P i^,I,B.T. 3 e< 3 ualis/quarefubtracto.A.E.I.anguIo communi;reliquis.I.E. 



^umfolw motum confideanturftellam ita inuemmus pCTf centrum cpicydi per 
foectam tang fmon mouereturin epicydoifed fitumin ipfo.A^.G.arcuIo habe/ 
tet&alinea.F 34 equalitcreodemmodoquo centrum epicydi orcunduceietuB 
©atetouiapolTibilceritpeihuiufmodi demonftrare proportiones m equalttaos 
zodiaci One piopterexcentridtatcm fiunt. Cumautemafpectuscomunctto// 
MtacemifonpoflitiicUquuni rfl utpei oppoMones demonitationum do/j 
ctrinam&cumus. 

Almage* 


O 2 


Ecentricus 



LIBER XI 

Dtmonfliatio excctridtfttis & maxitnzlogitudinis Matds» 


Cap*VH. 



!*VEMADMODVM iamtinluna(tribuseclypfibus captis lunag 
yibus)&locosi?^tepora&adhtecpioportionhnKqualitatis &:inaxime 
«logitudmislocupeilineademolbauimus^Eodcmodohic etiitriu,ai 
l■a>^<ag7Jl inediu folis motu oppolitui fingulishaiu ftellaru captis m locos(^ ec/ 

a£tiffimehenpoteft}pAniolabicainftiumetaobfenjauimus/&afoijs motibus qui 

fuerut in obferuationibus/tafn tcpus qlocu diftati* fubiihus computaujmus:& 

■ ilbswmppoitioneexc«ridcatismmmaximil6gitudine demofttauimus.Ctri/ 
muieiturinMarteuescspirnusobfciuationes^quara pnma qumtodecimo anno 
AdriLiobfewauimusTybifmzgyptiosie.26.fequcte.i7.poftmedianoacuna 

»oualihora/d«:eiacmgrad.Geminotu.2i.<rAlteiamannoAdnaniJ9.Phaimuthi 
§mxeVPtiosdje.6.fequete.7^ntemedianodehoristribus.EteMtingradibusleo 

nis.28.«o.CTeitiaannoinAntoninifecundoEpiphifmsgyptios die.i2.fequ«e 

«.amemediamnoftcduabus squalibus horissP^eratin gradibus Sagittarii.2.54. 
CTeporaigimrdiftatiaiuaprimaqdeadaltetaobferuadonemquatuor^gyptia/ 

cosanos/&dies.69.&hoiassquales,:o.c6tiner.C’Afecudaueioadternaanuosfi 
. miiiter.4.die£.9fc.di:horasqualeuna.<rCoUigunturigiturex'tepoieprimsdifta 

iS.Nuliaenimdiffeietiaeiitdequacuradufitfiaperiodidsreftituaombus umue& 
feiius expofitis in tato tepore medios motus cbpuramus.l-atet etia^in prima gde 
diftatiamotaeftappar«2s ftella.67,$o.giaduspoft integros citculos-Iniecundaue 

ro.o'^4.. iTDefienetui igitur tres circuli squales in zodiaci lupertiae /ae quibus 

iUeaquocenttuepidcliM^dsdefertui.Sit.A.B.GXuiuscaium.D.Exc^^ 

te squalis motus lit.E.r-.I.cuius centru.T.Zodiaco uero conccmcus dt.OL JW.cu/ 

iusctoum.N.Diameteiueroqusperommatrifitcentrafit.X.O.P.R*^ bupp^ 

VianieGauricanaetticejenoniuhiuuit.Quoma {ianajeetaduafit.Atcusuero.F.I.95.28.graduuieaids.e!«:rurius.ui..zcaiaaMcus 

“busz?Ldx:L.S!.L.imhil al..d ad 

dVumca*»pttdpa;cwncaoqacad:i.Q.uu}firu aiaen^us. Veiu quomaipfimeduexcentnaaicus.A.B.&*B.G.nodat<^lubtcdi^ 
mcwuo.T.a«omcitcufe»«ma. iTEtficoniunxaimus.N.S.E.&.N.H.F.di.N.I.y.Ruifumexcentnaaicus.E.F. 

stF.I.fubtenduniurabatcubuszodiad.S.H^.H.y.necjpfisenamdarisopust^ 

TanafinuUaiiffaenMcffitcie qua curandum utantca,C.S.&J.H.&.M.yamriiaicusfeuuansf^<^sdenr/utabarcub*^^^^^^ 

fi0p«KrC.L.W-aicumSfc6.H.y* ris E F I &,s.H.y*»pordoexcetridtadsexqfitederooflretur.€rVeiuqumia(an/ 

SiVexcetridtadsdfmaximslogitudinispropo^^ cap^^ 

tepoffibUen6efbdad(?ptoximepoffunteaatinonexquifiteilliprsfupponamw 

oropterea quod differedsipfo^zno magnsfunt/copntationepnus ^emus , ran^ 
i mSla dife&daCde quacuradum fit}.S.H^.H.y.Arcus differanpabarcubus.C.U 
& L.M.4TSit enim.A.B.G.drculus excentricus squ^s motus Mams:& fuppona 

tal.A.punaumpdmsoppofttioniseffe.B.fccunds,C.autteids;&:apiat'Cinriaex 

fcmcu\D.zodiadcentiu/Inquouifusnofterfit/&c6iugaturfemperatribusoppo 
firionupuais lines aduifum,Sicutmod_o.A.p.&.B.D.&.C.pamesfducaiu^^^^ 
unac6iunaarutdumlinearuadoppofiMcxcetaciarcum/utlucimea.C>D.fc.K^^^^^ 





ALMAGESTI 107 

perpendicularis ducatur/uthicapim(flo.A.inlin^m.B.E.perpcdicularis.A.T.Hffc In grsEcoafit codice lic* 
fifempeiin hacdefcrip£ione(ficuriplacueiiOferuabimus eafdem innumeris pro/ 
portiones inueniemus.lTReliqua ueto dem6{batioapropofitisin'Maitearcubus 
hocmodoapeiierur:nam quoniam exc^daicus.B.C.9?.44.zodiaci gadusfub/ 
tendere fupponitur.Eritprofeifioang;ulus.B.D.G.qui fitin centro zo^ci talium 
i87^8.quaiium quatuorrecbfunt.56o.Angulusuero.E.D.I.quideinceps eR.ijz» 

^:.earudem.Quare arau etiam chords.E-I.talium erjt.i72.52.qualium eftdrculus 
qui reciangulo JD.E.I.circufcribitur*56o.ip{a uero.E.I.linea talium.119.45. quali/ 
umeft.D.E.quarecius angulus fubtendituM20.Simili'terquoniam.B.C.arcus.g5. q 
iS.graduum eft.Erit etiam angulus.B.E,C.qui eftin drcufe1entiawlium.95.28.qua 
iium duo recti funt. 560. erat autem etiam*.B JD.E.angulus.i7:.52.ear^em. Reli/ 
quus igitur etiam earudem ent.92.Quaiearcus quo(^ choids.E.I.taliu eft.92.qua/ 
lium eft circulus qui re(5anguIo.B.E.I.circufaibitui.56o.ipfa ueroIinea.E. I. talia 
86.i6.qualium eft.E.B.qua redus angulus fubteditur.iio.qualium ergo.E.I. linea 
demonftiataeft.u9.45.tii.E.D.no. talium etiam.B.E.erit.i66.29.<rRuifusquoni 
am arcus excentrid totus.A.B.C.colledos zodiad gradus.161.54. utrarutp diftantia 
lumfubtenderefupponiturreritangulus quoc^.AJI>.G.talium.i6i.54.qualiuquat 
tuorre(fH{unc,56o.reliquusuero.AJ3.E.i8.26.eaiundem/qualiumuero duo refli 
funt.36o.taliura.56.52-quarearcus etiam chordje.E.F.taliu.56.52.qua!ium eft dr/ 
culus quirc(fbinguIo.D.E.F.drcafcribitur.56o.lineauero.E.F.tdium.57.57.quaIi 
umeft.D.E.quaredus angulus fubtenditurJ2o.Cr Similiter quoniam arcus excen 
trid.A.B.G.i77.n.graduum colligitur:eritangulus quo^.A. E. G. talium. 177.12. 
qualium duo redi funt.560.erar autem etiam an gulus.A.D.E. 56.52.earudem. erit 
ergoreliquus etiar.i,D.A.E.i45.56.earudem/quare arcus.D.E.F .talium eft.145.56. 
qualium eft drculusjquiredangulo.A.E.F.dtcufcri^)itur.56o.iinea uero.E.F.taIiu 

114.44. qualiumeft.A.E.quaredusangulusfubrenditur.i2o.qualiumigiturdem5 
ftrata eftl!nea.E.F.37.57.&.E.D.i2o.talium.A.E.Iinea etiam erit. 59 . 42 .CrRutfus 
quoniam arcus excentrid.A.B.8i.44.graduumeft.eritangulusquo(p.A.E.B.tali/ 
uro.Sr.44.qualium duoredifunt.56o.quarearcus etiam chordte.A.T. talium eft 

81.44. qualium eft circulus qui redanguIo.A.E.T.drcufaibitur. 36o.Arcus autem 
line2.E.T.9S.i6.re!iquarumadfemicirculum.Chordseigituretiam fuae.A.T.qui/ 
dem talium erit.78.5r.qua!ium e.A.E* qua redus angulus fubtenditur.i:o.E.Twu 

tem.90.45.earudem/qualiumigitur.A.E.lineademonftiataeft.59.42.&.D.E.J20. 

effe fupponitur.Talium etiam.T.A.erit.25.58.E. T.ueio.50. 2. fimiliter erat autem 
etiam tota.E.B.linea.i66.29.earudem/demonftrara erit igitur reliquaetiam.T.B. 
talium.i56.27.quaIiura.T.A.25.58.<rSedquadratumlinee.T‘B.eft.iS6iS.56.Qtja 
dratura autem line2e.T.A.674.i6.Hasc fimul compofitafedunt quadwtum line® 

A.B.i929:.J2.eritigitur.A.B.IineataUumperl6gitudinem.i5S.53.qualium «at.E. 
D.i20.6^.A.E.59^J®ftautem.A.B.lineataIium.78t52.quaIium excentrid diame/ 
ter eft.J20.fubtenditenimarcumgraduum.8i.44.quaIium ergo eft.A.B.linea. 78 . 

2J.& diameter excen trid.i20.talium erit.E.D.67.5o.&.A.E.22.44.quare arcus etia 
excentrid fuus graduum eft.2J^.i.Totus autem.E.A.B.G.arcus.i 98 . 55 *S^““^*^ 

— i;^,„.ci«/iir.»riam.r:.T:.0TadnumefL!6i.7.&chordafua.G.D.E.ii8.22.taliuqua 


lium eft c^meter excenmd.no.Si ergo linea.G.E.diametro excctrid squalis effet 
.».^;r.i'r.ra rpnmi<.vr<.ntTirtpft‘«.&mdeDroDorrioexcencridtatisaDer 


iorfemidrculo/perfpicuumeftquia in ea centrum excenmaennfupponatungitut 
in pimdo.C.d^ ducatur petipfam&perpundum.D.diameter.L.CD.M.qu®eftg 
ut«a?cte/piotrahatur<^apundo.C.adlineam.C.E.perpediculans.C.N.X.Quo 
niamer2olinea.E.G.talium dem6ftrataeft.ii8.2i.qualmmeft.L.M.diameter.i2o. 

eratautemeti3m.D.E.linea.67.50.earudem:eritetiamteliqua.p.G.50.52.e^de. 

Qiure quoniam redangulum quodalineis.E.D.&.D.G.conftituitur squale 

^quodconftituhurexlineis.L.D.&.D.M. 5427 . 5 i.Sedrec^gulumquodfub. 

L.D.& D M contmeturcumquadratolines.D.C.£adtquadraiummedietatisto 
tiushoceftquadratumlineae.L.C.C Sietgoa quadiato.I..Uhoc efta.5606.fub/ 
Almage. o $ 



I 18618 36I 
Adde 67 4 i6j 

I 19^- 5^1 





r ,„,mmusre*rignl 51 inestai.D.&.D.M.hoccn.H’- 7 - 5 ^idiqu'lra"o 6 i'q>'a'^ 

Innoluminegllcoric T,™ ,i„e*.D.C.i7l^.eaiSdcm,tabebimusergo.DXJ™ 

ji.i,, .7 _,(,ximequauime(l.C.L.[emidiametHexcctnci.6o. 

taliumpeilogiwdme.i 5 . 7 .p raime 4 
CRurtuaquoniam 

M. diaraeteM,o.enau:ea^^^^^^ 

N. tahutn.8*59*qualiu.D*_ • ^ c arcusueiofuus talium-82.?o.qualiu-eft 

\ circulusquireftagulo.D. • ♦ ^ yjjjjjuejo quatuoriedi funt.560.tal1u.41. 

liueft. 8 i. 50 . 5 ualmduotec%funt. 5 ^^^^^ 

S “q™«“™”J 4 „£iml 6 gimdmigBd autem cura.B. 

dinead^cudamoppofitio g . t nuieftaDrimaoppofitioneadma. 

44.gtaduaruppc,— 




,SSuoichmd.gut,u^ 

T.quatetaayteCub^^ 

T.line3j6.,,.,o. . • „ ^ aqi3adrafolines:.D.A.faat quaaratu 

/ I>.V.coUiptury.48.I™a°^“^^^^^ 

23iimta quile&ngulo.A.N.a.M 

A.adaliumeftJ5.4q-qf'™/“°'^J;”.‘‘’ ^^aeft.7isAa.T.B 

temidiameterexcmma.6ojBW^^^^ 

tetjQ.5:.entenatotahnea.a 

V\\ ^^^^?-^^i-;./n,i.t«/i-T>.T.v.re(fta2ulocircufciibif.56o.Arcusueto.V.T.^*54 


„f.Totauero.a^.quoma.V.adinea squalK 





AIMACJrSTl 

qui3.^^*Cl.*ie‘S*ngulo d1cufcribitm.560.ergo etia angulus. N. B. Q..talium eft 
* 6 .: 6 .qua 1 tum duoie£h funt. 56 o.€rRurfus quoniam qualium eft.F.T» femidia/ 
meter excentrid.6o.talium.N.Ci,.quo^ linea demoftrataeft.9.i8.&.Ci.»T.iimili/ 
t«.9.i6*erit'^otalinea.O,.T.F.69.i6.earude/&proprerea linea quo^-NJ* .quas le/ 
aumangulumfubtendit.69.52.quarequalium dl.NJ=.quare<^ angulusfubte/ 
ditur.i:o.taIiumerit.N.Ci..linea.i6.pro«me/&arcusfuusralmmj5.20.quaIium« 
circulus qui.F.N.CX.u;e 3 angula dirafaibitur.56o.Eiitigitur edamangulus.N.F» 
Q..t3lium45.:o.qualiuduorecti fimt.56c.Eiatautcmetiam angulus.N.B.CL.16. 
l6.& reliquus ergo.B.N.F.i.6.earundem efi.Q.ualiaueroquatuotrecdfunr.560. 
*alium.o.55.toMemergoefteriamarcuszodiad.L.C.Cr (fordam igiturin pri/ 
maoppofidonearcus.C.S.o.52inuentus eftpatet quonia urroria® fimul arcuum 
poirionibus.i.f.maioteTitptimadiftantiaquff ad excentricu confideraturq appay 
iens:&cotinebitgradus.68.55.CrDefignetui et terdtEoppofitioisdefoiprioquo/ 
niamergoarcus.P.I.59.i9.graduufupponitui/Eritetiaangulus.P.T.I.raiumqui 
dem.59.19.qualiuquatu01tecrifunt.560.qualiuuer0du0rectifunt.560.taliu.78. 
q8.quarc arcus quo<^.D.V .ta]iumt.78.58.qualiu eft drculusg.D.T.V.rectan gulo 
drcufcribitui.56o.Arcus uero.T.V.ieliquoruadfemidrculu.ioi.22.diotdaeigiF eria 
fus.D.V.quidem taliueft.76.2.qualiu.D.T.qua rectus angulus fubtenditur.J20.& 
T.V.linea.92.5o.carudequarequaUu eft linea.D.T.qujp iter c^eft.6-5540.&.D. 
G.femidiameter exccntrid.6o.taliu.D.V.quocp lineaerit^..9.&.V.T.$-i.fimiIi/ 
ter/&quoniafiquadratulin*.D.V.fubtrahaf aqdrato linex.G.D.£idtquadratu 
G.V.critctia linea.G.V.J9.5i.ReIiquauero linea.GiCX.(qm eqlis eft.T.V.Iinea/H> 
ReaB.V»Q..)Taliu.54.47.qualin.N.Q..qu«dupIaeftadIinea.D.V.colligitur.‘,8.j8 
Icdtcoetia.N.G-5recmangulu{ubtedit.55.25.earudeelVquaKuigif' efl.N.G.iro* 
talmcrir.N.CX.i7*59.&arcus fuus taliu.i7.i4.qualiueft circulus g rectagulo.C.N. 
CL.dicufaibif'.56o-qreangulusquocp.N.G.d..taliueft.i7.i4.qualium duorecti 
fcxnt.56o.lirR‘rtlii59Jt’gu®liueft.TJ.fertiidiameterexchtid.6o.taliu etiam.N» 
CL.lineademoftrataeft.8.i8.&.T.Q..Similiter.io.8.eritetiireliq.Q..I^.9.52.earu 
de.Icdrcolineaquo£^.N.I.qrecfuangulufubtMif.5o.55.quarequaliueft ipfa.N. 


I9.54.qliu duorecti fut.56o.Sedagulu5et.N.G.Q..i7.i4.earudedem6ftTat9e:relt 
quusigft'.N.G.lJ.4o.earudee/qliuueroqruorrecH funt.56o.taIium.o.5o.totide 
«goeft.M.y.arcuszodiad.CTQwoniamigitiKjn fecudaetiamoppofitione.l.G. 
arcus.o.55.inuentusfuitjpatetquia utrorumcp limularcuumportionibus.i.25.im 
fjoreritprimadiftanriaqusadexcentricumconfidcratuiquam apparens:& conti/ 
nebit gradus.9:.2r.^ Secundum hos ergo duarum diftantiarumzodiad arcusno/ 
bis coUectos:& eos quirqrfus natura fecundumexcentricumfuppofirifuerant/prs/ 
miffatheotematafecutiiquibusmaximalongitudoi&excenmdtatispTopomodc 
monftratanobiseftinu«iimus(nerepetdibus longior nobis doctrina fiat)lineam 
D.C.qus eft inter centra talium effe.n.50.qualiumfemidiameter excenttid.6o. 
G.M.autemarcuumexcenmd qui eft a tertia oppofirions ad minimam longitu/ 
dincm graduum.45.55.underurfus arcus etiam.L.B.58.59.Graduum colligif . Ar/ 
cusautem.A.L.4’^.5.Similiterh*c in demonftrationibus figulatum oppofirio/ 
numficutiqusfitomm magnitudincsarcuumexacteinfingulis iuenimus. Arcus 
quidem.C.S.magnitudinem fexagelimarum.rS.L.T.uero totidem ptoxime fimi/ 
iiter.28.arcusautem.M.I.Sexagefimarum.40.Primseigiturfecundae(5 oppofirio/ 
nis huiufmodi quantitatescompofuimus &fectas inde.56.fexagefimas addidimus 
67 5o.primtedtftanriffzodiadgradibus:&ficexacteinuenimus confideiatam ad 
excentticumdiftanfiam graduum effe.68-46. Secundae fimilitei & terti* oppofi/ 

tiomsquatitatesc6pofuimusfecta<5indequ3ntitatcgra.i.8.fubtraximus • 

j;ftlriyTrtdt9ri<rr3.£>i.jui.&fic rurfus exacte iucnit 



Alter codex habet.T.N. 
linea qu* eftinter coitsi 


tioneexcMtatis&maximalogitudineexgfite habuim9iuenimuf<^ Iinea.D.C* 
QH*eftitachra«aliu.K.yxime qliue.C.L.Semidiam€terexcctiid.6o.G.M.uao 


Almage. 


o 4 




LIBER X 



excentridaicumgra^4.ii*aquarurfus.L.B.quidemarcus giaduumfit^.c>.n.A.l3- 
autem.4i.??-fimiliter/$autemhismagnitudimbusapparentesd}feruaae<5irimn' 
oppofuionutn diftanrias congmuntspeifpicuum per eafdem faciemus. 
^ropoMturenim prims oppofitiomsdefaiptio qus lolum excentricum.E.F.' 
habeat^ quo epicydicaitrum fempeifertur<2Honiam «goangulus.A.T.E.talia. 
eft.4J.r,.qualium quatuor ie<!H funt.?6o.qualium ueio duore& funt.56o.talium. 

&iSe&oppofimsfibiangulus.D.T.V.8;.6.eiitetiiunaicmchord»J>.^^^^ 

8,S^ualiumdldicuteqmieaangulo.D.T.V.diratcnbimr^6o.Aicusu™^^ 

Ttq6?t4vidlmiidimlumriiquoramXhoritigituim3mfu*.D.N.quiden,ra 

Umnmd 7 MMualtanieft-D.T.quiieaumfubterdit.no.V.T,ueio. 89 <^^ 

dem,qmlIumi 2 tut=ft.D.TJinHX.panesSi.D.A.fcm.dBmeteiexc^^^ 

liumenIiD.V.quidem.5.5Si;o.V.T.autera^..^o.&quonram quadratum, p.v. 

tubtBaumaqaaaratolmes.D.A.6cit quadratum line*. V.A_jmt etiOT i|>&. V. 

A4q.80.palongitudinemearudcm.<rRutiusquomam.V.T,3equahs eft linei 

va.8l.N.auiuplae«ad.D.V.habebimus etiam totamJi.atal1um.64.10.qo» 
HumeB.N.a.Unea.7.S7.Iaiicoeti3m.N.A.qu»reaumfubtendii.64.st.eamde 

erit/quara qualium eft.N.A.qniieitamangulumiubtmdltJ!0.cdlumemmmt. 
bj. a.i4.44.&arcusfuustalmm.l4.6.quiiu eft oinilus qui tectario. A. N.a. 
drCuioibitur.a6o.Ergo angulus quoqt.N.A.a.raHumeft.f4.6.quahumduorecTi 

a-.—, .t- -.„»u.,.«i,»f«oiiaftinrTp^fnr.26a-^ium.7.t-Eiatautemedam angu/ 


duum.:4..?o.qbusMlamaxiraal6gituineminpnmaoppofmonepKecedebat. 

CDefiBietiiituirumflinilisfecund*opporitionisdefoipao.Quoniamergomff 

diimotusepic)rdiangulosJS.T.E.talium-ao.ii.qualiumquamoiiea^ 

qualium uloduo reffi funr46o.talium &ipfoSi oppofims anguIm.v.T. 

o.erit&arcusJ).V.talium.8oj!ujualium eft arcui usqui.D.T.V.re&nmIo arra 

fctibitur.a6o.Arcus uero.V.T.q4.a8.ad femiarculum rehquoram.Chotd* igitur 
etiam ful.D.V.quidem talium ent.77 j6.qualiu J3.T.qu*teaum an^luit^^^ 

tendit.iro.y.T.W!to.9i4J4aiudem.C!naltumetgoeft.D.T.li!M.6.&.D.B.femm 

Zmetraercentrid.6o.raUumetia.D.V.etiUa.Sr-ac.V.T4.aS.8iqu~ 

tu linea!.D.V.fubtraaii3qu3dtatoline».D.B.iadt quadratu lmra.B.V.entenam 

ipIa3.V.Ca.p.eatudcmpeil6gitudin&eodemodoqaoma.T.V.linea»qualtseft 

lLeae.V.Q..&.N.Q..duplaiine».D.V.eritetiam.B.Q..totataliu.64.i8.quahueft 

M a*T.4ut.Iccuco&:.B.N.qusrea5fubtendit.64.56.eiitcarudf/quaiequahum 

cft.SrN.guireaimangulumfubtendit.i5o.taUuetedt.N.^^^^^^ 

talium i;.4a.qualium eftcirculusquireflagulo.B;N.CX.araifcnbitur.36o.Angu 

Ius ereo4Trt.lS[.B.a.talium efl.i;wiau}uaUum duo reai fun^eo.qualmm ue/ 

roq^atuorrccKfun^6o.talium*6.5^Eratautemangulusquoq?.B.T.E.40.^.& 

t: m r rm(Tulu5aDDarmtismotus.ti.20.eamdem elt. Totidem er/ 


eoeradibusamaximalongitudineaaiucceiionemHeuainiecuaauppuiuioucoir 

ftatet.Fmtautem dcmonftrata in pnmaoppofitione. 54.^0. gradibus maximam 

co.eraduum colHgitunqubdmodum per obferuationes etiam habuim us. 
ftDeftenetui fi^itei tertis oppofiti6isdefcriptio.Quomarn ergo etiam hic an 
eulus.G.T.F.qui eft ipfius squalis motus epicycli talium eft,44.'ii. qualium qua/ 

tuorredifunt.56o*Q«aliumuero duo redi funt.560.talium.88wf2.erit etiam aw 
cuslines^D.N.taIium.88wf2,qualium eftciiculus qui redan^o;D.C. F. circum/ 
fmhitur.i6oAicus uero lines.V.T.9i.i8;reliquorum ad femiciicuium/cbordsigx 
«ir edam iiis.D.V .quidem talium erit.85.55.qualiu &.D. T. qus angulum 

Stendit.i:o.V.T.rat.85.44ararudetri,qualiiiigituieft.D.T.linM.6.S^D.C^^^ 

a4ic«.6.rerMcentiid.6o.talmmetiament.D.V.quidem^..n.50.V.T.uCTo.4.i/.cc 

ouoniam quadratum lines.D.V.fubtraaumaquadratoIines.I^G.facitqmdraM 

Sies.G.^s^habebimus fa hanc. 59 . 5 i.earude p logitudinK if^Rurfus qm.V.^in» 

*fluaIiscftlincs.V.CL.&*N-Q..dup!aeftad.D.V.haM)imusetiam^re]iquam.(i« 



ALMAGESTI 

C9fun(iem«56«n.quaIiumeigoeda.G.K.qu«re£hini anulum fubten£t.no.la/' 
liutneriame3it.N.Q..i7^5.0^arciisfuus tiiu.i7.io.qualiiieftdiculusquireajgiii 
lo,G.N.Q.4drcufaiiatur.56o.angiilusigituietiam.T.G.N.taliHinquiaeeft.i7.io« 
qualia duoreftifunt.^6o^jualiaueioquatuorie<aifunt.56o.talium.8454 erat aiJt 

tes totidem edam gradibus pnecedereiiuniniam longitudinem ftella in tertia op/ 
pofidoneuidebatur.C^Sei^fecudaquocpoppofitionedOTonflrataeftadfuCOT 
fionem maximsiongimdinisftiilfeper gradus.5}.io.&reliqui a^oa fe^da G I 

poiidcHierurfus ad tertiam coUecH ^adus.95*44***’^®*^*^ lunt /conuenientcs illis ' 

qui in fecunda diftandafiieantobferuatisuetumquonia quando flellaintertuop 
pofitioneperlineam.G4N.p^pidebatui/tuncoWeruatos obdebat fagittariigra 
dus.i.^44tSi.G*N«F«angulusquieftincentrozodiad4524564taIium demtmftratus e 
qualium quatuorredifunt.^6o4Patet$edam minima excentiidtatislogimdoq 
eftinpunclo.F425.5o.capricomigradusobrinebat4jMaximauero.:5.50.cancri g op‘ 
poAdonetn/ii ergo defcripferimusin4G*centro.C.L.M.maitis epicf dum & ptodu 
xenraus.T.G4lineam/habd3imus in tempore terti* oppofitiois medium quidem 
epicydi a maxima excemrid longitudine motum.i;5.39.graduum/^opterea qr.G»' 
T*F .angulus reliquorum ad femidrculum demonihatus eft graduum. 44. 21. me/ 
dium uetoftell*motumamaxim*longimdinispundoepicydiihoceft arcu. M.’ 
C.graduum.i7i.25.propterea qi angulus.T.G.N.demonfl ratus eft «lium.8.55.qua 
liuraquatuurredilunt.56o.cumJltincenttoepi<ydi/&fic arcus quidetn.C.L.ex' 
fteIla.C.adminimamlongitudinem.L.eorundem fit graduum .8.^5.Arcusuero a- 
maximalongitudine.M.adftellam.CreIiquorumadiemiciraiIum.i7i45.ut^o/ 
fitumeft/&itafechimncbisunaaimaliisperfpicuumeft^in temporeterri* c^r / 
poritionishoceftinfecundoanQoAntoniniepiphi(fm*gyptios)diej2.f^uente j 
I5.antemedia node duabus horis squalibus dilbbatftella mattis Fm longitudine' q\ 
quidemedi*amaximaexcetridlongitudine gradibus.135.39.fm insqualitatem' 
ueroamaximaepicydilongitudine g1adibus.171.2y. 

CTDemonftratiomagnifudinisepicydiAfartis. Cap.VlII. 

VM A VTEM con{equens fit ut magnitudinis etiam epicfdi proportio 
nem demonftremus/obferuauirnusadhocftellam Martis pofl terti* op 
:>ofirionis tempus/tribus dieb^proximehoc eft fecundo Antonini an/ 
noepyphifecundu*gyptiosdie.iy.fequente.i6.antemedianode trib® 
horis *qualibus.Erar enim fecudu aflrolabiu in medio coBli.2o.libr* gradus: fit fol 
medio motu.5.’7.geminorumgradustucobtinebat(Spicaigitutftellainfuofitu 
perfpeda) Mars cernebatur in gradibus {agittarii.i.t6.in eodem uero tepore a cetto 
quocplun*diftaieadfucceffionem fimUitetuidd5aturgradibt.i^fi.&cratme<K9 
Iun*motustuncin.4.:o.giadibuslagittarii/uenisautein.29.gta<tibus fcoipionis/ 
fecunduenim/in*qualitatem.92.gta,dibusamaxima^icydilonginidinediftabat/ 
apparensautem eratin prindpiofegittarii/utetiamhincmarsficutipetfpiddMtur 
i.ifi.giadibus fogittarii obtinuiffe oftoidituz/patet igitur qi diflabat a minimalon/ 
gimdineadpr*cedenaagradibus.53.54.continenturautemmtempoKquodfuit 
in tertiam oppofitionem fit hanc obfeiuationem longitudinis gradus.i.32.fit in*/ 
q ualitatis.i.2i.proxime quos fi addiderimus demonflratis terti* oppofitionis mori j 
biK.habebimusinhuiusobferuationistempoie/diftanteMarrisfteilaamaximaex f 



tIBER XI 


tuJinedi{laReffcpanguIus.B.F.G.talium.42,4^quaUum quatuorrcaifunt.^fio.' 
qualiumuetoduoteai fHnt.56o.talium-S5.38,etitetiamaicusIinese.D.M.talium 
S5.38.qualiumeft circulusiqui.D.F.M.tedanguloorcunfcnbitur.56o.arcus ueio 
F.M.94.ii*adfcmicirculumreliquoium/chord*igitur etiamfuz.D.M.quidem 
talium erit.8i.34.qualiumeft.D.F^usrer(9umangiiIumfubten<Jit.no.F.M.aute 
! 88a.canHidem/quareqHaliutn€ft.D.F.qusinterceiitraell«6.&.D.B.femidiame/ 

eer excentnci.6o.talium€tiamerit.D.M^.54&.F.M^.,24.&quonia fi quadiatu 
- linezJ>,M.fubtTadmnfueri£aquadratoUnez.D.B.&dtquadiatu.B.M,erit etia 
linea.B.M.59.5:.earandem7finiiljterautemlineaquo<5.F,M.*qualiseftUnez,M. 
L.lmeauero.E.L.dupIaeftadIineaJD.M.rdiquaigiturlinea.B.I.,erif.5j.:8.&.E. 
L.8.io.earundem.IcdK:o.&.E.B-qusreaumangulum{ubcendit.564 4,camdem 
etbqualium igkm eft4E4B.quz tedum fubtendir4U04taIiu m etiam erir»E4 L417. ig»- 
dt aicus fuus caLium4i6444,qualium efi ciiculus quitedangulo4B4E4L4 dicuefcribi 
tni.3604quareangulus quo(5.F,B.E.talium eft4i6,444qudium duo reffi fut436o* 
Ruifosquoniamangulus4C4E4X4qao Martis fiellaminimaml6gitadinem4G4p/ 

cedere cemebamr/ra!iuniI'up{>onitur. 55 . 544 qua]iumquatuor redi funt 436 o.qua/ 
liumtjeroduoreffifunt.36o.taIium.io7443.eft(5anm!usetiam.G*E*B.i02.2i.ea/‘ 
rundem/propterea $ zquaiis utrif^ fimul angulos fit.F 4 B.E 4 demonftiato.i 6444 
€arundem/8t^B.F.E.854?8.fuppofito-earundem/erit etiam reliquus angulus 4 B.Ev 
X45426.earundem:Arcus uero l^ez4B.X. talium.f.16. qualium eft circulus qui re/ 
dangulo4B.E.X.circuiifcribitur.36o.quappter etiam iinea.B4X*talium 6645.41. q/ 
Uumefl4E.B4quzredumangulumfubtendir4i2o.qualium igitur ipfe4E.B4 56.4. 
demoftiata efc& femidiamfeter excentrici46o.tdiu.B4X4iinea erit 42 . 394 eodem mo' 
doquonia.N.pundumamaxima quidem ^ityciilogitudine hocefta pundo4l. 
diftabatgradibus.ij2446.-& a minima longitudine4C.gradibus474i4.erit etiam an 
girius.CB.N.talium. 7 .i 4 .qualium quatuor redi funt.36o.qudium uero duo re. 
diIimt.36o.taJium.i4.28.erataurem etiam anguIus.C.B4T.i6.44.earundem :&■ 
reliquus igitur.N.B4T.anguiuserit.2.i6.fedanguIusetiam4B.E.X.5.26.dem66ra/ 
tus earundemeft/eritigitur etiam angulus.X.N.B.7.42.earudeqi!aie arcus quotj 
linez.X.B^alium eiit47.4t,qualium eft circulus quiredangulo.B4N.X.circufciir 
bit11r.560.ipla uero linea.B.X.t3!ium48.5.qualium eft.B.N.quzredu angulu fub/ 
tendit.uo.qualium.igitoreft4B*XJinea.2.59.& femidiameter excentrici.6o.taiiu 
eriaOTt,B.N.^cyclifemidj^neter.59.5o.j)xime{quareproportioettafemidiame 
triexcen0iciadf€mid&mea«|nepicfcli.proportioeftqaa.6o.habhad.39.3o. 

;St iTDeemeQdationePeriodicoruMotuumMartis. Cap.IX» 

GRATIA, etiameraendationisperiodicorummotuumunaczpi 
V( flmifsdepiifcis obferuationibus/qua dedaraturqi anno.15 .fecunda Dio 
Caoricomionis menfe Capiicorni6is.25.ftella Marris matutina cernebatur boreali fcot/ 

j^^^^^iooisinci4bereft6ti/&efttempusobferuationisianno.52.a morteAle 
xandrihoceftannus^.76.aNabonaJTaroAd3ii(fecunduffgyptios)die.204fequde. 
ii4ffmMie.In quo tempore medium motura fdisinuenim 9 capricomi gradus ob/ 
_ — - tinetem.23.54.Fixa uero quzeftinborealifrontefcorpionisanobis obleruata eft 

1 O ^4 j Xemporc jetiamdifensafcoTpionegradibus.6.2o.<rQHoniamigituranni^.09.quifuerut 
j di» jf 30 tffl i ^olcm?i. I abobfetuaticneufcpadAntoninum/pragreffufixarumfaciuntgiaduumquatuor/ 
,?H g I 'P2»fco2um. g^5,{^agefimarum proximft'fixa(quamdkimus)intemporeilIius obfeiuatio// 
l &fia 4 f_^ 3 nni 94 o^ inis.2.i5.gradusfcorpionisobtinuifl'edebet/totidem ergo etiam ftella marris obti/' 


1 6 zo >n. '0tolem(i 

I ^ z ■p2lfco:mti 

1 £>Ha 4 f 3 » 409 Stinig 

5i.g.4.M.S4adiidantui. 


I nis.2.i5.gradusfcorpionisobtinuifl'edebet/totidem ergo etiam ftella marris obti/' 

Inuit limiliter/quoniam etiam temporenoftroideftinprindpioAntonianiimperii/ 

] maximalongitudo Martis. 25.3o.cancri gradus obrindsatzdebetin tempore obfer- 
- uari<w)is.2i.25.obtinuiffe/patetigitur$ftellaquidemapparens.ioo.giadibus/Scfe- 
xagefimis.5o.tuncamaxima!ongitudinediflabw.Medius uero motus ©ab eadc 
longitudine maxima gradibus.i82.29.<17Aboppolita autem minimacp longitudi 
ne.2.29.C’His itafuppofitisjf;t.A.B.C.Ccentrum epicycli)deferens «centricusj cuf 
^ centrum.D.d^,dijnete:.A.D.C»In-qua zodiaci centi ufit.E4Maioiij autem ex/ 



ALMAGESTI 

centrici fatis lit.F.&(iefaiptoincentro^.epic7c!o.I.T.protrahantur.F.B.I*&.I5« 

B.Unes/5^apundo.F^dlineam.D.B^ucaturpeipendicularis.F.C^fupponatiii 

niinAni^/^,-H.A/rrtr>Ji,n/falinea.R.T.eahatura oun<2o*E.ipu 


folis.G.E.L.:.ia.eaiundemt erit etiam angulu^T.E.L.hoceltMg^iw^.i.fc*ta/ 

Iium.8i.50.qualiumquatuorte(aifunr.?6o.qiialiuni ueroduo ie& lunt.?6o,ta/ 
iium-i6j,i8.Q.uarearais etiamlines3.N. talium eft.165. i8. qualium elt aicu/ 
Ius quireaangulo.B.T.N.dicunfaibitur.;6o.ipfa uerolinea.B.N,talium,ii«. 
4.i.qualiumeft.T-B^usreaum angulum rubtendit.Ko.quare qualium elt.B.T* 
femidiametet cpicfcli.:59.3o.&.EJ>.qus eft inteicentta.6.taliumeaam.B.N.. 
erit.59.;. CRurfus qaoniaangulus.A.E.T.talium eft.ioo.&fexagefimamm « jo» 
qualium quatuorreaifunt.?6o.qu3liumueroduoteaifunr.36o.talium.ioi. 40. 
Ac ideo qui deinceps ellangulus.D.E.M.i58.io.carundem/ent etiam aicus. p. M. 
talium.i58.:o.qualium eftciinilusqui.D.E,M.reaangulo circunfcribitur.560.1p/ 
la uero Iinea.D.M.talium.ii7.52.Clualium eft.D.E.qu3ere<ftum angulum fubten 
dit.no.quare qualium eft.D.E.linea.6.&.B.N.59.5.talium etiam eritJ3.M.hoc 
eft.N.X.<.54.&teliqua.B.X.talium.55.9.qualium eft.B.D.femidiameter excen/ 
trici.6o.quare qualium eft.B.D.qu2 reftum angulum fubtendit.Ko. talium etia 
erit.B.X.66.i8.&arcus fuus talium.>7^. .proxime j qualium eft circulus qui re/ 
iftangulo.B.D.X.circunfcribitur.56o.& angulus igitur.B.D.X, talium eft . 67. 4. 
qualium duo ie(fti.56o.totus ueio.D.B.M.247^..eft autem etiam.E.D.M. angu/ 
M-artOTilns nnAratus eft effe.ic8.20. 


&reliquusigifur.B.u.t.anguius.225.:4.cnc toiugum. w. qu* 

lus3.D.A.i54.56.fimiliter.*quaieaicus edam.F.C.falium eft.154.50. qualium eft 

circulusquireclangulo.D.F.C.drcunfcjibitui.56o.&:arcus.D.C45.24.rehquo/ 

rumadfemidrculumchordieigitur etiam fus.F.C. quidem talium CTit.iJO.42. 
qualiumeft.D.F.qu$ reauinangulumfubtendit.KO.D.C.uero.46.i8.eanmdera 
quare qualium eft.D.F. linea.6.&.D.B.femidiameter excentna.6o. talii^ F.C. 

eit.c.52.&.D.C.2.i9.&reUquachorda.C.B.57*4i.ideoetiam.B.F.qu2 rectum an/ 

eulum fubtendit.57.57.proxime eamndem . Qualiu igim.B.Riio. F* C. 

quidem erit,ii.28.& arcus fuus.10.58. talium qualium eft arculus qui reiftangu^ 

B.C.F.drcunfcribitur.56o.qaaieangulusetiam.F.B.T.^ium eft.io.58.qudiim 

duoreaiCunt.56o.SedeHtetiamangulus.B.D.A.i54.j6.ralu^envTofflsmM 

B.F.Aalngulmeamudemefta4M4-qualiumuH<)qMmolieatunt^^^^ 

ell.7’-t7?quare itiediusCtecundumlongitudinem)fteBa;motushoc eS.B.c«m 

CTiffMftibatm tempore obtanarionispropotoamaainHlongimdmegn*^ 

bus.7:-47-Sp»pt««‘'4-'=-*‘'’“ quoniam e^. G.E. 

Lny«4.e£undemfupponimnquitaduob9ieaiafem.,mcuIi.Aa.^^^^ 

lbelfidmiutiifffirimul.A.F.B.medi3!longimdinisan^lo!af.I.B.T.iniqualita/ 

iShoceaangulomotiisBeUatinepityclol^ebimteliquumip^^^ 

R T 100 4i.eamndem/quare in eodem obfemationistemporefteliadiflabata ma 
5 ma eDicSlilonginidinediflos inaqualitatis gtadus.i044lu]uinobn eiant mue 

niendidBrSeddemorihatuinetiamfmti " ~ ’ 


jdmaeijicedilonginidinemctosinaquainaasgiauu..io77fi.qui, 

Sm&Seddemorihammetiam?mt*.ntempotetOT*oppormm^ | 

fe3aimequalitatemabeademmaximaepicyclilongitutoepdib9.i7i4S4d/ , 

lecLind q :„A«/-Tnt«nbfematioes')temporerquodquidem.4io.sgyptia .. 


flnm.&te8.1?02e. I 


4ZO aji 8 


”1 


|'^criodica8 ^*coruierii6e8l 


ter duas obCeruationesftiiffeco»liguntUi>. 



iHabonairari gnno P«mo. 

1 II ij- ^**ObP“3 

j ife 40 " Sp * 5 

Ijiiia 4 4 f ln47fSnmj 


4 ETDe lods periodico^ Martis motuum in tempoie NabonafTari. C.X* 

a VRSV SergoquoniaaprimoNabonaflariannothoth(fecu(lum tgyi 
ptios)dieprimainmeiidie/tempusuf$ ad propofitam obfeiuationc 
475.egyptiacorum annorum & dierum.79.45.proxime colligitur/ qd 

cempus(poftincegrosdrculos)longitudims quidem. 180. 40. gradus 
continet.Insqualitatis uero.i42*:9*f‘ abutrotg obfOTatioms loco con 

«ue fubtmeriraus/hoceftinIongitudinegdema.4a:.gradibushbrff/ln?^^^^^^ 
iTlaboniffari Mnno piimo. Iitateautemagradibus.io9.4i.habebimus iupnmoNabonalmanno thothCfe/ 

„„d„msgyptios)dieprimainm®dieIocosperiodicorammotuummams,lon/ 

IJ_^! Ji„i<nniaein in eiadibus Arie®.5.;J. iniqunliatis nero a maxima epicyclilo 

I ? SSl«inAb“»?7n;<CP«eitdemaulemntionesqmin.47H^^^^ 

rsr~ ~XTiTl!r47rSiimi maximarum longimdinum motus / etat^ maxima loi^tu/ 

Ifaia 4 4f in.yranj |^"“^^\g„poieobfemattonisingiadibusanai.!M5.obtme^^^ pmfeflo m 
dicio conftimtionis locorum tempoie gradus ancri46.40. 

XIBER VNDECIMVS MAGNAE COMPOSITIONISPTOLEMAEI. 
^TDemonftcatioexcentricitatis&maximailongitudinis Stellrelouisy; C.l. 

EMO N STRATI S iam motibus periodicis & lods & inaequalia 

Dcmontotiotits k^^S^tibiismaitisJJdncepseodemmododelouenobis dicto 

^ (iw ,^^^|capiemusigiturruilumaddemonftrandamexcentnatate* ma/ 

I oppofitiones ad medium folis mo/ 

Adriani.i7.Anno | S^^^Wltum.CQuorumprimam afeolabicisobfeiuauimusmflrumen/ 

^''AnnoAdriani.iy.fecundumapgyptiosepiphidiepnmo/ fet^e 

Adrkni -i.Anno fecudo ante mediam noftem/hora una inuemmultj louis ilei 

Iamin45,ir.gradibusfcorpionis.CAlteramanno.2i.phaothi.i5.ftquenK.L^/ 

Antonini prao Anno temediam notflem horis duabus/Inuenimufcg in gradijjus pifau.7.54. ii. TeiQa 
- , Primo Antonini Anno Athir iecundii regfptios die.:o.fequente.2i.poft media no/ 

3 — — — — dem horis.5.inuenimuf9.?r.in gradibus Arietis44.2;.CrDuanim igitur diltan/ 

/\ tiammaprima quidem oppofitioneadfecundamtempus/ffgypoacoscc^inrtan 

. AVW \ fios.?.&dies.io6.&horas.25.&gradusapparen^ftell®motus.io4.4?.«lAle^/ 

' "/ t\ \ daueroadtertiamannusgyptiacumunum&dies.57.&horas.7.SCgradusfimili/ 

f i\ \ / ter.,6.29.CMediusautem/fecundumlongimdinem/morustemponspiimadi/ 

I X \r// ftantijegra.99.55.CSecudsuero.5;.26.CPeihasigiturdiflantiasqueadmodum 

I / ^ g^inmattefecimuspiopolitorumquseuoluimusinuenuedemonfliatione/pnmu 

jjL— ^ guafirurfumunusexcetricusfithocmodo.irSit.A.B.G.ciiculusexc^c9;&fit.A« 

\ /A ounaumubicentmm epicyclieiatinprimaoppofitione.B.autemubimfecuda.G, 

\ l // \ ,i^/ ueioubiintertia/captoa.D.zodiacicentiointraciiculum«centiicu.A.B.G.coiu/ 

\ //' / \ eantur A.D.&.B.D.&.C.DJineae&protiaaa.G.D.uf(^ad.E.comungatuiline» 

/ \ ^ A.E.&f.E.B.deducantur<5apunao.E.ad.A.D.acJ).B.IineasperpendicularK.E.F. 

^ &:*.Ej^punaouero.A.adlinea.E.B.perpendi£uIaris.A.T.quoniaigitur.B.G.ary 

G cusexcentrici.56.:9.zodiacigtadusfubtcdetefupponif/erita.B.D.G.anguIushoc 

^Muetes4..figutasegiscouoluminc angulus,E.D.I.taliuqde.56.29uiualiumquatuorrecli funt.560. qualium u«o 

llxiSlri duoreaifunt.56o.talium.72.58.&teIiquus.D.E.I.io7.2.eMunden^uaieMau 

deduxitga f -^ort,iines.E.I.taliumenr.7^.5S.qualiumeftarculusqm.E.D.I.reaangtdo cir/ 

^nfcri,itui.26o.iplauerolinea.E.I.taIium.7i.2i.qualiumeft.D.Ea5us redu an/ 

/^V Ni eulum{ubtendit.i2o.fimiliterqm.B.G.arcusgraduueft.55.26.erir«wmanguks 

// 1 \v \ R.E,G.a in drcufeientiaconfhtuitur talium.5?.26.qualium duorefe lunt.5e0.To 

// 1 \\ \ jusuer<%B.E.l440.28.earunde/&reliquusigit'.E.B.I.59.52.eanmdcmt/quareaj 

\\ \ cusetiam.E.I.taliuraerit.39.5i.qualiueftdiculusgreaanguIo.B.E^.ciraricnbit 

W i j6o.&ipfalinea.E.I.taliu^^.55.qualiueft,B.E.qusereaumangulumfubtmdit 

\\ — 7 neaerit. 2 io. 53 .CR«rf^ 9 ’”*®^“®’A*B«G.arcusexcenmd.i 4 iJ 2 »g».utiam <5 d« 


o 



ALMAGESTl 

ftantfa9jfimulfubtendereiSodiacdfup{>onif’jerit&angitIui.A.D.CJcetro2od« 

<i coditufus taliu«i^.i*^}ualium quatuor letfii funt«;6o*quaIm ueroduoredi funt 
- 6 o.calium. 28 i.i 4 ^gulus uero.A.D.E.qui deinceps adipfum fequitui.77.56^ 
iundem.qiiaieatcusquocgline*.E.F.taliumeft*77.56.qualiunieftciiculus.D.E, 
quireSum angulum fubtenditJio.fimi!iteiquoniam,A.B.G.arcus excentrid.i55. 
uu:olIigitur/eritetiamangulus^.E.G*cufitinciicuferen£iatalium.i55.ji.quaIium 

duaiedi funt.56o.eiatautcang:ulus quocg.A.D.E.:^.56. eamndem : & reliquus 
igitut.E<A.F.i^,j.eamndemeiiuquaieaicusetialine£.E.F>taliusn efl.i4^.^.q/ 
iiam eftdrculus qui,A.E,F.rcdangulociicufcriKtur.56o.iineauero.E.F.taliu. nj, 
q9.qualiiieft.E^.qusie(aumanguIumfubcendit:.no.qualiuigitur.E.F.linea de/ 
snonftrataeft.75.i2.d^.E^.{upponitur4i204taIiueriam.E.A.lineaeiit.y8*2. iTRur ^ , 
€um qm.A4B4arcusexcentiid49^4554graduuaeritpiofedoetia4A4E4B4anguIus cu ^ 
idrcuferetia con{Utuatui.9^55«taUum'qualiuduo retdi funt4^^.qreaicus quoi^ 
iinea.A4T*taIiumeft.99.5j.qualiumeftdrculusqui.A4E.T4redan^o dicufetibi/ 
cur.56o.&arcusIine2.E.T.8o.5.reIiquoraadfemidiculumchordaeigituretiafuas 
A4T.quidem talium eiit.9i.52.qualiumeft4A.E.qusrefiumanguIum fubtendit 
KO.E.T.uero.77.i2.earundem qualium igitui.A4E4!inea478.2.demonftata efi { & 
D.E.i20.taliumetiam.A.T.erit.59.44^.E.T4504i24Demonftrata eft autem linea 
quocptota.E.B.2io.58.earundem&ieliquaigitur.T4B.taliumerit.i6o.46.qualii3 



autem ipialinea4A4B4talium49i.524qualiumedexcentriddiametei4i2o«aicum enf 
fubtendit gfaduum.99.554qualiumigituieft4A.B4iinea49i.^.& excmtnd d^tne/ 
tei.no.talium etiam etit.£40.1inea4644i74&4E4 A44i447« iC CXuaie aiois quoi^ 
lprius.E 4 A 4 lineaf^. 0445 .giaduum efl.Tomsuero arcus>E4 A4B4G4i74.6.quapio/ 
pteietiamlinea4E4D4G.^umeft.ii9.$o.pioximequaIium ell excentnd diame/ 
ter4i204quoniamigitui.E4A464G*cu:cuIi portio minor ed quam femidiculus at<^ 
ideo centrum exceotrid extra iplaminuenitut.C7Supponanuetiamin4C.ducafqi 
periplum:& pet.D.diameter4L.C.D4Ma]ux eftper utia<^ centra &abipro.CadU 
neam4G4E4duclaperpendicularis4C.N4pionahaturuf(^ad4X>quoniamigitur qua 
lium eft4L.M.diameter4i20.talium demonftrata eft4E4C4linea4i9.5o. &.E4 D, 644 • x ' 
i74habebimusreliquam4C4D455.^;4earundem:quare quoniamredagulum qucM 
fub.E.D46i.D.C.lineis continetursqualc eftredlangulo quod fub.L4D.&.D. M. 
Imeis/habebimus/etiamreilangulum quodfub4L.D.&.D4M4lineiscontinetur ta 
Uum.357o.564quaiiumeft4L,M.diameter.i2o.fed reftangulum quod fit a lineis 
L. 0 .&.M.D.cum quadrato Une2/D4C.&dt quadratum femidiametri hoc eft li/ 
nea4C.L4Sietgoa quadrato femidiametri hoc eft^6oo.fubtraxerimusreclagu/ 
lumfubIineis.L,D.&.D.M.contentumhoc eft457;o4 56.relinquitur quadratum 
Hne*.D4C29wi..eaiundemhabd5imusergoip&miineam.D4C^aeeft inter cen/ 
Bataliu4 54254pxime qualium eft4C4L4excentridfemidiameter46o4CrRurfu5 quo/ 
niam medietas line3e.G.E.hoc eftlinea.G4M.talium eft.5’9.55.qualium4l4M4dia/ 
meter.i20.demonfliata<^eftlinea.G.D.55.5;.eamndem & reliqua ergo iinea.D. 
N.taliumeft^-22.qualium eratlmea.D.C.5.2;4quallu>n igitur cft.D.Cqute refla 
gulumfubtendit 4 i 20 .talium etiam.D 4 N.erit 497 . 2 o.& arcus fuus talium. 108.244 
qualium eft drcuIusquireflanguIo.D.C.N.drcunfcribitur.jfio.anguIusigif' etia 
D.C4t^ .taliu quidem eft.io844.qualium duorefli funt.56o4qualiu uero quatuor 
jefli funt.26o.talium.54.i2.<Ctcquoniam in centro excentiid eft habebimus etia 
3rcum.M.X.54*n*eftautetomsetiiarcus.G.M.X.E.g».87.5.cufitmedietastod9 
C.X.E.reIiquusergoarciis.M.G.quieftaminimalongitudineerit,;2.ji.cum aute 
B.C.diftanaa.35.26.giiiuumfupponatui/patetquod reliquum quo<^ arcum.B. 
M4quieftafecun^oppofitioncadminimalongitudineh^bimusfexagefima^ 

35. C5{n.A.B4 diftam^994f.graduu>» ftipponatur habebimus eda reliqua. L.A. 
qu*eftamaximalongitudineadptimaoppofitionegia.79.?o.fiergoin hoc ex/ 

epityclicentra defaef iatu efiiet hism^^tudinibus tanqua cenis putv Ve 


'in 

2S84f 

fSl 

^ID 


4 1 

1 

2941$ 

S9 1 




O O 



LIBER XI 

ruquonia fccudufuppofidonis confequentiamin alio drculo mouetut qui 6 e(cii' 
biturccntiodiuidentipundoIinea.D.C«qualiterfpatio,OL.opoitebitiurli;s fiv 
cutinMaiteEaclumeft^rimumapparentiumdiftantiaiumdifFaentiascomputaie/ 
detnoQftiaie<5 quante nam effen^fquafi proportiones exchricitatis iftepxime fint. 
Sinoninalteioexcentrico:fedinprimoqui zodiaci continet in»qualitatc/qui<^ 
ad cenHa.E^cunfcribitur/epi(ym centm deferef .CTSit ergo.L.AI. exctoicus qui 
cmtrum defert epic^cli:cuiuscemru.D.excentricus uero(qui e^cyclimotum fecit 

*quaIem)fit.N.X.cuiuscentrum.F.&iitaequaIisexcentrico.L.M.coniunfta9.N« 
JL‘M*diametroqu:Epercenta€fi:capiaturinipfazodiadcentmmJ&fit.E.&fup/ 
ponatur primum in prima oppofi tione cen tru epicf cli effe in punflo^,& coniuga 
tur.D.A.d^.A.E.&.F^.X.&*EJC.linesdeducantur9apunclK.D.&.E.adlinea,A. 
F.produSampeipendiculares.D.I.&.E.T.quoniam igitur angulus.N.FiX.yqua 
lisfecundulongitudinemotus/ialiu.79.50.aemonfliatuseft/qualiumquatuor re/ 
ftifunt.560.erit eaiccntrafepofitusangulus.D.F«4.taliumquidem.79.50.qua/ 
liumquatuorreftifunt.56o.qualiumueroduoteftirunf.56o.talium.i$9.quare ai 
cus quo(^.D.I.!alinm efi.i5^.qualium eft circulus quidD.F.l.reftangulo dtcufcti/ 
bitur.56o.arcusautcin.F.I.u.teliquo|tad femicirculum/chordsigitureciam fux 

D. I.quidem talium erit.i7.59.qualiumefi.D.F.qux reftum angulum fubtendit 
no.F.I.auteui.:.earundem/quaie qualium eftlinea.D.F. qua eft medietas lires 

E. F.2.4i.proxime:&.D.A.femidiameter excentrid. 60. alium edam erit. D.I .li 
54.&.F.I.0.50.& quoniam quadatum lines.D.I.fubtiaftum a quadato lines 
D.A.fedtquadratumlines.A.I.habebimusetiamiineam.A.I.59.56.earundem.Si 
militer quonia linea.F.I.squalis eft lines.I.T.& dupla ad.E .I.& tota linea. A . T. 
talium.6o.26.qualium eft.E.T.5.iS.&proptereaedam.A.E.qusreftum angulum 
fubtendi t.6o^.o.eorundenvquaiequaIiumeft.A.E.qus reftum fubtendit.no. ta/ 
liumerit.E.T.JO.:9.&arcusfiiusalium.io.i.proximequaliumeft-drcuius qui re/ 
ftangulo.A.E.T.drcunfcribitur.56o.augulusigifuretiam.A.E,T.talium eft.io.1. 
qualiuduoreftifunt.56o.(SrK.urfusquoniaqualiume&E.T.Iine3.5.i8.aIiumeft 

F. X.excentridfemidiametet.6o.&.F.T.linea/unius/toaueio.F.T.6i.habebimus 
eriam.E.X.qusreftumanguiumfubtendit.6i.r4.earudemqualiumigi^eft.E.X. 
qus reftum fubtuidit.i2o.taliumetiierit.E.T.io.25.&arcusfuus.9.55.alium qua 
hum eftdrculus quireftangulo.E.T.X.drcufciibitur.56o.quaieangulus eda.E.X* 
T.taliueft.9.55ajualiumduoreftifunt.56o.Sedangulusquoi5.E.A.T.io.i.earun/ 
demdemonftratuseft/&teliquusigitur.A.E.X.angulus differftis quam querim^/ 
talium quidem erit.o.6.^uauu duoieftifunt. 56 o.qualiumueroqu 3 tuoiieftifut 
56o.talium.o.3.Cemebat autem in prima oppofitione louisftella perfpefta perii# 
nea.E.A.ij.n.gradus fcorpionis obtinere/quare peripicuum eft $ fino in exchrico 
L.M.fedmexcenmco.NOC.epityclicenmldeferef'/^et|)feftoinpunftoeius.X.& 
ft^g.E.X.linea perfpiceref trib 9 fcxagefimisdifferens obtinento ga.fcerpionis 
Z 5 .i 4 .CTRutfusinfimilifiguadelignet'fecudsoppofitionisdetopt 30 /paruper 
adminimsIongitudinisprscedentiadeftgnatas&qmexcftridarcusJC.N.55.£exa 
gcfimarudemonftratuseft:eritprofeaoetiamangulus.X.F.N.aliu.o.;5.qualium 
quatuotreftifunt*56o.quaIiuueroduoreftifunt.56o.talium.i.io.quaiearcusetia 
p.I.taliueriM.io.qualium eftdrculus qui.D.I.F.reftanguIodrcunfcribif’.56o.& 
F.l 478 . 5 o.reliquommadfemicirculum/chordsigitur etiam fus.D.I.quidem te 
Uum etit.1.13 .qualium eft.D.F.qus reftum angulum fubtaidit.no.F.Iamteeatu/ 
dciio.fxime/qualiuigif eft.D.F.iinea.J4a.&.D.B,excentiidfemidiameter. 60. 
talia eritJ).I.o.2.&.F.Io.42.St fimiliter.I.B.earundem.6o.cufit indifferens a li# 

nea.B.D.qus teftumfubtendit.CrEtquoniarurfus.I.T.linea squalis cftlines.I». 
F.&4E.T.auplaeftad.D.I.habft)imus etiam idiquam.T.B.talium.5748.quaIium 
eft.E.T.o^-di.Icdicoetialinea.E.B.qusrectuangulufubtedit 420 .taIium quotp 
erit.E.T.o.8.proxime: SC arcus fuus taUu.o.8.qualiu eft drculus q rcctangulo.B,E.- 
Taarcunfciibitut.56o.quareanguIusetiam.E.B.T.talium eft.o.8.<^alium duo 

tefti{unt.56o.Sjmilitci quoniam qualium eft.F JC. excenmdfemidiameter.6o.ta 
liu<F*T«tota demofiiAfe 6ff»S^«habefaiinu5 ct i£liquam.TO^ttaliumr54.56* qua>^ 


ALMACESTI to^ 



|’<X3| 


LIBER XI 



qualium eft.F.D.Iinea.i.45.&.D.A.excentrici fenii<£amet«.6o. toliu ouq, 

. <5 erit,D.I.Iinea.2.4i. &.F.I.0. 56.&:pei eadem fuperioribus.A.I.quide linea ent 

59.56.earundemtotaueio.A.T.talium.6o.3:.qualiumeft.E.T^u»dup}acad,D 

I.5.i2.fic.A.E.quo^ cum reclum fubtenditangulum fubtendit.i2o.talium etiaeiit 

E. T.io.56.&aicusfuustalium.io.8.qualiumeftdrcuIusquireflangulo.A.E.T.fii 

• cunfcribitur.56c.Sangulusigitur.I.A.T.taliumeft.io.8*qualium duo redH 
5$o.&reliquusergo.L.E.A.angulus.i44.2:.earudem erit:qualium ueroguatuot 

redifunt.56o.talium*72.ii.Totergogradibusfte]Iaamax!maIongitudine.In pn 

. maoppofitionainzodiacodiftabar.C^Defigneturrurfum fecund* oppofiijonis 
. defaiptio/quoniamigituianguIus.B.F.M.taliufupponiture{re.2.5o.qualiu quj, 
.tuorj:edifunt,56o.qualiumduore(aifunr.;6o.falium.5*4o.eritetiamaicus]in€s 
D.I.talui.5.4o.qualiumeft circulus quire(3angulo.D.F.I.drcunfciibifur.56o.ar/ 
cusuerolinea'.F.I.i74.20.adfemicixculumteliquonimchordsigituretiafua?>D. 
I.quidem talium erit.5.55.qualium efi,D.F.qus reflum' angulum fubtendir.no. 

F. I.autem.n9.5i.earundem/qualium igitureft^.F.Iinea.2.4J.&.D.B.excentrid 
femidiameter.6o.taliumetiameritlinea.D.I.o.8.&.I*F.2.45.proxime/per eadem 

ueiolinea edam.I.B.6o.proxime earundem erit &ieIiqua3.T.talium.57J5. qua/ 
lium eft.E,Tlinea.o.i6.fic.E.B.quotp qu* re(fkim angulum fubtendit.57.r5.eara 
demcolUgitut/qualiumigituiefr.E.B.quaereftumfubtendit.i2o.taliu.E.T.quo{p 
arcus quor^fuus taliu.0.52.qualiumeft circulus qui.B.E.T.redangulo 
ciicunldibitur.-^fio.quareanguius etiam .F.B. T. talium, qualium duo re<!U 

funt,56o.totusautem.B.E.M.6.i2.earundem/qualiumuexoquatuorrecHfut.;6o 
talium.^.fi.diftabatergoetiamamiramalongitudinead procedentia/ in fecunda 
»oppofitione{lellaIouisgra.5.6.demonftrata(5fuitdiflareadfucceirioneminpri/ 
jnaoppofitioneadfecundaapparens difiantiareliquommadfemicirculum gi^dv 
i04^.5.ficenipeiobferuationespeifpe(5ueft.Cri>efignetureriamrerti2oppofi/ 
tionis defcriptio:quoniamigitur.M.F.G.anguIustaIium demonftratuseft.30.56. 
qualiumquatu0rredifunt.560.qualiumue10du0redifuht.360.talium.61ir2.erit 
etiam arcus -lineo.D.I.tdium.6r.i2.qualiumeftcu'culus qufiedangulo.D.F.I.dt 
fufcribii;ur.j6o.arcusueroHneo.F.I.reliquorum'adfemrdrculuth.ii8.4S.&chcrf/ 
daeigitui etiam fuae.D.I.quidemtdiumerit.6i.6.qualiumeft.D.F .quo tedu ari/ 
gulumfubtendiM2o.&.F.I,io5.r7.«arundera/qualiuini^tureftJ5.F.iinca.2.45. 
&.G.D^excenrrid femidiameter.6o.talium erit.D;I.Iinra.R24. &. F.I.2.22. 8 ( pet 
eadern igitur quidem Hnea.59.59.earandemeritj&idiqoa.C.T.57.57.ralium/qua 
lium etiam.E.T.colligitur.:.48.ficd3am.E.C.qii*.refiuin angulum fubtHit. 57, 
4i.earundemcoUigitur:quaiequaIium eft.E.G.quSTediim fubtendit. 1:0. mliutti 
E»T.erit.5.5o.&arcus fuustalium.5.54.qualiumeftdKulusqui redanguIo.-E.Gl 
T.drcufcriWturq6o.quareangulusetiam.E.C.Titdiiniieft.5.;4.quaIium duo re 
difunt.36o.Totusuero.M.E.C.664.6.^mndeiri/qualiumueroquatuorredij5t 
560.talium.33 J3.totidemenira^(ibiismterria|oppolitionead fucceffiottem a 
mmimalongitudine ftella di&bit:(kmonftiaa<peftafa eadem minimalcaigitudi 
neadproeedentia.3.6.gradibus.Infeeandaopp6fittone cEfiare/quare appensa 
fecunda ad tertiam oppofttionemdi&ntiacompondjHorum ^duum eft; 56^ 2^ 
utpaobfetuationeseriamhabuimus.<iriiincpaterqubniamin tertia opp^m^ 
obfeniatdsJ4.23.giadus Arietis ftelkbbtinebat difiabMfrjt demonftiaturri eft^a 
minima-longitudinead fucceffionem gradibus.33a3.^minima excetrtridtatisei* 
Jon^tudcumgmdun pifdumtucobiind3at,Majaraa u«TOCToppofiro.ii»uirgJtHfii 
quaaliceririo*G.epicydu.I.T.C.delcnpfertmus:ine‘diuqde glongitudiri® rridfS 
apuri6lodLanaxim2longitudinisexcetringia<kuh^i3iinus.2io.^n^lW'®* 
M:E.G.TaKademonlbatused;. 3 crq 6 ^qualiuihqiM^^i^funt; 56 biaiiaam‘'^o 

«pity4i^dS^uiefia.TaTuiiiinaepic^Ii 16gitudiriejadptmdam.C.tjWft^kfup» 

pon^graduum. 2 . 47 .nam etiam 3 QguIuiE.G..f;taliiii^ 6 emonftiatuseft. 5 . 34 * 

qu*limiiduo'a^funt.56o.qu4liunlueroquatBctirediffuttt.36o.taUi«n.2.'4^* 
quaMc^tei oppfafitionis tertio hoc eftinpinn6'Ariho:tetorim{ athirffeefidasi 


ALMACESTI 


tus perfpe^pcrlogiwdinequideamaximaexcetridlogitudinediftabat gradibus 
obtinebat.ii.36.gTa.Aiie£ispeiinsqualitatem ueioa pundo.I.hoc 
a maxiii^epicycli longitucOne gta.iS:. 47. 


^IJDemonfiratio magnitudinis epicycli louis.y 


ap.II. 


ONSEQ.VENTER pofteaaddem^ofirandam epicycli magnitu/ 
nem obfemadonem ccepimus qua in fecudo anno Antonini obferuaui 
mus/Meffoii f msgfptios die.26.fequente.:7.ante ortum folis/hoc eft 
poftmedianoflemquintpproximehoiisffqualibus.Mediusenimmo 
tus folis.i6.ri.gra.cancri obtind3at/& erat in medio ccelo fm aftrolabiu 
2.gra.ArierisquadofteilaIouisadjfplendidafuccuIamm perfpecla cernebatur effe 
ingra.Geminor5.i5.45.perfpidebaturcpeude(cucentroIunjequ2 auftralioi erat) 
locuobtinere.quoquidetcporeperexpoiitasnobisc6putati6esluna media.g.gr. 
Geminorum obtinuilTeinuenimus.Insqualiratisueroamaximaepicyc!iIongitu/ 
dinegra.272.5‘proptereaueruquidemotueiusin.i4.5o.giadus Gemi 
noru.apparenteueroin Alexandri a.i5.45.Iouisigituifiella.i5«4.5.gra. 
Geminorum fimiliter obtinebat. CRuifus qm a tertia oppofitione 
ufcg ad expolitam modo obfciuationem unus aegyptiacus annus inter 
fuit/&dies.276.quodtmus(nullaenimfenfibiIiseiitdifferetia}fi hoc 
uniuerialiuscapiamusdogitudinisquidegradus c6tinet.55.i7,lnsqli 
tatis uero.218.51.Si ergo gradibus tertis,oppolitionisacc6modate hos 
addiderimui/habebimusadtepusobfcruationis logitudinis quideab 
eadepioximemaximalongitudine.i65.55.1nsqualiratisueto amaxi 
imepicvcIil6gitudine.4i.i8.<rHisfuppoiitisdefigneturrurfum de/ C, 
fcriprioiimilisdemoftrationiquadeMarte pramifimus.Vbi epicpcli ® 
fitus ad fucceflioneminimie excetriri logitudinis habetur.Stellse aute 
ipfmsadpattequseftpoftmaximaepicyclilongitudine cogiue acco/ . 
modatecp mediis motibus logitudinis&insqualitatis/quoshicexpo 
fuimns.Quoniaigitur medius a maxima exccttid I6gitudine(fm Ion 
gitu<ine)motusgraduueft.:65.55.eritetangulHs.B.F.G.taIiu.85.55. 
qualiu quatuorredifut.56o.quaIia ueio duo redi funt.360.taliu.167. 

46.Arcus igif ^lineat.D.M.taliueft,i674.6.qualiu eft circulus qui redagulo. D. 
f .M.drcufcribif'.36o.Arcus uero lineje.F.M.«.i4. ad femidrculu reliquo^.Chor/ 
dzigtf et fuje.D.M.qdhaliuerit.ii9,i9.quaIiueft.D.F.quaredu angulum fubtc/ 
di.i:o.F.M.aut.n.47.earude/quarequaliuen.D.F.linea.2.45.&.D.B.excentridfe/ 
midiameter.6o.t3liumetiaerit.D.M.:.^.proxime/fed.F.M.048.&quonia qua 
iaruIines.D.M.fubtradua quadrato Iine«.D.B.6dtquadiatumIine2.M.B.erit 
etia linea.M.B.59.56.per logitudinc earude. Similiter quonia Iinea.F.M.ffqualis e 
lines.M.L.&.E.L.duplaeftad.D.M.eritetiareliqua.L.B.taIiu.j^.58.qualiulinea 
E.L.coUigimr.5.28.Iccirco etia.E.B.quae recluangulu fubtedit.59.5:.eatudem erit/ 


De magnitudine 
epicfcUlouis 

Alddraran 



quareangulusquocp.E.B.F.taliumeft.io.50.qiialiumduorecTifunt46o.Eratau/ 
iera etiam angulus.B.F.C.i67-46.&totusigitur.B,E.C.anguIus.i78.i6.earudem 
erit.<rRurfusquGnia.G.minimalogitudo.u.gra.proximepifdumobtinet/&ftel 
Iapafpidebaturinlinea.E.C.i5.45.Gemino9gia.obtinere/eiiredam angulus. C. 
E.C.taIium.94^-5*qtJaIium quatuorredifunt.56o.qualium uero duor^func 
i6o*talium.i89.;o.6^reliquus.B.E.C.ii.i4.eaiude/quareaicusquo«^ lineje.B.N. 
^iumerit.n.i4.qualium eft circulus qui .B.E.N.re(ftangulodtcufci&itur.56o.&: 
ipfa linea.B.N.talium.ix~44.qualium eft.E.B.qu2redum angulum fubtedit.120. 
mialiumigimreft.E.B.linea.59.5:.&excentiidfemidiametet.6o.ta]ium etiam.B. 
N.erit.<.<o,fimiiitet quoniam arcus,I.C«fi.;8.^duumeft/eritedamangulus.I. 
B.C.taliumquidem.4i.i8.qualiumquatuorredifiirt.36o.qualiumueroduoreai 
funt.56o.talium.8:.56.eratauteetiam,E3.E.Angulushoc,eft.I,B.T.io.$o.&reli 

Almage, p 








quusigitur.T.B.C.erit. 7 J. 6 .earude.SedanguIusquoa.c.F T Ti 

monnra^seft/&reliquusigirur.B.C.N.6o.5i.earu^^ 

ne®.B.N.taliument. 6 o. 5 ’.qualiueftar<rulusqui.B,CN.te<a%ulodrciHmbtf 

56 o.B.N^utem chorda talium. 6 o. 47 .quaKumeft.B.C.qusreau angulum fnh 
tcndit.j:o.quarequaliumeft.B.N.Hnea. 5 . 5 o.&excentricifemidiameter. 6 o.ta!r 
etiam.B.C.epicydifemidiameter.ir.?o.pioxime/quodnobisqujErebamr« * ** 

CDc emendatione periodicotum motuum louis» Cap.i i j 

■ ONSECLVENTER aute petiodicorummotuu gfaunam rurfu® 

deprifcisobferuationibus(quaEnonambigueconfcripraeft>ccepimus 

perquarepentur^anuo. 45 .fmDionyfiumVirg^ niatu 

tinaIouisftellaaufiralemobtexitAfmum/&efttempusannomm.85,a 


dtabaf uel pot&phaa morte Alexandri Epiphi fm ffgyptios.17.fequente.18.in mane/quando folem me/ 

phi/fmCauricum. tiiomotu. 9 . 56 .gradusViiginisobtinuiffeinuenimus.SedfielIaquffuocaturau/ 
' ' flralisAfinusculitinnebulaCancriintemporequidem obferuationisnollrs.ji.5, 

gra.Cancri obtinebat/obtinuit ergoin obferuatioe difta gra.7.55 Jinnis 
quiinteifuerunt.;. 47 ,c 5 gtuuntgiadus/quareftellaquo{plouisqufftunc fixaob/ 
tcxerat.7.^5.gra.Cancriobtinebat.Similiterqmmaximal6gitudoinVirginis gia/ 
dibus.iJ.tcporenofh:o 7 ^eritur/teporeobferuati 6 is. 7 .i 5 .gia.eiu{dcobtineredebe 

bat.VndepatetappaietefteIU.3oo.^dibus&.2o.fexagefimis a maxima excetrici 

16 gitudinetuncremotafuiffe.MediiJuerofoleabeadeIongitudineadfucceirione 

gKdibus. 2 . 45 .<rHisfuppofitis/defigneturrurfum defcriprio fimilis demoftratio 
ni quadeMartehabujmus/cofequeterdutaxatmotibusquiper obferuationesdati 
funt/qufffitumquideepiycliin.B.^uiftoantemaximamlogitudinehabh. Situm 
aut medii folismotusparu pofteadHongitudinanpucio.L.&propterhffc/fitum 
quo$ftellffin.T.puc'iopoft.lJnaximffI6gitudinisepicyclipunciuc6iunchs fem 
pereodemodo.F.B.I.&.D.B.dC.B.T.&.E.T.lineisdedudhfq5adlineaquide.D.B 
perpediculari.F.C.adlineauero.E.T.perpHicularis.D.M.&.B.N.Adlineaautem 
B.N.proCraclahicperpediculari.D.X.quff6dat.D.Al.&.N.X.p3ialIelogTamum 
redaugul u/qm igitur angulus..A.E.T.qui reliquosad drculu zodiad unu poft gra/ 
dus.500.Sc fexagefimas.2o.cotinettaliueft.59.4o.qualiu quatuor rediifunt.j^o. 
&angulus.A.E.L. 2 . 4 ;.Similiueiitet?a.I.E.T.totushocefi.B.T.E.falium. 62.25 
qliu qtuor recti funt.56o.qualiu uero duo redi funt.56o.ta!iu.i24.46,quare arcus 
quo(^ lineff.B,N.taliu erit.124.46.qliu e drculus g.B.T.Nu^edaguIo drcufcnbi^ 
56o.Ip&uero.B.N.lineataIiu.io6.2o.qualiueft.B.T.quff reflu angulu fubtendit 
l20.quaIiuigif’eftepicyclifemidiameter.ii.50.taliuerit.B.N.Iinea.io.i2.CRmfus 



u.ii 9 . 2 o.qliueft drculus qdaeaagulodrcufaibitur.?6o.&Ii 
nea.D.M.taliu.io5.54.quaIiueft.E.D.quffreftuangulufubtedit.i2o.quaIiuigitur 

eft.E.D.linea.2.45.S<:.D.B.excetrid femidiameter.6o.taIiu erit.D.M,2.:5.&:.B. N. 

X.tota.i 2 . 55 .earudem/quarequaliueft.B J^.quffredum angulum fubtendit.120.ta 
liumerit.B.X.lmea.: 5 .io.&arcus fuustaliu. 24 .i 4 .qualiueft drculus. B.D.X.gre/ 
danguIocircufcnbitur.56o.quareangulusquo<^.B.D.X.raliueritu4.i4.qualium 
duore&funt, 56 o.&reliquus.B.DJVf.i 55 w^. 6 .earudem.Totusautem.B.D.E.:j 6 , 
l6.fi.niilium/& reliquus rurfum.B.D.F.i45.54.earudc/quare arcus etiam Jinejp.F. 
C.taUuerit.i 45 . 54 *gnahu eft (Mculus g.F.D.C.reflagulo drcufcribitur.360. Arcus 
uerolineae.D. 056 . 26 .adfemidrcuIum reliquo^.Quaproptet chordffquot^fu® 
F.C.quidettliu.iJ5.59.qualium efhD.F.qujeredum angulufubteditJ2oX).C.aut 
27,5i.earud7quaIiuigitureftJD.F.linea.2.45.&.D,B.excetridfemidiameter.6o.ta 
liura etiaerit.CF.2.57.&.D.C.o.j2.&reIiqua,C.B.59.8.&proptereaetii.F.B.quas 
reaumangulurafubtcndit.59.i2.earndem/qu3requaliumeft.F.B.quffreaumfub 

tendit.i2o.talium etia.F .C,erit. 5 .i 8 . 4 rAicus uero qui fuper ipfam c/faliu,j.4.qua 

Uume{lcuculus. 56 o.gmie^ansuIum.B.F.C,c«cufciibit.Q«aieanguIusquo® 



ALMAGESTI 

eR.5*44<5uaIium duo re^H funt.56o.Totus uero. A.F.B-< quo motus 
loeitudinis medius continetur earudem.i48.^8.erit/quaIiuuero quatuor recti funt 
a6o.taliurn.74.i9.Vemmquoniafiangulus.I.B.T.copofitus fuerit cum angulo 
B.F-C.&femicirculofimul hoceftfiab eo fubtra^bsfuerit/an^lus.D.F.B, fecit 
aguld'I.B.T*quo motus fidlsamaxima epicyclilogimdine c 6 tinef’. 7742 .e^de« 
^Demoltiatuitac^ nobis e(l ^ in t^oreobfeiuationis propofitsftella louis me/ 

dio motu mouericofideratadiftabatperlogitudinea maxima excetrici logitudine 

gtadibus«28^»4r.obtinefcat(^ medio 5^^ 

*eamaximaepicyclil6gitudine.77.2.<CTuitqi nobis etiademototum $in tepo 

le terti® oppofitionisdiftabat^ eadem epic5rclilongitudinegradibus» 182.47. ad/ 

didit ergo in tempore quodinterduastiiitobfouationes/hoceft in annis ®gyptia/ 

ds.577.& diebus. 128. una proxime hora minus pqft. 545. integros insqua// 

litaris drculos/gradibus.io5.45.quotnobisfermepoftinte^oscircuIcB per abulas 
medioiummotuumiamexpofitascoIliguntur/Propterea^abiftis diurnum con/ 

fiituimus motu/ex partitione multitudinis ^aduum qu® ex circulis refolujis Si ad 
ditis gradibuscogregatur per multitudine ttieruqui ex omni t^ore colligutur. 

CTOelocisperiodicorummotumlouis. 5? Cap.TIII. 

H V O N I AM igitur hicmrfumaprimo Nabonaffari anno 'Aot fm 
sgjrptios die prima in meridie uft^ ad prifci obferuatione^qua e;^qfui 
musanni®gyptfecifunt.5o6.&dies.5i6.proxime/quod tepus cotinet 
poft integros circulos/longitudinis quide gradus. 258. i^.insqualitans 
uero.240.5S.Sihos accomodatea locis obfeiuationu fubtraxerimusjhabebimus lo 
cos ftell® louisin eodem cum aliis temporemediorum motuum logitudinisgdc 
in gradibus 1 jbi®.4wtJ.In®quaIitatis uero a maxima ^icycli longitudine. 146.4. 
&per eadem maximamlongitudineraexcentridtatisipuus gradibus Virginis.2.9. 

4 rDem 61 tiatio cxcetricitatis Saturni Sc maxim® I 5 gitudinis eius. Cap.V . 


^ED lAM cumreliquumadpertraaandumhunclocumfitmtftell® 

Saturni insqualitates & locos demoftremus.Primu rurfus ad rnaxim® 
iogitudinis & excentridtatis conliderationem tres(ficut etiam in aliis) 

(lell®fitus/ftationes/Admediumfoiismotumdiamettditer oppofiras 
lii.ii.Pachon.§m®gvptios die. 7 .Sequente. 8 .uefperi/fuit(^ ii 2 libt®gra<m uno « 

Fexaeefimts.i;.^A(teramannoAdriani.i7.®pipnifm®g^tiosa8.Exacteautcm 

OD'oritionis&tempus&locumperobferuationespr®cedentesfequ^tef<5coepi 

T ;„..^^.(:.,;^r»..«n...«^/^^f.m.^if>i.T<?.^uatuorhoris.Ineradibus Saeitta/ 


fe^^mmS/tcmpufmobfeniationisexaaefuiffefimilitetcopumuimusini^^^^^ 
ridiediei.24.1ocumetiain Capricorni gradibus.i 4 .i 4 -P«niaigitur harum diftan/ 

tiarum auseeft a prima oppofitionead fecundam annos continet *g)mtiacos.6. & 
dies -70 &horas.22.& gradus apparetis ftelismotus.6S.27.CA fecuda uero ad ter/ 
tiamann«rin,mtel*gypriacos.^ 8 £dies.,^SihoiK.!o.&grad/imiliter. 54 .; 4 - 
Colliimntul autem medii {mlongimdinem motus umueifAus confideiati ten./ 
Doris ouidem pnmi diMtii gia.75.4}.fecud* ueio.;7.s;.CHis diftantus fuppo 

Sris-naatrloDoBtalutrns funt peiidem Theorema, utpjiusmunoexcenmco de/ 
monfcemmhocmodo.DerignetuienimCnefepiuseadcicpetamiisjrimilisHur, 
demdemontetfonisdettriptio,8equoniam3.G.a,eusexc»mo.5^^^^^^^^^ 

TOdus fubtendeie fuppomttmentptofcao enamaiigulus,B.D.C. hoc eli.E. D.,. 
qSellta^entiozodiidMDmq 4 q 4 -qD^i“'t'q“«“<>'“*i"^ 

LoduoieadfunH6o.taUum.69.8.quaieatcusquo,lm«.E^ 

S.qualiumeScilcidiDqui.D.EJueaaguloa,cufcnbimi 46 o..Iineaueio.E.I. 68 . 

.qikiumell.D.E.quiteaam angulum fubtenditjio.Siimbtei quoniam aicus 

Almage. P * 


De -5 excetticitate 


15 * 13 
15 9 40 
15 *4 14 








Exco<£cegi£co 



iine»4B.G.?7*5i*graduumeft.EritctiaanguIus.B.E.G.quieftindrc5feietitiataIi3 
^7.52.qualiuduor«[Hfunt.56o.&ieliquus.E.B.I-angulus.5i.i6.earadem/quare 
arcus lines.E.I.taltum crit.^i,i6.qualmmeft circulus qui.E.B.I.redangulo circu/ 
fcribitut.?6otI.ineauero.E.I.taHum.5:.io.qualiumeft.B-E.quxrec'bm angulum. 

) fubtcndit.no. qualium igitui.E.I.linea demonftrata eft,68.5.&.E. D.no.taliuetia 
B.E.erit.25:.4i.4rRmfusquoniam arcus.A.B.G.totus.io5.gtadus & fexagefima 
unam ex utracj diftantiacoileflos zodiaci fiibtendit.Erit etiam. A.D.G. angulus g 
eftin centro zodiaci talium.io^.i.qualium quatuorreflifunt. 56 o.quapropteran/ 
gulus quoc5.A.D.E.qui deinceps eft.76.59.earudemcrit/qualium ueioduo refli 
funt.56o.taIium.i55.5S.QHarearcusetialineae.E.F.talium.i55.58.qualium eft eir/ 
culusqui.D.E.F.reftangulocircufaibifur.56ojpfeu€rolinea.E.F.talium.ii6.55. 

^ qualium eft.D.E.quJEtechimangulum fubtendit.no. Similiterquoniam.A.B.G. 
arcus excentrici.il?. ?5.gtaduum colligitur.Erit etiam.A.E.G.angulus qui eft in cir/ 
cuferentiataliura.n?.55.qualiumducre(fHfunt.?6o.Eratautemetiamangulus.A. 
D.E.i55.58.earudem/direIiquusigitur.F.A.E.Mrudeerit.92.27.(^aiea:rcusquo^ 
line*.E.F.taliumerit.92.27.quaIium eft circulus qui.A.E.F.redaguIo drcufoibif 
36o.Ip&uerolinea.E.F.taIium.86.59.qualiumeft.A.E.quiEre£tum angulu fub/ 
tendit.i20.quare qualium.E.F.linea.n6.55.demonftrata eft/&.D.I.i20.talium etia 

) erit.E.A.i6i.55.<I7R.uifus quonia.A.B.Aicus excentrici graduum eft.7j.45. erit eti 
ainangulus.A.E.B.qui eftinci1cufeiddatalium.75.45.qualiuduoreffifunt.560. 
quarearcus etiam lines.A.T.taIiumerit.75^.5.qudium eft circulus qui.A.E.Tu'e/ 
(ftangulocircufaibi^.56o.Arcusueroline3e.E.T.io4.i7.ad femicircula reliquoru, 
Chordaigitur etia fua.A.T.^uide talium erit.75.59.qu'alium eft.E.A.qua reffiim 
angulufubtedit.no.E.T.3ute.94.45.earudem/quarequaliu.A.E.Iineadem6ftrata 
eft.i6i.5J.&.D.E.no.taUum&.A.T.erit.99.25.8(:.E.T.i27.ji.Fuitautem etiam to/ 
ta.E.B.lineademonftrata.2j2.4T.& reliqua ergo.T.B.talium erit.124.50. qualium 
eft.A.T.99.25.EftautemquadratumIme3e.T.B45585.22.& quadratum lineat.A.T. 
ftmiliter.9877.5.quxcompoficafaduntquadratumlinese.A.B.2546o.25.Eritergo 
talium.A.B.lineaperl5gitudinem.i59.54,qualiumerit.E.D.i50.&.E.A.i6i.55.ter 

militer eftautemipfelinea.A.B.taIiura etiam.75.59.qualium excentrici diame.Si 
i2o.piopterea$ fubtenditarcumgraduum.754.5.qualium igitur eft.A.B.Iinea.75 
59.6^ excentrici diameter.iio.taliu etiam erit.EJ5.Iinea.55.25.&.E.A.74.45.quate 
E.A.quoc^arcus excentrici gtaduu eft.Ty.i.Totus uexo.E.A.B.G.i90.56.Reliquus 
aute.G.E.i69.:4.Icdrcolineaquo^.G.D.E.tali5erit.ii9.2S.proximequaIium eft 
excentriddiameter.no.CCaputurigiturexcctridcetinitraportione.E.A. G.qu* 
maiorfemidrculoeft/&fitpundu.C.ducaturperipfum&.D.cffii.I..C.D.M.dia/ 
metet quse eft per utrac^ cetra/&ducaturapufto.C.adIinea.G.E.perpWicul3ris ad 
<ircuferciiaufc5protra^.CN.X.quoniaigiturqualiueft.L.M.diameter.i20.taliu 
totalinea.E.G.demonftrataeft.ii9.23.&.E.D.55.25.habebimusetiamreIiqua.D.G 
64.5.earudem.quare quoniam redlangulu quodcotinef aIine!s.E.D.&J>.G.<eq/ 
leillire(fUngu!oeftquodfitaIineis.L.D.&.D.M.habebimus etiam reflangulum 
LJ3.S^.D.M.linearum.5549.9.ralium qualium eft.L.M.diameter.no.Sedredan 
gulumlinearu.L.D.&.D.M.cum quadrato lines.D.C.£adt quadratum femidia/ 
\ A metjihoceftl!nejB.L.C.SiergoaJemidiametriquadratohoceft.56oo.fubtraxeris 
5549.9.reliqueturnobisquadratuline2.D.C.5o.5i,earadem/erit ergo linea.D.C. 
' \ quseeftintercentra.7.8.proximepetlongitudinem/taIiumqualiumeft excentrici 
diameter.no. CTRurfus quoniam medietas linese.G.E.hoceft linea.E.N .talium e 
^ j^.44.qualium.L.M.diametei.i2o.Demonftiata eft autem. E. D. quocj linea.55. 
m 25.«rudem/habd)imus etiam reliqua.D.N.taIium.4i.2i.quaHu eratJ3.C.7.8.qua 

^ re qualia eft.D.C.qujEreffiiangulumfubtendic.no.taliumeiitipla.D. N. 75 .ii.& 
/ arcusfuustaIiu. 75 JO.qualiueftcircuIusqnire<ftangulo.D.C.N.drcufcribitur. 5 _ 6 o. 

Angulusigituretia.D.C.N.taIiuerit,75.io.qualiumduoreffi funt.56o.qualiuue 
roquamorrectifunt.56o.talium.57.55.Etquoniaincffi'o excetrid efVhabffiimus 
eiiaarcum.X.M.gtadua. 57 . 55 .Eftautem etiam arcus.G.X.quse medietas totius 
CX.E.gta.84.52.reli^uus igitur ctiam,C.L.qui eft a minima longitudine ad tertia 



ALMAGESTI 

rt^ooSrionem graduum erit.57.45.Sed.B.G.quoq;arcus»574ji.eoradem fupponi 
tur.EfieHquusigitur.L.B.quieHamaximalongitadine ad fecundam oppoliao/ 
nem graduum eriM9.5i.Simi!iterquoniaarcus.A.B.G.Papponitur.75.haba>imus 
etiam reliquum.A.i^ui eftapritna oppofidonead maximam londtudin^ gra. 

auidefcribimrcentioquo.D.C.!ineasqualiterdiuidimy&fpatioline*.CL4Com 

cutauimus confequenter ficut &in coeteris differentias diftantiarum qute in zodia 
* tu-. .^rrivJtnpfinf/finuiseDicvcIi motum ad ors/ 


defignatum excctricum qui zodiaainaquaiitatemKattiaQuccieL^cug.ictux t.u 
in fimili demonftrarione primxoppofitionis defciiptio ad pratcedetia.L. 
figuTata/Quomaergo.N.F.X.angulussBqualisfm longitudinem motus/hoc eft 
anguIus.D.F.I.taliu quide-55.5i.dem6totus elt/qualium quatuoTteta funt.^6o* 

qualium ueroduoreifiifunt.56o.taIium.m444.eciamarcushnes.D.I.taliumjn, 
44.qualium eft circulus qui.D.F.I.rec'tengulodrcufcnbitur.56o.Aicu5U«ohne* 

F.I.6S.i64adfemirirculumreliquom.chordatigituretiam fus.D.I.qmde talium 

erit.a9,’o.qualiueft.D.F.qu3eieaumangulufubtendir.no.F.I.autem.67.20.ea/ 

radem.quarequaliumeftlinea.D.F.qusintercentraeft,3.;4.&.D.A.excentnafe 

midiameter.6o.taliumetiam erit.D.I.2.57.&.F.I.2.o. Quoniam igitur quadratu 
iines.D.I.fubctaiftumaquadratolines.D.A.&cit quadratum line*.A.I.habebi/ 
mus&ipfam.A*I.59.56.^dem/fimiliterquoniam.F.r.lineaaquali5line«.T.r. 
&.T.E.dup!aad,I.D.eiit.A.T4totatalium.6i.56.qualiumeft.E.T.5.54.Icciicoeti 
am.A.E.quieredum anguium fubtendit*62.i5.eritearudem quate qualiumeft.A. 
E.qusreftum angulum fubtendir.i2o.talium etiam erit.E.T.ir.2i.&Mms fuus tali 

um.io.jr.pToxime/qualium eft circulus qui.A-E.T.reiSangulo ciicufcribitur.^Co» 

Angulus igitur etiam.E.A.T.taliumeft.io.5f.quajiumduorectifunt.;6q. 

4CRurfus quoniam qualium eft«E.T.Iinea.5*54**®^^'^*^*^'^‘^^®*^ femidiaroeter 

excentrici.6o.&.F.T.Iinea.4.&tota.T.X.64.habebimusetiam,E.X.qusreauan/ 
culum fubrendit.64.i6.earudem/qualiumigitureftipfa.E.X.qusredlumrubten/ 

dit.J20.talium erif.T.E.ii.2.& arcus fuus talium.io. 5 ;.qualium eft cucmus qui 

ieaangulo.E.T.X.circufcribitur.;6o.quareangulusetiam.E.X4T.taIiumeft.io.35. 
qualium duoreaifunt.56o.FuitautemetiamanguIus.E4A.T.demonftr3tus.io.5i. 

Erit igitur etiam reliquusu\.E.X.differentia (|qu*quffruntur)«ngulus talium, o. 

i8.qualiumduoreclifunt.36o.qualiumueroquatuorie<ftifunf.36o.taliu^ o.a. 
<rsedfte!!ain prima oppofitioneapparebatin.A.E.lineagradum unum/ S^.i3.ie 

xagefimasiibra obtinens‘.Patetigitur fi centrum epicy^cli non deferat m circulo 

A.L.fedin.lSr.X.®effecinpun(ao.X.ipfiusdiculi.N.X.appareret^.E.X^apr*/ 

cedens ficum.A.punai.o.fex3gefimis.Obrineretigitur unum gradum litastiiiexa 

cefimas quatuor.^Defignetut rurfum fecund* oppqiitionis in fimilidemom/ 
tione defcriprioad fucceffionem maximie longitudinis figurata.Q.uoniam i^tut 
N.Xrarcus excentrici.w.5i.graduum demonftiatus eft.Ent enamangulus.I^F.X. 

tumipfetum.D.F.I.quieftin;uerticeipfmstalm.i9.5i.qualiumquatuorreai^nt 
26o.qualiumueroduore£Hfunt.56o.talium.39.42.Q3arearcusquo<gline*.D.I 
talium erit.?n.42.qualium eft dTculusquireiSangulo.D.F.I.arcufcnbitur.36o.Ar 
cusueiolines.F.I.i40.i8ueliquommadf^emidrculum.Chordaigimreaam-lus 
r).I.quidem talium eft4o.4H‘^alium,D.F.qusieaumangulumftibtendiw^^ 
chorda uero.F.I.ii2.52.eatadem/qualium igitur eft.D.F.linea.3.34.5^.p.B.femi/ 

diimetnejcentricl.6o.taUumetiam.D.I.entj.ij.8i.F.I.vn.Etquoraalnqm^ 

tumlines.D.I.fubtradhimaquadratolines.D.B.&atquadr^mline*.B.p^ 

etiamiDfa.B.I.W.^^*proximeearudeni/&firailiterquoniam.F.I.lineasMualisdl 

ao,qualium eft.E.T.2.26. Icdrco eriam.E.B.quatre^m angulum fubtcdin^ 
earftdem/quaicquaUumeftipla.B.E.qu*ieaurnfubten<itu2o^uni^^ 

564iArc^fuustalium4.i4.quaIiunieftcirculusqui.B,E,TjeaanguIocucute/ 

Almage. P } 




bitui. 56 o* 8 ^^icangulusquoc 5 .E.B.T.taUuerit:. 4 «z 4 *q>iaIiumduore< 5 i£hnt. 56 o, 
Sitniiitet quoniam qualium eltX,.F.fcmidiameter excentria.6o.iahum.F.T .linea 
eoliigitur. 6 ~%i.eiitiotaUnea.X.T.talium. 66 «f 2 .qualium.E.T.fupponebacur.:, 
i6.Icdrco eft.T.E.X.qus rcclum angulum fubtendit.66.45.earudem erit. Qnaliu 
igicuieft.E.X.qu*reaumangulumfubtendiM 20 .taiiuni.E.T.erit^.. 23 .&axcusftt 
iS talium.4,n.qualium efl cuculus qui.E.T.X.reclangulo cucufaibirui.36o.quare 

angulus quoa.E.X.T.ialiumeft.4.i:.qualium duo :ec'lifunt. 36 o.Eft autem de/ 
motoatusanguluset.E.B.T.4.:4*eaiudem/6^reliquusigitur.B.E.X.o.u.eaiudem 
ent.Qualium uero quatuor redi iunt.36o.talium.o.6.ratet igitur etiam hic quo/ 
niatnm fecunda oppofitione ftella apparens in.E.B.linea.9.46.gra.Sagittani obti 
nebat.Quod fiinlmea.E.X.appaierer.9.46.eiufdem gradus obtineret.Fuitautein 
demoratum feriam in prima oppofitione gra.i.dcfexagefimas quatuor libxa^ 
fimiliter obrinuiiTetrquaieperfpicuum eft $ apparens diftantia^qua eft in piimaop 
pofitione ad fecundam fiad excentiicum.N. A. connderaretur/ colligatur. 68.42, 
^das zodiad.CDefignetur funiliter tertis oppofitionis defcnptiom eadem c 5 

fecunda Lin^rione.Quoniamigitutarcus.N.X. 57 . 43 .grad.demonflrams eft.Enc 
edaangulus.N.E.X.hoceft.D.F.I.talium. 57 , 45 .qualiumquatuorrectifunt. 36 o, 

aualium uero duo ieaifunt.36o.tahum.ii5.:6.auaie arcus quoc^ lines. D.I.tali 

ueiolines.F.l.64.54*adfemidiculumreUquorum.Chordsetiamigitur^fus.D. 

I.auidem talium erit.ioi.27.qualium eft.D.F.qus reclum angulum fubtedit. 120. 

E I aucem,64.6.earudem.Q^lium igitur eft.D.F.lmea, 5 . 54 . &. D . C. femidia/ 

terexcentnd.6o.taliumquo^.D.l.quidemerit.5.i.F.I,autem.i.54.CEtquoni/ 

ammrfumquadrammlines.D.I.fubtraclumaquadratolmes,D.C.&atquadra/ 

tumline2.G.I.habebimusetiaipiam.G.I.J9.$6.earudem.Similiterquoniam.F.r 

linea squalis eft Iines.T.i.&.E.T.duplaad.D.I,habebimiis etiam tocam.C.T.ta/ 
liura.6M0.quakum.E.T.linea coUigitLir.6.2.Iccuco enam,E.G.qus redumangu 

lumfubKn^t.62,8.earudemerit.quarequaliumeft.G.E.qusrecFumfubtedit.i2o. 

talium etiam erit,E.T.u.3^.& arcusjfuus talmm.ii.9.proximequalium eft circulus 

aui.C.E.T.reaangulocircdfcribitur.56o.Quareangulusquocg.E.C.T.raliumen£ 

u.g.qualium duo recti funt.36o.Similitei quoniam qualium eftOC. F. femidiame/ 
ter excenoicu 6 o.talium.F.T.quoc 5 coUigitur.3,48.habebimus totam quoc^ ime/ 

am.X.T.talium.6q»48.quaIiument.E.T.6.2.Iccucoetiam.E.X.ieaum angulum 

fubtendentem.64.5.eaiudenvqualium igitur eft.E.X.qus reftum fubtenait.co. 
talium erit.E.T.ii.i 3 .& arcus fuus ialiumao,49.qualium eftcirculus quiredangu/ 

lo.E.T.X.drcufcribitur.36o.Quareangulusquo^.E.X*T.Klium erit.io. 49 .qu^ 

luim duo reiti funt.56o.Demonftratus autem eft etiam.E.G.T.angulus.u.9. earw 
dem.Eritergoreliquusquoc¥.G.E.X.o.io.eaiudem.Qualium ueroquatuorrecli 

funt.?6o.talium.o.io.quare quoniam in tertia oppofuioneftell 3 in.E.C.apparen» 

lineaJ444.Capricorni gra.obtinebat/patet quia li fuifiet in linea.E.X.i 4 . 24 » 
dem figni.gia.obtiuuilTet/effet^iurfus apparens a fecuda oppofitione ufc^adtei 
liam diftantiaad excentricum.N.X.conftdejata gra.54.38.has diftantias in eodent 
theoremate tecutiinuenimus lineam qus eft inter centra zodiad &. eius excentna 

Qui squalem epicyclimotum continet iineam.E.F .talium, 6 . 5 o.proxiraequaliunx 

^excentrid femid^eter.6o.Arcus autem eiufdem excentrid illum quidem qui 

eftaprima oppofitionead maximam longitudinem gra.57.54llum uero quieftab 

eademlongitudine ad fecundam quidem oppofitionem gra.18.5S.ad tertiam ue/ 
io.<6.50.€^Sunt<¥turfum edam mncexafte magnitudines expofits adinuents^ 
I n/oDtnca 9 differentis arcauzodiaa sedem proximefuperioribus per hsc quo<9 
eQllieuntiU/& apparentes diftands ftells cum obferuaiionibus congrue inueniun 
tui ficutafunilibusapertenobispatelrit.Cpefignetur enim prims 
fiffurain excentnco folum quo epicyclus defertur.Qiioniam ergo. augmi^ 

57,S.g^adus acHitud fubteiKiais talium eft.57.5.qualium quatuor redi fum.36q. 


ALMAGESTI 


u6 


iiialiutn uero duo rcSi funr.36o.taIium/& ipfeX».F*I-anguIus.ri4*io. enf ^ 
arcuslineff-D.I.taIium.n4.io.qualiuTn eftciiculus qui.I5.F.I.re^languloor<ruim 

bituM6o.Aicusueiolineff.F.I.65.5o^dfemidrcuIumieliquoium. Chordae ip/ 

tui etiam fuse.D.I.quidem raliumerif.ioo»44*qualium eft.D.F.qu*renumangu 
lumfubtendit.i:o.F.I^utem.6yj?.eaiudem.Qsarequaiium efl.D.F.linea qu* 
inter centra eft.i.25.8^ .D. A. excentria femidiamet«;.6o. talium etiam ent hnea 
D I.i»«.&.F.I.i.<i.& quoniam rurlum quadratum liune^.D.I.fubtracHim 

squadratoline 2 .D.A.fadtqua(faammline*.A.I*tebebimusetUmipfam.A.I^^^ 

<6.earudem fimiliter quoniam Iinea.F.I.ffquaIis e{Uine3e.I.T.&.E.T.duplaad.p 

I.habebimus etiam totum.A.T.taIiumUJi^7*q«al>“>"*E*^:f°'“S>t‘^*’*5‘44*lf« 
coetiam.A.E.lineamquaere(Suman^lumfubtendiM2o.ta!ium etiam 

arcus fuus taliura.io.56.qualiumeftdrculus qm.A^.T.tedangulo arcu/ 
fcribitur. 260. Quare agulus quo<5.E.A.F .talium eirt.io.56.qualmrn duo tedi lut 

a6o.fed.A.F.L.anguIusJi4.io.fupponebatur/&reliquusigitur.A.E.I-.i05.54.ea/ 
rudem erit.Qualiumueroquatuorreaifunt.56q.talium.5i.47.totidem ergo gra/ 

dibus in prima oppofitionemaximamlongitudinemflella- procedebat. _ 
CDefigneturmrfum fimilis fecundo oppofitiomsfiguia.Quoniam igitur angu 
Ius.B.F.L.ialiumeftdemonfttatus.iS.^8.qualium quatuor redi funt. 360. quali/ 
um uero duo leai funt.^6o.talium & ipfeangulus. D J=.I.57.i6.erit & arcus.D.I. 
talium.17.16. qualium eft circulus qui.D.F-I.redangulo drcufcnbitur.?6o. Ai/ 
cus uero lines.F.T.i4:.44.ad femidtculum reliquorum.Chordoigitur etiam iu* 
D.I.quidem talium erit.58.:o.qualiumeR.D.F. quo redum angulum fubtendit 

i20.F.I.autem>in.42i«rudem/quaHumigituteftJ).F.linea.5.25.&.D.B.{emidia/ 
midiameter excentrid. 6 o.taIium etiam erit.I.D.i. 5 .&.F.I. 5 .’ 4 .& quoniam qua/ 

dratum lineo.D.I.fubtradlum a quadrato lineo. D.B.&at quadratum lmeo,B.I. 
habebimus etiam lineam.B.I.5949* earudem.SimilitCTquoniaffi.I.F.linea ^ua/ 
Iis eftlineo.I.T.&.E.T.dupla eftadlineam.D.I.habcbimus etiam totam.B.T. ta/ 

lium.62.K.qualium.E.T.co}ligitur.2Jo.&icdrcoetiamKn€am-E.B.quareifesan 

culus fubtenditur. 6 vi 5 *earudem qualium igitur eftipfa.E.B.quoreauinlubten/ 

|it.i:o.talium etiam erit.T.E.4.7.& arcus fuus talium.?.56.qualitim eft arculus g 

B.E.T.iectengulocircufaibimr.56o.quateanguluseti3m.E.B.F.tahument.q.56. 
qualium duoreaifunf.;6o.Sed angulus etiam.B.F.L.?7.i6.earudemfuppofitus 
ruit.Etreliquusergo.B.E.I.earudemerit.?5.2o.qu3luim UGO quatuor reai tont 

26o.talium.i6^.o.quarein fecunda etiam oppofitione.i6.40.di{laiead iuccelliq/ 
Lm a maximalongitudineftella profefloapparebat. Fuit autem demonfiiam W/ 
am in prima oppofitione.5i.57.gradibus eandem longitudinem procedweXolli/ 
dtur ergo apparens a prima oppofitiotiead fecundam diftantiaqui ab eadem par/ 

tecapiunmt.68.27.Sicutetiamperobferuationes habuimus. 

iTDefaibacuretiam tertio oppofitiOTis f5gma:quoniami^turan^lus.C.b.L.t* 
lium.<6.;o.demonftiacusefbqualiumquatuorredi funt.?6o. qualium ueroduo 

teai.; 6 o!taliuetiamipfe.&.D.F.l.ri^eritetiamarcuslineo.D.I.talium.n?.qw/ 

liumeftrirculusqui.D.F.I.Teftaguloarcufcnbifur.; 6 o.Arcusuaohneo.F.I. 67 . 

ad femidiculumreliquotum.Chordo igitur enam fuo.D.I.quidc talium eft.ioo. 

fexaeeftmarum$.4.qualium eft.D.F.quoreaum angulum fubtCTdit.no. Arcus 

uero F.l.66.i4oarudem/quarequaliumeftJ>.F.linea.5.25.&.D.G.excentna fe/ 

midiametet, 6 o.taliiim.D.I.quo<plineaent. 2 . 5 i.&.I.F.i. 5 ^&quoniaiurfusqua/ 

dTanimline2.D.I.fubtraftumaquadratolineo.D.C.faatquadiatumlineo.G.p 
habebimus etiamipiam.I.C.?9.56.earudem/fimiIiterquomam.F.I.lineaoqualis 

eft lineo T.T.&.E.T.duplaad.D.I.habebimustotam.C.T.tahum.6i.44. qualiu 

G.T.quoalinea coUigitur.5.4i*Icdrcoetiam.E.G.quoreaum anulum fubten/ 
dit.&%e2ademe{bqualmmigitureftip&.G.E.quare5usangulusfubtCTdx^^^^^ 

taUum edam crit.E.T.n.i.& arcus fuus talium,io.5i.qualium eft circulus qui.G.E. 

T.SSodicafcribitur. 56 o.Quareanguluseoam.E.G.T,t^iumeft,io. 5 ^ 

Uumduoredi funt»56o.Qsateangulus eaara.E.C.T.talium eft.io.52.qualiu duo 
Almage. P ^ 



LIBER XI 




rcifH fuht.560.Sed angulus quo($.C.F.L.ii5.earudem fupponiturs&ieliquus igif 
C.E.L.io:.i8.eamdemeritjqualiu ueroquatuorreftifunt. 56 o.falium. 5 i.i 4 .tot«/ 
. go gradibus edam in tertia oppofitione flclla diftabat a maximalogitudmead fuc/ 

ceffi onem.Sed in fecunda quo(^ oppofitioneab eadem longitudine fimiliterdilla 

bat grad.i6.4o.quareapparens afecunda oppofitionead ternam difiantia.54. 54, 
i ipfius exceffus graduum eft ficut rurfum per obferuationes habetur.verum quoni/ 

\ ami tertia quotp oppofiri6e.r4.i4.Capriccmi gta.flella obtinebat diflabat( 5 a ma 
I ximaIongitudineadfucceflionemgradibus.5r.r4.perfpicuumhinceft5 maxima 

1 excentridtariseiuslongitudo.!5.gra.Scorpionisobrinebaf.Minimauero.:5. Tauri 
/ peroppolitionem.^C 23 ^efic^tro.G.epi^clum.T.I.C.defcripferimu 5 jhabebi 
mus hincmediumamaximaexcentricilongitudinemotutnepicycli fecundum 16 / 
• gitudinedem<Miftratorugraduu.56.5o.T«C.ueroarcu^icycligra.5.i6.propterea^ 
E.G.F.quo<^Mgulustaliu.io.5:.dem6firatusfit/qualiuduorefHfut.56o.quare.I 
. T.quo(j arcus a maxima epicycli 15 gitudine ad ftella.i74.44.graduu teliqtur. In 
«teporeigit' tertiteoppofirionishoceftin.io.annoAdriani Meffori(fm «eg^ptios) 
^ die.J4.{lella Saturni f m medios motus cofideratap logifudinegde diftabat araaxi 
' maexc^dl 6 g{tudinegradibus. 56 . 5 o.obtinebatcpCapri.giadus,r 9 . 5 o.In$quaIi/ 
tatis aut a maxima epicy di logituine grau74.44.quaenobis erant inuerueda. 

<Tl 5 einonflratio magnitudinis epicycH Saturni. Cap.vii 

i?. 

tC {f^^^^ONSECLVENTER lurfusaddemcnflradl epiiydi magnitudi/ 
O neccepimuscJjferuationequaipfiobfemauimusfecudoAnronini an; 

Y ( 4 ^^ no'Mechitfm^gyptiosdie.6.fequete.7.antemediamnodehorisqua 
tuorerateniminmediocoeli(fraAftrolabiu)ultimusATietisgtadus/8i 
medius Solu84.i.Sagittari gra.obrinebat.Tuncigitur ftella Saturni ad fplendida 
fuccularumperfpeda.9.i5.Aquariigradusobtinebat.Diftabatautema cetro Lunat 
adfucceffionemedietateuniusgTa.proximz.Titumenimaborealicomuipfiusdi 
^ ftabat.SedIunafmmediummotumfuumobtinebat.Tuncgia.Aquarii. 8 . 55 .&in/ 
^ »quaiitatisamaximaepicyclilongitudine.i74.i5.quare uerus quot^ motus fuus 
o.40.Aquarii gradus obtinere debebat.Apparensautem'inAlexandriamoms.8.54 
graduum erat.Quateficquo^ ftella Saturni quoniamacentroipfiusadfucceffio/ 
nem medio gradu proxime diftal:at.9.i5. Aquarii gradus obtinere debebat/diftarecg 
ab eadem excentridlongitudinequsinmmbreuitemporenullomotufdequocu 
landum fit)progreffa eft gTadibus.76.4.Quoniam uero tempus quoq, a tertia op; 
pofitione adhanc ufcp obferuarionem duoru eft segyptiacorum ino^j & dieru.167. 
^hoiaru.8.InquoteporeSatumiftellauniuerlaIiusmoueturper logitudine qui/ 
dem.5o.gra.&fexagefimis.5.In3Equalitatisautemgradibus.i54.24.hosgra.fipr® 
didis oppofitionis tertislods addiderimus/habebimus in tempore huius obferua/ 
donis longitudinis quidem a maxima excentrid longitudine gradus. 86. j^.Inteq 
litatis autemamaximaepicyclilongitudine.509.8.CrHis itafuppofitis defigne/ 
tur ruifus ftmilis demonftratiqnis figura quat habdjat epiwcli quidem fitum ad fuc 
cefiionem maximte logitudinisexcentrid.StellaueroatfprsecedenciamaximsElo 
gitudinis epicycli confequenter ad expofitos ipforumotus/quonia ergo.A.F. B^n 
guIushoceft,D.F.M.taliueffefupponitui.86.55.qualiuquatiiotrecTifunt.36o.qli 
umueroduorei3ifunf.56o.taliuma73,6.eritarcusIineaj.D.M.ta!iu.i75.6.quali/ 
umefidrculus.quiJ>.F.MJ’eclanguiodrcufaibitur.56o.arcusuerolinete-F.M.6. 
54.adfemicircuIumreliquorum.Chordsetiaigitur{u2.D.M.quidhaIiuerit.ir9. 


dratum line2J>.M.fubtia^m a quadrato lines J?.B.feritquadratum Iincs.B.M 
habd)imus etiam ipfam.B.M.59.54.eaiudem fimiiiter quoniam linea.F.M.squa 
habebimus etiam to^.B.LJaIium.6o» 



ALMAGESTl 

A. nMriraimm®.6.quaItamip6.E.DcolIigitm.6.5oJcciitoetiamiinrani.E.B. 

-jreflam angulum fubtendit.6o.:9*earundem quare qualium dt.E.B.qu» re/ 
fubtendit.no*talmm etiam eiit.E.L.linea.i;.5?.& arcus fuus talrum.11.5S- q/ 
lium elt circulus qui.B.E.L.recTangulo citcunfcribitur.560 jngulus igilut ena. E. 

B. r.talium eft.n:sS.qualium duoreffi nmr.56o.fedanguta quoq..A.F.B.i75. 6. 

ear..ndemfupponitur: 8 ireliquusigitur.A.E.B.; 6 o.fexagef.maruinq 5 oao«irun/ 
demerit=tedingulus.A.E.C.quiapparentemllellara t^ima longitudine diilan, 
namcontinet.7«.4.taliumilppofituseaqualiumreaifunr.,6o.qualrumu«p 

dnoreaifunt. 5 So^ium.i 52 . 8 . 8 ireliquulntgitin.C.E.B.MgulM.S^ 
habebimustatcus igitur etiamlmei.B.N.taliumenn8.qualiura^mcuIu^ 

E.N.te&ngulo;dlcunfcribitur.56o.ip&uerolmea.B.N.^um.8.u.quata 

E.B.quaereaum 3 ngulumfubrendir.ilo.quarequaliumrfB.E.lmea. 6 o,^.&|^ 
midiameter excenrrici.60. talium etiam enr.B.N. 4 .i 5 .<rRurfus quoniam ftella 
diflabat a maxima epicyclilongitudinegtadibus.?05.8.ent reliquus quotp Kms 

I.C.gtaduum.50.5i.angulus igimt etiam.l.B.C.m!iu e.so.sl.qualluquatuor 
te* tunt. 560. qualium uero duo recS funt. 260. talium erat autim 

eriam.E.B.F.hocell.I.B.T.angulus.l 2 .s 8 . 8 i reliquus lgitur.T.B.&taliurnent.88. 

4,6.qualium angulus.C.E.B.demonltatus efcSuebquuin ergo ebamjB.C.N. an/ 

eulum.8ou(.6.eatundemhabd>imus/quaieatcusquo(8lmeat.B.N.aliumeiit.8o 
l6.qualiumeftcirculusqui.B.C.N.teaangulociicunCcribitur.;6o.iplanetoliiiea 
B.N.alium.77.4<.qualiumell.B.C.qutBreaumangulumfubtendlt.il0.qu^ia 
igitur.B.N.linea.4.i;.demonntaaefc&femidiamelerexcentnci.6o.taliutnh^ 
l^mus.B.C.femidiametmmepicycli.6.;o.proxime/collcaum<p Ita nobs ef^ 

maxima 

ndat ^(5 qualium ell femidiameterdeferentisepiqclumexcmtrm^^^ 

iqei centra zodiaci & excentrici.6o.motum squalem facit.6.SO,& iemidiamctef 

epicycli.6.5o,carundem qusnobis erat inuenienda. 

CDepcriodicorumlatumi motuumemendationc. ap.VlI. 

VM AVTEM leliduumfitutemendadonempmqdicorummornu 

demon{bemus:(»pimusadhscruifusunamdepnfcobferuaaomb9 

quam non an^igue confetiptam reperimus.In qua declarato a in.82* 
chaldeos 'JXanthicidie quinto Vefpen/fint fatumi 


fteUafti^uftraU uiiginis humero digitis duobus : & eft annus aNabonafiaro.519. 

Tfbi fecundum aigyptiosdies.l4.ucfperi in quo folem medium inuenimus m.6. 

^SoufuifrSdSxaetiaiTquieflinauM 

dt^&Lnistemporein.r,.ro.uirginisgBdibuseatun 

reruati5isexporia(quLamannis.;66)congruuntfeamm!nnm^ 

Tunc manif&lum effffl eius locus eatinmrgims gadibus.n.50.T()tidemi»tnr la 
tumillella etiam obtmebat.proptetea$ auflialioreatqipfa fixa duobus dtgins. 

<TSimilitn quoniam maximaeiuslongitudoin.ij.gradusrco^tomstcprae no, 

fcoeSdemontaaefl=debebattemporeobfaiMaomsexpofine.ip^^^^^ 


[ggeundu; : : 
liCbaldcos ; 
{flegyptiog ! 

I ^ 


^dus obtinuiffe/undecoUigitur $ apparens iteiia tunc a maxiina uuu» 

•» inzodiaco sradibus.iooaio.meditisuero folab eadem Ion/ 

lonnmdi Co-CHis^uppofitisdefignetur rurfumfimilis demonfea 

f^fiXqXS^Smral ^Ledenda maxima lonpmdinis excentici 

hSSrFSnoadpratcedentiaminimatlongitndmis/sqmdillantemttipfilinea 

^i^derfo/cli ad aellam/Quoniamigimr fatumi llellapricedeiemaximamlo 

acentro ep ^ unum rimilum giadibus.69.5o.entcMm.A.E. 

gtudin^c . ^Q2odiadtalium.6^.5o.qualiu*quatuorreaifunt.j6o 

Tangulus quum fit i taiium.,;a.4oTed.A:E.L.fdaiis diftatiae angdus 



LIBER XI 

CT.E.L.hoceft.B.T.E.eqdi funt.56o.taIiiim.H5.4o.Totusigiturangulus.L.E.T.hoc€ft.E.T.B.squidiftantes 

ftantesenifunf.B.T’&.E.L. enim {iint.L.E.6^.T.B.line* talium eft.555.204qualium duo refli funt.56o.&re, 
liquas.B.T.N.6.4o.earundetnquaiearcusetiam line®. B.N. talium eft. 6. 40^ 
qualium efl circuf us qui.T.B.N.redangulo circunfaibitur.56o4chorda uero,B. n! 
talium.6.58.qualium eft.B.T.quae redum angulum fubtendit.Ko.qualium igitut 

eft.B.T-femidiametetepiq'c!i.6.5o.raliumeritIinea.B4N.o.25.fimiliteiquoniam 

anguIus.A.E.T.ralium eft.i59~4.o.qualiumduoredi funt.36o.&.E.D.M.angu; 
lus.4042o.earundem/eritetiamarcusIine2-D.M.talium.i5944o.qualium eft di/ 
culus qui4D4E.M.reclangu!o circunfcribitur.560.ipfa uero linea.D. M. talium.m. 
w.quiium eft.E.D.qusredumangulumfubtendit.i2o.quarequaliumeft.E,D, 
linea qusinter centra eft.5.25.&.D.B.femidiaraeter excentrici. 60. talium eiit,E), 
M.hoc eft.X.N.5.i2.Tota uero.B.N.X.linea.5.55.talium qualium eft.F.B.quse re/ 
dum angulum fubtendit.6o.qualium igitur efi.D.B.qus redum angulufubten/ 
dit.no.talium etiam erit.B.X.7.io.&: arcus fuus.6.52.ralium qualium efl circulus q 
D.B.X.redangulocircunfcribitur.56o.quareangulusetiam.BJD.X.ta]ium eft. 6. 
52. qualium duo redi funt.56o.&reIiquus.B.D.M.r75.8.earundem.Totus uero 
Migulus3.D.E.2i5.2S4fimiliter&reliquus.B.D.A.i46452.earundem quare arcus 
etiamlin^.F,C.tdiument.i46.524qualium eft circulus qiii.D.F.C.re^ngulocir 
cufcribitur.56o.arcus autemlinese.D.C.55.28.adfemidrculum reliquorum. Chor/ 
di igitur etiam fu2.F.C.quidem talium erit.ii4.5j.qualium eft.D.F.qu*redum 
angulum fubrendit.i!oJ3.C.ueTo.54.55.eaiundemjquarequalium eft. D. F.quje 
intercentraeft.5.i5.8^.D.B.femidiameterexcentrici.6o.talium.F.C.quo<5 erit.3, 
i7.&.D.C.o.5:9.Teliquauerolinea.C.B.Q!ium.59.i.quali um4F.C.eft. 3. 17. idcirco 
etiam.F.B.quseredumangulumfubtendit.59.6.earundem:quaiequalfumeft.F. 
B.quz redumfubtendit.i2o.talium erit.F.C.6440.&arcus fuus talium. 6.22.qua/ 
Iiumeftdrculusqui.B.F.C.redangulo rircunfcribitur.36o.quate angulus quotp 
F.B.C.tab'umeft.6.22.qualiumduoredifunt.36o.eratautem etiam*A.D.B.angu 
lus.i46.3!.totutn igimr.A.F.B.angulum qui medium fecundum longitudnem 
motum continet.i52.54.earundem habebimus: qualium uero quatuor;redi funt 
36o.talium.76.27.quasobresfet£imifteIlain obferuationis expofitis tempore di/ 
— dabat fecundum mediz longitudinis motum a maxima longitudinegradib^. 285. 

*?♦ » fj* np ^^.s^obtinebatgradusuirginis.2.53.Verumquonia foliseriammediusmofusgra 
auumfupponiF.io6.5o.fi.36o.uniusdrculi gradus eisaddideiimus&a&dis.466 
5o.longitudinisgradus.285.35.fubttaxerimus/habd>imusineodem tempore gra/ 
dus etiam insqualitatis a maxima epicycli Icngitudine4iS3.i7. <T CLuouiam igi/ 
turin tempore obferuationisexpofitzquodfuitin.5i9.annoaNabonaffaro T^bi 
die.i4.ucfperidemonftrafaeftfetumifteiIadifiareamaximaepicyclilongitudine 

____ gradibus.185.j7.In tempore uero teitiseoppofitionis hoc eft in 3600.883. A nabo/ 

pSnni fcics: 1302{.I nafraroMeMoii.24.inmeridiegradibu£.i74.44.patetq«intetnporeannorume^ 
I 364 214 isl ptiacomm.364.&dierum.2i9.motaeft(poft.557.integtoscircuIos)giadibusin/ 
zqualitads.35r.27.quot fere ab expofitis me^s motibusrurfum colliguntur. 
Hinc enim etiam diurnum mediummotumconftituimusdiuifamultitudinegra 
duum/inmultitudinem dierum. 

CTDelodsperiodico^latumi motuuin tempore Nabonaflari. Cap.VlII» 

CBabilone pnm’ anniu ia^fblu/ 
tus(A primo NabonalTari regno) 
copleftitur Annos, que 
aimoduabeuihimooisotlodcna/ 
tia ad prima Anna colligunt anni 
Sij.Etuli^adoftodenarix cudoxi 
primuannn.j^tCAd piimo uero 
anna ab Alexadriobinj.4i5;<rAd 

Dionifiidenicy primS aimnCque iarurmmeuiumuiuis.i.ujjuuiu lunguuainemm gTacuDUscapi>-'^..'..-v..(.^. 
abel^i^ofoImtioaufjplcabat)4d^ jjjjqya|jtatisautemamanmaepicycIilongimdinehabebimusgiadus.54.2.& pet 


VONIAM IGITVR aprimo etiamnabonaflarianno thot/fe/ 
eundum zgyptios/dieprimo in meridie ufeg adexpofiMmprifcam oh 
femationem tempus interfuitzgyptiacorumannorum.518.Dieru.n3.' 
l«'^^^^&hotarum.6.quotepore(reiedisintegrisdrcuiis)continetur mot9fe 
eundum longitudinem gradufi.:i6.io.&inzqualitatis.i49.i5.fi hos gradus a ]p/ 
ds in obfetuadone habitis fubtraxerimus habebimus in tepore NabonalTari ftel/ 




ALMAGESTI 

eandem maximam quot^ epicycli longitudinem in fcorpionis gradibus. 14.10. 
qux nobis eratinuenienda. 

4fQSomodoaperiodidsmotibusapparhesacueiipeilineascapiunf’. Cap.IX. 

^VOD VERO etia puerfimdatisperiodicisarcubus:tueo qui aqu^e 
^excraidmomconrineaotumarcu epicydnapparent^bncquo^^^^ 
w|'ammotus&dIe peiUneasapiantuKperrand^nobisBfpicuument. 

& E C.redap?nao£..biWlaemineam.E.B.duxenmus^ 

Luerit etiam totus angulus.I.B,C,daH!S & icarco pioportio ciuoip.C.I..8i. L.Wl/ 
fieam adHneas.E.B.&*B.C.& confequenter totius.E.L^.linea-pportio ad 

L!cdabit'/quaieanguloquo<p.C.E.L.datO!totusanguliis^jE,C.nobiscolleau! 

ent,contin*itqi apparentem lielli a maxima longitudine diltannam. 

S RV Mne Cempciapparentes mot. palineas computmus/hic enim 
•nodus pt»pofitumquidemexquiritedemontat.Seddunoiatijdiffl 

ilioiadcompulationesellicotnpoCuimusqutilitel etqpioiume um 
lU^tgt^ ^arinotnimus tabulam pe,fingu!osquin.»planetaium qui inaiquall/ 
^^Sipainculaliteicollatascontinet.utdanspenodlas motibus a m^M 
Cmmlonimlmieitudine apparentes quotpmotus&alefei eas computemus. ett 

^LL.iSo.in ulnmoutriufq, ordinis uerfuconfclAn^ 

S?H*f3f="SE=S 

quamuKadufum^:^^^^ fequuntui fadas penes epi/ 

cerrtjfmguU f continebunt .' quae rurfum fimphater capt* 

gi£==^l|£fB;S 




i 1 30 

I b 9 i® 
l £ lii J® 


61 IX 
o 


i X8 4J- 

I Xf 14 


Igeiiiidiam etgrpUttin longi rudin.bu^ 4 rDem 6 ftratu.n.noB eqliu femidiamcrCTCpicycIi c.In latumo gde(rutfus.n.ii a 
■j lAiJtdijdj Zjbawmd XiJjiiiiii4| fuuiorib9in^imus).6.50.ClnIoueauc.ii.5o.Crininaiteuero.39.5o.Crinue 
1 15 1 6 j»l 6i ii j je J uere. 45 .io.<LErinmercurio.: 2 . 3 o.raliumediaoiuml 6 gitudineeffe, 6 o,qfalicet 
61 4> j X» *X I adfemidiaraetradefer^epitycluexccmcicofideraf.CTMaximaueroqusadce/ 

1 truzodiad cofideraf.CTln fatumoquid^d^o^.Cln Ioueaut.6:,45.^In mar/ 
I te.66.Cln uenere.6i.15.CTln mercurio.69.<rMinima fimilitciin fatumo quidc 
i. 56.55.C’InIoueaute.5i.i5.C’In marte.54. CTin uenere. 58.45. CT In mercurio 
55.54.CrvIrimusauremoftauufcpordopofitusnobiseftadcapiendasj)porriona/ 
ies exponendo^ exceffuu partes/qnepicyclin6funtiipfismediis:autmaximis,.auc 

minimis Iongitudinib9/fed in mediis inter eas trifitib^/fadia ueroliuius eria *qua 
donis coputatio nobis eflad folas additiones fubtradlionefue maximas: qus fiunt 
in fin gulis intermediis longitudinibus alineisjquat a uifu nofiio ad epicycli conta 
ftum exeuntiNulla enim difFetcria(de qua curandu fit)difTert exceffuu magnitu/ 
doinf«irticularib9epiiycliaicub9/abexceflib9 quifiuDtinadditionib9at<5, fubtra/ 
<Honib9 maximis. CTVeru ut clarius fiatquoddicitur/utcp uiadoclrins huius ape/ 
riat'.Ducat'reflalineaquseeftputracpcetrazodiaciuidelicet/&eiusexccntiici qui 
sequaieepi<ycIic6tinetmotu.Sit<:^.A.B.C.D.linea/&fit.G.qmde2odiaci centrum 
B.aute excentrici/qui facit epicycli motu SEqualems&ptiacTalinea.B.E.F,defcribaf 
, rirca.E.centruepicycIus.F.I.producatuic5 apunclo.G.fangens ipiam linea. C.I. & 

comungaturHnea.C.E.&perpendiailaris.E.I.fupponatur<^CgJ^w®“^’^plOt«iu 

epicycli in omirib9quinq; planetis diflarea maxima excentiidratis 1 ongitudire/ fe/ 
cundumediumotumgradibus.50.qmigitur(nefepiuseaderepetetesl6gior nobis 
coputatiohjBc fiat)infuperiotibuspermultanobisthecremata5&cu de Mercurio 
& cu deteliquis diceremus demonflram eftjq> dato angulo.A.B.E.datur etiamfipor 
tio.C.E.lineseadfemidiametruepicydihoceffad linea.I.E.quar pportio colligit 
gc6putat!onesfe<ilasinfingulis:iuppofitonuncangulo.A.B.E.ta!ium.30.quaIiu 

quatuor feifri funt.360.CTln fatumo quide.63.:.ad.6. 50. CT In loue autc.6i.:6. 
ad.n.30.^Inraaite.65.24.ad.39.50. CTin uenere.61.26.ad.43.10. CT In mercu/ 
rio.66.35.ad.22.30.^Habebim9angulueria.E.C.I.quimaximaadditionefubtra/ 
dHoneue(qu2tucpenesepicycIufit)c6rinet/qualiuquatuoriec'lifunt.36o.talium. 
CTin fatumo.5.55.3o.CTlnIoue.io.36.3o.Crinniarte. 37.9. CTin uenere.44 
56.3o.CTlnmetcurio.i9.45.o.colligunfauteetiamaximKadditionesfubtra<rtio/ 
nesuequatinmediislongitudinibusfiunt/fecundupportiones pauloante pofiras 
c6gmenteradexpofituftellaruordine(neeadereperamus)graduu.6.i3.CTEr.ij.3, 
CTEc.4i.io.CTEt.46.o.CTEt.22.2.CTlnmaximisuero longitudinibus graduu.5. 
53.&.io.34.&.36wj.5.&.44.48.&.i9.2.CTlnminimisaute graduu.6.36.di.ii.35. 
&.47.1.&.47.17.&.23.53.& fic q fiut j' maxirmslogitudinibus diffenmt abiis qusf 
mediisfiunt gradibus.o.2o.&.o.29.&^..25.&:.i.n.&,3.o. CTC^is uero in mini/ 
mis- fiunt graSbus.o.2;.&.o.32.&:.5.5i.&.i.i7.&.i.5i.GQ-Uoniam ergo qusfita/ 
tum longitudinum additiones fubtradHonesueminores fiunt in mediis longitu^ 
dinibus djfferuntq; ab ipfis gradibus. o.i7.&.o.:6.3o.&.4.i.&.i.5.3o.&.2.i7« 
^Hsautemdifferentije integrorum excefiiuumquiejqjofitifuntmediarumlon 
Q gitudinumadmaximasfexagefimas funt.CTln fatumo q11idem.52.30.CTln Io/ 
ueautem.54.50-CTlnmarte.54.34.CTlnuenere.52.55. ^In mercurio. 45. 40. 
Totidem fexagefimas in ociauis fingulomm tabularum ordin^^usinuerfu qui ha 
betnumerum.3o.graduumperiodic2 longitudinis appofuimus.In longitudini/ 
bus autem qu2 maiores additiones fubtraflionesuehabentq mediarum longitu/ 
dinum fintjcolleiffosipfarum exceffus in fexagefimas fimiliterrurfumrefoluimusr 
refpeftu tamen ad integros exceffus qui in minimislongitudinibus & non in ma/ 
ximis fiunt/ eodem modo in csteris etiam planetarum locis per fex gradus me/ 
dia? longitudinis fexagefimas integrorum exceffuum ccmputauimu$j&: congrue 
tibusappofuimusnumeris/eademenimadfenfum(utdiximus)differenriarum ac 
comodatur proporriorctiam li motus ftellarum non in maximis epicycli additioni 
bus fubtiaftionibusuefiantjfedinaliisetiamparribusfuis.CTEfiautemquintj ta 
bulaiura compoftrio hxc* 



ALMACESTI 



LIBER XI 

Xabulacquarionis ^inlonginidine 
ZDaximalogbudo^ 2.^, ttp 
1 « i* ;* 4 * ^ 


iL_ii 












LIBER XI 
jequatjo $ inlorjfltrudwc 

2I3aximalo8Uudogi6.io.jf ^ 

iromunC0iSW3C!iovci..aaaaiur,k ^ addend^ ve 

1 "S — g I « -m II f> ZD II g ZTJll ' O ^ II ^ir . ZD 2* _ 


1 g zn i! ZD 1* 

I o I il Is lo 
1 O 4 II 17 41 
1 o fc ij 16 40 

I 0 8 !l II o 

[I o lo h 12 II 

II - .. Ij 45 jy 





ALMACESTI 
Xabulaeqonrionis ?fnlonginidmc 

zbajimalogirudo 5 1.10, sa 

l* ?* 4*_ il _ 7- 

1 Xogi.addicio |'oifFcreria ' oifferWa' 3fie<j-addino oiffCTlria 
1 i SBtracriorc I ifBrrabe. Iftarabedaj i fubtracno liaddendai 
II il 1'niinncn. | 


I £ a? II g ZE)| 


s zo w 6 
■ >? I: “ ' II 


Sexagefim? 
; rubtrabedf 
I addflid ?_ 

m 2* 


ide 

!] T 4» I6 1? 



Almage* 


9 





CTDe computatione /notus longitudinis quinq? Planetarum. 


Cap.Xl, 


^VANDOCVNCLVE igitur a periodicis longitudinis inspqualita 
sJ! tifc^ motibus appareres cuius uis ftellarum motus inuenireuoluerimus 
'II mni^nin oiiinrti nlanpfi.i: fsrii». 


H tifc^ motibus appareres cuius uis itellarum motus inuenireuoiuenmus 
^fcomputationem calculi/uno&eodemmodoinquin^ planetis £acie/ 
^^^Imusmam cum a tabulis mediorum motuumaquales longitudinis & 

insqualitatis motusCintegris fempeneieaiscirculis)in tempore pofito habeamp^ 
erao^us/q tuncamaximaexcentrici longitudine funt/ufq;adlocum motus mediae 
loneitudinisintabulainaequalicatis ftell?qu 2 remus/&appofitosnumeros in or/ 
dinetertioeradussquationislongitudiniscumadditionefubtraaioneue/quain. 
oidinequaicocolligitur.Sinumerusgraduumlongimdmismordinepnmoinue, 

nitur fubtrahemus a gradibus Iongitudinis/&addemus gradibus insquahtatis. Si 

uero infeomdolongitudinis/tunc gradibus addemus/&fubtraheinus a gradibus 

inxqualitatis/Si ficutroft^ motus squatos habebimus. Deinde numerum insqua 
litatisamaximalogitudineiam squatum qusremusrurfurnin duobus prirnisor/ 

dinibus&appofitameiadditionerafubtra^onemueinordinefextq(qui eu me/ 
dis diftati3e)confcribemus/d<:firailireTnumerum medis Iqngitudinis/quopnmu 
intrauimus/qusremusrurfumineifdemnumeris/&fiinprimis uernbusquimaio 

tisloneitudinisSmedia funt/quodafexagefimis odlaui ordinis petipicuum eut 
appofiWseifexagefimasinoidineipfooflauoquotquot finttotidem capiernus.A 
Afferentia pofitain uerfu conicripts iam medis additionis fubtraclionis ue m op 
dine quinto q maximslongitudinis eflj&: quod &flum .erit fubtraheraus ab illis 
ausconfaipfimus.Sin autem numerus longitudinis in inferioribus minonlq; Icn 
lituAnis uafibus q longitudo mediainuenitunfexagefimas eim odlauofimihtCT 

appofitas ordine quotquotffierint totidem ab appofitadiffermtia addinoni/fub/ 

tra&oniuemedisconfciiptsinordinefeptimoCquiminimsIongitudimseft^ca 

ciemus/quodcR&aumfuerit/illisaddemusqusiamconfcnpfimus/coileflolc^gra 

dusadditionis/fubtracTionis ueia xquatsinsquahtatismordineprimo mueina/ 
tur/addemuslongitudinisprimusquatsgradibus. Sinuero infecundo fubtrahe/ 
musabipriscolledumc^graduumnumetumamaxima qus tunc iplius pianet* 

fitlongitudoconnumerantesadapparentemeiuslocurapemeniemus. 

ExpUcit liber undecimus. 


CAmm3duettasleaornudiofe(Cauricoiudice)Ptolcmsu 

in.n.libro fequenti paffim philofophari/atq; confide/ 
larederegreffibus/ quiacciduntquinc^planetis. 
Quemadmodum nofter tranflulit Trape/ 
zuntius/licetuocabulum grscumfo/ 
nare uideacur progrelTionem. 


ALMAGESTI 

incipit liber XII MAGNAE COMPOSITIONIS PTOLEMAEI. 

<j:DehisijuiEpiemittoMuiadiegieirusplaiietaiumdemonHiandos. Cap.I. 

IS DEMONSTRATIS fequimi ut legieffus edam qui 

finguIisqum,pplanetammacddunt,tammmimosa maximos 
conf.deiemJaUagmmdinK.pfomm*exprfuisruppofmo, 

nibusfo maxime fienpotett)congmos oflnK&mus.Iis .piiper 

obfetMtiones capiuntut adhuius lel elgo mtelbgaiuam Si cete. Appollomuspergeus 

I IWxWIifeitEI ri M-tKemadciSiAppolloniuspelgenrisdemonteevmunasq Mathemadcus, 
cUuelcatasadudoctatem^^^^ 

B^inrelfquisedamtdbusnellisf^^^^ ' 

Itant Dioredeiepotell/fi centium excentdci dita centiran zodiaa ad fucteffionem 

tooramSitelMimoueitui/Siftdkinexcetiitocra 
X™.Xltequalita*motuia,ualit«,p.o& 

s-r"“=i=S™SS£S! 


mixHtpdeut,it,Cuppormombm« ~ 
uenientiaunammvadM 

SsSIiSSSSfslB 


A.D.!mea eandem habnadntia<|picpofflo^^^^ 




Alnage* 5 2 



eropoido 

Apollonii Theorema 



LIBER XII 

T.eftpiopoitio.B.C.lme*a<l.C.T.Coniuganturenimin fimili defcripHonc linea 
BilSI.D.h*cperpendiculaiiteraddiametium.A.G.&apundo.T. ducatur sequidi/ 
llanseilinea.T.Ll.quoniam igirur.B.N. linea igualis eftlinez.N.D.earudem 
utracfi ipfemm ad lineam.X.T.habebit proportione. Sed ficut fehaber.N.D.ad.X, 

T/icenam.D.F4id.F.T.8<ricut.B.N..d.X.T.M.&.d.C.T.qu^^ 

F.T.ric.B.T.ad.T.C.& coniunftim ergo ficut.D.r.ad.t.T.iic.B.T.ad.T.C.6c di& 

iullffim perpendicularibus dedu«sfaut.O.F^d.F.TJic.P.T^d.T.C.8ietemm 
difranSirn 5cut.O.T.ad.T,F.fic.P.C^d.C.T.SiergoinepKycli fuppof.none la 
D’F.protiahamrut.O.T.lineaeamhabeatptopomonemadhneani.T.F.quaepi/ 

crdilelociasadltellseuelodrai'c!eaiidchabebitctiapioportionemintupp<jf..,o, 

MexcemriciBCis.P.CJineaadlineam.C.T.Cau&uetoeltnehicquo.Shacpropor 

tione difiuncbhoceft proportibe.P.C. lines ad lineam. C.T.ad flanones uamuxv 

Sedproporrioneconiunftaeauidelicetquamhabet.P.T.Iineaadlinwm.C.T.$ 

ueloatiepicyclieamhabetaduelodtatemftellspioportionemtquafolusloiigi,, 

tudinis motus ad folum insqualitatis motum.Velocir^ autem excenma eam ha/ 
bet ad uelocitatem ftells propoitionemtqua habet medius motus folis hoc eft Ion 
situdinis &insqualitatis ftells motus fimuhad motum msqu^itatis folum licut 
templi graria.In fiella Martis proportio uelocitatii epicpcliad Aelis ueloatateiu 
eA proportio. 4 :.proximead. 57 .ptoporno emm motus longitu dinis ad rnotum m 
saualuarishscpioximenobis demonArataeA.Iccirco etiamlinea.O.J.hanc ha/ 
bet proportionem ad linea.T.F.propottio uero uelocitatis excenma ad uelocitatc 
Aelis illam qus cA utroruqj fimui-y^^ad-^J^hoc eH coAiundim propoitionem.P. 
T.ad.T.C.Ptoportio enim per difiundionc uidehcet pioportio.P.C.ad.C. T.rade 

cratproportiomlines.O.T.adlinea.T;F.hoccAeiusqusinuenimurin.4:^o^^^^^ 

SedhJlrobisadhc>cuCqipr*iniira£nt.Cuauteieliquulnfi tq.to 

ousinhuiufraodi proportione diuidunturmutra<^fuppofmone.I.«.T.punda 

iia phantafia conrineantrSC arcus qriidem.I.C.T. regreffuum ® 

ptieJ^eirur5hmufmodiadhocpl*inimtAppollomus theorema. CSltmagulusi 
quifA.B.C.cuiusktus.B.C.maiusritJ.A.C.&interap.3tut.D.linea.G.E.li^^^^^^ 

DJIOII minotqua.A.G.dicoinqmt.G.D.lineamaiOtem proportionem habere ad 

B.D.4angul5?A.B.G.adangulii.B.CJi.hocitademo«rat.Compleamr(;in^ut), 
paraliao^mi5.A.D.G.E.ptracTBq!liliea.B.A,&.G.E.eoncurlatinputo^^^ 
niamigitur.A.E.lineanoneA minor^.A.G.ciicul^usquicentio.A.&fpatio^.E.de 

fcribituraucper.G.punclum aut fuper.G.pettianfibitdelcnbatur ergo per.C.arcu/ 

1US.I.E.G.& quonii triagulus.A.E.F.maior eA feflione.A.E.I.Tnangulu5 uero.A 
E.G.rainoreAfeaoTe.A.E.G.habebit.A.E.F.Tr!angulusmaioretnproport!onead 

ttiansulum.A.E.G.q feaor.A.E.I.ad feaorem.A.E.C.Sed Acu t fe hat^ feaor.A. 

E I adfeaorc.A.E.C.Acfehabetangulus.E.A.F.adangulum.E.A.G.&ficuttiian 

gulus.A.E.F.adtriangulum.A.E.C.fic.F.E.bafisadt«Am.E.G.maicremeTgoha/. 
£t proportioni linea.F.E. ad lineam.E.G.qanguIus.F.A.E. ad anguium. E.A. a 
fedAcutlinea.F.E.adHnea.E.G.fic.C.D.ad.D.B.EAautemangulus.F.A.E.squaA 
lisangulo.A.B.C.&anguIus.E.A.C.angulo.A.C.D,habebitergo.G.p.lin;amaio 

rem proportionem ad.D.B.qangulus.A.B.G.adangulum.A.G.B.EA aure peifpi/. 

cuumaioremulrofuturipiopoitionemfi.C.D,lineahoceA.A.E.noniupponatur 

sequalis lines J^.C.fed maior. CHoc prsmiffo.Sit.A.B.G.D.epicyclus cuius cctm 
E;di diameter. A.E.C.qus producatur ufc^ ad.F.uifus noAri punaum ut aperte pa 
tet aj.E.C.fcmidiameter maioread.G.F.Iineam habeat proportioneq epicycli ue/, 
lociws ad Aells uelocitatem.PoAibile igitur eA Ac ducere lincam.F.I.B.ut medie/ 

tasiines.B.I.eam proportione habeatadlinei.I.F.qua habet ueloatasepicgdiad 

uelocitateAells'&A pereaqusiam dem6Aratainterceperimus.A.D^cumsqua 
1 <»m arcui.A.B.& c6iunxerimus.D.T.I.linea/erit profeao in fuppoAtione excentn 

riStisuifusnoAerin.T.punao&medieras.T.I.linesficfehabebitaa.B.lJineam 

fuutuelodrasexcentriciad Aells uelocitate.Dicoigitur^quadocuqsmutrac^fup 

poteAel!aeritinpunao.I.Aa^ 

utia<jpaite.I.pu&ccEpenmusaicus(quiueifu5maximalongitudineinterapiet^ 



1*5 


ALMACJESTI 


t»roereffum'<3 uero ucrfus minimasiegreffum ftell* codnebit/Interdpiatur primo 

uafusmaximiutfonec6tigeiitaicus.C.I.&ftiahaf.F.C.L.&.C.T.M.Iine*&c6 


la.I.B.C.quare medietas er Iines.B.I^diinea.I.F.maiorehabeti)poirione5angu 
IusadanguladupluanguIi.C.B.I.hoceftadangulu.C.E.I.Efjaut}>portiomedie/ 


c»quffeftab.FjAd.F.N.patetquiaineot^orepminoieangiJumaduifumno 
ftru.C.I.epi(ycli arcus ad prxcedMa ftella traduxit hoc eft per angulu.r.F.C. angu/ 
looqueipfeepicvclus motufuoadfucceffionctraffulit.hoceanguIo.I.F.N*&lic 
fteUaad{uccdTionefeclaeftperangulu.C.F.N.fimiliterfihscm excetrico ratiod/ 
nemur.qm.B.lineamaioreproportionehabeatadlineamJ.F.qangulus.IJ=.C^d 
aneulu.C-B.I.&coiundinrergolinea.B.F.maiorehabebitproportioneadlineam 
Fj 4 angulus,B.C.L.adangulu.I.B.C.fedricut.B.F^d,F.I.ficJ>.T^d.T.I.Efl 
aut ^.B.E.L.angulus squalis anguIo.D.C.M.&aguIus.I.B.C.angulo.I.D.C.ma 
ioreergoet.D.T.habebitproporrioncad.T.I4angi^l“s*I5.C.M.ad angulu.I.D. 
C.quare coiunclira quoc^.D.I.linea maiorem habebitproportionead.I.T4angu 
|us.I.T.C.ad angulu.I J3.C.& dii; 5(ftim ergo medietas 1 ines.D.I. Maiore habebit 


ciadMlsuelocitate.Atinoragiturhabebitpropomoneangulus.I.T.C^d angu/ 

Iu.I.E.C.d excentrid uelodtatis ad ftellsueloritatc. Angulus ergoqm randem ha/ 

betproportionemadangulum.I*E.C.quahabetueloarasexcentria ad ueloaate 

flellkMaioreftangulo.I.T.C.CSitrurfumanguIus.I.T.N-quOTiaigitmmeode 


fpicuumauteeft®e:iamfitadfuccerioneperangulum.C.T.N.pcrMnf|ffeflelU 
uidebitui:fkaIeautintel!edueft^pereadecontrariumquoc^demofoabifurtfii» 
eadem defcriptionemedietatcquide.LX4inesadlineam.C.F««tn habere ppor/ 

tionemfuppofucrimusquahabetepicy-cUuelodtasadftellsuelocifate/utmedie^ 

tas etiam lfnete.N.C.ficfehabeatadlineam,T.C.ficut ueloatas excmma ad fiell* 
uelodratem.Arcum uero.C.I.ueifus minimam longimdinem ab.LF.linea int^ce 

ptum mtel!eximusnamfiComundafueritlinea.L.T.feccnt<5tnangulum.L.FJ^ 

? _ r m-.,oTnna.F.i.habebit.L.C.minorem proportionem 


Hnea*m.C.F.minoremhabetpropoitionemqangulus.I.F.C.ad anguluin duplu 

anguli.I. L.C.hocefl ad angulum.C^.I.con uHf.m quam antea democte 

fic per eandem colligitur cotrarium $ uidehcet angulusX.E.I. ad angulum 

auidem.I.F.C.minoiem habet propoltionem5uelontasSe.te ad uel natate epi/ 
«dbadanguIumueinJ.TX.mincKquelodtaslleltead£xc^^ 

ScuansuIu!X.E.I.quieideplopnmonehabeatmaioieatteHedimdiqu™ 

mommotupiogiediedimaioi6et,perfpieuuet.am_eft,.nqutbufatt,Iop^^^^^ 

hus no habet Hne3.E.G.Maioreproporrioncadlmea.G.F.q uel natas epicychhabe 

Selteuelocilatemedtmipfis poffibile aliam Irneam m piopoiOnneatqudj 

SceieMaqineetaeJie,^iegiediunqmdebmi,naqunmamtnanguln|X^ 

F tnrercentaeft^ea.E.G.non minot quahnea^.C,minorem/angdi^.C.F,C. 
F.inta ep . C.E,C.q.^*G.line33dlineam.G-F.Propomo 

iSSrSp& Fopnttio uelnei^tis epieyeli ad 

yf?g °-r±M i Lr emiritm 

S 1, m r F C nuauelodtas epiwcli ad Belli ueloatatera/quoniaigltui de/ 

«dlumiiiucnimusaicumubiftellaregrediuideatur. 

Almage» 9 i 




\ Deferens epy, 


LIBER Xn 

^DemohftradoKgieiruum Saturni. 1> 


Cap.II. 



H I VM HAEC ittfehabeantreliquumeftutperfingulosPlanetasco/ 

fequetcraddemonfltatasfuppofitionesregreffuum computationes^ 
ciamusinidua Saturno facientes hocmodo.CTSitrirculus.A.B,qcen 

trum epitycli drferat/cuius diameter.A.C.B.in quac^um zodiacihoc 

eftuifusnofterfupponaturefleinpunao.G.defcriptoqj drca centium.A.epicfclo 
D.E.F.Lperduaturficlinea.G.F.E.utcum ad eam deducatur perpendicularis.A. 
T.mediemlineje.E.F.hoceftIinea.T.F.5:ropcrtionemhabeatadlineam,F.C.qua 
habet udocitas epicycliad ftdl* uelocitatem. Supponatut<5 primum fitum epicy/ 
cli cffe inmedialongimdine ut periodici logitudinis &insqualitatis motus aqua 
les proxime motibus fiantillisquiadcentmmzodiadconfiderantur.Quonia igi/ 
tur in ftella Saturni qualium eft medis longitudinis linea.G.A.6o.talium.A.D.fc/ 
midiameter epicydi demonihata eft.6.5o.Itaut tota.D.G.fiat.66.^o.& teliqua.G 
I.c;.Jb.earadem.Sit<5 re£iangulum quod fubipfts.D.C.&.C.I. continetur.9557, 

4<.quodeft*qua!ereaanguIofub.E.C.&.C.F.linds contento/habebimus etiam 
ipfum redangulum quodfitalineis.E.G.&*G.F.;557.45.earudem. 

^Rurfus quoniam confequenter ad medios motus qudis unius eft ucloatas epy 
crclihoceftlinea.T.F.taliumefllldlsuelodtashoceftlinea.F.C.28.t5.46*proxw 

m*/ut tota etia.E.G.linea.5o.i5.46.colHgatur.Rei3angulum autem qiiodfub.E. 

G.5^*G.F.lineisc5tinet'.86^.5.5:.eaiude.Siper.865.5.^i.gtiemur.5557*45*^*’“®*^ 

exparciti6efacti.4.6.45.radicem.2.i.4o.feorfumi.T.F.hoc eftin unum/&in.F.G. 

hoceftin.28.:5.46.multipUcauerimus/habebimus&eIl.T.F.talium.2.i.40.quali/ 
ume!lreaangulumfub.T.C.&.C.F.lineiscontentum.>?57.45*&Iineam.F.C.57. 
i8.«.Quoniam igitur fi.A.F.lineamconiunxerimus talium efl.F.T.2.i-40.qualt/ 
ura.A.F.6.;o.qualiumuero.i2o.talium.57*26*9-eritprofe(floarcusquoq}lines.T 

F.calium.26.2i.i5.QTalium eft drculus qui recTangulo. A.F.T. drcutoibitur. 560. 

Angulus autem.F.A.T.talmra.56.2i.i5.quaIiumduoreai{unt.56o,quaUum ueto 
fluamotrecHfunt.56o.talium.i8.io.38.proxime.CRurfusquomam.G.F.T.tota 
talium colligitut.59.40.5y.qualiume{l.G.I.A.Qu3ereftumanguIulubtendit.oo. 

qualium uer0.120.talium.119.21.10.erit etiam arcus linex.C.T.taliu.168.5.59. quali 
um eft drculus qui reffangulo.A.C.T.drcufaibitur.560. Angulus autem.C. A. T« 
talium.i68.5.^9.qualium duoreifU fut.0o.qualium uero qua tuor redi funt. 560. 
talium.84.2.5o.proxime.Iccirco habebimus angulum quo(g.A. C.T. reliquorum 
adunumredam.5.57.io.Angulumautem.F.A.I.remotoangulo.F.A.T.habeby 
mus.6^.52.i2.Quoniamigirnrinprimaquidem ftationeper.C.F. lineam flella ui/ 
detur.In oppofitione uero folis pei lineam.C.I.patet quia fi centrum epicycli non 

moueteturadfucceffionemtunc.65.52.i2.giad.ipfiusatcus,FJ.continerent gradus 
anguli.A.G.F.5.57.io.regrefTionis.Verum quoniam fecundu expofitam proportio 
nem uelod tatis epiq^cli ad uelodtatem ftellx ^dibus insqualiratis iam didfc.65. 
e.n.congtuunt longitudinis ^dus.:.i9.proxime/ habebimus regreffum quide ab 
Steraftationead folis oppofitionem reliquorum gtaduum.5.5S.io.&: dierum.f-9* 
In quibus ptoxime.2.i9.period:cseI6gitudinisgiadibusftellamouetur.Totumue/ 
ro regreffum graduum.7.i6.:o.&dieium.i58.<rSed magnitudines etiam qusin 
njaximalongitudinefiuntper eadem confideremus.Hoc eft quoniam media intei 
ftationesadfolem oppofitioinipfomaximselongitudinis excentrid pundo cen/ 

trum epicydififtit.Sfationem uero utraq? in diftantiapropinquademonftrati«(fm 
mediam tationem)gtadibus.2.i9.aboppofirionehoceftam3ximadiftaniiaexcen 

tridfecudumsquatam longitu^nem/inquofitu.A.C.iftiusIongitudinislinain 
differens amaximalongitugitudineper Theoremata iam demonftratainuenitur. 
Addirioautemfubtradioue qus uni longitudinis gradui congruit.6. ?o. fexagefi/ 

marumproximereperitm etiam ftcsquatalonginidoadinaequaliwtem aquatam 

hoceftappatens tuncepicycli uelodsasad ^aientem ftelfauelodratem eam ha/ 
bet fwoportione qui. 0.5 j*5o.ad.28.?2.i6. Cnac igitur eade figura defciipta qiiali 

umeft.D.A.femidiameterepicfdi.6.5o.taliumerit.G.A.indiffeiensamaximaIoB 



ALMAGESTI 

,^t„ji„e. 6 j,lS-.Icc!rcotoH.D.G. 6 !l.ff'ColliginiltoeIiqua.C.I. 5 ' 6 .Ef.&qnod 

S, ii>fisfithoce«qiiO(Jfub.E.C.K,C.f.leaiguIiimcontinetutdt.J5>7s.3j.Jf. 

Miutera etiam qualium.F.Tjinca uelotitatis epicycli [uppomtm.o.j- 3 .jo- talm 
CF.uelodta!(telli,2 8.3!.i6.Sitota.E.C.linea.30.is.i^reaangulumautem 
oaodcontincmifub.E.G.&.C.F.lineistaliii.S 6 r.i 7 'r<J'<rSiergorutffi 4397 S. 
i f.! f.pet. 86 f.i 7 .f 0 .dioifetimus &: iadiexpamtione numen. 4 . 3 f.g 6 .ratlite 
capiemlshoceft.i.8.40.eaquo.¥feolBmultipIicabimushocefliii.-o.f3.jo.&:li 
nMm,F.C.rimilitei!hoc e» in. 1 8.3 2 .1 t.habebimus lineam quidem.T.F.taIium 

2,g4.44,quaIinm.A.F.!inea ell. 6 .jo.&.A.G. 63 * 27 . lineam uero.C.F. 6 i.i 1.72. 

£amd 8 .Totamantem.G.T. 63 .A. 36 -qn>iequ»lta“'n-A-f- 9 ““i*H'"“J 8 “>”“ 

fubtendit. 1 2 o.talin erit.T.F.3f . 1 8.5.8: qualiu.C.A.quiKaum fubmdit. 1 2 o. 
talium.C.T.linea. r 1 9.2 j-. 1 1 .iccirco arcus etiam lines.T.r. talium ent.i 4 . 1 J. 4 * 
qualium eft circulus quireclagulo.A.F.T.ciicufcribitui.3 6o.Arcus autem lines.G» 

T. talium. 1 6 8 . 43.3 S.qualiu eft circulus quireaanguIo.A.G.T.circufaibitur .3 60 
Otialium ereo teifti duo funt.3 6o.taliumangulus quidem.F.A. T.erit. 34^ I 4: 

Genius ueFo.G.A.T.i 6 g. 43 « 38 .Qna]ium autem quatuorreffifunt. 3 io.talm 

an^lus.F.A.T,i7.6.32.&angulus.C.A.T.84*2 i.4?.Etfic rehquu quidem, A. 
G.T. angulum qui eft ab altera ftationum ad oppofitione/fi epicyclus non mouere 
tur/graduum haberemus. y .3 8.1 1 .Reliquum uero.F,A.I.angulum qui eft appare 
tis in eadem longitudine motus in epicydo graduum.iy.i y .1 /.quftjus/quoniam 

Jmproportionesuelodtatuminmaximalongitudinegradus squats logitudinis 
conMuut. 2 . 6 . 6 .habebimus medietatem totius rcgrelTusreliquommgtaduum.i. 

4 2 .y.& diemm.70.2 o.in quibus proxime ftella mouetur periodicos gradus.2 .2 1 
3 y.cogruentesexpofitisffquats logitudinis gradibus.2.6.6.Totumautregreft’um 
maduu.7.4. 1 0.& dierum. i4o^4o.CSed minimse quot^ longitudinis magnitu/ 

SinesmodoperfimiliaineadedefcriptionecoiifidKemusquando medjamter fla 
tiones oppoutio/inipfa minima excentricil6gitudineacddit.Etutra(^ ftationum 

in expofitaCf m motum longitudinis)diflantia ab oppofitiotie hoc efta minima ex 
centnd loneitudine/in quo fim.A.G.quidemlinea longitudinis ifhes indifferens 
CmiUter a minima reperitur.Additio autem fubtraffioue quse gradui congruit uni 
fexagefimamm.7.2 o-proxime/ Q^e hicetiam apparens epicydi ueloamea h^ 
bet proportionem adapparentcm ftellsuelodtatem qua. i . 7.2 o.ad. 2 8. 1 8.2 i. 

Etkdlcoqnalmmelt.T.F.linea.i . 7.2 0.tdium.G.F.quideTOlIigitur.2 S. 1 8. 2 4 . 

ToBuao.E.G.talmm. 3 o. 33 . 6 .Re&n 8 nl™““™q“°:*f“'’-^-.‘^^-y-“"= 

is contin«m.S64.4S.38.&qiS qualium! eft.D.A.fimiJiametetepitycli.6.3o.M2 

liumete!l.A.C.qua!indiffaensaminiinalogitudme. 76 . 37 .&pioptamtota.D. 

G.63.r.eaiadem colligatu! 6 f.G.I.icliqua.jo. 8 <fKiagtfimaw. 7 .RKFagulum^ 

fub ipfis hoc efl tub.E.G.K.G.r.contenmm. 3 1 55. 2 f .2j.fi pamemui fimilitei 

3 1 f 0.2 5.2 j.pci.864.4S.f S.SC&cliexpaitiHonenumen.3.3S.J 2uadicem qua! 
Ia. u 54 l 49 .ftoifum multiplicabimus tum mlineam.T.F.hoc efl.in. 
inlinSn!F.G.hoceaiu.28..S.26.habeHmuslme3mqmdera.TJ.a^^^^ 
42.auaUumeB.A.F.femidiameteiepicycli.6.30.tc.A.G.lougltudims Itas linea 
11.3 5 . linea ucio.G.F.r4.6.2!.eaifide.Totamautem.G.T.5A.i5.5.Qualiui^ 
tutll.A.F.qnaleaum3nguIumfubtendit.i2o.taliuni.T.F.enr.33.3..i&u5ua|i 
iimuero.G.A.qu3ereaumfirailitetfubtenta.i2 0.taum.G.T.ii5.i7.4..^cir 

In^tcns etiam line2e.F.T.taliumeiit.3 8.3 2.34.qualium eaaicui!isqui.A.G.T.te 

SuloSc 5 rcribitui. 38 o.quaieqnaliuduoiea 2 liint. 3 .o.taum.F.A.T,quoij 

SkLiSAi 2 ^ 34 umgntauao.G.A.T.i 67 . 34 .S 4 .C!!!almmautemqoatuo 2 


„esnelodB.™teua^ 

'iZmaCfmDioiStoemuelocitatum qua iti minima longitudine fiunt.2.j3. 
sTP” lj..^2Xndtudi^^yUDtmedieBtemquidc,tonusregei&sgia, 


Cies 

70 

140 


H 

8 

i 6 


C 


S i' 


CG.A.a<3.A.I,c{tpor 

tio.6o.ad.U4^2.^o. 


LIBER XII 

duum habebimus.;.^ 9 .f.& diemm. 6 S.in quibus proxime flella medio motu mo< 
uetur congruentes expofitis squatslougituditiis gradibus.j. 55 .: 8 .giadus penodif 

cos.:,i6^i5.totumueroregreirum.7.i8«io.&dierum4i}6. 

De ¥? Rctiopedationibus CTDemonftratio regreffuum louis. 

M STELLA uerolouis(fmcomputationcs/qu*itimedia!oti^ 
mdinefiunOproportioquidc.T.F.ad.G.F.ea colligitur qux eft unius 
ad.io.<i.2g.Proportioaut.E4G.ad.F.G.n.5i.:9.ad.io.5i.29.teftangulu 
II i ueioquodfubipfis continetur dti59.?7.?9.CRurfusj.porao lineae 

GASTl.eft.6o.ad.n.30.&proportio.G.D.ad.G.I.eil.7i.5o.ad.48.50.Etiefti 

culumfubipfiscontentum. 5467 « 45 *Facb autem ex partitionenurnen.H-59:i> 

fa{jix^.M.i.multiplicata-inprajpofitamlinex.T.F.ad.F.G.proportionem/Qatli/ 
neamauidem.T.F^dexporitas.G.A.&.A.F.magnitudines.4.59.i.Lmea uero.G. 
F.<4*6.44.earudem.Totamautem.G.T.5f».5-4-5*Eticciicoadproporaonemetia 

partium.i:o.utriufa.A.F.&.A.G.linearum qus redlum angulum fubtendit.T.F, 

auidemlineaeiit.52.o.io.C.T.ueto,ii8.n.4.&:arcusfusIine3fquidem.F.T.gMdu 

um.<i.’i.4i.Linesautem.G.T.i6o.4.55.confequenterautemangulusetiam.t'.A. 
T*talium.'<.40.5o.proximecolligitur/qualiumquatuorrec'tifut456o.anguiusue/ 

ro G A.T 8 '.’.: 8 . earude/&anguIus.F.A.G.ipfiusiegreflus penes uelocitatem Itel 
l*reIiquorum.a.C 7 .r..angulus autem. F. A. I. apparentis insqualitatis graduum 
c 4 ..M.? 8 .quibus tn fm expofitasCipfius per longitudinem motus)propomones gra 

dusconeruat.<.M4.CSitregreffusmedietasgraduum.4.56.8.&diOTim.6o.30* _ 

proxime.Totus nero regreffiis graduum.9.5M6.& aerum, m. Longitudo autem 
^ .. TnflYima&Irmmma lonsituanerinditteren 



D 

6 i 


auseft inquino? graduum airannaaii!aAiuidw.iiiiiim<a 

ttquoJam)minoielt4n,axitna&maioiqminimalongitudme.Sera^ 

compntariones qus in miximalongitudine fiunt/addmo qmdem at j 

»quadonis.<,io.fexagerimamm inumitui.CEt icaKO lines quo(|.T.F.ad.G.f. 

Itoeam piopoitio ell.o.54.so^d.io.56.M.ieflangulu uero quod fubipfi “ime™ 

eft.«i3.46.4i‘&rurfumpropottio.G.A-.Hneaead.A.D.lmeam eft. 6 :. 45 .ad.ii. 5 & 

Proporrio autem.D.G.ad.G.I.eft.74.i5.ad.5i.i5.&teaangulum quod fub ipfis 
continetur.;8o<.iS.45.Raax ueronumen.z7.iH6.qui ex pamtioneht/quseit.^. 
ii.4.miilriplicata in expofitam.T.F.&.F.G.Iineamm propoittonem: lineam qui/ 

dem.F.T.facitadexporita.G.A.&.A.F.linearummagnitud!nes.4.46.6.1ineamue 

ro.G.F.<7.6.M.raiudem.G.T.autem.6i.f-.z5.Iccircoetiamadpropornonem.i2o. 

utriuf«linearum.A.F.&.A.G.qu2reaumangulum fubtendunt.F.T. qmdem lu 

neaeftT40^iHVC.T.autem.n8.i9.27.&arcusfui.F.T.quidem graduum. 48,59. 
*4.C.TTuero.i6o.?94<>*a‘Jbas lineas confequenterangulusquoq;.F.A.T.rajium 
eft Z4.'d-i7.qualiumquatuotreaifunt.?6o. angulus uero.G.A.T. 8 o.Z 4 . 4 S.ea/ 
mdem/&iquorum.F.G.A.quidemangulusipfiusregreiruspenesftcl]sue!ocr/ 
tatem graduum eft-5>.35*n.F.A.I.uero.angulusapparentisinsqualitatis.55.55.i.qj 
buscumfecundumproportionesmaximsdiftanti». 4 . 4 o. 35 .xquatfflongirua/ 

nis gradus congruant:&perioacx.5.6.35. colligitur regtelTus medietas graduum 
4.5o.37.&dierum.6i.3o.proxime.Torusautemregreflusgraduu.9.4Ki4.& 
rum.nz.CTSecuudum uero computationes qus in minima di ftantiafiunt/additio 
sequationis/at<5 fubtra(ftio.5-4o.fexagefimarum, inuenitur. Iccirco etiam propor/ 
tiolioes.T. F. adlineam.F.G. eft.i. 5 ^.o.ad.io. 45.49.& prbpottio.E.C.ad.C. F» 

€TRurfuspioportio lineje.G.A.ad.A.I.lineam cft.57.i5.aa.ii.5o.& proportio. 
D.G.ad.GJ.68^.5.ad.45.45.Re(ftangulafub ipfis contenmm.5145d8.45.Nu/ 
meriueroexpropoitione feaid:.55.59.Radix.4.45.o. multiplicata in propofita 
proportionem .T.F . & . F . C. lineatum &dtad «^ofitas. G . A .&• A * F . linea/ 
tum magnituiines / lineam quidem , T . F . partium .5'. B . 55* Lincam autetft 


ALMACESTI 


p ctiam.Ro.utn/ 

iif«linearu.F.A.&.A.G.qus reflum fubtendunt.F.T.qtiidem eft.54.14.47. G.T. 
uero.Ji3.»*46.ArcuuueroinipfisilIe quidequieftinlinea.F.T.paitiumeft.55.45. 
^.amueroeft.InHnea.G.T.paitiumeft.i59*22*4o*Adhosarajsconfequentei.F. 
A.T.quo«aneuIustaIiueft.26.5:.52.quaIiutnquatuorrearunt.5^.Angulus ue/ 
ro.G.A.TT70.1i.20.&ieHquo9.F.G.A.quideanguIusipfiusregreffuspropteiue/ 
lodtatemftelI*graduumeft.io.iS-i.o.F,A.I.autem angulus ap^entis inaequa/ 
litaas.52wt8.48.quibus cum fecundum proportiones minimae diftantiae squats q 
demlongitudinis.5.2i.20.giaduscongiuantspOTodicae autem.4.54.20. Medietas 
uero tcgreffus graduumscolligitur-j..57.2o.8i d1erum.59.uel aiatcr.Totus autem 
tegrelTus graduum.9.54.4o.&dierum.iiS. 

CRegreffuum Martis Demonftratio. ^ Ca.IIir. 

STELLA ueroMartisfecundumediae loti^mdinis coputatio/ 
^«'lilnes proportio quidem.F.T.lines ad.F.G.ea colligi tunqus eft unius ad 

^o.52.5f.piopoitioueio.E.C.lineaad.G.F,2.52.5i.ad.o,52.5i.&rei^ngu/ 

AJ.>il lnm fuh ious contentum.2.;2. 15. CT Et turfutn. C.A. linea ad lineam 
A.D.proportio eft.60.ad.59.50.:: roportio ueto.D.C.lineff ad.C.I.99. 30. ad. 20. 

20.&re(ftangulumfubipfiscontentum.205945.fa(fti autem ex partitione nnme/ 

Lso2.<o.5o.Radix.28.2i.8.multipIicafaadpr?pofitam.T.F.&.F.C.!mearumpro 

portionem fecit adexpofiras.G.A.& J^.F.lincaiummagmtudires lineam quidem 

T.F.'8.’r.8.1ineamueto.C.F.24.58.25.earundem& totam. G.T.5;.i9.35.Icarco 

etiam adration€m.i2o.utriufcp.A.F.&.A.G.linearum qua reftuin angulum fub/ 
tendunt.F.T.quidem linea colligitur.S6.8.o.G.T.autem.io6.59.6.& iuorum ar/ 

cuum.F.T.quidemgraduum.9i.44.34.C.T.autem.i:5.26.io.adqu<Kconfequen 

teranguIus quidem.F.A.T.talium eft.45.52.i7*qualmmqu3tuorrechfunt.36o. 

G*A.T.ueroangulus.62wt5.5.earundem:&reliquorum.F. G. A. quidem ^gulus 
ipriusregreffusquieftpropterftellsueloatatemgraduum.27.i6.55.F.A.I.autem 

inaqualitatis angulus.i6.5o~48.quibus cum fecundum e^ofitam motus longi/ 

mdimspioportionem!graduscon^ant.i9.7.33.fiyegreftus 

S.O '..SCdierum.;6.50.ptoxime:Totusueroregreffusgraduum.i6.i8-M.5^ die/ 
r^''72.1ongimdoautemquaeft inhacdiftantia maxim* mimms ue Iqngitu/ 
dinis^a ftatiSiibus , 20 . fexagefimis minor eft 5 ^xima & 

<TSec5du uero computationes qusin maxima «iftantia fiunt additm xquano/ 
nis arcu fubtraaio qus uni congruit gradui.io.20.fexagefimarum muenitur. Icat 

to.E.GJ.C.F.2.4!.5i.ad.i.5.ii.&re^ngulumfubipriscontOTmm^^ 

nirfum proportio line*.G.A.ad.A.I.lineameft.6j .40.ad.,9.30.&.D.^ G.T. 
J^.io.ad.:Lo.&recftangulumfubipfiscontentum.27^i-5-i-4^^ 

4.7 expartiti6efeai:Radix.5 i.5.4i,mulcplieataadprspofitam.T.F.&.F.G.h 
StJ^mpmportionem fadtad expofitas.G.A.&.A.F.hneaium magni^mAnedi/ 

T-F.oaidum.2c.42.45.1ineamueio.F.G.32^q«54.eaiundem.&to/ 

-g .f.i7.Icdico etiam ad rationem. i2o.utriufq?.A.F.&.A.G.linea/ 
“”f;iK&mipilumrubtenduM.F.T.<]uiderato 

.nfi 4 . 16 iimiliteraicuumautemfuonmi*F.T.quidem graduum efi.Si. 13 . . 8 * 

S; ,Ta! auiumquatuot «cHfunt.36o.anguIm uero.C.A.T.6:.49. «• ea- 

J^4l™SaLumangulusquatm.F.G.Adpr.usKgieffusquiellpi^^^^ 

r iliS mm ea%. 1 7.angulusautem.F.A, I. iniqualiBos appKenos 

Ji.i;.iq.qu!bus rararao w colligitui tegieffus medietas gia/ 
Ams gradus ‘ ^^roxime.TotusueroregreffusgTaduum.i9.53.5;.a« 

iSo:^Csl^daaute44“°“l“ 


<TDe ^ tegrefTftjus 
D 



Piopotdo uno. T . G- ad. G.F 44t> 
|i.ad.i i.ii.&Kttangulfifiib ipAs 
concemu.: 51-3. (TEcrur&impKV 
pouioHnc%.A-G. ad. A.I.D. Ii/ 
nci e.6) 40.ad liagtxca 



D 

3 * 

44 


LIBER XII 

fubtraflio *quationis.o.i2*4o.fexagefimamm inuenitur. Iccirco etiamproportio 
T.F.HneaEad.F.G.eft.i.i:.4o.ad.o.40.n.proportio autem.E.C.ad.C.F.eft,5.i-.5i. 
»d.o.40.ii.&reclangulum quod fubipfis continetur 6^.2.444. Rurfus proportio 
G.A.ad.A.D.eft.54.2o^d.99.50.&proportio.D.Gjd.C.I.93.5o.ad.i4. 50. ac te/ 
flansulum fubipfis contentum. 139!. 5i.40.tadix autem numeri, 672. 13. ex parti/ 
tionefadi quseft.25.55.5S.muIriplicatain proportionem expofitam,T.F.&. F.g. 
lmeammfedtlineamquidem.T.F.adexppritas.G.A.3C.A.F.lmearummagnitudi/ 

nes,3i.24.3 Jineam uero.G.F.i7.2i.5i.earundem.Totam uero.G. T. 48. 45.54. i„ 
drco adTaaonem etiam.Ko.utriuft^ linearum.A.F.&.A.G. qu$ reftum angulum 
fubtendunt.F.T.quidemcft.s.5*J5*4i*C-T.uero,io7.4r,74ircuumautemfuotum 
F T auidemreraduum efl.io5.ioS.io.G.T.uero.i27.4o.22.adhos arcus confequc/ 
teran2ulusquoa.F.A,T.talium€fl.52.59.5.qualium quatuorrea1funt.560.angu 
Ius uero.G.A.T.65.5o.n.eaiundem:&ieIiquomm.F.G.A.quidem angulus ipfms 

ie2teffus propter ftellz uelocitatem graduum efi.i6.9.49*f ‘A*I*autem angulus ap 
olentis inxqualitatis graduum.ir.ii.6.quibus cum fecundum proportiones mini 
msloneitudin!S.2o.3542.gradus zquatz longitudinis congruantrSC giodicz.i6. 

c.<2,colligiturmedietasipfmsregreffusgraduum.5.56.7.&diemm.32.i5,proxime 
Totus ueioiegreffu3graduum.ii.i2J4,&dierum.64.30. 


De 9 Retxopedadonibus CRegrefluum veneris demonflratio. 



N STELLA autem Veneris/fecuduraedizquidMongitudinis c6/ 
putaticnes/proponiolinez.T.F.ad.F.C.lineam colligitur ea quz ^ 
unius ad.o.37.;i«& proportio.E.C.ad.G,F.r.37.3i.ad.o.57.3i. & refts 
1 eulufub ipfis c6tentu.i.3S,30.&rurfura proportio linez.G,A,ad linea 

A.P^o.ld.43.iof&proportio.D.G.ad.G.I.i05.io.ad.i6.50.&reaangulufub 

ipfis c6tentu.i756.38.2o.Numeriaut.io^.56.expaititioefea,^dtx.32.3i.29.mul/ 

&Ucatainexporitaration?.T.F.&.F.G.finrarufiatIineaqujde.T.F,adexpofi«s 

G.A.&.A.F.linearumagnjtudines.32.3r.i9.1ineauero-G.F-20.io.ii.oCtotam.u.l. 

c2.5i.4o.icdrcoadrationera etia.i20.utiiuf(^ lineatu .A.F.&.A.G.qu2teauangu/ 

lufubteiiduntIineaquide.F.T.90.24.58.partiueft.G.T.uero.iOj-.4V:o.aicuuaut 

_ e r^.T.,„.»/-,.T',‘».'jT.4.rt.fldhosarcusconfeauenter.r.A« 


I5utfu5 proponio-G.A.ad 
A.Left.6i.iA3d.«.io. 


T.quoaaneulustaIme.48.55.3o.quaUuquatuorrectuunr.5oo.iuiguiuiuc,,^.v.. 

A.T.6i^5.54*proximeearundej&reHquo92angulusqmdc,F.C.A.ipfius regreffus 

Q eft o ftellz uelodtategiaduu e.28.i4.6.Angulus uero.F.A.I.inzquaIitatis. 11. 52. 

24..quibuscu/fmexpohtamediammot91ongitudinisproportione/gradus pgniat 

:l35.M.medietas regreffus colligitur graduu.7.58.47.&dieru.20.jo. proximes 

totusauthegreirusgraduu.i5.i7-?4‘8idieru.4J.4o-Iongitudoaut quz eft in hac 

diftantiamaximzminimzue longitudinis a ftaticnibus.5. fexagefirais proxime 
minor efl/qua maximaj& maior qminimasfecundu uero copu tationes quzm ina 
ximalongitudinefiunt additio fubtradioue/zquatioms.r.ro.fexagefimarum in/ 
uenitur: Iccirco etiam proportio lines.T.F. ad lineam.F.C.eft. 0.57.40. ad.o . 39; 

ci.8Cpiopoitio.E.G.ad.G,F.2.35Ui.ad.o.39.5J.reaangulumuerofubipfiscontenta 

iwi.5,4.<rRurfusj)portio.C.A.ad.A.D.efi.6i.io.ad.43.io.&.D.G.ad.C.I*io4» 
ao.ad.i8.o.&:quadrangulu fubipfis contentu.i878,fa<fti autem ex partitione nu/ 

meri.io93.i6.i3.radix.33.3.53.raultipIkatainprcpoitione.T.F.ad.F.C.linewunj 

cxpofitam fodt.T.F.quidemlinea ad magnitudines didas.G. A.&. A.F.Hnea/ 
rum partium.3 1 .46.44,Hneam uero.G.F.2i.57.38.earundem4& rotam. G.T.55» 

4^.22.&icdrco adproportionemetiam,i:o.utnuf<5lineaium.A.F.&.A.G,quz^ 
ftuangulumfubtendunt.F.T.quidemlineaeft.88.20.34.G.T.autem.io5.25.44‘* 
arcuum fuorum.F.T.quidem graduum eft.94.48-.54.arcus uercC.T. 122.56. 

hisuerofubfequiturutfitangulus,F.A.T.talium.47.24.27.qualiumquatuorre-« 

funt.36o.angulus uero.G.A.T.6i.:8.r4.eanindemj&reliquorum.F.C.A.quidern 

angulus regreffus propter uelodtatem ftellz graduum eft.18.3 1 .46.angulum autc 
E4,I.appMentis insequalitatis, 1 4.547.quibus cum f m fportiones maximz log> 



AIMACESTI 

nidinis congraant/*qitat* quidem longitudinis gradus.!o.i9.V5€riodica! uero.:i. 
. ^.Medietasquidemregteffus colligitur graduu.8.u.^*& dieru. 21.50. proxime. 
Totus uetoregreffusgraduum.i 6 . 25 .: 6 .&dierum. 45 . fecundum autem compu/ 

tationesqu* fiunt in minimalongitudineaditio aquationis fubtta<^uefexage 

fimaruin.2.20.inuenituiJpropteiea&proportio quidem.F.T.ad.F.G.eft.wuo.ad 
o.t<.n.propoitioautem.E.G.ad.G.F. 2 . 59 .ji.ad.o. 55 .ii.& reaangulum fub ipfis 
contentum.i.55H4.&rurfusproportio.G.A.ad.A.D.eft.58.5o.ad.45.io.&.p.Gi 

ad.G.I.io’.o.ad.K.4o.Reftangulumfubipfis contentum. 1598. o.Numen ueio 
expartirione^ai.io: 2 . 54 . 7 -radix. 5 i. 58 . 58 .multipUcara in proportione linearum 
T.F.&.F.G.&dtlineam.T.F.adfuppofitas.G.A.&.A.F.magnitudines. 55 .i 5 . 56 , 

lineam uero.G.F.i8.45.i6.earundemtotam.G.T.5i.58.52.iccircocaainad propor 

tionem.i:o.utnuf<5.A,F.etiam.A.G.Iinearum qus rechim anguluni fubtendunt 

F.T.quidem linea erit.92,2i.5.G.T.autem.io6.i.25.Dearcubusuero.F.T.quidem 
line*aicusgraduuraeftaoo. 59 .?+-G.T.autem.iH. 8 . 22 .&ccmfequentCT.F.A.T. 

aneulustalium.<o.M^.7.qualiumquatuor reaifunt.56o.&anguIus.C.A.T.62. 
4.n.eaiundem:&reliquorum.F.G.A.quidem angui usregreffus propter ueloata/ 

temftellaegraduumerit.27.55wf9.F.A.I.autem apparentis insqualiraos angulus 

n«44.*4.quibuscumfecundum proportiones minimae diftantissquatat quidem 

lo*^mdinis gradus congmant.2o.^5.5o.periodicaeuero.20.&fexagefimae.4.5o. 
medietas regrefius graduum confequentcr coUigitur.7.2.i9.& dieru.:o.20.proxime 
totus autem legieffus gduum,i4~4..58.& dieium^.o.40. 




CTRcgreffuum Mercuriidemonfiratio. 


Cap.Vl* 


I NI MERCYRIO enaraiurfusfccuadumcomputationes c 
inedialondmdinefiunt.T.F.quideralmearad.F.G.lineam pro 
„ »Oi.n;n« 3 d.i^. 8 -F.r,.ueroad.C.F.c.o. 8 .ad. 


jOicmm 

ixnaruin, 



I 40 

16 > 


Oe $ repedatiombus 


...js quae in 

itlinedialongirndinetiunt.i.r.quiaemimearaa.r.o.iuitain proportio 

^ea colligitur quae eft unius ad«5.9.8.E.C.ueroad.G.F.5. 9. 8.ad. 5.9.8. 
rccfangulum fub ipfis contentum. 16.14. 27. Rurfus. G. A. lines ad 

G.I. 6 o 4 d.i:. 5 o.&.D.G.ad.G.I. 8 i. 504 d. 57 . 5 o.&reaanguIumfubipfis conten/ 
tum.2095.4<.& numeriuero.i90.29.5i.expropordonefefli radix.ra .48.7.mm/ 

tipliatain 7 roportionelinearum,T.F.&.F.G.fecitImeam.T.F.adfuppofit«.C« 

A.&.A.F.maariituines,i5.48.7.&lineam.F.G.45.5o.24.totam uero.C.T.57» 

i8.2r.proptercaeriamadrationem.no.umuf<?‘A.F.&.A.G.linearumqus rectum 

angufumfubtendunt.F.T.quidemerit.75.56.57.G.T.autem.n4.57.2-&arcuum 

fuorum.F.T.quidemgraduum.75.40.284icusueroline2.C,T.J45.52.52.iSaonle/ 

quenteranguluseriam.F.A.T.talium erit.57.fo.i4.qualmm quatuor ie<fb f^t 

a6o4ngulusautem.T.A.G.72.46.26-earundem{&re iquoium angulus q'Jidem* 

F.G.A.iplius regreffus qui eft propter uelodtatem ftell» graduum ent.17.15.54.^ 
ffiilus UKO.F.A.I.graduum insqualiratis.54.56.i2.quibus cum fecundum expofi/ 

temlongitudinismotus proportionem congruantgradusjiwt.59.medietas^J 
K^Iel^uLlinquituxgIa/u^m.6.8.?^&fiaum.u.IS.p.o)ame,totusautem 
fufgnduamcoUigiTO.n.. 7 .io-Kdierani.u.;o/«undumaMm^^^ 
qulinmarim.!clgitudin.fiunthocenquando*,i«alonpmd<>.,^gnib^^^ 
tot amaBtmlongimdine quibus aquales at<sinedilconpuunt.n.;o,poM™ 

tfquationis additio fubttaffloue qute umpdm congiuiu.ic.faagefimaium 
miximemuenituB8ipiopteiea.T.r.eBamtae»piopomoad.F.G.eft .0.57.40 

K^ii.i8.1inateueio.E.Gjd.G.F.S.6.48.ad.?.iio8.&teamguIurubipr.sMM^^ 

tu 16 io 4 .&mrfus.G.A.quidelinea:ad.EJD.ptoporaoeft. 6 S. 56 .ad.ii. 5 o.D.G.au 

lIi 6 ai 46 .l 8 iioaangulum riibipfiscontemu.4i44.4:4«-™“™ 

So1iStpXneMradix..6.t.,5.mU 

te.l4.8.G.T4utS.n6.}i.5S.8Caitus.F.I.Stadua.86.5i-t.&.T.G.alcus.lS!.v.S6. 




tIBER XII 


D H 

lo iz 

P«p»frion« *uw quas in minimis 

longftudtnibmfiiinf,cffieiunnitin 

<iiftan«iiperioJi'0»5 atnaximalo 

giDtdinc graduum>ufr 


D H 
if is 


a(Iquoscofequcref.E.A.TJngulustaTiiicft. 4 ;.i 5 .?i.qua 1 iuquatuorrcflifunN 56 o 
Angulus 5t.T.A.G.76.i5.5?-earucle&reliquo^angulusquide.F.G.A.ipllusregref 
fus"qme(lptop»-erflell*uelorirate^duuerit.i;._ 46 .ijjngulusueio.F.A.I.appare 
tisinsequalitatisgraduu.^i.fi.tA.quibus cufecudurnaximslogitudinisproportio/ 
nes congTi'antequat 2 qujdclongitudinisgTadus* 9 ‘ 48 . 5 i.periodicsueio.io,i 6 . 5 i, 
medietas quidem regrefiusie!inqu!turgiaduu. 5 .^ 7 «ii.&diOTtn.io. 5 o. proxim^ 

Totusautc regreffus gr 3 duu- 7 * 54 *”*d^ dieru.ii.CT Secundu aute proportioes qua 
in minimis longitudinibus fiunt qualongitudines fiunt in diflantiis. iio. periodi# 

corugraduu.Amaximalongitudme/additioequatioisfubtradiioue qua colligif 

ex ea quod c6gtuif.n.gradibus/qui ex utraq; parte minimarum longitudmu funt/ 

inuenif’.o.i.?o.ptoximei&proptereaetia.T.F.ad.F.C.propoitioeft.i.i.5o.ad.3.7. 

iS.E.G.autead.C.F. 5 .io. 38 .ad. 5 . 7 .; 8 .&reaangulum (ub ipfis contentu.16.11.15. 
&ruxfus.G.A.ad.A.I.proportio: eft fic.55.4!.proxim_e/ad.ii.3o.&:. D.G.ad.C.1. 
funt.78.ii.ad.3;.ii.& redangulumfubipfis contentu.i596.i4.i4.& numen.160. 
jr.19.ex partitione fa(ftiradix-ii.39.48.multiplicata feoifum in proportioti^T. F, 

&.F.G.line3rumprapofif3mfacitlineamquidem.T.F.ad{uppofitas.C.A.&,A.F, 

linearum magnicudines.ii.58.47.1ineam uero.F.C.59.36-4.& totam.G.T.51. 54. 

ei.earundemt&propteiea etiam 3drationem.iio.utriulq;.A.F.&.A.C.Unearu qua 

leifium angulum fubtendit.T.F.Hnea quidem eri f.69.i3.5i.T.G.uero.ii5.i^4S.« 
arcus linea.T.F.graduum.70*i7*44‘T.G.uero arcus graduum. i4i.i8.i4*«con/ 

fequenter.T.A.F.quidem angulus talium eft.35.i3.5i.qualium quamor recti iunt 

;6o.angulusuero.T.A.C.70.44.7.earundemj&reliquorumangulusquidem.F. 

A.G.ipfius regreffus qui efl propter ftella uclocitatem graduum OTt.19.1S.55* angu 
Ius3Utem.F.A.I.appaienrisinaqua]iratisgraduum.5S*50‘^5*<3“i^‘^^‘^'"‘®^“”““ 
ptopofitas proporricnes aquata quidem longitudinis gradus congiuunt.11.59.50 

periodice uero.ii.2r.5o.McdietasqmdemregteffusTelinquiturgraduiim.7.56.23. 

&dierum.n.?o.proxime/torusautem regteffus.is.ii.46.&diMuniU5.tx_licden^ 

firata mag** conueniuntproximecuraillis/quaperapparentiainfinguJjs pianeia 

rfiinueniunf.CTCapimus autecogruentias motuu longitudinis que hunt in r^xi 
mis&minimis!ongitudinib9hocmodo/nagratiaexepliqmin motibus maxime 

longitudinis Martis demonlhauimusarcu epicycliapp^ente qui eft ab altera i.atiq 

neadoppof1fionehoceftquiadcentruzodiacigcipif gTaduum-21.15.j9*» cogiue 
tesiftisperiodicalongitudinisgradus fmproportioncuniusad.i.5.n*lunt*2Wo.5 
xime^& fi pracifeno totide fint propterea proportiones uelocitatu inftaaonib9e^ 
pofita noeadem funtpertotosiegreffusno tamcnadeomultum auauate dirte/ 
runt/ut cogruens additio fubtra«Sioue qua eft gTadiiu.5*45*3wimeferlibili aliquo 
differat/dequo curandum fitihis fubtraaisagadibusepicvcli.i:.i5.i9.tn maximis 
enimlongitudinibus maiores funtapparentesin epicyclo motus q periqdia/inue 
nimus congruentciplis periodicum inaqualitatis motu ab altera fiatiomi ad oppo 

fitionegra.i8.:8.i9*quibus quoniaperproportionemedicrumotuucogiuunt/gia 

dus periodici motus.:o.48*ii*his qm pracife capri funtpro.ii.io.ufi fumus.-addino 
nis autfubtrafticnisuegra.5.4S.totidemenimproximehic quoq; funt quoniam 
in maximislongitudinibus apparentes fecundulongitudinem motus minores iut 
quaperiodici/fubnaximusabipfis:& ficapparentem prapofualongitudinis motu 
fecudumlongitudinem inuenimusgraduum.17.15.21. 


0 


Flanetarumftitiono CComputatio tabula ftationum* Cap.VlI* 

B ERVM VT etiaminlongitudinibusmediisquafuntintamedia 

& maximam minimam ue &d!e poffimus inuenire: in quibus pat 

ticulis epicycli finguliplaneta ftandiphantaftamfaduntjtabuiamco 

pofuimus uetfuum. 5 i.&ordtnum.i 2 .quorum primi duorumeros 

periodicalogitudiniscontinentpeifexgTadusomnesadauc'ios.Re'1 

qui ucro decem diftantias aquata inaqualitatis fingulorum quinq; planctarum 
,*b>appMOTtibusmaximis epicyclomm longitudinibus/ primi quidem in fmguli* 



ALMACESTI 

nrfinB piimamm Batiomm!& fecundi ftciindammMarum magnitudincsa p« 

demontoans de mediis minimfe maximifqi longitudinibus ab exceffibusqra fuM 

inteimediislongirudinibus capimus dequibusdiaumeft.In his qus de rabulism 

mualiiatumexporitanobisruntcumdeapporilionefaagerimaiumoclauioidi/ 

SfemohabeleMnfinguliseniinpeiiodicielongimdinismoabusunacumrna, 

Lmdineraaximaidiffeiennieiniqualitatisdiilannsquocpmepicgcloinquta 

Sonumpeifpicimrdiffetenaadcmonltianmi.fedpnraumquoniamdemt.nP, a 
”egreltusquiSuntinmaximisminimifcplongltudin.bus non coniinen llanoi, 

nes quaiibi fiuntiquandocentraepicycloiuminipris maximis nummifqite^ 
din.Lfunnfeddeterm.natamquadamdita.t.am.nr.ngul.sptaemta^^^^ 

pimus edam ab illis eas magnimdines qu* wfismiiiiti^&mnmiston^ 

buscongraunthocmodo.CEnmummnel.s&tum.acIouB.quomanuno^^^^^ 

Sbilifde quo curandum rit)dillana* epicycloium qui funtnpfisrninimisSC ma 

SimislongimdinibusdiffetontabexpofitorumlocisdiflantiisinuentosinHsin» 
qualitatis numeros qui colligunmiabappaientibusmaximuiepicycloium longi/ 
tudinibusinuerfibuJfuis congruent' appofuimushoceft maximarum q.udemlon 

qitudinumin uerfibus qui. 56 o.numerum condnentiminimammueio ui.uerfiM 
Sui.iSo.numemm cononent-CDcmonllramm autem eftin ftella latnim q. dita 
Saquifitinmaximaexcentncitatis longjtudine a minima epOTcli mduura efl 

d7.ic*proxime/qus autem fitinminimalongimd1ne.64.51.C7in ftella ueio Io/ 

His ditanda quidem quaifitin maxima longitudine graduum eft.«. Sf. qn» uno 
in minima.Mp.congroentesigimi his 3 maximis epicycloium longitudinibus 
numeiosfiitfacilius capiantur)in quamol ordmibus qm dMuccps ad longltuciinis. 
motum funtin propriis uerfibus appofuimus.In uerfu quidem qu1460.max.ma: 

I6gitudinisnume/c5dnet.CIntadoquideoidmegmdusprima:tat.c.isfaturni 
liSc.InquaitoiiKO gradus fecuda;llari5is.i47.iS-«7MmilitHin_qntogradus 
tanfispiimaiIouis.,: 4 . 5 .irextofecfid*ftaaop.: 5 M 5 .Clnuerruautqnu^^ 
Iogimdinisnurae^.i8o.e6rineleodiordinefilrgra.ii5.i9;^i44.5i.eodenitBiiio 
dogra.ri7....Sc.:3!.49-Clnmarteaufe qm demonaiatu eft qnu^^ 
SradSuscentruepi,^iamaximadiftatceBc.lonmtudmei.ucftad.pha^^^^^^ 

SeriiAftaietii abapparete minima epicyclilogitud]negia.ll.i;.qmtp^motus q fit 
■ iraediadiftMria^duspdnet.i6.sl.eritexceiIusgiaduu.5.!i.Eftautemaximalo 
... 1 1:.' /.A -.^t;.‘;n.a<./4;4.Art-JVi»Yri»ffusiofaK^.lonsitudoueioinpr?pont3 


fum qui eft ad meSidiftanria in ipfa maxima longimane 

&ficab apparetemimmaepicycUlogitudine gradus colhgun.-.^* 
rolongitudineprimsquid&flanonis.i57.28.quosinotdinefeptimomu^^^ 
connetnumem.56o.ponemus/fecudKueroflationisgra^is.M2.^^^^ eoicvcli 

itrteode£Ruerfu.UmiIitetqmquando.i6.5-VP^O‘^‘”* gradib^diOatcetm ^icycJl 

inminiinalongiwdinetucftandiphantaftafecit.diftatmabappareweminimaepi 

ScrSKKficexceffusadmediidiftan^ 

minima auideeft.<d^eamndefecunduexceffura.6radmcdiajqusueioeftpr»pofi 

“SnSrmini™^^e„tricilongi.nifine.S4^^^^^^ 

. 3.0 habebimus toruexceffumquifilinipfamimmalon|ididinegraduu.6^iccir 
tmo^uidequieftabapparenteminimaepicycligiaduu.io.5i.quiueroeftama 

comotuquiaeqiiie ne f(.d5draute.i9o.ci.quos apponemus 

ximaipnm^qra^^^^^^ 

in urfu quitebetnumOT l8o.m^^^ 

qmdemontameftqnp n^ ^ 

anaximaexeeraalogimrnnemUKiiap^^^^ 

mmima^icyc . .4“^*§^_..,q,^^„.,„ni5gcfexaeellmaiu.ii.&ad hscmaxima 





LIBER XII 

Tumad mediam diflatitiam in ipfamaximalongitudine.i.iy.&fic ab appaicti mi 
nima epicycli gradus coUigutur.i4.^.a maximauero prims quidem ftationis. 165. 

«.quos in ordinenonoj&inuerfunumeri.36o.confaibemus/fecundaueroflatio 

nisgiadus.i94^.quosin ordine.io.eodemc^ ueifu apponemus.CTSimiliterquo/ 
niamquando.io.ptoxime gradus fecundu medium longitudinis motum a mini/ 
ma excentrici epicyclus longitudine diftar.-tunc ftellaphantafia ftandifecit:difiat(^ 

abapparenteminimaepicycligradibus.ii.44dtaut exceffus ad mediaiu unius gia 

dusfexagefimaruffi oaocoUigatur:eft(^longitudinumminimaquidemtaliu.58, 
ecqualium media.6o.exceffufcp harum.i.i5.1ongitudo autem in ppofita a mini/ 
ma longitudine diflantiaearundera.58.5o.& huius ad mediam excellus.wo. mul, 

tiplicaufmus.i.i<.m.i8.faaum<¥numeiumper.r.io.partimnuenimusexceffu.i.i5* 
ouifitinipfaminimalongitudineadmediamj&proptereamotum quidem qui c 
abapparente minima epicycUhabuimus graduum.». 39.motum uero a maxima 

nf® ad primam ftationem.i68.:r.&ufq} adfecunda.191.39.quos m eiidem oidim/ 

busadnumetum.i8o.conrcribemus.<rinftellaueromercumquomam demoftia 

tumeft® quando epicfcIus.jo.i7.periodicis gradibus a maxima excentnadiflats 
tunc ftella itandi phantafiam facitidiftat® a minima epicycli gradibus. 32. 52. mo/ 

tuf®qmfitinmedialongitudinegiaduscontinet. 34 . 56 .utexcelTus. 2 . 4 .gradHa 

colligatiiriefl® maxima longitudo talium.69.quahum media.6o. & excelius ea/ 
ium.9.&: longitudo in rrapofita 3 maxima longitudine di(tantia.68.36.& excef/ 

fu3eiusadmediam.8.3'6.multipIicauimusfimiHter.9.in.2.4.fea3m®numeiu!n 

per.8.36.parriti inuenimus exceffus in ipfa maxima longitudine ad media gradua 
j.io.proxime2& fic ab apparente minima epicycli gradus colhguntui.32.36.ainaxi/ 

maueioptim^quidem {lationis gradus.2j2.46.quosinordine.j2.1n eodem ueriu 

flDDonemus.CSimiliter quonia quado.n.22.periodias epicyclus gia(^us diiiat a 
m&ima tunc Itandi phantafiam ileilafaciridiftatq; ab apparente mimma epicycli 

mdibus.3<.3o.&ficexceffusadmediamfitgradus.i.&fexagefimarum.34.1ongi 

mdinum uero minimaquidem talium eit.55.34.qualium media.6o.Hamm® ex; 
ceffus.4..i6.1oncitudoaureminpr2poiitaammima longitudine diitantia. 53. 52. 
proxime earundem & exceffus eius ad meiam. 4. iS . Multiphcauimuswr// 
fum.4.26.in.o. 34.fa<aum® numerum per.4. 18. partiti inuemmus ekeffuni 
quxfitin ipfamimrnaadmediam.o.35.ac iedreomotumquidemabapparentemi 
^ima epicydigraduum.«.;i.a maxima ueio piiras quidem (lationis. I44.:q. Se 

eunda; autem.115.31.quos in eifdem quidem oldinibusfednon penes .itO.nume^t 

apponemus fed penes.iio.8!.!40.pioptetea q. in his minima: excentnatatis meo 
. .. j- L j ^ruttiMPvnnfifisfnfpniienteiadhacdoan 


15 bi *l 

1 ^ V 

7 f . 62 lb \ 


^ is .4 

1 5 14I 

0 6* 6 

1 b \ 

S 66 iS 

1 i 3 fl 

3 

1 23 

* 45 

t 33 

6 0 

s 41 

I ly 

r 17 

2 9 

2 IO 


I14 8 


IZf 38 

f 7 

163 5 

I 8 

167 8 

1 I 35 

I 4 f 4 


tudinemotus.30.gra.amax1malong1tumn.ean1atnnquo11mcm1auacpn.yu1q.i- 

Kumediaofumell.6o.taiiui' Sammoquide(utdiximus)colligir.63.2.mloueau 
tc.6:.:6.in Marte.65.24.in Venere.6i.6.in Mercuno.66.35.&ficfingularu exceb 

fusadmedilfmexporimordine(nefeperepetamus}eft.5.2.&:.2.:6.&.5.24.&n.6. 

&.6.35.funt aute etiam exceffus ipfarum maximaium longi tudinuad medas pro/ 
pterea ® maiores in omnibus j>pofitse lenitudinis ^ipfius mediae numeri fuRt eo 
mnde-3.25.&.2.45.&:.6.o.&.i.35.&.2^.qm igitur ^duu apparentis in^qualitatis 
integri exceffus maximarulonginidinum ad medias fm eundem ordinem colliga 
tuigradus.i.:3.&.i.53.&*S.4r.&.i.i7i&.2.io.multiplicatisfingulis congruenter in. 
exceffum datae tunc diltantiaefingularumitellammad mediam ut ueibi gratia, i.- 

•• ... CiA.irnhinrnumeruoerexceffumaxim^diitati2UtDer.J.2<.paititihabui 


ipoiiro longuuQinis rooiu au 

diae di{tantiae.'i.i4.&*i.2Z.&*5-7*&J*8.&.i.35.fum autem in mediis chflanms ab ^ 
parente maxima epicycli longitudine gradus. 114 . 8 . &.i:5.38*«* 

167 . 8 . &. 34 ? • 4 ' maximis uero in caeteris quidem pauaoresiltis in .mercu; 

no autem plures fubtiaaifq; igitur collectis exceffibusin data diCantia in caete 
^ a gradibus mediarurn diftantiarumr. Iij mercuii 0 autem additis j habebimus 



ALMACESTI ns 

iym^us apponutiEiin orclinib^primaij! ftationu apparentis in^qualitatis * 

rnadm3epn'‘''^lilon^itudinemfatumoquidc.ir:.54.InIoueauM:4.i6.Inmarte.i5S.;.Inueneie.i6t’.o.in niCT/ 

^«HoaiA.vq-CSecMaraueroflationuotdineshinc abroluemusapparentesieliquosad. 5 (So. gradus in quolu 

h«u«ruadnumnosptimaraltaticnaineifdtmuerBbusSimoidinibusfecadaniinBationumutmdataloiigira 

Ji„ewa.!47^.&n;5^,4.Snoi.58.&.i94'0-2i'--i!.-J-fadle3uteintdleaiiellsfieaamnonadappaienKmaJi/ 

mara°miyailongitudinempeifpeflosina!qnaliratisgiadusapponnenolaeiimusifedutfeciliusbateosgadgo 

dicapApidun6ladhaciniquMoshincnobisbocquo4CoBituet,rnbtiadaadaiBonefubtiaaoneue;qnuero 

periodici fmgulo»longimdinismtabulisin*qualitamapponmiragraaibusapp3imsin»qnal>t5isur<fadnu 

memmgrachinin a mxsima excentridI6gitudine..So.addita uero ipfisi numeio giadunm roaionaJSo. 
4 fEftautera tabularum expofitiohsc. 

Tabuls flationum quintg planetarum 

,1 n rr 5 II '~\r v h T.» ii 


il”* — ii O I! II r il i! ^ II ^ T 

■ num Ti 'I Sta lBiF iSraddia ' iStariiS lStaliMs l| CScmndf J prims ||Serand{ aai 6i?|Sranon»| 

Siara Srirae .tevi.ndc J- ISiIrac jgcamde iStalioiallStanora nS latiMgliS ano e I pnm; l.g«°"gjL 
Vr .1 - iT Wfi m II g zn I,a ZP I I g zn II g a)ii g zp;is zp n fi ?P||_ 
I o licollin 4 fl|i 47 'if!|n 4 Jllasf fPll'f 7 lS||lo 2 f l|l >S 4 “- Sll ‘47 46.1 

l .2 Jf 247 lV|l 24 6 |' 24 f f 4 !j.f 7 2 J 1 ] 2<.2 f 2 |IS 4 S;|I 47 -« 12 1 2 47 J 

I ?,'i ”',,2 Vihlr I 4 il 24 7 ll 2 Jf 7 !.l 2 f 7 ! 4 i |202 26 ! |. 6 f f 4 |l ;4 71247 gltria.'^ ! 

V±IZ illi:!' ‘.±11 


: lS[; 42 ||{i 2 48'i 47 Itl»t4 5> t3f 4i|io* r-‘t 

j4*;»6!'iu firt4 7 41184 itUlT 48il»f7’ yeill°^ loili^f 57) »94 ,_ 3lU47 — 

— - * -r. * — r: — r ~ — . I . - : — ./I... -4ii,,-o Trm TsTiTiT#; of ia<i oiTj^e 


irTorTtoitiJ J f4l*47 6| 124 44||«S’8 J:ioi ySjfJb* ofi94 o' »4» jjiji 

Ii j6-ii4rilJ ls^-147 t:>»4 39iltf8 i8!tol 4| Ig? i 4fr..» jil» 1 3 Jf|{ 

ff ..i.io-lu"! 5IU46 f7!|it4 34[jif8 J4Uoi <> i95 J'! i ‘^^[j 

flslMlIli] S!l>l6 y»!!i24 iihif tsfifS ffUor 4tl»4f sjl 

n~74!io6!lii« lflil46 4fi|iJ4 39\Uif 17I*®® 43l;'66 iiliji jSI «4S’ 39|U*4 -a-*|l 

fi «olUjiIS 22 i ! 246 431224 47ll25f 2i'.|i?4 42i'2oo 28 2 66 a; l»i 4' 24f . 4d l^j7jl 

iT^liailliii *«lfJ46 iii!ii4 SS\^iS ioj’199 yoirfcfc 3f >9i aJ!i4J' I 

?I!j 46 t4!liJ«- jI:j 54 f7l»6o i9\\}99 4tH9? i8jM4 fSljtry — ij 

} | Jl I, i* » J _ — _ — — ..M .44 „011. *t rftilift» ro Ifcfe TO IOJ io 144 fl Jlf i 8 ! 


^ gtiflU 44|'»4& l6}Ul7 ' irU34 48 !{»V i roj]l^8 foUib Joljigi io||l44 5-t|lMr 

4i2f Jii!j 34 38>!r6i 41I198 fihj }_^h44 44»»f i4 

— 3z|lt34 »8|I«P7 4ajjife7 7|i5a f3j»44 4o]2iy 20 

xo\ \t< C4l '.47 T4 IIt »2 4^ t44 r f ^ 

^ i-rsMT-.A ,8 I4f 4ilil2f jMUi4 3S^‘44 33i**r 17 1 

oIal4 o!‘t64 Jiofr SthS? >8[|.^2 32H.44 jo Mf }o\\ 

— .TpS r.rl il :4< Zflirtfe io||23; S0'\ib 4 47iUgf Ulj»fe7 »yjjM4 3<>\xiS 3« 

lilSxit ivit ? UliMfe 19 11233 4il!l6f 4fl ll94 9shf>7 431.92 ini^_L9\±Lt M 

- f fi r4C 9 |!it 6 2 8|(Vy?~3t[f»fe^^l^93 ^7l!»07 10 »44 25>Uif 31« 

?|1,26 24B166 37p}i T6|irp2 4l|l44 3°|2.p 

ait: 

Jfini r,\u/ 




LIBER XII 

CrMaximarumafolediflantiarum Veneris at(j Mercurii. 


Cap.ix, 


2)?0rim( dongariones 


$ Io !fil 




POSITISiam omnibusqusderegTeflibusconfideianturjfeauin.. 
utmawmasVenensatcpMercuiiimlinguIisfigimafole diftatmasra 

abexpofirisfuppofttionibusconflituuntur)demonfliemus,HasadaD 

J parentem fohs motum explanauimus/ fiellafq? in ipfis fignomm erfn 

dpiis pofmraus fecundum maximasnofW temporis longitudinesqusad folffitia 

lia&sequinortialiapundia ita lits funtjut Veneris quidem in.ij, gradu tauri fit 

Mercurii ueroin.io.libr:e/Mutatio enim maximarum huiufmodidiftatiarum pro* 

pter maximarum 1 ongirudinum progreffum fafla fecile per hanc ipfam iiiam ac 

rationem aporterioribus emendabiturrquat tamen in longe temporeindifteientet 
fe habet. Veramutmodusdemonftrationum&cilisintelleclufiat/demonfliand* 

funt Mempli gratiaprimo maxima?(ut dixim 9 )matutinje & uefpertinz ueneris di 
flanti® quando in uemo ®quinociio & in prinapio arietis eft.Sit ergo. A, B.C. D. 
EJineaexcentricitatis per.A.punflum maximefongitudinis/in qualit.B.centrum 
squalis motus&.G.centiumexcentrici qui epicyclum defert &.D.zodiad cennii 
piotraclai^a centro excentrid Iinea.C.F.defcribamr circa.F.epi<ycIus. I. T. produ/ 
catur<papunclo.D.]inea.D.T.tangens matutinas antecedentefqj partes ipilus Si 
coniungantur.B.F.I.&.F.T.linesdeducantur^.C.C.&:.C.L.&.B.M.perpendicu/ 

laresrquoniam igitur.D.A.linea in-r^.giadu tauri eUriinea uero.D.T. in prindpio 
Arietisieritprofeao angulus. A.D.T.talium.55. qualium quatuor re(fti funt. 560. 

qualium ueroduoreaifunt. 56 o.taIiumipfequidem.iio.anguIusueio.D.G.C. re 
liquorum ad unumreftum.70.quarearcus etiam Iineje.G.C.taIium erit. iio. qua/ 
liumeildTculusqui.C.D.C.re(fl^gu!odrcunfcribitur.56o.Iines uero.G.C.taIiu 
9S.i8.quaIium eft.G.D.qusreftum angulum fubtendit.i:o.quarequalium efl.G. 
D.linea.i.i?.&.F.T.femidiameter epiq'cIi.45.io.taIium etiam.G.C. hoc efl. I. T. 
erit.i.i.&reIiqua.F.L.taIiura.4:.9.quaIium.G.F.femidiameterpxcentrideire fijp 
ponitur.6o.quaIium igitur efl.C.F.qus redum fubtendit.no. talium etiam eric 

F. L.S4.iS.&arcusfuus talium. 8<>.i6.qualium efl drculusqui.G.F.I.redangulo 
drcunfaibitur.s6o.quareanguIus quo(^.F.G.I.talium efl.89.i6.qualium duo le/ 
difunt.56o.fedangulusquo<^.D.C.C.7o.earundem efi:&.L.G.Cj:eclus totus igi 
tur.F.G.D.colIigituigraduum.?99.i6.&reIiquus.A.C.F.:o.44.eorundem/qua/ 
rearcusetiam lines.B.M.talium crif.20.44. qualium drculus qui redangulo 
B.C.M.circunfcribitur.36o.arcus ueroIines,G.MJ59.i6.adfemicirculumreIiquo 
lum.Chords igitur etiam fus.B.M.quidein talium e.2i.35.qualium.B. G. qus re/ 
dum fubtendit.no.G.M.autem.n8.2.earundem/ quare qualium efl.B. C. liuca.i. 

i5.8^.G.F.femidiameterexcentrid.6o.raIiumeriam.B.M.erit.o.i3,&.C.M.i.i4.& 
reIiqu3.M.F.58.46,Icdrcoeriam.B.F.qusredumfubtenditearudemerir.58.48. 
quarequaliumeft.B.F.I.i2o.TaIium.B.M.erir.o.27.&arcusfuustaliL-m.o.26.qua 
liura eficircuIusquiredanguIo.B.F.M.circunfcribitur.5<5o.&angulusigitur.B.F« 

G. taIiumeil.o.:6.qualiumduoredi funt. 36 o.fedangulusquoq}.A.G.F.demon/ 
ftratuseft.2o.44,earundem.*& totusigitus. A.B.F.angulus ipiius squalisfecun 
dum longitudinem motus talium erit, ir.io. qualium duo redi funt.360.qua/ 
lium uero quatuor redi funt.36o.taIium.io.35.quare medius quo<$ folis mo/ 
tus difiabit a pundo.A.maxims]ongitudinis ad prscedentia gradibus, 10. 3f* 
obtinebit^ uidelicef.i4.2j.tauri gradus/ Verus autem.ip4.flella igitur.$*quado 
in prindpio Arietis efimaximsiongitudinisa uerofoJediflabitgradibus.45.j4. 
4 T''Defigneturrurfusfimilisdefcriptio.VtIinea tangensad partes epicydi uefper/ 
tinas at<^fuccedentesducatur/ftellac5‘finiilirer in prindpio ArietisWe fuppona/ 
tuKper eaigitur qu® dem onflratafunt.A.D.T.anguIo eodem manente/ colligi tut 
angutus.D.G.C,ralium.70.quaIium duoredifuut.56o.&Iinea.C.C.hoce{l.I.T. 
taIium.M.qualium.C.F.femidiameter/excentrideft.6o.&.F.T.lemidiamererepi/ 
cycli.43.io,& fictota.F.I.Iinea. 44 .ii.earudem/perfpicuum autem ell talium elfe 
ipiam line 3 m,F.L. 83 .!:«quaIium ell.C.F.quxredum fubtendii.no.&arcuipfius 

F.L.taIium 


ALMAGESTI «9 



LIBER XII 



Iccirco etiatomi.A.C»T. 3 nguluserit.ji.f 5 -.eoru<fem.QuarequadofleIIa,i.i'j-,gra 

dus Scorpionis obcinebit/tuc maxime a uero foledifiabit gra.2o.5i.Fuitafit etiam 
dem5ftratug»qn.i9.2.1ibraegra.obtinet.Tunc maxime a uerofolediftare potoi.-. 

qmigifexceffus loco5t(quosobrinebat)eftgiaduu.:.j-j.&maximarudiflatiarum 

exccffus fexagefimani.ii.funtr^aprimolocoad principia Scorpionis fexagefim® 
yS.qbus cogruut fexagefimte quatuor proxime:!^ fi fubtraxerimus a gradibus,», 
j.habebimiis in igfo Scorpionis principio maxima ftell* uefpertina a fole diftantii 
^aduu.:o,y8.<rVeru ut etia matutina diftatia(quje maxima in pridpio Tauri fit) 

inueniamus.SupponafprimomediusplogitiidincmotusdiflareadluccelTionem 

minimjBlogitudinis gradibus.^9.ut medius foIis.i9,Tauri.gtad.obtiiieat &uerus 
k).58.C’Defcribaf<^fiRsfiguraqu3ehabeatepi<ycluadfucceffioncminim2logi 
tucUnis & tagetelinea ad matutina epi^cli parte pdu( 5 a.Qitoniaigit'(fm expoL 
tumotu)angulus.D.B.F.taliufupponit'.59.qua]iuquaeuorrecHfunt.56o.p pmif 
facgdem6ftrat'.D.G.E.qde aguIiisuto.5-7.eorude-C.E.atlif)radiftatiteifliusraliu 
55.59.quaIiuefl.E.I.epicyclifemidiameter.22.3o.eritetia.E.I.IineataUu.48.J4.qli 
umeft.C.E.qusre<SiifubtMit.no.&atcusfuu5taliu.47.24.qua3iu eft circulus qui 
reaagulo.C.E.I.circufcribif.56o.quareanguIusquo<5.E.C.taliu erit.47.24.qua 
Iiuduore£tifunt.56o.qualiuueroquatuorreclifunf.56o.t3liu.23.42.reliquusaute 
I.D.C.i 7 .i 5 .eorude.Stellaigif’ Mercurii cu.:7.i^.Atieris gradus obtineat/maxime 
maturina3uerofole.22.23.gradibusdi{l3bit.CSupponat'rurfumediuslongimdi 
nis motus ad eadc minimte iogi tudinis parte.42.gradibus diflare.Vt fol quocp me/ 
dius.2:.Tauri.VerusauM2.3i.gradusobtineat.Quoniaigi€'fecudu hucmotu talia 
D.B.F.angulusfupponif’.42.qualiu quamorre(5ifur.36o.&.D.C.E.angulus.44, 
4.demoftraf'j&Iiriea.G.E.i{HusI6gitudinistaliu.55.5o.qualiue-E.I.epic7cIifemi/ 
diameter.22.50.Eritet.E.I.lineataliu.4S.i9.qualiijeft.E.G.qu2tedu fubtedit.120. 
&arcusfuustaliij.47.3o.qualiueftcrrculusqredaguIo.E.C.I.circufcribitur.36o. 
Quareangulusetia.E.G.I.taliuerif.47.30.quaIiuduorec'Hfunt.36o.quaIiu uero 
quatuorredifut.36o.taliu.i5.45.reIiquusaut.I.G.D.20.i9.eorude.Quido igitur 
ftella Meicurii.iv^.fexagefimis a primo Tauri gradu diftat maxie a uero folead ma/ 
tutinas partes diftabit gradibus.22.i:.Dem6ibatum autfuit $ quadc obdnet.27.1j, 
gradus Arietis tuc maximerimiliterdiflarep5tgraciibus.:2.25.Quoniaigitur excrf 
fusIoco9tquo5obtineiefuppofituseftgTaduucolligitur.;.4,&maximarudiftatia/ 
ruexcelTusfexagefiraaru.n.c6gruur^gradibus.2.45.quifuntaprimoIocoadprin/ 
dpiuTauri.io.fexagefim*proxime.Si hasfubtraxerimusa gradibus. 22. 23. habebi 
mus maxima matutini a uero folein ipfo prindpio Tauri difiantiig1aduum.22.13, 
eode moin cceterisquotj ftgnis maximas diftitias&matutinas&uefperrinas utra 
rucp ftellaracoputauimus.fiTTabuIaip illaru coflituimus in uerfibus duodecim fe/ 
cudufigno^nun3eru/&ordinfi?usgn4.Inquo^primopricipiafigno9tpofuimus 
ab Ariete&do inirio.In religs uero qtuor coputatas maximas a uero foledifiatias/ 
ita ut fecudus qdcmatutinas.Terrius uefpertinas Veneris c6tineat/E t rurfum quar/ 
tus matuanas Mercutii/qntus uefpertinas. ^I^Efi autem tabulahsc, 

Tabula maximarum a uero 0 difiantiarum $ at<^ 5^ 


Signorum ||Matutin 3 e 
jprincipia II 

1! 

Vefpeidnx 

II 

j| Matutina 

1 

1 Vcfpertinje 

aricn» v|i 
Xaori y;! 

4f 

4f 

14 

t 7 

II 

4f 

4f 

J 2 

;r 

i 

Iit 

t 4 1 
M 1 

19 '' 

21 

36 

7 

6 emmo 2 ii ic|l 
fancri ^ 1 

4S- 

4C 

34 

y6 

II 

44 

44 

49 

3f 

II 

I Is 

18 

17 

'Ii 

4 t 

16 

Leonis $^f{ 
Clirflinis tip 1 

46 

46 

ao 

s8 

II 

44 

44 

4f 

i 

11 

3f 

S 

Ili 

37 

»7 

I 4 b 2 ( ^11 

Sempiois in.'( 

4<> 

46 

4f 

47 

II 

4 f 

46 

41 

10 

II 

i 

4 « 

32 

Ili 

3* 

fS 

Sagittarii $1 
Xapricoini ‘tol' 

4^ 

4« 

I 

7 

T 

47 

47 

13 

tr 

1 

Ili, 

,? 

17 

19 

28 

14 

Aquari) njl 

^ifdum xll 

4f 

4f 

41 

20 

II 

47 

47 

34 

7 

II 

Ili 

17 

*4 

1 

1 

f * 

0 ' 



3 



3 


4 






ALMACESTI 

IIBER XIII EX VLTIMVS MAGNAE COMPOSIa 
TIONIS CLAVDII PTOLEMAEI. 
4Tl5efuppofitionibus q ad morus latitudinis quinij Planctaiugtinet. Caf .1. 


R VM quu ad abfolueduquimpPlanetarudocbinaduo haec 
w , Eefth.Primuutmotusipfb^gfmlaritudmeaddiculumCg gme 
J iiumfigno^eft^acdpif/deindeutdiftatisa fole qbus apparent •• 
1 i ocailtaturuecognofcaf/quu^Iatitudialesdiftatispponedaffmt 
aJ qmhpioptereasfenfibilesdiisinapparitionibus&occultationi/ 
nonullae fiunt:piimo ruifus qusecui^ de declinationibus circu 
loru fuorum fupponimus exponcda funt/qm igitur ce cemurur/Iatitudinisquo^ 
habere differmaficutdClogitudinis/alteiiadpaiteszodiad propter drculuexcctri/ 
cu/alteraadfolem propter ^icjrclum.Icdrcornelius in omnibus fuppofitionibus 


aem nec ulla ut aiximusuc 4 utti.uiauuiJiJi.n>iupiciijutainCTcuaiimji;iujoguu/ 
inis/autindemoftrationibusinsequalitaruppteitama dedinatione/ut paulo poft 
demoftrabimus acddit.Cveruqm perpe<^culates in fmgulis obfeniationes quan 
do aquatslogitudinis&squatjeinsqualitatisnumerusuierijfimul per quartam 
proximediftatparte/AlteraboreaHaufiraliueterminoexcentrid/alteiaproprialo/ 
gitu^nemaxima.tuncinipIafuperfidecirculipermediumfielliEcemuntur.Ideo 
excentricoKquidemindinationes adzodiadcentium.Sicutetiainluna/&addia/ 
metrosbore^iumautauftraliumtermino^.Epicydoiumautem ad diametros ad 
zodiad centrum indinatas in quibus appareres ipforum maximaeminimst^ logi/ 
tudinescofideranturindinarifupponimus/adhsecintribusquide fuperioribus/Sa 
tumo/Ioue/Maire/obferuauimus/$cmmotusI6gitudinis ipforum inremotiore 
■ aterraexcentridarcufintboiealioiesfemgcirculopeimediueffeflellaecemuntur/ 
tu <5 borealiores maxime quoniain minimis epicydorum longitudinibus qquan/ 
do in maximis inueniuntui.Quadoautem motus logitudinis ipforum in propin/ 
quiorearcu ad terra excteidfuntiecotraaullraliorescirculoper mediu petfpidun/ ^ 
tur.Propterea^borealilHmiexcenmco^termmwinSatumogdem 6tIoueinpri 
dpioiy>t 2 Einueniuntur.Inmarte ueroin exitu Cancriinifiafermcmaxima longi 
tudine/exquibuscolIigituigtexcentricorumpartesquteindicTisfignis zodiad fut , 
adfept^ionHeclinatur&diametralitereis oppofitaeadmeridiesqualiter epicy/ , 
cyclo^t uerominimslogitudinesadeafdem cura excentricorumdedinatione par/ . 
tes.ItautDiametriquaereclosfaduntlanguloscuhisquiepetmaximaseorum Ion/ , 

gtudines funtaequidiftantesfemperad fuperfidem circuliper medium fint. CTln 
Venere autatcg Mercurio nobis obferuatum eft $ qn motus longinidinis earum in . 
maximis autminimis:excetridl6^tudinisfunt.Tuncmotusquidequifumin mi/ 
nimisepic 7 clo 92 nihiI(im!atitudiDc)abhisdifFemnt/quifuntmmaximis/fedftmi 
iiler uef borealiores uel aufbaliores drculon mediu inueniutur.Et in Venere gdem 
femp borealiores, In Mercurio aut ecotra auflxaliorcs.Motus ucro g in maxi/ ■ 

mis ipfo^ diftatiis fiunt mter fe quide maxime differunt/hoc efi matutini a uefper / .• 
tinis.i^hisautginmaximis&minimisepicy'cIo 9 :fiunt/hoceftdifferdia(propter . 
exc^cu)*quaHteradc6trarias,Rurfusenifucced« uefptiratg maxima diftaria.t 
In Venere gde borealior in maxima excerrid fif/in minima auflralior. In Mercurio - 

aut cotiaaufitalior in maxima St boreaHorinminima.<rCLuadoautaquali5mo/' 

tus logitudinis ipfoiuin nodis fimt.Tuc diftatisquidcquartje partis in utra<^ epicy : 
doKparteamaximis&minimis^icydo^logitudinibus/utneqjin fiipeifidecri/.: 
culipmedia{unt.Motusueroqui.fiuntin minimis l^tudinibusmaximedifFetut 
amoribusquifiutinmaximis.ClTiVenereqnquidefuntinfubtrahenn^fcmicii/ 
eulinodoadmcriditCLuadouetoinoppofitoadfeptetrionejdinatur.^In mer > 
cuiioaatecotiainfubttahetisquidKemidiculinodoadfeptctrionfem cotrarioau 
tcadmeiidie/quaiehmcetiacolligituiexcracojzgdemindinaticnesiplas quotji- * 
Alraagc. * I 


iSi 3ntrio 
d' $ fint 



De motu ladtudinu ctm 
idiradoesat^ ieflexi5es 


UBER XIII 

moueri&uftareffituicureuolutionibusepicfdo^yCuqdc inodisfintineade fi;g 
fide diculi per mediu.Cum ueio in maximis uel minimis 16gitudinibus.ln Venere 
gdc maxime borealioK&dunt^icyclu. In Mercurioautauftralioie^Epicycli uero 
duasfaduntdifferetias.NadiameMosquid^usfuntperappaiemesmaximaslon 

^tu(ines maximea nodis excetrico^: indinant/eas ueio qusad ledos illis funt ma' 
ximc obliquannHoc enim nobis in maximis ac minimis excentricomm longimdi/ 
Ilibus uocabulo hac indinatio dilHnguitui/contia uero illas quidem in excettid ^ 
perfide in maximis SC minimis eius longitudinibus &dunt.Ito autem in fuperfide 
circuli per medium confli tuuntjquando in nodis funt* 


<TDe mo motus latitudinis f m fuppofitioesidinationuatcj obliquationu* C*I 


Planetarum 
i inclinatur. Sed 


[ST AVTEM fuppofitionulumahapexcetridquinj^ 1 
circuli ad fuperfidedrculipermediura.In cetrozodiadinuuiiiiu/.j 
lin tribus fupetioribus Satumo/.Iouev Marte fiabilitei eodem modo 
motus epicydo $2 Diametraliter oppofiti ad conarias latitudines fen 
fii eniordisadeadc latitudine traduc 


^^^^motus epic^ao^ i^iamenaiueiopponu au cuuaiiai» lauiuumvo 
f.CTln venere aut atm Mercurio:fimul cu epicjrclis ad eadc latitudine traducan/ 
tur.In Venete qdem adleptetrionem fcmper.In Mercurio aut^ad meridietn/roicy 
doKuero diametri qua per apparete maximas Icmgitudine funtin excenmd fug 
c-:i^:.*-f;^..rtnrinrir.incnn{htutztraducuncuraDaiuulis drculis qui minimarum 


cloKuerodiamemqus per apparere maximas longuuujuo 

fide in aliquo prindpio conflituta traducuntur a paiuulis drculis qui minimarum - 
loeitudinaieiminisutficdicaapponunrur.CTMedioaead tarulatitudimstianli- 

tu.Etreaiadexcetiicorufuperfidein quibus centra eo^funt.Reuoluuntui autem 

*qualitet confcquentet^ad motus longitudinis ab alteo prindpiq eo^ qua funt 
TaAi^nikiic fiinerfiderfl fuaru& epicvcloRad feptctrione ex ponti one ducutur^ - 


equalitet conicquentec^aa motus longiiuuims au auwu 

in feclionibus fupeifidau fuaru& epityclo^iad fepttoneex pofitione ducutur^ 

fecafuperfidesepicycio 5 'inuerfione quidem quampnmaquaita fitadborealilli 

muteminu.IneauCToqu*infecudaadexcentridrutfum fuperficiem.InM quae 
in tatia adauftralifrimii tcrminu/In ea qusi ultima(qua reftitutiou eft)^pnma 
crindpii fupfide.Huius aut motus initium at<^ reftitutio m Saturno quide U Joue 
&Marte afe<flionequ 3 einnodoafcWetefitc 6 ftituitur.In Veneeamimmaexcen 

trid I5eitudine.In Mecurio auta maxima fimiliter.Diamem ueo qusreSw an/ 

mlos ad pr«diaasfadat*In tribus qdKuperioribus squediflatead fupefaaecircu 
• •= Jipfumutnulliuseaobliqu;» 


1 ^ T 


is.iuuupi^icica ucpcuuuiis kuo 

® aequalita et ipfi a fuperfidebus ad quas de 

Hinationutraduetionenenan«auiiusdiuidatur.Sic enim folumodo moti^fuos 
fmlatimdineaequaleinutracp fieri parteacddit*Reuolurioneaut fuas adrrioiu 

Mualem non dra fuumjfeddicaaliudfadunt c^m/quod poifitfacac ^nem - 

T »'-i.^.t.'?av^J(Tirit-irfniiahahi»fmntmlnoitt!dinisftell®addrCulumqUl 


^fithioris flmponamuK&adhsc motus quifiuntin utratppartequartaaltealten 

Sm^oaren^coapthurfidrculiparuulidrcududioadcentrumfieetfuum/nullo' 

windn Mflct Diopofitu euenirc/cu motuspaiuorum dtculoru squali in tepore Jin/ 

mooopouciy r -..j;A^„m,-AfiHeraturiieauaa. 

culas pertranieate 


«i.-i.*%«T?wcnmdpofitionefiat/etiareftitutione dedinationu squaliintempo. 

K^SSt.NctnoautmulupIexattparduunoftrarucxcogitanonuinfaum^ 

t(^^confideians.Piffial«buiufmodifuppofitionea*iaetur.Nec emm.de/. 



ALMAGESTI ,j, 

ITNodeeet corporibus <Ji/ 
uinis humana con^e. 


pofnbilesfint/naftapparctiuinfingulacofequentifupppritionuordineadungue 
leruiturjcur miium uiaebiturpoffehuiufmodiuarietatecceleftium motilsis acci/ 
deiefpfertim cu nulla ibi prchibitiua natura iiufed tota comoda ad cedendu natu> 
talibus fingulaiu motibus h. fi cotratii effe uidea€/ ut oia g oia illa fimplicia coma 
lateU^uide^fufa&pertrarue&perfidpofnntmecfoiuincitcuIisid tede pcedat» 
Vem etin ipfis globis at^ Axibus dicuduSionu : quo^ h uarie^te alternatione^^ 
quain diu^tatemotuuhabentficarduaat(^ diffidleincofirudisanobisimagini 
bus uidemus/ut motus fine phibidone in his fieri no pofiuit. In ccdeltibus aut hac 

uarietasacalteradoareipfanoimpedif.OportetigiturfimplidtateiplamcGdefUu 
no ab his qus fimplida effe apud nos uideaf iudicareXu nihil apud nos inueniaf^ 
quod fiTrfimplidtate habere oibushoibusuideaf.Nagitacofideiatjis nihil in cce 

lofimplexerfepur^itmecipfamqdeprimimotus flaWe fimplicetf natura na cu 
ea quo<^ eodem femp modo feh^eatmo modo difficileeft.Sed oinoimpoflibile 
imaginleiusapudnosinueniri.Noigituxhincfedanaturaipfo^coeleftiuincomu 
cabilitateA motuuidiudicadiuSic enim omnes illimotusfimplices uidebutut/dC 
qdem multo magis qquxapudnosfimplidfnmaefieiudicatur/cum nihil difiicul 
taris nihil cp laboris in motibus illorum poiTit excogitari* 


cet corporibus diuinis humana cofcneneciones rerum ita maghaiu a diffirmtHitn fi 
exeplis petere/quid enim diffimilius rebiu perpetuis eode^ fe modo fempet habe/ 

tibustqeaquenu^codemodofehabeKautqddiffiiniliushisqaquauiscaulaipe 

diuntur^iliaqusnccafe ipfis qdcimpediuntur. Sed nidquideqmaximefimpli 
dores motibus cceleftiufuoDofitiones accomodare : &fihoc no procedineas nii» 


<TDe fingularum inclinationum magnitudine. 


Cap.111, 


^ED VNIVERSALEM qdem fitum feriecg declinationis circulo 
[ ru hinc ratiodnari qlibet pot/Magnitudines ueto intercepto^ a declina/ 
3 tionibusinquolibetplanetaparriculariterarcuummaximicirculidefiii 
ptiperpoiosinclinaticirculi/diere<aiadfuperfide}> mediu adque mo/ 
tusIatitudinisgfpidutur.InVenereqdeatip Mercurio alantudinismotibus qfm 
expofitos fitusaptaret/fadics intelleclu fiunt.Na qn in maximis uel mintmis exce/ 
tricoKlogitudinibus motuslogitudinis ipfo?: funt/fi etiippe minimas uel maxia* 
— .«;r^«./Un<.eftpH3>/'iii-diYitTms')Tpncriatm/a?auali?er borcaliores aut au/ 


Venus qdc fextafere unius gradus parte femp borealioi.Mercunus uero^j.fexage/ 
limis fep auftralior*QS"fi hincexccmco^t utriuft^ declinationum tata effeperce 

pimusdn maximis aucafoledifiitiis.5.fere gradibus utricgfecundu media ratione 
forealioiesautauftralioicsopfofiti 8 maximisapparentdiftantiis.NaVenusquidc 
infenfibilipenealiqua(quincpgradibus)differentiaminusm maxima excentricv 
olus ueto in minima dida latitudinefacereoppofitionc perfpidtui, Mercurius 

ueto medietate unius gradus maxime ut obliquationes ^icycli ad utra^ fupcrfiae 

V . . ~^Ji. c.»frtviin».Tnrtr(-nInnni rfflftsan 7o<4.artitn 9tiff 


los fecit fubtendantaquiPusmagnuuainescaaaiiguioiuui yuiaucpuycioiuoDu 

cmarioneadexc^corufuperfidesfiuntcapiuntur.Sicutinlequendbusdjluddede 
moftiabimrnejnpfen tiara coinunefeimoniscuifumdequiiK^ planctam declina/ 

>icineretaidemu!.Qaadoaatafquat*longimdinismotusinnodis&mmediisf/ 

dillantiis funl.venus qdf(fi in maxima epicpdi logimdineeBJuno gradu au, 
(wLautbotealiot circulis per mediuinuenitut. St3utinminima.d.lo.giadrbus 
imrimautficdeclinatioepicycfi.r.jo.gtadusmculipeipolcisipfiusdefcnpnnio/ 
5 „™dmrnusinteicipiat,toddeenIex,epic 7 cljiniqualitateinueiiunusinmedila 

^SljSaqrtidSepicycUCubtcd^inuifuangulugradus unius fexa^^ 
diitatoan ^ ^ ^^(5.6,&fexagefimaiu.J2.Mercuriusaat cninmaxima 

mam.i.Inmimmauao^'^ 8 a»ft«Hnr,bor«i,w. 


» X/ fe»a?efimis.4?.cilcuio p mecnunu»-a uaoiij uumiuagiaoipus 




CTPropor^o.j.ad.g.ciicitur 
fabfu^quatiiipaidens ^ntas. 


LIBER XIII 

fujexin*qiialitateepicycliindiftadis maximarum d«linationuinuwimus.Hc «4 
qfi*quam6gitudo pa quarta ^tca maxima excctricidiftjt.Hiin maxima epi<ydi 
Miguluin uifu gradus unius & fexagef1maru.46.fubtcdut.In minima ucro graduij 
qiSttuor « fexagefimaiu. 5 .Cln reliquis aut Satumouidelicet loue ac Marte feot 
lum quidcnopoteritquifpia magnitudines declinationu congruemerimelligerey 
cuutt*® inter fehoceftquaepenesexcctricueft&quspenesepicyclum comilcean 
tut.Sedamotibusruifumexc^ricoru&epicyclo 9 !quirccudulatitudinctuminmi 
nimis tum in maximis longitudinibus obfeiuantur altera declinationuhoc modo 
abaIteraf(^abimus.<rSitcm'inrupfidequsrefiaeft 
ad circulu y mediufigno^t cois adip&m fedio fupeifi 
dei qde circuli p meiu.A.B.Iinea.In fugfideueroex/ 
cetrid linea.G.D.zodiad aut cetiu fit.E.defcribarur(5 
i coifupfide^j fedioef.G.maxima cxc^d/&i' J?. mi 
nimaifubieclafuyfidecirculiaEqles.F.I.T.C.&.L.M. 
M.X.q g po! os epicyclo^ effefupponaf /in qbus dccii 
neF epicyclo^fugfides tuadlinea.I. G.Otuad linea 
M.D.X.ad3eqIes uidelket angulos. M.G.&.D.pudis 
&(Sos c 5 iugatur a cetrozodiad.E.(in quo ufus efl)ad 
maxima & minima epicyclo^logiiudinelinex ad ma 
ximaqde.E.I.&.E.M.ad minima uero.E.C.&.E.X. 
ut.C.&.X.pU( 3 a(motus medio foli oppofitos)c6tine/ 
ant/pU(flauero.I.&.M.cuiun(flionales.Inmaiteigitur 
motus latitudinis eos ccepimus qui fiunt in oppofitio 
nibus qu«i maxima excetriri 16 gitudine:hoc efi m pu 
doepi{ycli.C.c6fiituutur/&eosqin minima excetrid 
hoceftinpuc'lo.X.epi(ycIifiut/j>pterea quoddifferen/ 
tiaipfo^ ualde fenfibilis efi.In oppofitionibus enim 
qs i maximalogifudine fedt remouet' a drculo g me/ 
diuadfeptetiionegradibusqttuor.ro.In his aut quasi 
minimafecit ad meridie gradibus.7.pxime/ur angui* 
etu.A.E.C.taliu.4.:o.colIiga€';qualiumquatuoneai 
fut.56o.Angulus uero.B.E.X.y^^oiudc.GTHisitafup 
politis ta anguIu,A.E.G.q 3bexcemdqangulum.I.G.F.qabepicyclidecIinati6e 
c6cinet'/hocmoinuenimusnaabhisqusdeinsqlitatibus Martis demoftrabimus 
facileintelleduefl^angulo^in uifucoftituto^qfubteduturabarcubusasqlibusq 
funtadminimaepicydilogitudineqfiutmmotibusmaximilogitudinis excetrici 
ea yportione habhad motus faftos in minima qua quint^ 3>xime ad noue.Sed ar/ 
cusTT.C.&.N‘X.sequalesfunt.Quareppottioetanguli.C.E.C.ad anguIu.D.E.X. 
erit ficut.5.ad.9,Clm igif dati fut anguli. G.E.C.&.D.E.X.& proportio.G.E. C.ad 
D.E.X.eft «qualis anguIus.A.E.G.angulo.B.E.D.Si quota pais eft exceffus tota 
tu magnitudinu ipfius exceffus pportionis.Tota parte de utri fqj terminis ^portiois 
apiemus/habebimus qusfita quoc^jiportiois magnitudine. Id enim per Ati thme 
ticapportionequadadem6ftratur.^onia ergo magnitudines quidem fuf.4.10. 
Etexceirusearum.:w4o.proportioueroftcut.5.ad.9.horu<5 excefliis quatuor.Sunt 
auM.40.parsipfo9jquatuor/terci«du«.Si tataparteipfo^.5.&:.9.ca5perimushabc 
biraus.G.E.C.angulu.5.io.giaduu&.D.E.X.6,eorudc/&utruq?re!iquuconfeque/ 
tct.A.E.G.&‘B.E.D.dedinarionis excetrid gradus unius:& exiftis.T.C.quo<parcu 
declinationis epitydigraduu.2.i5.ppterea5totideproximefecudu tabulas insqua 
Iitatis.C.E.C.&.D.EJC4nuetasangulo9 magnitudines c6tinent.7.<rin Saturno 
autacinioueqmindifferentesadfenfuminuenmtur morus in arcubus maximaru 

excentricoiulogitudinu&diamo^usquiinminimisfiutdiametralitetc^oppofi-/ 
tistaiiomodoexcollationemotuuquifiutinmaximisepitydo^adccsqui fiunti 
minimis eo^tppofitucoputauimus.Remouetur aut ut ex particularibus obferuatio 

pibus&cile intelleximus in motibusquidcq fiut in apparitionibus SC occultationi/ 
>usmaxiraeadfeptcBioneat9 M^die.Satumus quidcgiadibus.:.^oxime.Iup/ 



ALMAGESTI Ij2 

pitcrautem.i.Inoppofitionibasueioad folem Satmnus'^dibus.5iluppiter.2» ■ 
^Ci.uoniami^mrexinsqualitatequoc^iftomm perfpicuum efl^ angulorum 
in uifu ab aqualibus epicycliarcubusiii maximis & minimislongitudinibus {& 6 to/ 
runvqui in maximis conftituuntuiproportionem habent adillosquiin minimis.* 
jnSatumoquidemficut.i8.ad.ij.InIoueautemficut.2a.ad.4i.ffit®arcus eoior vv r 

(U.F.I.&.T.CaquaIes/eritpropoxtioanguli.F.E.I.adanguIum.T.E.C.InSatur/ • 

no quidem ficut.i8.ad.25.InIoueficut.29.ad,45.Cr Sededam.I.E.C.qui eftex/ 

ceffus duorum fmlatitudinem motuum/gtadus unius/inutrifcp ftellisrdinquitur. 

C^uateilFmexpaniaspioportiones unius gradus diuidatui habd>imusangulum 

F.E<l«In Saturno quidem fexagef1mamm.26.In loueautem.:4.&angulum.F.E 

Cvln Saturno fexagefimamm.54.in Ioue.56. Quare totus eriam.A.E.C. angulus 

declinationis excentrideritin Saturno quidem graduu.2.26. In loueautemu. 14. 

pro qbus(c6modius enim eft)Abufi fumus gradlbus.2.5o.&.i.50.hinc.T.C. quo<^ 

arcus declinationis epicyclomm colligitur/In Saturno quidem graduu«4..5o;Jn Io 

ueautern.2.5o.TotiaemenimintabuIisinjequalitatisutriufq;c6tinentmrfumin/ c? 

uentasproximemagnimdine$angulorum.F.E.I.&.F.E.C« ^ . 


CDe componendispaiticulariuktitudinis motuu tabulis. 


■ X ISTIS igituinobisintegr*maximammdeclinationumtamex/ 
centricorum q epicydorum magnimdines confiituts funt.veru ut par 
cicularium quo(^ drfiantiammlatitudines quotidiekdle poifimus in/ 
uenireiqnc^ planetarum quinc^ tabulas compofuimus.Toddem fingu 
las uerfuum quot insqualitatis tabulsfunt/ordinum autem quint^ qiiomm duo 
-piiminumerosfimiUterutillietiamcontinait.Tertiidiflantiisfmlatitudinemdr 
culipermediumcongmentesparticulaiibusepicydommarcubus declinationibus 
maximis qusin Venere quidem at^ Mercurio in nodis excentricoram fiunt. In re/ 
liquisautemtribusinborealibusexcentricommtermini5.In his quarti etiam ordi/ 
nesfimiles congruentias qusfiuminauftralibusexcentricomm terminis contine/ 
bunt/computatainhistribusmaximaipfommetiamexcentricorumtumad feptc/ 
trionem tum ad meridiem remorione.Inuenimusautem hosarcus.In Venere qui/ 
dem at <5 Mercurio per unu.CTRurfus Theorema hoc modo.Sit enim in fuperfide 
quseredosfedt cum dtculo per mediumanguIos.A.B.G.quidem linea communis 
ipfius &zodiad fediodinea uerod).B.E.communisfeaio fupeiftdei epicydi & fit 
A.centmmzodiad.B.autemcentmmepicydi/lineauero.A.B.fit epicydomm di/ 

ftantia qusein maximis dedinationibus fit/ defcriptoc^ circa. B. centrum /epiq/do 
D.F.E.I.coniungacur.F.B.I.diameterreda ad lineam.r».E.Supponatur autem cti 
am epicydi fupeifidesrecTa ad fubiedam fiipetfidemutlme*/qusdudsinipla/re/ 
dosangulosadIineam.D.E.kdant/omnesquidemceterseaequidiftantesfintiadfu 
perfidempermedium.Lineauero.F.I.foIainiplafibpropofitum<5fitdatapropor 
tione.A.B.line*ad.B.E.&magnicudinedeclin3£ionishoceftangulo.A.B.E.inue> 
niremotus ftellamm fecundiimlaritudinem/quando exempli gratia diftant a pun/ 
do.E.minimslogimdinis^icydigradibus. 45 *£aliumquaIiumeftepicydus. 56 o. 
Nam differentiaseaamqu*fiuntin motibuslon gitudinis propter has dedinatio/ 
nesfimiliterintendimusdemonlbare,H 2 autemdifFerentiarin motibus qui fiunt 
inter minimalogitudinem.&,F.&.I.pudamaximsfunt:3)pteiea^in didis pu(5is 
iidem funt cumillis q ab^indinationibus fiunnutinterdpiaturigitur arcus.E. T. 
graduuCut<i«ira‘is 045 «<lucatur 9 ad lineam quidem.B.E.perpendicularis.T.C. 
ad fupetfidem ueio circuli per medium peipendiculares.C.I..&.CM.&: comunga/ 
tur.T.B.ai.L.M.&.A.M.&.A.T4ine2^igitur.L.C.T.M.quadriIateiafiguraparaI 
lelogramma&teaangulaeft/propterea^.CT.aequidillans eftadfupeifiaem cii 
«uUpermedium.Etaadditionemfubtiaaionemuelongitudinis.L.A.M.angulus 
continet/Motumuoolatitudinisangulus.T.A.M.cumangulidi.Ir.M.&.AJd.T 

Alraage. t 4 



UBER XIII 



feais fmt.ld€0 A.M.quo(p linea m fuperfine ciroilfper medium inuenituj 
peifpicuumeft. Nunc autem quanti coiligunwr motus quos quarimusin utram 

diflarumftellarum demonflrandum eft.Etprimumin Venere:quoniamigitutar; 
cus.E.T.taliumefl45.qualiumeftepicyclus.;6o.eritetiamangulus.E.B.T.quieft 
in centro epicfcli talium,4j.qualium quatuor refli funt.3(5o.qualiumuero duo te, 
ftifunt.i6o.taIium.90.quareuterq;arcus.B.C.&.C*T*linearumtaliumeft.9o.qua 
liumeftdrculus.qui.B.T.C^e(aanguIocircufcribitur.56o.utracpigiturchordatali, 
umeft.84.«.qualium.B.T.qusreaumfubtendit.i20.qualiumigitureft.B.T.femi 

diameter epi(Jcli^Vio.&.A.B.medi3ediftantiae.6o.Inhacenimmaximedeclma> 
tio epicycli maxima fit/talium erit utratj linearum.B.C.&.C.T.?o^2. 

CRurfus quoniam.A.B.Ejngutus declinationis tahumiuppomtur.2.50. quali, 
umquattuorre<aifunt.36o.qualiumueroduoreaifunt.56o.talium.5.eritetia ar, 
cus Iineje.L.C.talium.5^ualium eft drculus.qui.B.L.C.rectanguIo cirwnfcribitur 
i6o.arcusueroline*.B.L.i75«adfemicirculumreliquorum.Chord2igituretiafuaB 
C.I..quidem talium erit.5.i4.qualium eft.B.C.quae redum fubtendit.no. &.B.L, 
ir4.«.eatudem:quarequaiiumeft.B.C.quxieaumfubtendit.;o.^:.&.A.B.linea 

6o.taIium.C.I.quod erit.i,:o.&.B.L.?o.?o.earudem / &.A.L.29. ?o. reliquarum. 
Eftautem etiam.L.M.cum fit asqualis line2.C.T.5o.52.earude quare. A. M. etiam 
quae reflum fubtendit.4:.:7.earadern colligitur. Qualium igitur eft.A.M. qusre, 
^mfubtendit.iio.taliumeritetiam.L.M.86.i9.&angulus.L.A.M.additiomsfub 
tiacKonisue f m longitudinem io hocfitu talium crit.9i.o.quaIium duo redi funt 

a6o.quaIiumueroquattuorr^Ium.56o.talium.46.o.Simi]iterquomamquaIi, 
ume^.M.Hnea.42.i7.talium etiam eft.T.M. cum fitsqualis linea.C.L.i.20.& 
quadrataipfarumcompofitaEaduntquadratum lineae.A.T. erit linea quo(?.A.T. 

i.29.eaiudemperlongitudinem/qualiumigiture{l.A.T.qus redufubtendit.no. 

Sium etiam erit.E.M.?uj.6.&:.T.A.M.anguTusreceffus fm latitudinem talium.;,. 

a6.qualiumduoredifunt.56o.QTTaIiuucroquattuorredifunt.56o.talium.i.48. 

hos gradus apponimusin ordine tertio Tabula Veneris in uerfu qui cotinet nume/ 
rum^duum.i;5.<Tverum ut&dam additionis fubtradionis uelongitudinis dri 
ferendam compuraremus JJefcribatur fimilis figurain qua epicyclus declinatusno 
fit.Et quoniam in utrac^ lineamm.B.C.&.CT.taiium demonflrauimus.;o.;:,qua 
iiumeft.A.B.6o.fit.A.C.reliquarumn9.:8.cuius quadratum compofitum cum qua 
dratolines.C.T.fedt.Quadratumlineff.A.T.Eritigituretiam.A.T.42*26.peT)oB 
gitudinemearudem.Qualiumigitureft.A.C._qu2redumfubtendit,no.talium.C 
T.quo®erit.86.ii.AnguIusuero.T.A.C.additionisfubtradionisuefecudi;mlogi 
tudinemtalium.92«t.proximequaliumduoredifunt.;6o.qualiumueroquatuor 
redifunt.j6o.talium.46n.Fuitautemindeclinati6edemon{h'atus.46.earudem. 
Defidtigituradditiofubtradiouefmlongitudinem.Idq; propter declinationem 
epicycli duabus unius gradusfexagefimis.CRurfusutmotusquoqjMeicurii de/ 

mon(betur.Defcribaturfigurafuperiorifimilis.Supponaturci;arcus.E.T.graduum 

f1militer.45.ut utracp nirfus J3.C.&:.C.T.lineamm talium colligatur. 84. 52. quali/ 

umeft.B.T.qusrediimfubtendit.no.qualiumeftigitur,B.T.epicy-cHfemidianie/ 
ter.:2.;o.&.A.B.lineadinantisequsfitin maximis declinati onibus.56wjo.H*ceni 
nobis omnia demonftratafunt.talium etiam utra<^3.C.S(:.C.T.linearumraM5* 

55.CrRurfusquoniam.A.B.E.angulusdeclinationisepicfcli talium fupponitur.6. 

«..qualium quamorredifunt.;6o.qualiumueroduoreffifunt.;6o.taliumJ2*3o« 
erit edam arcus.L.C.lineaetalium.i:.50.quaIium eftciiculusqui.B.C.L._redangu 
Io drcuCcribitur.36o.Arcus autem !ineae.B.L.i67.;o.ad femidrculumreliquorum 
Quarefus quoi^ chords.C.L.quidem talium erit.i5.4.qualium. B.C.qu* re^ 
angulum fubtendit.i20.B.I-.uero.iJ9.i7.eorudem. C^are qualium.B.Cdmea de/ 

monftrataeft.i5.55.&‘A.B.fuppomtur.56.4o.taliu.C.L.quo(5critJ.44*«*B.I..i5* 

40.& reIiqua.A.L.4o.5i.eamdem.Etquoniam quadratum lines. A. i..cum qua 

^olines.L.M.fadt quadratum lines.A.M.habebimusipfamquot^rahumpe 
longitudinem. 43 •So.qualiiiiAcft. L.M.linca.i5.55.Quare qualium eIt.A.M.g 


1 


ALMACESTI 

ieflumfubtendit.no.ttIium.I..M.quoqieritwf;.54.&.L.A.M.anguIus additio/ 
l}isfubtraclionisuefecundumIongitudinemtaliutn.4J.54.qualiumduorefti fut 
360 . (Xualiu ueio quatuorre(fHfunt.56o.taIium-:M7. fimilitei quoniam qualiu 
€ft.A.M.linea.4?.f0.talium.T.M.quzeftsequalisIine*.C. L.colligitur.i.44.& 
quadrata ipfarumcompofitafeciuntquadratulinez.A.T.habdiimus hanc quo<^ 
4^.5J.palongitudincmearundem:quabumigitureft.A'.T.quzrefium fubtendit 
no.taltumeriam.T.M.erit4..^.&:.T.A.M.angulus ipfius remotionis fecundum 
iatitudin€mtalium^..3i.qualiumduore<aifunt46o.qualiumueroquatuorie6i 
funt.36o.taIium.2.i6.Hos gradus rurfumin tertio tabui z Mercurii ordine in eo// 
dem ueifu apponemus : hoc eft in uerfu qui continet numerum giaduum4i;j, 
4TRttrfus propter collationem additionis UibtracHonifc^ / defcribatur figura abftg 
ulla declinationej& quoniam demonflratum eft talium effeutran<B4T*C.&:.C.B« 
linearum.i5.55.qualium eft.A.B.56^.o.&:reliqua.A.C.4o^.5.e3tudem : quoniaqi 
quadiatum.A.C.linez cum quadratoIinez.C.T.facitquadratumIinez.A.T. habe/ 

bimus etiam ip&m talium petlongimdinem443*45.qualiumerat.T.C.i5.55.qua/ 

lium ergoeft.A.T.iechim angulum fubtendens.no.taiiumetiam.C.T.erit.43.39. 
&.C«A.T.anguIusadditionisfubtradionif(plongitudinistalium. 4 i. 40 .qualium 
duorecHfunt.36o.qualiumueroquatuorredifunt.36o.taliumi 21.20.foit autem 
demQnftiatagraduum. 2 i.J 7 .indecIinationejMinor ergo etiam hicaddirio fobtra/ 
ftio'uelongitudinis tribus unius gradus fexagefimis/ptoptet declinationem in/ 
uentacft/Motusigiturlatitudinishammduamm ftellamm qui fiunt ;in maximi* 
declinadonibushocmodonobistraaatifunnpiopferea^tuncfiuntquadocxcen 
tricusineademcujncirculopermediumfignommeft fuperfide/ Reliquarum ue/ 
IO trium ftellamm peraiiud Theorema propteiea $ in maximis exccntricorum de/ 
cUnationibus epityclorum quoq? maximz iunttquaieopeieprecium^ computa/ 
tos habere moruslatitudims:qui ex utxa<^ declinatione colliguntur. C: Sintigrtui 
futfom in fupeificie quzad reftos angulosad fu^ciem nrcuhpamediu figno/ 
rum eftcomunisad ipfam feffio fuperfidei quidem circuli per inedium linea.A.B. 
Superficia autem excentrid Hnea.A.G.foperfidei uao epicycli lmca.D.G.& lit pu 
aum.A .zodiad centmmepicycli uao.G.& defcribatur ritca.G.cpxwclum. • 

i.ficmrfus utIineammquzduclzfuntad.D.E.lineamreaos angule feaantjDia 

metaquidem.F.C.I.&inexcentridfupafidefit&2quidiftansadfupahaem cu 

culipa mediumjreliquz autem umftj fupafidebus dictis zqu^fiantc:» mta; 


Mop^S^St^longitua^^^ adStionemfobtraffionemueabangufo^^ 

LcLtenta mmlati tudinis motum ab 

tur iaitur etiaad.A.C.iineam a pundo.C.perpendiculans.C.M.coiungamur{ 5 . G. 

G.C.&.C.T.talm.84;! 
primum in Saturno 

S- f 



SiuTpl>onif^..i0.quaIifiquatuorreaifunt.56o.qu^iuueroduor^funH^^ 

LSStetiamarcushnes.C.M.taliura.9»quaUumeftciiculusqm.G,C.M.reda 
SoOTranfmbmtt.-,6o^cusueiolineiX.M.i7>.adfeimmculiimiehquoium/ 
^ c ,.nG.M.uao.iM.^8«earundetquarequaliumeft.C.C.hnea.4.36, 

aumfobtenit.no.^M.ua^^^^ 

^/TlSoSres diftantiz.A.G.Iinea diftanris quz in prindpio libiz fit ut a 
arculi • theotemtibus ) inzqualitatibus colligitur.62.r o.earundem 

^demonflumCmtl^e^ 

Eaumfu'ta£dit!no.taUueiitrai.CJSI.o«t 6 ^aiigulutXJl.MJjlium.o. 4 ^ 



UBER XIII 



Uuduoie(aifut.^6o.fupponit'autft.B.A.C.angulus declinatiois excentrid.z.Jo 
qualiuquatuorre(Sifunt.56o.quaIiiiueioduoredifunt.56o.talm.5,& totus ereo 
ingulus.B.A.C.taiiiierit.5^. qualium duo redii lunt.96o.quare arcus quoa li, 
ne*.B.C.talium eft.5v44.qualium eft cuculus q.B.A.C. redangulo circunfciiStiii 

56 o^cusueroIine*^.B.i 74 ti 6 .ad femicirculureliquo^.Chordxigjf ecfu 2 ,B 
C.quidctaliueft.6.o.qualiu.A.C.quarredlufubtendit.j2o.A.B.autc.jJ9.5j.earun*de* 

CXuare qualiii e4A,C.hnea.5-7.?5.taliu^.C.quo{^ efir.’.5?.&.A.B.57.3i.eftartern 
etia.B.L.Iinea(^curi£sequaIisiinea?.C.T.) 4 * 56 *earudej&qm quadratu linex.A.B. 
ca quadtatolinesE.B.L.5acitquadiatuline24A.L.habebimusetiahac.57,42.per 16/ 

gitudine eamnde.<rSimiliterqmlin^L.T,cufitaequaiislines4B.C.2453.eaiude 
€ft&quadjatulines.A.L4Cum quadrato line*.L4T4fadtquadratuline£,A4T4habe 
bimus€Cialongitudinehuius.574464earundc:quarequa]iu€ft.A4T.qu;exedtu£ub/ 
tmdit4_i:o.talium.L4T.quocp erir454594&4T4A.L,ai5gulus remotionis fmlatitudu 
ne taliu.5.44*qualiuduoredhfunt.36o.qualiuueroquatuorrecHfunt.36o,taiiu.2, 
52.quos gradus i tertio tabulte/ Saturni ordineri numero giaduum4 i554apponem9» 
CTl n maxima uero deciinatione/qu* in femicirculo minimjelongimdiniseft qfi 
A4C4linea diftamis quae in prindpio Arietis eft talium colligi tur«57.4o.qii al in, c, 
M40.22.demonftrataell2&;G.M.fi^ter44.35.at^.i04reliqua.A4M.lit.5345.&.A. 
C4qu2redumfubtendit/Q.uoniain differenti quodam maior eft g4A4M.j3.C4 

erit edam.e4M4talium.o.5o.qualium eft.A.C.qus ledum fubtendit.i204& angu/ 
lus-C.A.M.talium.o,48.qualiumduo redii fune .360. Eorundem uero edam any 
gulus.B.A.G.fnpporutur.5.&: totus igitur.B.A.C.talium eft.j. 48. qualium qua/ 
tuorrediifune,56o.quarearcus quoc^ lmeae.B.C. talium erir4 5.48.qualium efl 
-circulus qui.B.A.C.redlangulocircunfciibitur.56o.arcus uero lines. A.B. 174. k* 
adfemidrculum reliquorum/ chords igitur etiam fiis.B.C.quidem talium etit.fe-* 
4.qualium e{l,A.C.qus redhira fubtendit.no.&.A.B. n9.5i.earundem: quare qua 
iiumeft4A.C.linea.53.5.taliumedam.B.C.erit.2.4i,&.A.B.53.i.&quociam qua/ 
dratum lines.A.B.cum quadrato lines,B.L.&dt quadratum lines 4A.L.demon/ 
Aratae^ eftlinea.B.L.4.56.earundem.*habebimus edamlongitudinem lines.A. 
X.55.i3.earundemj quare qualium eft.A.L.qus redhim fubtendir,uo.talium 
etiam.B. L.erit.ro.23.d^.B.A.L.angulus additionis fubiradHoniftp fecundum 16/ 
gitudinem ralmm.9.56.qualiumduotedli funt.36o4qualiumuero quatuor redii 
funt.}6o.talium.4.58. ^TRurfus quoniam qualium eft,A.L.linea.55. 13. talium 
etiam.T.L.cum fit squalis lines.B.C.ell.2.4i.& quadrata illarum fadunt fimrli/ 
ter quadratumlines4A.T.habebimus huius quot^ longitudinem.53.j7.earuD/ 
dem/quare qualium ell.A.T.qusreclumfubtendrt.iiOi talium. T.I-4quot^ erit. 6» 

9.&.T.A.L-.angulusremotionisfecundumlatitu^nemtalium.5.46.qualium duo 
rec'bfunt.56o.qualiumueroquatuoriec'Hfunt.36o. talium. 2.53. quos etiam gra/ 
dus in quarto eiufdemtabuls ordinsad numerum graduum.155. apponemus. 
CTvenim ut collationem edam additiqnis fubtradhonift^ fecundumlongitudine 

in declinarioneminoiisdillitisfedamus:DefcritatutrurfusfigurainquanuiIa fit 

dedinatiote^ quoniam quaIiumeft.A.C.hurusdifiantis linea.57.40. taJiu utraa 
linearum.C.C.d^.C.T.fupponitur.4.56.& reliqua.A.C.5?.4.earundem:&: qua/ 
dramm iuum cum quadrato lines. C.T.fedt quadratum lines, A. T. habebi/ 
mus etiam longitudmem huius parrium, 55 .i 6 ,quare qualium dl.A.T.qus redlu 
fubtendit. 120 . talium etiam.C.T.eiit.io.22.&.T,A, Cangulus additionis fubtra/ 
dhonifq; fecundumIongitudinemtalium.c).54.qualiumduoredlifunt.36o.quay 
Iiumueroquatuorreafunt.36o.raIium.4.57.feddemonfiiatusfuir.4.58.eorun/ 
dem inclinadonibus fuifieraddido igitur fubtraddouefecundiim longitudinem 
una fexagefima propter utrafep declinationes fubauda ell. C Deferibatur rur/ 
/us figum dedinatiqnum/demonftratas in ftella louis condnens propotdonesr 
ut qualium eflfemidiameterepicycli. 11.30, talium utia^ lineatum-C.C.&.C. 
T« colligatur. 8. 8. quoniam ergo. A. G.E.angulus declinadonis epicycli talium 
luppcmtur. 2.30. qualium quatuor redii funt.360. qualium uero duo redb funt 

56 p.talium. 5 .eiitedamarcuslines,c,^l.ialium. 5 .qualiumeftcirculu 5 qiu redUn/ 



ALMACESTI 


«54 


t 1 o.C.C.M.drc 5 fcnbitur^ 56 o.arcus uerolinese.C.M.i7f adfemidrculfi ttlfqud/ 
^ j,otdsigituretiafua.C.M.quidetaliuerit.5.i4.qualiu.G.C.qu* reflu fubtcti/ 
jS.izo.6f*C.M.iT^.55.quarequalmc.C.C.linea.8.8.&.A.C.linea logitudinis qua 

rljjncipio libra fit.6:.;o.taliij erii.C.M.etit.o.ii. SC. C.M.8.8. fimilrj & reliqua 
M A f4..”.&proptereaetiam.A.C.quar€(fhimfubtenditquomaindifrercntiquo 
maior efldlinea.A.L.eaiundem crit.S4*K*quare quahum cft.A, C. qua redum 
S,btfflidituio.taliuX.M.quocpeiit.o.46.&angulus.C.A.M.tahurn.o^4.qualiu 
ft;f.>«n/;o.R«>fi.R.A.r,.Quoaianeulus declinationis excentna talium lup 


iw.nitur. 1 .^ o.quaUum quatuorretti mnr.;&o.quaiium ueio auoicca iun«oo. la 
totus igitur.B.A.C.angulus talium eft.’,.44.qualmm duoredi{ut.;6o. 
fluare arcus quocu linea.C.B.talium erit.V 44 ‘quaI>uni eftjarculus qui.B^. C, le/ 

&ulodrcufcribitui46o^cusuerolinea.A.Bu76.i6^dfemi«culun^^^^^ 
lum/Chordaigituretiam fua.C.B.quidem talium erit.;.54.qualium.A.Cqua re 
AnmfubtendiW 2 o.A.BAutem.ii 9 . 56 .eaiifndeimquarequaIium.A.CUneae^y^ 
«.taliumX3.quoc^eiiu,46.8^.A.B.54;io.fedprademonnrate 

8 8 carundemeflt&quoniamquadratafuarimul fenunt qua^atum Irnea. A. L. 

Sebimus huius quocplongitudinem.;4-?6;eamndemdimiht«quon^ 

iineau. 46 .earundeeft:&quadratafuafimulfaauntquadrammlinea.A,T.bal«/ 

birrushtncquo<B.<4.58-quatequaHumeft.A.T.quaredufubte^^^^ 

T auoaieriM.?2?&:.T.A.L.angu!usremotionisfecudurnlantu*nctahum.5.42. 

flXmduoreaifunt. 56 o.qualiumueioquatuorfunM( 5 o.t^^^ 

^Ms in ordine(tabi!laIouis)tertioadnumeiiLi55-apponem9.<rSimiliterqm.A. 

CUnealonrimdinisquxfitinpiiiidpioArietis talium colli^tui.57^o.qu^um 

T* ^ n • r M linpi n ’i &.C.M.8.8.&ficreliquaetjam.A.M.hoceft.A* 

toS”ACqSiefcmfubtendit.no.taHum.EJJ.quo.sA^^^^^ 

i M ra ium.o. 40 .qualiuduorBTiCunM 6 o.colligeiuttotus«taangulu^ 


linea.8.8.eaiundemeft/«quaOMmu^^^^ o.quare qualium eft.A.L.qu* redu 
L.habebimushuiusquoc^Ion^t^in^ L.angulus additionis fubtra/ 

rubtendit.no.talium.B.L5Uoc^^W94t^^ 

ueroquaworrec%funt.;6o.tabu.9.i. ^j^afua fimul fadunt quadratu 

nca.5o.o.tahum.TX.quq<5Colliat.ng^^^ 
line».A.T.habebimushu,usquo^ P ^ 
duaru/qualiumipf^efl.A.T.qait^l y 

lus.T.A.LdemoBomsfmUntuta 

Iiauooquamorieai(u^5‘^“m.^q.^J^ 

.//c^,,„„,f5defmbaf.-&qnj in fpolira diSaOa qlm 


eft utriip T,c.£3dt quadratuIinea:.A.T.hebmius hu 

tequo.¥logimdiK;OTde.soJifa 

aafnbtendit.no.taUu/^T^^9 ? 
,nisue.-fecnndolonpM4m<™^J^4^^^ 
tuoirecatat.;bo^!ra-9 -f 


defcnptio colligatur j^rurfu .Tv . ^.C.l^gulusdeclinadonis^icyclmlium 

femidUmeterepi<vd>*?94°*'^ ^ qualium ucio duo 




LIBER XIU 



n 54 .;o.eritetilarcuslme*.C.M.faliii. 4 .;o.qualiuendrajIus quj.c m r tpA' 
gulomcufc^blt^^ 6 o,&aIcusllnc*.C.M.I 75 . 5 o.adfemidrc^l^mreliq^ 

dxigit etu fu*.C.M,quide talment4.4vqualiu eft.c. T. qu® redum fub 
1 I0.G.M Autem.ii9.54.earundem/quaie qualium eft,C.C.i7.j6 .&. a. G. maxli^ ' 

difianti®linea.66.raliumetia.C.M.erit.i.6,&4C.M.:7.54.&.A.M.i8.6.reliau 

tum.Icdico.A.C.etiam qu® replum fubtendit, 58 . 7 .earundem:quare quiium ^ 

A. C.qu®te£lumfiibtendit.i 2 o.talium.C.M.quo 9 em. 54 : 8 .&angulus.C,A.M.tZ 
lium.j.i 9 .qualiumduoieaifunt. 56 o.fed.B.A.C.quo 9 angu!usdeclination^e* 

centrid talis unius eftiqualium quatuoirecH funt.56o.qua!ium uero duo recH fut 
^6o.talium.!.& totus igitur.B,A.C.anguIus talium coUigitur.5. ^ 9 * qualium duo 
tedli ilmt.560.ergo arcus quo<^ line®.C.B.talium erit.j.i^.qualium eft circulus a 

B. A.C.reaangulocircunfoibjmr. 56 o.&arcusline®.A.B.i 744 Mdfemicirculum 

fcliquorumtchord® igitur etia fus.B.Cquidem talium 611.5.54. qualium. A. C.q 
X€(ftumf^btendit.l:o.A.B.autem.II 9 . 52 .ear^nd^u 3 requalium efi.A.C.litiea.1^ 

. 7,talifi etiam.C.B.erit,i.46.&.A.B.58.5.eilautem.B,L.quoq? linea.27. 5 6, cumca 
quadratumline®.A.B.cumquadxatolmea?.B.L.fariatquadiatumline®.A.L.h^ 
bimus huius quo<f,longit^din^.7.I4.nmi^iterqm.T.L.linea.I.46.ear^ndeefld^ 

quadratu Une®.A.L.cum quadrato line®,T.L.fadtquadratuIine*.A.T.erit huius 
.guocglongicudo47.i6.earundemjqualiumergoeft.A.T.qu®reaufubtediM2o. 
taliuetia.T.I.erit.4.:3.&.T.A.L.angulusremotionisfecundulatitudinctaliu.4. 
i8.qualiu quatuorredti funt.56o.qualium uero duo redH fimt.560. taliu.2. 9. quos 
. gradus in tertio tabul®Martis ordinead numeru.i55.graduum apponemus. ^Eo 
aemmodoindecIinationibusminim®longitudinis:quoniatalium eft.A.CJinea 
54.qualium.C.M.demonftTataell.i.6.&.C.M.27.5-4.&.A.M.:6.6.reliquatu colli/ 
^tur;&.A.C.qu®re(Sumfubtendit.:6.7.earundem;eriretiam.C.M.talium.5-.j.q 
.liumeft.A.C.qu®redumrubtendit.i:o.&angulus.C.A.AI.ralium449. qualium 
diioreclifunt.56o.Icdrco tomsquoq5.B.A.C^nguIus.6.49.eorundemquare at/ 
«us edal!ne®.B.C.taliu erit.6.49.qualium eft drculus qui.A.B.C.redangulo drcu 
faibimr.56o.&arcusline®.A.B.J75.ii.ad femidrculum reliquorum chord® igi/ 
tur etiam fu®.B.C.quidem talium erit.7.8.qualiumeft.A.Cqu®rcctumfubrendit 
iio.&:.A.B.U 9 . 47 .quare qualium eft.A.C.linea.:6.7.talium.B.C.quo<^ erit.1.55, 
- &.AiB.26.4.eftauterurfum.B.L.quo^linea.:7.56. earundem:qih quadratum li/ 
nex.A.B.cum quadrato line®.B.L.&dtquadiatumline®.A.L.erit huius quocjlo 
gitudo.j S.J2.qualium ergo eft.A.L.qu®refhim rubtendit.i:o.tdium.B.L. quo<p 
erif. 87 . 4 f.&.B.A.L.angulusadditionisfubtracHonisue:fecundulongitudinem 
talium. 94 .qualiumduoiedifunt. 56 o.qualiumueroquatuor recH funt.560.ta/ 
lium.47.Similiterquoniaqualium eft.A.L.linea.38.i2.taliu.L.T.colligif'’.r.55.& 
quadrata fua fimulfidunt quadratum lines.A.T.habebimus huius quoq, longini 
^K.58.r8.earund«quarequaIium.A.T.qu® redum fubrendit.i2o.talium.l.T. 
quos^ erit.4.52.C<.T.A.L.angulus remotionis fecunduJaritudinc taliu. 4. 40. qliu 
duoredifunt.36o.qualiuueroquatuorrecHfunt.56o.taIium.2.2o.quos gradusin 
quaito t^ul® ordine ad numerum graduum*i55.apponemus. ^ Sed fi collariois 
tqtfumadditionisfubtradHonisuefecudulongitumne caufa fine declinationibus 
fi^ramhiinimadiflantiaubimaximefenfibilisdiiferenriafitdefaipferimusJColH 
.gifpropOrtioline®.A.G.adutra^linearu.G.C.&.C.T.ficut.54.ad.27.56.Icdrco 
A.C.Iinea.26.4.rehquarurrierit:6^.A.T.qu®re(ftumangulumfubrendif. 58.12. ea/ 

tunderat&propterea qualium eft.A.T.qu®redum fubtendit.i20.taliu ruifum. T. 
•CcoUigitur.87.45.&.T.C.A.additionisfubtra(ftionrs ue fecundum longitudine 
«ngulustaliu44;qualiuduore(ftifunr.56o.qualium ueroquatuorreffifunt.56o. 
alia47.totidem uero demdnftratus ex proportionibus etia declinationu niit: a^ 
<iitio ergo fobtradtio uef m longitudine nulla in Afarte propter declinariories diffe 

tendi labuit. €7Qs“fi®“^cduu Venetisat<^Mercuriitabu]ammor<^«latituca 

^lescontinentmotusjquiamaximisipforumepicfclorum obliquatiotfibus qu* 

in^aemisexcentricorumlongitudinibusfiuntcotinenturj.guosmotuspfeabui 

4 iwiitiaqu*fitpr<^ter cxcctricoy declinationem cofiderauimusjpluiimis emni 



ALMACESTI 

•lIomaJotjbnlisopusnoMsFuiltcRcompatitioilacalculusmultodiffidliotm 

i, finefcutn ucfpellini imtutinitp motus ins-qualesttiK omnino ad ealdem ati 

„lLnmcdiumpaitesfiant:nccaUoquinnxcimmcotumd£dinanomanatiund 
SLrioneinexceffusad maximas inclinatione dtfFnennamabexc^^^^^ 

Snutnadmiximas obliquatione eircnthabimntdiftecMu^^^^ 

SS nobis ncedentuta tequentib5pa>*‘'-<l^ SitHgo.A.B.G.linea fcjteifiaeni; 


cli:delaiMt qi arca ipiuci»i..y «-lud.w.aj. - - 
hoceft utduds inipfis line* gpediculanter ad. 


n F Fuidlinei C.EXppendiculaikb.T.8(.E.C8(.I.L^^ 
f- *v'nmcdis D M & E.Nl.E.X. 6 ;.T.M. 8 dCN. 8 (X.XJme* 
S^A*rMnfAS!e&UncaHduab 9 enifuKMeb 90 M 
N.SC.A.X.M.na.n.A.m .1 


4 HtiiX.A.N.aBulusptinet.lAntafflnalBunoangu.us.x-.o.™™.-. 

^SP^Sd^t^adn|imo^^ 

n^mclliipfocotaaumaioloi^oncute « T 

„iqtfi.E.AX.angulusn^o^^^^ 

qutiaq)lmMm.TJ3.&.L.F-ad '^,{i ;^j„ljo£s(ut diximus) qui fic pih/ 
6i.T.Dxid.D.M.SC.L.F.ad.F.X.«ualia c ^ 

munf/funtanguloji&anguli/qfiuntipu • • 

linci.E.A.maioifhab«|pomoncq^^^^^ 

F.Alnntqiruifuangnli.D.M.A.8C.E.N. .« X 

ang.tlusan8uIo.D.A.M.c5M4^ 

aathinccIlcpdtfecBajqfiutexo^^^^ 





LIBER XIII 



qualium iieroduore<fHfiint.56o.taIium.y.eritetfaarcusIin«e,D,I.taliu.5.qIiuell 
drculusqre<flagulo.A.D.I.drcufcribit'.56o.&chordafua.D.I,taliu,5.i4,qi:alium. 
eft.A.D.qu*re<fhimfubtedit.i:o.quarequaUumeft.A.D.linea.4i.4o.talium erit 
D.I.linea.i.5o.fuitauteetia.D.F.:9.58.earundedemonftratajquareqliume.D-F.. 
qus reflum fubtedit.iio.talia etia.D.I.erit.7.20.&.D.F.I .angulus obliquarionis. 
talium.7.qliumduore(!Hfunt.36o.qIiumueroqtuorre(3ifunt.56o.ta3ium,5.3o. 
fedqmexceffusanguli.D.A.F.adangulum.I.A.F.differ^acontinetadditi6is fub 
tracHoisuefmlongitudinehinceeiaipfemrationefimili ex ipfcru magnitudine, 
confequetnunnaqmdemonftratu eft talium efle,A.D.qreflum angulum fubtedif 
4i^.o.qualiume.D.l.linea.r.50.&.D.F.iinea.2i,58.fubtraiSucp.D.I.linejeqdratri 
a quadrato utriufcp 1inea9t.A.D.&.F.D .habebimus etia 16 gitudine.A.I. lines. 41., 
37.earunde St longitudine. I.F.29.55.quare qualia e.A.I.q reclum fubtedit. 110. ta/ 
bum edi.F.I.erit.S6.i6.8tanguIus.F.A.I.talium.9i.56.qlium duo refli funt.560. , 
qlium uero quatuor redi funt.560.talium.45.58.fur qm qualium efl.A.D.qus re/ 
dum anulum fubtedit.no.alium.D.F.eria c.86.i8.habebimus.D.A.F.quo<p an/ 
gula talium.9r.58.qualiuduoredifunr.56o.qualiuuetoquanior redi funt.560.. 
taIiu.45.59.defidtergoadditiofubtradiouefecunddlogimdinHexagefima una. 
4irinMercurioautqmquali5eftepicycIifemidiameter.2:.5o.taIifi maxima longi 
tudo demonftrata eft.69.& oppofita.57.& media inter has.63.habebit.A.B. ea ad 
B.D.3Jporrione:quahabent.65.ad.22.50.&qm quadratu lines.D.B.fubtracluaq/ 
dratoIines.A.B.facitquadratuIines.A.D.habd3imusetia huius longitudine. 58.. 
5i.earunde:fimiliterqm ilcut.A.B.ad.A.D.ficj&.B.D.ad.D.F.erit etia linea. D. F. 
2W.Rutfumqmangulus.D.A.I.t3liufupponif.5.qualiudtioredi fut.36o.eritar/ 
cus.D.I.taliu.5.qualmeft circulus qui re<^ngulo.A.D.I.drcufcribif'. 360. 6t chor/ 
da eius.D.T.taliu.5.i4.qiialiueft.A.D.qredufubtedit.i:o.quare qlium e.A.D.58.- 
5i.taliu etia eritj).1.2.34. Demoflrata eftaut etia.D.F .:i .i.quare qliu efl.D. F. q 
lecha fubtendit.i:o.taliu.D.I.quot^ erit. 14.40.&. D.F. I. angulus obliquationis- 
taIiu.i4.qualiuduore(Sifunt.36o.qualiuuero quafuorreifKftmt.36p.taliu.7.fi& 
gratia etia collationis angulo^ additionis fubtraftionifq; qmiurfumqualiu ell.D. 
I.linea.2.54.taliutp.A.D.qusre^lufubtenditdemonflTataell.5S.5i.&.D. F.:i.i.&. 
quadratuIines.D.I.fubtraduaquadratout!iufc^linearu‘D.A.&.D.F.&dt qdra/ 
tuutriuf<^.A.I.Et.I.F.habdjimuslinesquide.A.I.longitudine.58-4^.1ines uero 
F.I.20.53.earadequarequaliuefl:.A.I.qusrechjfubtendit.i2o.taIiu.I.F .etiam erit 
42.38.&3nguIus.F.A.I.taIiu.4i.38.qualiuduoieclifunt.36o.qualiumuero qua/ 
morre(3ifunt.36o.taIium.20.49.&percadeqinqualium eft.A.D.qusreftu fubtc 
dit.i2o.taliu.D.F.quoc5colligif.42.5o.habd3imusefiaangulu.D.A.F.ralium.4i. 
5o.qualium duoreftifunt.360.qualiuuetoquatuorredifunt.560. talium.20.55. 
deBdtergoeda inhocadditio fubtraftiouefmlongitudinegg obliquatione fe/ 
xagefimis fex quseritiuenieds.CTSed cSfideremus nunc fifuppofitishis obliq/ 
rionumagnicudinib? maximi morus latitudinis gfiuntin maximis minimif($ Io/ 
gitudinib 9 cogruerecuillisiueniuf'/quipobferuati 6 eshabent.GrSupponat-<^rur, 
fum i eade figura maxima Venetis logitudo hoc e/ut. A.B.linea fit ad.B.D.ficut.61 
i5.ad.43.io.qmigifqdratulines.D.B.fubtraftaaquadratolines.A.B.ferit qdra/ 
talines.A.D.coUigit'ethsc.43.27.earund«fedficut.A.B.Iineaad.A.D.ficj&.B. 
D.ad.D.F.eritigitur etiam.D.F.30.37.earundem.Rurfusquoniam.D.F.I.obli/ 
quationisangulusaliumfupponit'.7.quaIiumduoreftifunt.56o.&.D.I.Iineata 
lium.7.20.qualium.D.F.qusreftumfubteditj20.eriteria. D.I.lineatalium.i.52« 

qualium.D.F.eft.5o.37.&.A.D.43.27.quarequaliumcft.AJ).qusreftumfubte/ 

dit.i2o.taIium.D.r.quo<5 erit.5.^.&.D.A.I.angulus maximsfm latitudineremo 
donis taIiu.4.54.qu^iumduoreftifunt.36o.quaIium uero qtuorrefti £1201.360.^ 
taIiu.2.27.Inminimauetolongitudineqmqliue3.D.epic7difemidiameter.43.. 
ro.taIiu.A.B.fupponif. 5 o. 45 . 6 f quadratum lineje.D.B.fubtTaftuma quadrato ii/- 

ne*.A.B.fadtqdiatumline*.A.D.habebimushuius quotpIogio1dine.39.51.earu/ 
dem:fiIrquoniam ficur.A.B.Iineaad.A.D.ftc/&.B..D.ad.I>J'.erit etiam.D.F.:^. 
if.earudc.Sed-^portiolinesJ 3 .F.ad?D.J.liipponif effeiicut.i20Ad.74io.ergoq/. 



ALMACESTI 

L'um ?.D.F.Iinea.:9.i7.8f.A.D439.yi.taIiumetiaJ5*I.coIIigif.i.47.quaie qualiu 
e(l,A4D.qux redham fubtendit.i20.faIiiim.D.I.quo{5 a.&. angulus 

maxims fmktitudincxemotionis taliu.f.8.^ualium duoiecti funt.36o.qlium ue 
ioquatuoriedlifunt.56o.ta!iu.2.54.indifferetiergoquodaad£Enfuminiiior&^ 
e(lmoiusladtudinisquifitinma2imalongitudine:&maioiqui fit in tninimag 

fimnnnif •tiatn - 


^6 


>poDa£' mrfum maxima 

MercuriiI6^tudo:hoc€j>portio.A.B.Une£ad3.D«qusecl!Cut.6^4ad.i2.5o.ut D 
eaqinfugioiib9diclafunt,A.D.qdHinea.65.i4^eaiudecolIigiF:&.D.F,ii.i6-fi^ 

habemus aute etiahic.D.F.I^angulu obliqtionis taliu fuppofitu.14.qUum duoie/ 
dii funt.26o.&icdrco linea quo(^.D.I.talium.i4.40,qIiuc.D.F.q rectu fubtedit 
Ko.qliuigi^eft.D.F.lmea.:i.i6.&:.A.D.firr.65.i4.taliumetia.D.I.ent.i.?6.quare 

qualium eft.A,D.qu*reaumfubtendit.i2o.taIiuJ3.I.quoc5erit^^?.&.D.A.I. 

angulus maximx £m latitudine remotionis rem funt.56o» 

qualium ueroqtuor tecti funt.36o.talium.2.i7.inminimauetol6gtudine3)pordo 
gde.A.B.ad.B.D.fuppomd’fiait.57.ad.:!.30.A.D.ueroIineaperhffceadem.52.«. 
earundem:&.D.F.io4.o.fimiIiter;5!:q!T) proptercade obliquatione proportio U/ 
ne».D.F.adIinea.D.I.fuppomd'ficut.uo.ad.i4.4o.eft<5.D.I.linea talium.:.;:. 
qualium.D.F.io.40J&: Ji. D.f..r. erit etiam. D.Minea.5.48.talium qualium eft 
A.D.qusr^umfubtendit.i:o.&.D.A.I.angulustalium.5.;:.quaIium duote® 
funt.;6o.quaIium ueroquatuorte£tifunt.56o.talium,2^.6.quate remotio fecu/ 
dumlatimdin^usin maximalongitudinefit.i;.adminus:qui uero in minima 

i6.adplurimufexagefimisexceiritmaximaIatitudinisremotione/qu»fecudume/ 
diararione:eriahinc.i.;o.graduufuppomf:pquibusinc6putatiomb9yptetemen/ 
dandi mediarationequartaunius gradus parteutemuRna m obferuatxoi^us id 

indifFerensad fenfum eft.CHis dembftratis &adhsc ficut m^msadcbuones 

fubtxaftionerafmlogitudineadmaxiraaslariwdimsmotusfelubentjfic&mre^ 

liauis partibuT epicycli particulares longitudinis additiones fubtraaiones ue ad 
o 2 ticulares latitudinis morussfacilis nobis hinc in quatuor Venens at<^ Mercu/ 
ni tabularum ordinibus appofftio motuum obliquationis fecundum laurudin^ 

LTaeftieoKramemqmpenesfoUepicyclo^obliquationei&fmmediamCutdiM 

^^iiinnnif/^iffprJtiaauie tumoroptetinclmatione excentnco^tupg 



lafimdinis uttaru® Iteliaru motussq mm 0wu4urtnv.1v 

SgS“mltotusel!.:.50.adto S 

vS>ei?quide giaduS eMlS-in Memirio autcji-proximeibabefamufaintabulB 

J,SL*iSatumcongmentespaitimlanbusepicycloyai^^ 

SM?rqnotapaKmltategiammaximammfmlong.m^ 

^Smumuelnttantam in nnaijlleUanimcapiemusp^e adgiadusq^^ 
fSnrnTmSosdfdSnnmensinquaimoidimWtabulajito 

^oSnd^rdineanobUcDpnfintnnnutiemononna/feamdumlaattto 

SnMinaliisexcmtncom motibus peiappotefexageamaslquaiep^^ 


CHoiSqiademowSpraes foIS 
epidcloiaobliquadone &fecun 
da «edia (ut di«mus5 ranonem 
co)!eftojudiff«cda,q tfi pioptw 
inclinationem ejcenoicoji :mm 

4»pKrmas:ima&minimalJ 
gicudine coUigi£:in &iaio calciv 
loCfic enlcdniodi* onedabib 


Bom. in^ranm 

tJadpmijmononat^ 

cf 5.pto»me,nucueto ip&m.6o.6omus;easClux 

maximaibilantudo^^ 

8 imt)congmentibus J expofttioharc. 

CTTabul* latitudinum 9uin? planetamm. 


Cap.V. 



















ALMAGESTI 















AL'M?AGESTI 

CCalculiwiemoUonis quinc^ Planetarum fecundum ladtudincm. Cap.VT. 

^HAEC CVM irafehabeant/caladuetialarimdinisffellaruhocmo^/ 
J do ^demus.Jn tribus fuperioribus.Incogruetes tabui* numeros g 15 

I gitudinem tequatam intrabimus. CT Sed in maite quidem ipfam longi 
ti^dinem capiemus squatam»Cln Ioueautem.io.ab ^ gradus fubtra 
hemus.QTln Satumoueto.5o.addemus:appofitafc5in quinto ladtudinu ordine 
(bcagefimas cofcribemus. SimiliterinsequalitadsatquatsnumemmineifdemDu 
meris qu*rimus:& oppoHta ei latitudinalem differentiam u*quatalonptudo/in 
primis.if.uerfibusfuerittex orine tertio capiemus.Sin autem in fequetibus ex or/ 

dinequarto.Multiplicabimuf<5inconfcriptasfexagefimas:&£aaonumaofiellani 

diftare a circulo per medium dicemussborealioremc^ effe. Si latitudinaledift«enti 
am ex ordine tertio coepimus.Sin uero ex quarto auftraliorem.In Venere autc atcp 

Mercuiioper *quatumin*qualitatisnumeruin t^ulajintrabimus:appolitaf<^ipK 

in tertio Si quarto latitudinis ordine feotfum confcribemus : eafdem quidem iplas 
qu* in aliis tribus ordinibus funt.Qti* uero in quarto Mercuru ordine fi aquatus 

longitudinis nuerus in primis.i^.Verfibus fuerit cu dedm* partis c^m fubtraflio/ 

ne.Si uero in reliquis cum eiufdem partis additione. Deinde longitudinis atquats 

femper.InVenerequide. 90 .InMercurioautcm. 27 o.giadibus additis(reieais dr/ 

culis)fihafaeturJcolIeaum numeruin dfdem duobus primis ordinibus qusremusj 
Si quot quot erunt fexagefim* huiufmodi numeio in ordine quinto appofits 
tot de confcriptis ex ordine tertio capictes confcribemusjquando quidelongitudo 
una cum additione prsdi<fiain primis.i^.ueifibus eft/fi *quat* etiam insqnalitatis 
numerus iipfis primis fitadauftru.Sin ueroin reliquisadborea.Qiiadoautdi^s 
logitudinis numems ad inferiores utea.is.ueriibus excedit.Si squat j injqnairia/ 
dsnumerus rurfum uerfibus fit ad fcptetrionem.Si ueroin reliquis ad auiTium.De 
inderurfum squatamlongitudinem ipfam quidem fimplidter in Veneie.In Mer/ 
curio aute cum additione.i8o.graduumineifdem ordinibus inuememusj& quot 
quot etiain ordine quinto fexagefim* apponunnmtqt de cqnfcnptis ex ordine qr 
to capientes confcribemus/quadoCficut diximus)longituiins numerus quointra/ 
uimus in primis jc.Verfibus inuenitur. Si squatje inxqualitatis numerus.i8o. 

dus nonexceditadfepthrionem.Sinueioexceditadauflru.C^adoautc dittslon 

citudinis numerus ultra.ij.Verfus excedit. Siiurfum in*qualitans niimcrus.iSo. 
gradusnonexceditadauftrum.Sin auteexceditadfeptetnonem. Deinde harum 
ctiamfexagefimarumqus perlongitudinem ultimo inuersifunttantan^artem 

capiemus:quotaipfee?antdc.6o.&numerificfe«.InVenerequi^ftxtampM 

temadfeptetrionemfemperponemus.InMercuno autem meAetate &quartam 

femperadauftruj&fic ex pofitione trium confcnp^mlatitudinumap^entem 
ipfetumacirculopermediumfignoxumfmlatitudincmommcognofcemus. 

^STDeappaririombusatijoccultationibusqmnt^ Planetarum. Cap-VII» 

ERVM CVM etiamderemorionequinc^ftellanim fmlatitudinc 

iamdiaumfit/reliquumeftillaquoT^adderequieabappantionibusoc 
cultarionibuf®ipfarumrefpeaufolis&aisconfiderantui/acad^^^^^ 

l uswvgjari ficut denon erraticis etiam dkrfamus multis mo 4 s diflanoas ip^m 

adS'qu*iticirculopermediumtaminapparinonibusqmoccu^^ 

p”oSomla*Edinri 

^ Aimage. ‘ * 



G 

50 Adde 
^ 20 fubtnbe 


90 

:yo 




LIBER XIII 



inmmaoJ.QjandounoAuMioiinpunaaT.dcduxrtmu!aounA^ , 
adcirculumpermediumperpendiculaies.I,C.&.T.L.habebinnKr!irf***^*^*^* 
«rcumautper*quaIem(<!iflantefolefubteira)prinioappareref!S 

admMimumemmarcuIumficdefcnptumesdema-qualmm fub tora difSS?" 

fum illuminationes radiorum folis fiuntthac ergo primum in aliis insequalibS 

l*sjn*gualiconfequenterconftiruramecefleeft etiamficoetera omnia radptv. 

ut Mcus zodiaci quibus reflus fubtenditur angulusthoc cft diflamias.E. n aTPi,!.*r- 

mila/multuminterfediffeiret&minoresinmaioribusfiellis/maicresautetninilj 

noribus.Similiteretiamli.B.D.Iineaeademfitin eadem flelia &.B.E.D.antn ! * 
declinationiscirculipermediumuelpropteiduodedin fignorum/uelproDro 
uerfarum habitati onura differentias insqualitatis efficiatur.Arcus quoq; diftanti» 

E.D.differ«atq5diuerfuserit/maiorcpfietquandoanguIusimminueturt& minor 

quando angulus augetur/eodem modo fi id quoqj fimiliter cum primo fe hahpar 
ut uidelicet declinatio etiam eadem fit.Sed fiella n5 fit in circulo per medium- S 

uelborraltorucmpucfo.I.uelauftraliorutinpun<flo.T.nonapparebitprimo nea 
occu!rabiturfecudu.D.E.arcusdiftantiam.SedquandoborealioreftcirraIop mo 

diummdi{fantia.D.C.arcusquiminorefi.Quandoaute auftraliorin diflantia L 

E.D.arcusquimaioreff.QuaproprernecelTeeftadparticulaiioremconfiderafioni 
utpnmurnin lingulis quinq? planetis magnitudinesarcuum.B.D.Vniuerraiiterp 

minus ambiguas obfeniationes habeantur.Tales uero funt sefiiusr &in cancro ptoi 
ximepbferuaw.^opterea $ in eo tempore & Aer tenuis magis efi/cerduf® po eu 
perlpiaturi«2odiaci(ad horizontis inclinati ones)pcene mediocres /per hancigi/ 

orientalium obferuationum confideiationem inuenimus^ U7 Saturni ftellam 

_ i^perqriri.-quandoauerofole.i^.gradusdifiat.Criouis autem fimiliter. n.4Ci 
__ iLMarris.:4.;o.CvenensVefperrinamquando.5.4o.giadibusdif!at.Wercuriifi 
mijiterVerpertinamquando.n.;o.gradibusdifiat.CHishocmodofuppofiris/de 
fcnbaturantecedesfigurainihilenundiffertfiintamparuisarcubus quafide chor/ 
disfuistrecufqdineiscumindifferetesabarcubusadlenfufint/gfa comodi tatis uer/ 
f. bahaamus.CTErfit.E.puc^ coisfecHoniscitcuHpermediu&Horizods.Id^in 
^ propofitis apparitionibus in principio Cacri oiiaturin tribus matutinisiSarumotlo 
:m ue: Marce &ocridat in Vefpertinis Venere^att^ Mercurio. Clima ueio fupponatui 
quqct per phfxnict fcribif.vbi maxima dies horarii squaliu efi. 14.15. In hoc enim 
autiuxcahucpar3!!e!uprim$cerriorefq;ob{eruationesfe^sfunt.Na Chaldaicsi 
^fermeobfematsfuntt&^fimiliterqutecuqun Grsd3&inAegypto/gmigit‘'odo 

ctrinaariguIo5jdem6fttatioefq?iliiiisnegotii(qnCacriprincipiuinhocclimateori 
tur)taliu.ib5.inuenimusanguIu.B.E.D.qualiuduoredifunt.56o.&Icdrco±'por/ 
tionelinearugbusrec'rianeulic6rincrurficut.5)4rad.75.proxime:&easqusr^fos 
angulosfubtcdut.i2o.fimiliu'pdcclrinaau£defiellaruIaritudine/qntresTuperiores 
foluin principiocancrioriunf/&in maximis epicyclo^ilogitudinibusfunt^uM/ 
cuqjamaximisexcetrico^diftettmodonomagisqj^duodecimgradus.Tucdiffete 

5 teradfenfumSaturnigdKouifcgfiellasinipfofermedrculo p mediu.-Marris ue/ 

roqntamaximeuniusgraduspaiteborealioie,Quoniaigifh:eci'LienimusierifJ3. 
E.lineagqua diflabunrafole/cufintindrculopmediii Saturnus d^Iuppiter.D.C. 

autp qua Marris fiella diflabif jppterea $ borealiot efip Iinea.C.I.quse efi fexagefi/ 
^ mara.-:.5mautpportio.C.I.lineffad.C.E.eftficut,94.ad.75.eiiter.C.E.lineafexa 
gefimam.io.pxime.Sed.D.C.quoq;jr4.5o.giaduuinMartefi]ppofita efltquareto 

*3‘l^*E.graduucoIligit'.i4.4o.EfiautinSatumogdemgraduu.i4.in Ioueaut.i2w 

( 4?-Qi<arequoniarurfuspportioJine2.E.D.ad.D.B.eftficut.:o.24.habebimuseti 
I am.D.B.arcu orculi qui maximus perpolos Horizontis defcribitur.In Sarumo gde 
— I ^duiiji.In Ioueaut.io.& in Marte.ii.5o.proxime.Similiter i Venereatq? Mercti 
_ rio.CXtn etia qn Cancri prindpiuqcridit eudem cum expofita angulum inclinatio/ 


Difiantes 30 oriuntur 




AI.AIAGBSTI/ 

2j.Tn Mercuri0autem.r9.pr0xime.H0s ergo gradus medius quo(5 logitudinis flei 
larum mocasobtinebit,C^andoautemitafehabetlongitudo &ftelIsipfaEiiipri 
cipto Cancri cemunturjtuncftellaquidem Venaisa maxima epicyclilongitudme 
i4.pcenegradusdiftareinuemtur.Mercuriiuero.i:.proxiine.Q2odperTheorema/ 
tademsequtlitateipforumhabita demonftratur.Confequenter<5 inhis motibus 
Venus quidem borealiorcirculo per medium inuenitur uno gradu.Mercurius uero 
l.4o.pioxime/quot uidelicet mduum eft arcus.C-I.Quaie quoniam eius qucx^ji/ 
portio ad arcum.E.C.eftficut^4.ad.75.eadem<^ipfa eft unius quidem graduum 
adfexagerimas.45.Vnius uero fexagefimarum9^.o.ad unum dcfexag^masuo* 
proxime habd)imus Si arcum.E.C.In Venere quidem.45.fexagefimarum.InMer 

curio gradus unius & fexagefimarum.:o.Sed earudem.D.C.quocp arcus «quidifla [;^ 
reaSoieutra(^fteUacem^tur.InVenerequidem.5Mj.o.graauumfupponitur.In ;§fji 
Mercurio aauix.5o.quare totu quocp.D.C.E.in Venere.6.25.habebimus.ln Mercu ' 
rio.i2.5o.proxime:qm ergo rur{uspropoitio.E.D.ad.B.D.eft ficut.no.ad.94.eft(g 
eadem huicproportio-6u5.ad.5.Si.n.40.ad.io.proximejhabebimus etia.D.B.uni 
uerialisdiftanti*MagnitudinHnVaieregraduum quinrj in Mercurio grauo. 

CrQuod ^apparitio ^ at<5 5 ppriacufuppofitionibus ad ungue Iit. Cap.VlII» 

a VOD AVTEM confequ^eradexpofitasiamfuppofirionesillaeti * 
am accidant quaein apparitionibus occultati onibufc^ Vereris at^ Mei/ 
cuxiimirafolencuideriiquiauidelicettempusaVefperrino Veneris oc/ 
afuad matutinum ojtum.In principio quidem pifou duotu maxime. 

In principio autem Virginis fexdecim dierum eft:& Mercurii Vefpeitins quideap 
paritionescumin principio Scorpidnis debetapparere deficiunt. Matuiin* autem 
quando in principio Tauri/hincprofedointelligem'us;Siprimumin fteila veneris. 
^TDefignetur enimfimilisprscedetiapparirionufiguiaedefcriptio/fupponaturcp 
primum.E.punftum circuli per medium in principio pifdum/ubi quando in Mini/ 
ma epicvcli longitudine Veneris fteila eft/borealior circuloper medium.6.2o.giadi 
busproximeinuenitur.Figurauetouefpertinioccafusin qua.B.E.D .angulus colli/ 
giturinpropofitoclimatetaliura.if4.qu3liumduoredifunt. 560. qualium uero 
angulum ftibtaidit eft.no.talium maius reffi anguli latus.ii7.&minus.27. pioxi/ 
me.Icdrco qualiu et eft.D.B.arcus totius diftatiie,5.talm. D. E.quo<5 inuenitu^i■; 

S* V«a qmfteIlaboreaIioreciiculopermediagradibus.6.20.quotgraduumeftai ^ 
cus.C.I.eft(5 ptoportio eade.ii7.ad.27.&.6.20.ad.i.;o.pioxime/eritarcus.C.E.gra 
duu.i.5o.&reIiquus.C.D^erqueftellain occafuVefpertinoadfucceffionemfolis 
diikbitgraduum.5.58.€^urfusinllmiIidefcriptiorre quoniam in ortu matudy 
tio.B.E,D.angu!us talium eft.69.qualium duoreAifunt.560. Ideo<^ qualium eft 
quasreciura angulum fubtendit.i:o.talium mirius reifti anguli latus.68.& maius 
99.proxime:colligunturcg proportiones e£dem.68.ad.i20.&.5’.ad.8.49.& fimili/ 
*er.68.ad.99.&.6.:o.ad.9,i5.^ebimus etiam line3m.I>.E.8.49.&:.CE.differen 
tispoenes latitudinem.^. i5.earudems&; reiiquam.D.C.ad fucc^onem uidelicet 
folis fexagerimamin.24.obtinebat autem in occafu Vefperrinoad fucceflionem ii/ 
miIitergiadus.5.38.minuscrgoin tempore ab occafu Vefperrinoad matutinum 
ortum foiis motu hoc eft fuoipfms prexime longitudinis trifituproprerregreffum 
inepicydo.3.i4.gradibusmota eft/quoniamigiturtotidemgraaibusadpt*ceden' 
tia fteila traducitur ut ex tabula inaqualiratis fedleintelleiSu eftjquido apud minr 
Biamepicydilogitudinem.M^.gradibusmotafueritjquosmediepertranfitinduo q 
busdidjusproxime/patetquiatantumerittempuspdid* diflantis confequentep N 
adappareria.<rsit rurfum fimili defaiprione.E.puftum in prindpio Virginis ubi 
qninminimaepitydilogitudineVenuseft/auftraliorapparerqdrculuspmedium 
totide pxime giadibus.6.20.pponaturc5 primii Vefperrina occultatioqn l|ulus.B. A— 
E.D.talmeft.69.qualmduorectifunt.56o.qualiumueroquaereftumfubteditj2o. 
taliuminusreftianguli latus.68.Maius.99.j)xime}qmigiffuntproporrionescum'' 
proportionibus MaWtins apparitionis qiue fit m piCobus. Eftqj latimdinis difian/: 
Almage* f 4 



LIBER XIII 



tiaequalis/habebimus.E.D.fttnihterarcum.8.49.eorudem&.L.E.arcum diffeien 

ti* penes latimd1netn.91.15.T0tu uero.D.L.per quem ad fucceffionem Solis fteila 
diflabitgtaduum.i8.J.&perrabulamin*quaJitatis ut diximus totidem gradibu* 
ipfiusregreffuspenes medium Colis & ftellae perlongimdinem motum congtunnt 

aminimaepicyclil6^tudinegradus.7.5o.proxime.Similiteiquoniamin mtuma 
tutinomprindpiovirginisquando.B.E.D,anguIustaIiueft.i54.qualiu duo redi 
Cunt.56o.quaIiumueroqu2re£lufubtedit.no.taIium Maius redi angulilatus.117* 

&minu5.i7.colligumrcpiurfumesdeproportionescuproportionibusexpofitisiti 
occultatione quae fitinpifdbusjhabd>imusarcum.D.E.i-.8.Arcumuero.E.L.diffe 

pQeneslatitudine.i.50.& tptu.D.L.p quefiellaad prsced^ia folis diflatat.fe, 

58.gbuseodemodoaminimaepi<yclicongiuunt.!.5o.gradusproxime.Omnesei 
goqbus fteila Veneris Vefpertina occultati oneadmaturinu ortu tranfitepicydigia 

dus,io.tnueniuntui:petquosin didis.i6.diebusproximec6fequenteradappai^a 
mouetur.<rHisdem6ftratisillaiamqujEdeapparitionibusMercuiii ecl^ptidsac/ 
dduntc61iderandafunt.Etprimoq>inprincipioScorpionisetia fimaximaadfuc 
ceflionemfolis diftatia&dat.Vefpertinustameapparerenopoteft.lTlineerureni 
apparitionum defciiptio.Supponatui^.E.punclu drculi per medium in principio 
effeScorpionis.In quo fitu in occafu.B.E.D .angulus talium eft.d9.qualium duo 
re(ftifunt.56o.qualiumueroqu»re<ftum fubtendit.no.raIium minus angulirefii 
Iatus.68.&maius.99.quarequalium eft.B.DiVniuerfalisdiflanriEarais.io.talium 
etiam.D.E.crit.i7.*,9.Sed quando ftelladidum habet fitum AuRraliot eft ritculo 
peimediumgradibus.5.pioxime/quarequom3mftn expofitasproportiones qua/ 
liumeft.L.T.latitudinisarcus.5.talium.L.E.eft.4.::.&.D.E.L.i2, proxime eorun/ 
demmcceffeeft totidem remoueri/auerofoleftellam utpoffitprimoapparere/quo 
niamcrgo.io.58.gradibusfolumquatidoinprindpio Scorpionis eft maximeaue/ 
ro folediftare poteft/id enim nobis per ea qus de maximis a fole diftanriis tiadaui/ 
mus iamdemonftiatumeft/patetquiaconuenienterhuiufmodi apparitiones defi/ 
dunt.<rDeindeiuifumfirmiiapparitionudefcripti6elineatafi.E.puduminprin 
dpio Tauri fuppofuerimus matutinumcp ortum emperimustquando fteila fm ex/ 
politos motus.5.io.proximegiadibusAuftraliordrculoper medium fit&propor/ 
tioneslaterum quae redos angulos ambeant eaedem fmntunc habebimus arcum 
D.E.i7.59.eoiudem:&.L.E.talium.4.57.qualiumeft.T.L.latimdinis arcus.5.10. 
Totum uero.D.E.LaM6.eorudem:quarehic etiam totidemgradibusdifiareaue/ 
to0fteUamoportebit/utprimoapparerepoirit}cumautem non ultraq.2M5.g1a/ 
dibusmaximepofiitmhocfitu(utdemonftrauimus)diftare.Confequenteihuiuf/ 
modi etiam apparitiones defidunt/demonftraeai^ funt nobis quaepropofijimus ta 
apparentibus qexpofxtis fuppofitionibus conuenire. 

4irL>oSrina ( adgticulares A O diflatias)apparitionuat^ occultationu. Cap.IX. 

H inc PERSPICVVM est ^etiauniuer&Iiterfuppofitis.B* 
D.arcubus in lingulis ftellarumjdatoq? lignoiumprindpio quodeftin 
pudo.E.&propteiea etiaangulo.B.E.D.Dabiturarcus quo^.D.E.Si 

jraotus Iatitudinishoceft.C.I.aut.T.L.arcus in huiufmodi ftellae difta 

ria.Et^tereaetiam arcus.C.E.aut.E.L.&ad hscappaies diftatia.D . Caut J). L. 
Hocigiturmodo in omnibus lignis(nel5gioreslimus)& in fingulisquinqj plane/ 
tishaeccoputauimusa&infoloppofitoclimatemedio/fufficiesenimideftapparen 

tesorfuumoccultationuc^afolediftatiasftellisipfisin prindpioligno^locatis(fii 
dlioris ufus grati3)in qticg tabulis quin^ ftellarucofcripfimus/quaru fingulaeduo/ 
decim cotinet uerfus &pxime qde Saturni dicolouis Martifc^ poft primu ordineq 
figno9thabetpridpiaexduobusorinibu5c6ftat.Qu05!primimatutino^ortuum^ 
Alteri uefptino^occafuudiftatias cotinet. Sequetes aut duae Veneris atcp Meicuni 
tabulae quattuor ordinUsusconftat/quo^ primi uefpertino^ortuudiflanti^.Alteri 

Vefpettino^ occafuum coonct/Tertii Matutinorum ortuum rurfus/Ctuarti Matu d 
noium occ^uum* Eftaucemtabulammexpofiriohzc* 




^Condulio todiis uolummis* 


Cap.XI. 



? ED HIS ETIAM o Sjne mihi expolitis fermetg omnibus qu* 
adhanc tantammrerumconfiderationem peitinent/breuirer(mea 
j quidemfententia)9uantumadhodiemumu%dieni/autadinue/ 
I niendum/autad emendandum exqLiilitius/& tempora coferebant 
^ docendi modus ad commoditatem Ipeculationis non adoftentationem 
accomoditus petebatpetciaciaossidoneumhicmoduinac&iemhsc ellco 
pofidocoiifecuta. 


1 Otfus« 

1 2DaiutifiU8 

> Ouus / 
Idcfpernn’/ 

1 ab. ad. 

i ab.i adi 

i&o 22} 
1$ li(o 24 $ 

: iRi 

j I^caiue 
1 ZDaturinus 

Occafus 1 
Uermnusf 

»4 j6o 
Is >49 i&o 

i8oj 
ifj x8ol 











r 







I
Internet Archive Audio

Featured

Top

Images

Featured

Top

Software

Featured

Top

Texts

Featured

Top

Video

Featured

Top

Mobile Apps

Browser Extensions

Archive-It Subscription

Save Page Now

Full text of "Claudii Ptolemaei ... Almagestum seu magnae constructionis Mathematicae"

See other formats
